I FZ 7/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. S.A. z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 66/17 odrzucającego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 66/17 w sprawie ze skargi B. S.A. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 6 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 66/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną B. S.A. w M. (dalej: skarżąca spółka) od wyroku tego Sądu z 18 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 66/17 oddalającego skargę skarżącej spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 23 listopada 2016 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług. 2. Sąd I instancji, przedstawiając okoliczności faktyczne w jakich zapadło powyższe postanowienie ustalił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 2 października 2017 r., zobowiązano pełnomocnika skarżącej spółki do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez: złożenie opłaconego opłatą skarbową pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu skarżącej spółki przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem tego wniosku. Jednocześnie, na podstawie zarządzenia z tej samej daty, pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Wezwania te zawierały pouczenie, że nieuzupełnienie wskazanych braków w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwań, spowoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Odpis powyższych zarządzeń doręczono na adres pełnomocnika skarżącej spółki 9 października 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 119 akt sądowych). W zakreślonym terminie do akt sprawy nadesłano pismo procesowe z 16 października 2017 r., do którego załączono pełnomocnictwo z opłatą skarbową oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Pismo to jednak nie zawierało wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. 3. Sąd I instancji odrzucając skargę kasacyjną na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej: ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przyjął, że w zakreślonym przez Sąd terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej opisane braki nie zostały należycie uzupełnione, albowiem wprawdzie za pismem z 16 października 2017 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową oraz potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej to jednak nie nadesłał wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła o jego uchylenie w całości, przywrócenie terminu do złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 4.1. art. 67 § 1 i 5 i art. 82 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne przyjęcie w okolicznościach niniejszej sprawy, że przesyłka polecona związana z wezwaniem pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej została w sposób prawidłowy doręczona pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie i tym samym rozpoczęty został bieg terminu wyznaczonego pełnomocnikowi, podczas gdy na dowodzie potwierdzenia odbioru nie widnieje jego własnoręczny podpis, a nadto z uwagi na okoliczność, że przesyłka ta - pozostawiona w kancelarii - zawierała wezwanie do uzupełnienia wpisu, pozbawiona była wezwania do uzupełnienia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy albo wezwania do złożenia wniosku o przeprowadzenie rozprawy. Również koperta adresowana do pełnomocnika z przesyłką nie zawierała informacji o jej zawartości ani wzmianki o tym, że przesyłka miała zawierać dwa wezwania, a pełnomocnik - w świetle zasad doświadczenia życiowego - nie mógł przypuszczać, że sąd doręczy kilka zobowiązań w jednej przesyłce, z których jedno wskazuje na zobowiązanie do uzupełnienia wymaganego wpisu, a drugie do uzupełnienia oświadczenia woli związanego z organizacją rozprawy, gdzie jedyne faktyczne zobowiązanie pełnomocnika do dokonania czynności znajdowało się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru; 4.2. art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 57 § 1 i art. 49 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi wniesionej przez pełnomocnika skarżącej z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi polegającego na nienadesłaniu oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy albo złożenia wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie, podczas gdy wskazany brak formalny skargi, nie wystąpił z winy pełnomocnika, gdzie nadto nie był to brak uniemożliwiający nadanie biegu sprawie; 4.3. art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykania drogi sądowej, a tym samym zakazują nazbyt rygorystycznego stosowania art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie jest uzasadnione. 5.2. W punkcie wyjścia odnotować należy, że wymagania formalne, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna określono w art. 176 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wśród nich wymieniono w § 2 wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w powyższym przepisie, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 177a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). 5.3. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, co wynika z akt sprawy, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej spółki, został on prawidłowo wezwany m.in. do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej przez "złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)" (karta 115 akt sądowych). Wezwanie to doręczono skutecznie na adres pełnomocnika skarżącej spółki w dniu 9 października 2017 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru (karta 119). Istotne jest, że na dokumencie tym w sposób jednoznaczny wskazano co znajduje się w doręczanej przesyłce, a mianowicie: "wezw. do usunięcia br. form. sk. kasac. + wezw. do uisz. wpisu od sk. kasacyjnej". W przedstawionych okolicznościach bezzasadny był zarzut zażalenia, że "przesyłka pozostawiona w kancelarii (...) pozbawiona była wezwania do uzupełnienia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy albo wezwania do złożenia wniosku o przeprowadzenie rozprawy" i że pełnomocnik skarżącej spółki nie został wzywany do usunięcia braku formalnego w postaci nadesłania wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o jej zrzeczeniu się. Zarzut ten jest gołosłowny gdy weźmie się pod uwagę to, że jednym zarządzeniem (k. 115) wezwano pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia dwóch braków, tj. do złożenia opłaconego opłatą skarbową pełnomocnictwa procesowego oraz wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem tego wniosku. Taką też treść zawierało wezwanie z 5 października 2017 r. (k. 117), którym w wykonaniu zarządzenia z 2 października 2017 r. wyraźnie i jednoznacznie wezwano pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia obu braków skargi kasacyjnej. Co istotne, w wykonaniu tego wezwania pełnomocnik skarżącej spółki uzupełnił pierwszy z braków formalnych skargi, tj. przesyłał opłacone opłatą skarbową pełnomocnictwo (k. 121 – 124). To zaś oznacza, że wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu przesyłka zawierała wezwanie do uzupełnienia obu braków skargi kasacyjnej i że została mu skutecznie doręczona. Wezwanie do usunięcia obu braków formalnych zamieszczono bowiem w jednym piśmie. W tych okolicznościach nie budziło zastrzeżeń ustalenie, że pełnomocnikowi skarżącej spółki prawidłowo doręczono także wezwanie do nadesłania wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o jej zrzeczeniu się. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 65 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 1128), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczania pism w postępowaniu sądowym stosuje się tryb doręczeń, jak w postępowaniu cywilnym (art. 65 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a zatem przepisy wydanego na podstawie art. 131 § 2 k.p.c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277, ze zm., dalej zwane również jako "rozporządzenie"). Podstawowym warunkiem prawidłowości doręczenia pisma przez pocztę istotne jest wysłanie pisma listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, przy czym do przesyłki dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia). W formularzu potwierdzenia odbioru winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki (wzór formularza potwierdzenia odbioru – załącznik nr 1). Przesyłka taka może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 lipca 2000 r., I CZ 87/00, publ.: lex nr 548760 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 14 marca 2000 r., sygn. II CKN 483/2000 oraz z 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt I CZ 38/00, Biul. SN 2000, Nr 5, poz. 15). Powyższe oznacza, że dla prawidłowości sposobu doręczenia wymaga się, aby przesłanie w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 707/11 oraz z 18 stycznia 2012 r. I FSK 2088/11, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – CBOSA). Jak już wyżej wyjaśniono, znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 119) zawiera opisaną wprawdzie skrótowo, lecz czytelnie informację o zawartości przesyłki. Zawarte w nim sformułowania niewątpliwie wskazują, że przesyłka zawierała także pismo wzywające do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w postaci nadesłania wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o jej zrzeczeniu się. Nie można w tej sytuacji zasadnie twierdzić, że zwrotne potwierdzenie odbioru nie wskazywało, co znajdowało się w przesyłce, której odbiór dokumentowało. Należy również zaznaczyć, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 k.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą a adresat przesyłki, który stwierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1929/09, CBOSA). Podkreślić też należy, że to w interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia przesyłki. Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości, przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki. W każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu lub tylko niektóre z nich, innymi słowy, że odebrał kopertę pustą albo niepełną (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2636/15 oraz z 5 grudnia 2015 r., II OZ 1284/15 i z 28 stycznia 2016 r., II OZ 63/16; CBOSA). 5.4. Nie był uzasadniony podniesiony w zażaleniu zarzut, naruszenia art. 67 § 1 i 5 i art. 82 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne przyjęcie w okolicznościach niniejszej sprawy, że przesyłka polecona związana z wezwaniem pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej została w sposób prawidłowy doręczona pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie i tym samym rozpoczęty został bieg terminu wyznaczonego pełnomocnikowi, podczas gdy na dowodzie potwierdzenia odbioru nie widnieje jego własnoręczny podpis. Z potwierdzenia odbioru wezwania (k. 121 akt sądowych) wynika, że przesyłkę doręczono H. B. "upoważnionemu pracownikowi". W uzasadnieniu zażalenia wyjaśniono, że jest ona pracownikiem biurowym kancelarii doradztwa podatkowego, którą prowadzi pełnomocnik skarżącej spółki i że 9 października 2017 r. odebrała przesyłkę sądową. Wyjaśniono także, że "za sprawą nieuwagi, w trakcie podpisywania dokumentu - zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie sprawdziła jego istoty pod względem oznaczenia treści i przedmiotu". Z powyższego wynika, że doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w kancelarii doradztwa podatkowego, którą prowadzi pełnomocnik skarżącej spółki do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism było doręczeniem prawidłowym w świetle przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2013 r., sygn. akt I OZ 769/13, LEX nr 1459943). 5.5. Nie mógł też doprowadzić do uwzględnienia zażalenia zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP. Skarżąca spółka miała zagwarantowane prawo do uruchomienia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i kontroli wyroku sądu I instancji. W tym celu jej pełnomocnik powinien sporządzić skargę kasacyjną zgodną z wymogami przewidzianymi w art. 176 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przypadku zaś niedopełnienia niektórych z wymagań z tego przepisu, powinien uzupełnić skargę kasacyjną w wyznaczonym na to terminie. Odrzucenie przez sąd I instancji skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącej spółki, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania nie uzupełnił jej braków formalnych, nie może być utożsamiane z pozbawieniem skarżącej spółki prawa do sądu, tj. z naruszeniem art. 45 ust. 1 a także z naruszeniem art. 77 ust. 2 ("Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw") oraz z naruszeniem art. 78 (prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji) Konstytucji RP. Podkreślić należy, że w art. 177a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęto zasadę, w myśl której "Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi". Przepis ten jest wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 2014 r., SK 22/11, OTK-A 2014, nr 4, poz. 37. Przypomnieć tylko należy, że w wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 180 w związku z art. 178 i art. 176 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie, bez wezwania do usunięcia braków, skargi kasacyjnej niespełniającej wymogu zamieszczenia w niej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 78 Konstytucji RP, a także z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. W świetle przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz jego uzasadnienia nie ma podstaw do przyjęcia, że art. 177a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niezgodny z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że odrzucenie zawierającej braki skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dopuszczalne, niemniej jednak - wobec dotkliwych skutków procesowych - powinno zostać poprzedzone wezwaniem do usunięcia owych braków w wyznaczonym przez sąd terminie. Wymogi te spełnia powołany już art. 177a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który w połączeniu z tzw. przymusem adwokackim w sporządzeniu skargi kasacyjnej. (art. 175 § 1 tej ustawy) gwarantuje konstytucyjnie zagwarantowane prawo do sądu oraz do dwuinstancyjnego postępowania. Przymus ten opiera się bowiem na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę zaskarżonego orzeczenia sądu I instancji. 5.6. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu "do złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy" Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przedmiotem zażalenia było w tej sprawie postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej a nie postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy podkreślić, że przesłanki do wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia sądu stwierdzającego uchybienie terminu i do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu wzajemnie się wykluczają. Opierają się bowiem na odmiennych podstawach i zmierzają do wywołania odmiennych skutków prawnych. Jeżeli strona kwestionuje ustalenie, że uchybiła terminowi do wniesienia środka odwoławczego, to przedwczesny jest wniosek o przywrócenie terminu. Można bowiem przywrócić tylko uchybiony termin. Niewątpliwie podstawowym uprawnieniem strony jest możliwość zakwestionowania ustalenia, że uchybiła terminowi do wniesienia środka odwoławczego. Prawomocne rozstrzygnięcie tej kwestii przesądza o uchybieniu terminu i daje stronie prawo do złożenia wniosku o jego przywrócenie w oparciu o przesłanki z art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak zaś stanowi art. 87 § 1 tej ustawy "Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu". Co do zasady wykluczone jest zatem złożenie w środku odwoławczym od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej na skutek uchybienia terminu do jej wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Odnotować jednak należy pogląd, który podziela także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym zażalenie, że jeżeli obie czynności procesowe (zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu) spełniają przewidziane dla nich wymagania formalne, konieczne jest nadanie im właściwego biegu. Wojewódzkie sądy administracyjne w pierwszej kolejności powinny nadawać bieg zażaleniu, a w przypadku jego oddalenia przystąpić do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu (tak D. Lebowa, Kolizja wniosku o przywrócenie terminu i środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ZNSA 2014, nr 3, s. 76–88 oraz A. Nędzarek, Wymogi procesowe wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ZNSA 2013, nr 2, s. 72–90). Powyższe oznacza, że rzeczą sądu I instancji będzie ustosunkowanie się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. 5.5. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.