I OSK 2666/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-16

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Maciej Dybowski, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca funkcję prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nawet jeśli nie pobiera z tego tytułu wynagrodzenia, może zostać uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że osoba pełniąca funkcję prezesa zarządu spółki prawa handlowego, nawet nieodpłatnie i mimo powołania prokurenta, nie może być uznana za osobę gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Pełnienie takiej funkcji wiąże się z obowiązkami, które ograniczają rzeczywistą i obiektywną możliwość podjęcia zatrudnienia, co wyklucza spełnienie przesłanki gotowości do pracy określonej w ustawie.
Stan faktyczny
D. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, oświadczając gotowość do podjęcia zatrudnienia. Jednocześnie pełnił funkcję prezesa zarządu spółki K. Sp. z o.o., twierdząc, że jego działania są sporadyczne i nie generują przychodu. Organy administracyjne odmówiły mu statusu osoby bezrobotnej, uznając, że pełnienie funkcji prezesa zarządu wyklucza gotowość do podjęcia zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D. S., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jego skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 1145/16 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 11 lipca 2017 roku sygn. akt. IV SA/Gl 1145/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę wniesioną przez D. S. na ostateczną decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2016 roku, nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...]Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 645 z późn. zm., dalej: ustawa lub ustawa o promocji zatrudnienia) po rozpoznaniu odwołania D. S. od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B. decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] utrzymał ją w mocy. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy, w pełni zaakceptował ustalenia i ocenę prawną organu I instancji wskazując, że D. S. w dniu [...] sierpnia 2016 r. złożył wniosek o dokonanie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) w B. w charakterze osoby bezrobotnej. Rejestrując się oświadczył, że jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Jednocześnie strona w dniu [...] sierpnia 2016 r. złożyła oświadczenie, że w związku z pełnioną funkcją prezesa w spółce K. w G. nie osiąga żadnego przychodu i nie podlega ubezpieczeniom społecznym, a charakter działań związanych z funkcją członka zarządu jest sporadyczny i nie przekracza zwykłych czynności zarządu zgodnie z KSH - non profit, a także nie przeszkadza w podjęciu zatrudnienia i nie wpływa na gotowość do jego podjęcia. Ponadto w spółce powołano prokurenta, który może podejmować decyzje, dlatego też obecność wnioskodawcy w spółce nie jest wymagana. W ocenie organów administracyjnych w sprzeczności z tym oświadczeniem kształtuje się stan faktyczny sprawy, albowiem na podstawie informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców (nr KRS [...]) na dzień [...] sierpnia 2016 r. ustalono, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy D. S. pełnił funkcję Prezesa Zarządu (dział 2, rubryka 1, podrubryka 1) w przedsiębiorstwie K. Spółka z o.o. z siedzibą w G. przy ul. [...], wpisanym do rejestru przedsiębiorców w dniu [...] lutego 2015r. Nadto, jak uwypuklił organ odwoławczy, z rubryki 1 działu 2 tej informacji wynika także, że organem reprezentacji jest zarząd, zaś sposób reprezentacji podmiotu określono jako: członek zarządu samodzielnie. Tymczasem, jak podkreślił, strona na ów czas była jedynym członkiem zarządu i co istotne w przedmiotowej sprawie nawet w toku postępowania odwoławczego strona nie zrezygnowała z pełnienia funkcji prezesa spółki, co wynika z informacji KRS na dzień [...] października 2016 r. Na dowód organ drugoinstancyjny przytoczył wydruk z centralnej informacji KRS. Odnosząc te ustalenia do regulacji prawnych wskazał, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - za bezrobotnego uznaje się (...) osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Argumentując podniósł, że w przypadku osób pełniących funkcję w zarządach spółek prawa handlowego istotne znaczenie ma nie to, czy czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, iż na osobie pełniącej funkcję w zarządzie spółki ciążą określone zadania, które muszą być wykonywane, co do zasady osobiście, tym samym taka osoba nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia w omawianym znaczeniu. Podsumowując wskazał także, że w art. 204 § 1 Ksh unormowano prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania w zakresie wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Zdaniem organu odwoławczego wynika stąd, że będąc Prezesem Spółki K. powinien on dbać o sprawy tego przedsiębiorstwa, z czego nie zwalnia go także upoważnienie wydane prokurentowi. Oznacza to, że strona nie jest w pełni gotowa do podjęcia zatrudnienia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję strona skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, oraz obrazę przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 2 ust. 2 pkt 2 oraz art 71 ustawy o promocji zatrudnienia, poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 8, art. 9 oraz art. 11 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Na zakończenie wskazał, że zapadłe decyzje są dla niego krzywdzące i naruszające interes prawny w postaci możliwości uzyskania statusu osoby bezrobotnej oraz otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. W dalszych motywach zacytował orzeczenia sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zdaniem sądu, spór koncentrował się wokół uznania czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy powołanie strony skarżącej na funkcję prezesa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi przeszkodę do uznania jej za osobę bezrobotną, jak twierdzi organ, czy też wprost przeciwnie jak wywodzi strona. Tym samym czy w sprawie prawidłowego odmówiono uznania strony za osobę bezrobotną z dniem [...] sierpnia 2016 r., a także czy odmówiono przyznania jej od tego dnia prawa do zasiłku. Według sądu, niesporne jest w sprawie, że problematyka związana ze statusem osoby bezrobotnej, uregulowana została w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawa ta stanowiła podstawę wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Organy rozpatrujące kontrolowaną sprawę zdaniem Sądu uwzględniły rozwiązania prawne zawarte w tym akcie, a także stosowały się do wymagań proceduralnych zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie budzą także wątpliwości Sądu zaprezentowane przez organ odwoławczy argumenty, których celem jest wykazanie, że osoba sprawująca funkcję członka zarządu spółki kapitałowej, a tym bardziej funkcję prezesa takiej spółki, nie jest osobą bezwzględnie dyspozycyjną, gotową do przyjęcia każdego zaproponowanego jej przez urząd pracy zarobkowego zajęcia. Sąd przypomniał treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, z której wynika, że przesłanki uzyskania statusu osoby bezrobotnej są ściśle określone, a organ administracyjny nie ma możliwości orzekania na podstawie uznania administracyjnego, a postępowanie sprowadza się, w zasadniczej kwestii, do ustalenia czy zachodzą w sprawie okoliczności faktyczne wyliczone w tym przepisie. Sąd w pełni podzielił stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów, które zasadnie przyjęły, że skarżący na dzień rejestracji nie spełniał przesłanki uzyskania statusu osoby bezrobotnej z uwagi na pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki. Tym samym niezasadne są zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego, a to art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz jej art. 71. Sąd uznał, że w sprawie niesporne jest, że skarżący z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki, nie otrzymuje wynagrodzenia, sporne jest jednak, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy organy właściwie oceniły przesłanki uznania skarżącego jako osoby bezrobotnej. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, iż pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełnia podstawowych przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Sąd stwierdził, że pełnienie przez skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki prawa handlowego wyklucza uznanie go z dniem [...] sierpnia 2016 r. za osobę bezrobotną. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 Ksh zarząd spółki prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Zatem pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki wiąże się z obowiązkami, które ograniczają gotowość do pracy w pełnym wymiarze czasu. Jest to okoliczność przesądzająca odmowę przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej. Na powyższy wyrok D. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jego wynik, a to: I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 ust.1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że w każdym wypadku członkostwo w zarządzie spółki osoby niezatrudnionej w spółce wyklucza możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotnej, bez konieczności przeprowadzenia dowodów i oceny, czy osoba taka jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, podczas gdy z normy przepisu to nie wynika. II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia całego stanu faktycznego, a w szczególności nie wyjaśnienia okoliczności, czy skarżący pozostawał w stałej gotowości do podjęcia zatrudnienia, jaki był zakres jego obowiązków w związku z pełnioną przez niego funkcją prezesa zarządu Spółki oraz czy wcześniej godził obowiązki prezesa spółki z obowiązkami pracownikami, W konsekwencji na podstawie art.188 p.p.s.a wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Argumentując stwierdził, że Sąd wbrew treści art. 2 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnia przyjął a priori, że w każdym przypadku bycie prezesem spółki niezatrudnionym w spółce wyklucza możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotną, bez konieczności przeprowadzenia dowodów i oceny, czy osoba taka jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Nadto przedmiotowa sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania dowodowego we wskazanym przez stronę zakresie, w tym ustalania zakresu obowiązków skarżącego jako prezesa, dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu bezrobotnego oraz łączenia obowiązków prezesa z obowiązkami pracownika. Skarżący zaznaczył, że ocena gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze musi się zawsze odnosić do ustalonego stanu faktycznego, dodając, że Sąd oraz organ na wcześniejszym etapie powinien był wziąć pod uwagę przedstawione dowody oraz wyjaśnić, jaki jest zakres jego obowiązków oraz jaka jest struktura organizacyjna spółki. Był on gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, zatem spełniał przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną w świetle ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie. Skoro zatem organ administracji publicznej, nie dał wiary złożonemu przez niego oświadczeniu, to powinien przeprowadzić np. dowód z przesłuchania w charakterze świadka prokurenta spółki K. sp. z o.o. Nie podjęto wszelkich działań mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego (analizy dowodów, w tym przede wszystkim oświadczenia skarżącego z dnia [...].08.2016r. oraz świadectwa pracy, które dokumentowało niezbędny okres zatrudnienia w tym okresy składkowe, uprawniające do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i uzyskania prawa do zasiłku). W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (dalej w skrócie: "upz"). Zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 upz definicja osoby bezrobotnej skonstruowana została w istocie z dwu części. W pierwszej z nich wskazuje się na przesłanki pozytywne, czyli na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część zawiera zespół przesłanek negatywnych, okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w urzędzie pracy może być uznana za bezrobotnego. Wszystkie niezbędne wymogi pozytywne muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu. Nie jest możliwe odstąpienie od nich nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Kwestie statusu bezrobotnego nie zależą od uznania organów orzekających. Brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 upz jest kategoryczne. Żadne inne okoliczności poza wymienionymi w ustawie nie mogą mieć w przedmiotowych sprawach istotnego znaczenia. Bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu. Celem rejestracji w charakterze bezrobotnego z założenia ustawodawcy jest nie tylko uzyskanie określonych świadczeń z Funduszu Pracy, ale przede wszystkim znalezienie dla zainteresowanego pracy. Koniecznym zatem jest, aby ta osoba była pełnoletnia i nie przekroczyła ustalonego limitu wieku oraz posiadała zdolność do czynności prawnych (pełną bądź ograniczoną), a także by stan jej zdrowia pozwalał na podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, a w przypadku niepełnosprawności- na podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy. Z przepisu art. 2 ust.1 pkt 2 upz wynika jeszcze przesłanka stanowiąca istotny element definicji bezrobotnego, a mianowicie "gotowość do podjęcia pracy". Warunek ten musi być przy tym spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu. Chodzi tu przy tym o możliwość podjęcia nie jakiejkolwiek działalności zarobkowej lecz gotowość - co do zasady (z wyjątkiem osób niepełnosprawnych) - do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Ustawa nie wyjaśnia wprost pojęcia "gotowości do pracy". Jednakże kierując się zasadami wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej, nie można takiego wymogu utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Niewątpliwie taka deklaracja także jest niezbędna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoba dążąca do uzyskania statusu bezrobotnego w chwili rejestracji musi wprost (a nie w sposób tylko dorozumiany) i w konkretnej formie (podpisanie w obecności urzędnika formuły oświadczenia znajdującego się na karcie rejestracyjnej) uzewnętrznić wolę świadczenia pracy. Jednakże gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych. Powyższa przesłanka jest istotnym elementem definicji bezrobotnego, a z definicją tą związane jest nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych. Dlatego gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy ponieważ z tą kwestią wiąże się nabycie określonych praw podmiotowych do świadczeń publicznoprawnych (tak NSA w wyroku z 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 3204/15, baza CBOIS). Z prawidłowych i niekwestionowanych ustaleń poczynionych w przedmiotowej sprawie wynika, że skarżący jest członkiem zarządu K. Spółka z o.o. w Gliwicach oraz Prezesem zarządu tej spółki. W przypadku pełnienia funkcji członka zarządu spółki istotne znaczenie ma nie to, czy takie czynności są wykonywane odpłatnie, lecz to, że na każdej z osób pełniących omawianą funkcję ciążą określone zadania, które muszą one wykonywać, co do zasady osobiście. W myśl art. 201 § 1 ksh, zarząd jako jedyny organ prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Oznacza to, że w zakresie działalności gospodarczej jest on jedynym upoważnionym do prowadzenia tej działalności. W przedmiotowej sprawie te uprawnienia i zarazem obowiązki dotyczą również skarżącego, jako że został on wybrany do pełnienia funkcji prezesa, nie zrzekł się tej funkcji, nie został zawieszony w swoich prawach, ani też w żaden inny sposób nie wykazał, że ujawniony w rejestrze skład zarządu jest nieaktualny. Okoliczność, że nie pobiera wynagrodzenia, nie wpływa na ocenę, że skarżący jest osobą prowadzącą działalność spółki. Nie sposób w okolicznościach kontrolowanej sprawy uznać, że piastowana przez skarżącego funkcja miała charakter wyłącznie "tytularny". Stanowisko to jest zgodne z orzecznictwem sądów administracyjnych (wyroki NSA z 25 maja 2016 r., sygn. akt: I OSK 1982/14, Lex 2108316 i I OSK 1983/14, Lex 2108317, z 1 marca 2017 r., sygn.. akt I OSK 3283/15, baza CBOIS). W orzecznictwie Sądu Najwyższego jeszcze pod rządem rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz. U. nr 57, poz. 502 ze zm., dalej kh), utrwalił się pogląd, że status prawny członka zarządu ukształtowany został w sposób szczególny. Przy wykonywaniu swych obowiązków winien dokładać staranności sumiennego kupca (art. 292 § 2 kh); objęcia stanowiska w danej spółce mimo braku wykształcenia lub wiadomości potrzebnych do prowadzenia jej spraw jest naruszeniem wymaganej staranności i sumienności (przykładowo – uzasadnienie wyroku SN z 6.6.1997 r., III CKN 65/97, OSNC 1997/ 11/181, s. 75). Pogląd ów pozostaje aktualny pod rządem ksh, skoro ustawodawca nakłada na członka zarządu, przy wykonywaniu swych obowiązków, powinność dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swej działalności (art. 293 § 2 ksh; A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Wolters Kluwer 2010, s. 1234-1235, 1239-1240, uw. 1, 6; A. Szajkowski, M. Tarska w: Kodeks spółek handlowych. Komentarz C.H. Beck 2014 t. II s. 929-930 nb 3-8). Podsumowując, zdaniem NSA, nie można w tej sytuacji przyjąć, iż skarżący był osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie. Bez znaczenia w tej sprawie pozostaje okoliczność czy pełnienie ww. funkcji jest działalnością nieodpłatną oraz fakt powołania prokurenta. W orzecznictwie NSA jest prezentowany pogląd, który skład orzekający podziela, że nie jest rolą organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, iż będą one badać zakres dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej (por. wyroki NSA z : dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11, z dnia 9 listopada 2016r., sygn. akt I OSK 619/15). Stwierdzenie prowadzenia wymienionej aktywności stanowi dostateczną podstawę do uznania niespełnienia przesłanki gotowości do pracy. Żaden z argumentów podniesionych w skardze kasacyjnej nie prowadzi do wniosku, że art. 2 ust. 1 pkt 2 upz został w kontrolowanej sprawie błędnie zastosowany. Konsekwencją przyjęcia powyższego rozumienia przesłanki gotowości podjęcia zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy musi być stanowisko o niezasadności także drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80, art. 77 § 1 k.p.a. Skoro bowiem przyjmuje się według powołanego i akceptowanego orzecznictwa, że niespełnieniem przesłanki gotowości podjęcia zatrudnienia, jest aktywność w postaci członkostwa w zarządzie osoby prawnej, potwierdzona dokumentami statutowymi, to nie ma potrzeby badania zakresu dyspozycyjności osób ubiegających się o status osoby bezrobotnej w oparciu o inne dowody. Z tych względów na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło