II SA/Po 288/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-07-12

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dziecko, nad którym rodzice sprawują opiekę naprzemienną, może być zaliczone do członków rodziny obojga rodziców na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, pomimo orzeczenia sądu powierzającego władzę rodzicielską jednemu z rodziców?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego kluczowe jest faktyczne wspólne zamieszkiwanie dziecka z rodzicem lub opiekunem i pozostawanie na jego utrzymaniu, a nie wyłącznie orzeczenie sądu dotyczące miejsca zamieszkania czy władzy rodzicielskiej. W przypadku braku legalnej definicji opieki naprzemiennej, należy ją rozumieć jako faktyczne sprawowanie opieki przez oboje rodziców w porównywalnym zakresie. W analizowanej sprawie, krótkotrwały pobyt dziecka u ojca nie spełniał kryteriów opieki naprzemiennej, co skutkowało odmową przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący M. E. złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę A. E., wskazując ją jako drugie dziecko w rodzinie. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że jego córka P. E., mimo faktycznego zamieszkiwania z ojcem od sierpnia 2016 r., nie może być zaliczona do jego rodziny ze względu na wyrok rozwodowy powierzający władzę rodzicielską matce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że organy administracji są związane orzeczeniem sądu. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów, podkreślając znaczenie faktycznego zamieszkiwania i przeprowadzonego wywiadu środowiskowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego; oddala skargę Burmistrz Miasta i Gminy K., decyzją z [...] 2016 r. nr [...] wydaną po rozpoznaniu wniosku M. E. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na dziecka – A. E. ur. 7 czerwca 2004 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż we wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę A. E. wnioskodawca wskazał jako członka rodziny córkę P., nad którą zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w P. (syg. akt I. C [...]) nie sprawuje opieki. Zgodnie z pkt 2 ww. wyroku wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką zostało powierzone matce, a pkt. 3 zobowiązuje M. E. do renty alimentacyjnej w kwocie [...]zł. na rzecz córki P. . W myśl art. 4 ustawy z dnia 17 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokajaniem jego potrzeb życiowych. Z wyroku rozwodowego wynika, że władza rodzicielska nad córką P. powierzona została matce - M. E.. W związku z powyższym, to matka jest zobowiązana do zapewniania dziecku bieżącej opieki i zaspokajania większości potrzeb życiowych, natomiast strona postępowania zobowiązana jest do renty alimentacyjnej na rzecz córki P.. W tej sytuacji córka A. jest pierwszym dzieckiem w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustaw z 17 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Natomiast z powoływanego wyroku nie wynika, aby córka P. pozostawała pod opieką naprzemienną obojga rodziców. Dlatego tez córka P., zgodnie z definicją rodziny, określoną w art. 2 pkt 16 powołanej ustawy, nie może zostać uznana za członka rodziny wnioskodawcy. Odwołanie wniósł M. H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucają nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Strona podniosła, iż co prawda zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w P., Wydziału I Cywilnego z dnia 22 listopada 2004 r., o sygn. .akt I C [...] wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią P. E. urodzoną 9 września 1999 r.. powierzono matce M. B. (poprzednio Ellmann), pozostawiając ojcu M. E. prawo do współdecydowania o najważniejszych sprawach dotyczących dziecka oraz zasądzono stosowne alimenty od ojca na rzecz córki, jednak stan faktyczny w zakresie opieki i pieczy nad P. E. uległ zmianie od sierpnia 2016 r. - na mocy ustnego porozumienia rodziców dziecka. Od sierpnia 2016 r. małoletnia P. E. pozostaje pod wyłączną i stałą pieczą wnioskodawcy, zamieszkuje wraz z nim oraz jego rodziną. Zaznaczono, iż w zaskarżonej decyzji organ całkowicie zbagatelizował (pominął) okoliczność przeprowadzenia w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wywiadu środowiskowego, z którego wynika, iż córka P. E. tworzy wspólną rodzinę z wnioskodawcą, jego małżonką i ich córką A.. Nie sposób przy tym nie zauważyć, iż dla rozstrzygnięcia ewentualnych wątpliwości organu wystarczyło rozpytać członków rodziny - w tym chociażby P. E., czy też ponownie przeprowadzić uzupełniający wywiad w godzinach pozalekcyjnych P. E.. Organ wydający zaskarżoną decyzję zignorował jednak całkowicie wyniki wywiadu, a wnioski z niego płynące - które winny prowadzić do wydania pozytywnej decyzji w niniejszej sprawie - zostały w ocenie skarżącego celowo pominięte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesiono także, iż definicja "rodziny" zawarta w art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, odwołuje się do stanu faktycznego - zamieszkiwania - a nie do stanu prawnego uregulowanego ewentualnym wyrokiem. Uznać należy, że prymatem dla ustawodawcy jest fakt wspólnego zamieszkiwania. W razie jakichkolwiek wątpliwości możliwe jest przeprowadzenie w każdej sprawie wywiadu rodzinnego, aby ustalić stan faktyczny. Wywiad taki został w niniejszej sprawie przeprowadzony i w żadnym zakresie nie został wzięty pod uwagę. Podniesiono, iż wnioskodawca poczynił stosowne ustalenia z byłą małżonką, matką P. - M. E., dotyczące opieki nad wspólną córką, a zatem w żadnym zakresie nie był zainteresowany angażowaniem Sądu w tym temacie. Tym bardziej, iż sprawa sądowa o zmianę w zakresie władzy rodzicielskiej trwałaby określony czas, a odpowiednie postanowienie stanowiłoby stan prawny na przyszłość - od dnia jego wydania, a zatem nie byłoby możliwości uzyskania na drodze sądowej postanowienia sankcjonującego stan faktyczny od sierpnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją wydaną [...] 2017 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotnego znaczenia nabiera pojęcie rodziny. W myśl art. 2 pkt. 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci rodzina oznacza następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Kolegium zauważyło, iż do członków rodziny osoby uprawnionej zalicza się mieszkające z tymi osobami dzieci do ukończenia 25 roku życia. Podkreślić jednak należy, że w przypadku, gdy rodzice dziecka nie mieszkają razem, dla określenia miejsca zamieszkania dziecka decydujące znaczenie ma orzeczenie sądu dotyczące miejsca pobytu dziecka. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy zauważył, że wyrokiem z dnia 22 listopada 2004r. Sąd Okręgowy w, P. w sprawie I C [...] wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron A. E. i P. E. powierzył powódce - M. E., zapewniając jednocześnie M. E. prawo do współdecydowania o wszystkich istotnych sprawach dotyczących osób dzieci. Z oświadczenia wnioskodawcy załączonego do wniosku wynika jednak, że mimo takiego rozstrzygnięcia Sądu, P. E. od sierpnia 2016r. faktycznie u niego mieszka i pozostaje pod jego wyłączną opieką. Okoliczność ta została potwierdzona podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w miejscu zamieszkania Skarżącego. Pracownik socjalny ustalił bowiem, że pokoje dzieci wyglądają na zamieszkałe, choć nie zastał P. E. w domu, gdyż według oświadczenia Zainteresowanego była wówczas w szkole. Kolegium, mając jednak na uwadze rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w P. przyjęło, że skoro wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi stron Sąd powierzył M. E., to miejsce pobytu A. E. oraz P. E. znajduje się w miejscu zamieszkania matki. Sąd nie ustanowił również opieki naprzemiennej nad dziećmi. W konsekwencji, P. E. może zostać zaliczona wyłącznie do członków rodziny matki. Podkreślono jednocześnie, iż choć istnieją przesłanki do przyjęcia, że P. E. rzeczywiście zamieszkuje u ojca, to jednak organy administracji są związane wyrokami sądów powszechnych w zakresie określenia miejsca zamieszkania dzieci i nie mają możliwości samodzielnego czynienia ustaleń w tym zakresie. W konsekwencji, aby móc ubiegać się o przyznanie świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka, rodzic, który rzeczywiście sprawuje opiekę nad dziećmi, powinien wystąpić do sądu o zmianę rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia miejsca pobytu dzieci. Skargę na powyższą decyzję M. E. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 2 ust. 16 z w. z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 17 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wyrok rozwodowy jest wyłącznym i jedynym dowodem mającym rozstrzygać o tym pod czyją opieką pozostaje dziecko i w konsekwencji do czyjej rodziny należy je zaliczyć. Strona skarżąca ponownie podniosła, iż definicja "rodziny" zawarta w art. 2 pkt 16 powołanej ustawy ta odwołuje się do stanu faktycznego - zamieszkiwania - a nie do stanu prawnego uregulowanego ewentualnym wyrokiem. Prymatem dla ustawodawcy jest fakt wspólnego zamieszkiwania. Ponadto zgodnie z treścią art. 13 ust. 4 pkt 4 ustawy do wniosku załącza się również inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalanie wysokości świadczenia wychowawczego będącego przedmiotem wniosku. Wnioskodawca złożył inny dokument (prywatny) – oświadczenie z dnia 26 września 2016 r. - z którego wynikało, że P. E. pozostaje pod jego opieką i w związku z tym należy zaliczyć ją do tworzonej rodziny. M. E. jest faktycznym opiekunem P. E.. Ponowiono zarzut, iż organy nie wzięły pod uwagę przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, oraz, iż zmiana wyroku rozwodowego w zakresie władzy rodzicielskiej trwałaby określony czas, a odpowiednie postanowieniem stanowiłoby stan prawny na przyszłość - od dnia jego wydania, a zatem nie byłoby możliwości uzyskania na drodze sądowej postanowienia sankcjonującego stan faktyczny od sierpnia 2016 r. tymczasem rodzice P. sami doszli do porozumienia w zakresie opieki nad córką. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Obecny na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego potrzymał zarzuty skargi wyjaśniając, iż córka P. E. do października 2016 r. mieszkała wraz z rodziną wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1369, zwanej dalej – P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm. - zwanej dalej w skrócie: "p.p.w.d") regulujące zasady udzielania świadczenia wychowawczego w wysokości 500 złotych na dziecko w rodzinie, które to świadczenie- stosownie do art. 4 ust. 1 powołanej ustawy przeznaczone jest na częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowanie dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb bytowych. Zgodnie z wolą ustawodawcy świadczenie to niezależnie od dochodu rodziny przysługuje na drugie i kolejne dziecko w rodzinie, zaś na pierwsze jedynie wówczas, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [...]złotych, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne [...] złotych (art. 5 ust. 3 i 4 p.p.w.d.). Uprawnionymi do świadczenia są zaś, w myśl art. 4 ust. 2 ustawy: matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżący jako ojciec niepełnoletniej A. E. jest w myśl art. 4 ust. 2 p.p.w.d. uprawniony do ubiegania się o świadczenie wychowawcze. Istotą sporu postawała ocena, czy z uwagi na wyrok rozwiązujący małżeństwo rodziców P. E. tj. M. E. i M. E. (obecnie M. B.) dziecko to może zostać zaliczone do członków rodziny M. E. skład której wchodzą ponadto P. S.-E. i A. E., a w konsekwencji czy A. E. jest, w świetle powołanej ustawy, pierwszym czy drugim dzieckiem w rodzinie M. E.. Jak wskazano wyżej okoliczność ta jest o tyle istotna, iż uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego na drugi i kolejne dziecko w rodzinie nie jest uwarunkowane spełnieniem kryterium dochodowego. Pojęcie rodziny na potrzeby ustalania prawa do świadczenia wychowawczego zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 16 p.p.w.d. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie mowa jest o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. W świetle tej definicji co do zasady do rodziny zalicza się dzieci wspólnie zamieszkujące z małżonkami, rodzicami, opiekunami faktycznymi. Ustawodawca nie definiuje przy tym pojęcia "zamieszkiwania". "Miejsce zamieszkania" normują natomiast przepisy kodeksu cywilnego i tak w myśl art. 28 kodeksu cywilnego można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Zgodnie zaś z art. 26 k.c. miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (§ 1). Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy (§ 2). Zważywszy jednak na złożony przez ustawodawcę cel jaki spełniać ma świadczenie wychowawcze (częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowanie dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb bytowych), jak też możliwość jednoczesnego przynależenia dziecka do rodzin obydwojga rozwiedzionych czy pozostających w separacji lub rozłączeniu rodziców (art. 2 pkt 16 in fine p.p.w.d) , o zaliczeniu dziecka do rodziny na potrzeby ustalania prawa do ww. świadczenia nie może decydować jego miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. W tym ujęciu wszak dziecko (analogicznie jak osoba dorosła) może mieć wyłącznie jedno miejsce zamieszkania. W konsekwencji także nie może determinować oceny tej okoliczności ukształtowana w ww. aspekcie sytuacja dziecka w orzeczeniu rozwodowym. Istotne pozostaje bowiem rzeczywiste (faktyczne) wspólne jego zamieszkiwanie z rodzicem lub opiekunem faktycznym bądź prawnym i pozostawanie na jego utrzymaniu. Na takie rozumienie przesłanki wspólnego zamieszkiwania (rzutującej na możliwość zaliczenie go do rodziny osoby wnioskującej o świadczenia) wskazuje także przyjęta w art. 22 powołanej ustawy zasada, iż w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z nich, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem i przyznana organowi przez ustawodawcę kompetencja weryfikowania tej okoliczności. Należy zwrócić uwagę, iż pojęcie naprzemiennej opieki nad dzieckiem w związku ze sformułowaniem zawartym w art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pojawiło się dopiero w przepisach ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która weszła w życie w 2016 r. po krótkim (dwumiesięcznym) okresie vacatio legis. Ustawa nie zawiera definicji legalnej tego pojęcia, brak go również w unormowaniach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.i.o.) czy innych ustawach. Z kolei w związku z odwołaniem się ustawodawcy w powyższym przepisie do orzeczenia sądu należy zwrócić uwagę, iż wyrok rozwodowy M. E. i M. E. został wydany [...] 2004 r. (wyrok Sądu Okręgowego w P. o sygn. akt IC [...]). W wówczas obowiązującym stanie prawnym art. 58 k.r.i.o. przewidywał, że "w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków obowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy jednemu z rodziców ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka." Z treści tego przepisu wynika bezspornie, iż brak było o orzekaniu w wyroku rozwodowym o "opiece naprzemiennej". Jak wynika z pkt 2 powołanego wyżej wyroku [...] 2004 r. sąd wykonywanie władzy rodzicielskiej nad P. E. powierzył matce M. E. (aktualnie M. B.) lecz jednocześnie zapewnił ojcu (Maciejowi Ellmannowi) prawo do współdecydowaniu o wszystkich istotnych sprawach dotyczących osób dzieci. Jakkolwiek z wyroku tego wynika, iż miejsce zamieszkania P. E. zostało określono przy matce (art. 26 § 1 k.c.) niemniej w wyroku tym Sąd nie pozbawił ojca możliwości współdecydowaniu o wszelkich istotnych kwestiach dotyczących jego córki. Zdaniem Sądu ww. wyrok rozwodowy nie pozbawił ojca możliwości kontaktowania się z córką oraz nie uniemożliwiał rodzicom P. E., bez zgody sadu opiekuńczego, wspólnego podejmowania decyzji dotyczących sprawowania faktycznej opieki nad ich wspólna córką, w tym określenia miejsca jej zamieszkiwania. Nie bez znaczenie pozostaje, iż sąd w wyroku rozwodowym określił, iż oboje rodzice P. E. zobowiązani są ponosić koszty wychowania i utrzymania córki. Z uwagi na brak legalnej definicji "opieki naprzemiennej" uznać należy, polega ona na faktycznym sprawowaniu opieki nad dzieckiem przez oboje żyjących rozłączeniu rodziców. Opieka ta charakteryzuje się podobną intensywności tj. zbliżonym zaangażowaniem czasowym, materialnym i emocjonalnym (jakościowym) każdego z rodziców w sprawy dziecka. Jeżeli opieka sprawowana jest w porównywalnych zakresach można mówić o opiece naprzemiennej (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 26 stycznia 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 943/16 i 3 lutego 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 990/16 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 czerwca 2017 r. o sygn. akt III SA/Kr 418/17 – dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl ). Reasumując, w ocenie Sądu, wskazany wyrok rozwodowy z [...] 2004 r., wbrew stanowisku organów, nie wyklucza sprawowania przez oboje rodziców P. E. opieki naprzemiennej na córką, niemniej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala uznać, iż taka opieka była sprawowana nad ww. dzieckiem. Z akt sprawy wynika, bowiem, iż P. E. do miesiąca sierpnia 2016 r. zamieszkiwał ze swoja matką. Następnie do 5 listopada 2016 r. zamieszkiwała wraz z skarżącym (ojcem) i jego rodziną. W tym też okresie M. E. wystąpił o przyznanie świadczenia wychowawczego na A. E. jako drugie dziecko w rodzinie. W listopadzie P. E. powróciła do miejsca zamieszkania swojej matki i jak wynika z oświadczenia złożonego przez M. B. (dawniej M. E.) w dniu 9 listopada 2016r. nie zamierza już wróci do rodziny ojca, a jej dwumiesięczny pobyt u ojca spowodowany był jego wyraźną prośbą. Obecna na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego potwierdziła, iż P. E. mieszkała z rodziną ojca do końca października 2016 r. jednak nie wskazała, aby po tej dacie ponownie przebywała w miejscu zamieszkiwania ojca. Zdaniem Sądu powyższe świadczy, iż opieka sprawowana przez M. E. nad P. E. nie miała charakteru naprzemiennego z uwagi na brak jej systematyczności. Dwumiesięczny pobyt córki w domu ojca nie oznacza, iż w dłuższej perspektywie sprawowana przez niego opieka cechowała się taką samą intensywnością jak opieka sprawowana przez matkę, z którą córka aktualnie zamieszkuje i zamieszkiwała przed sierpniem 2016 r. Zaznaczyć należy, iż strona skarżąca podkreśliła okoliczność zamieszkiwania P. E. z rodziną ojca w momencie wystąpienia z wnioskiem o świadczenie wychowawcze na A. E., niemniej w żaden sposób nie wskazała, iż opieka ta była regularnie sprawowana przed tym okresem jak też po listopadzie 2016 r. Z treści odwołania wynika wręcz, iż przed sierpniem 2016r. opiekę i pieczę nad P. E. pełniła jedynie matka. Z tych też przyczyn P. E. nie może zostać uznana członka rodziny M. E. w rozumieniu ustawy p.p.w.d., a tym samym skarżącemu nie przysługuje świadczenie wychowawcze na drugie dziecko, bowiem A. E. w świetle art. 2 pkt 14 p.p.w.d. winna zostać uznana za pierwsze (jedyne) dziecko w rodzinie. Tym samym Sąd stwierdził, iż co do istoty zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i w tej sytuacji i oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło