VIII SA/Wa 1002/16
WyrokWSA w Warszawie2017-07-19
Skład orzekający: Artur Kot, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik prowadzący działalność gospodarczą związaną z obrotem nieruchomościami, wpisaną do CEIDG, może ubiegać się o płatności bezpośrednie w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jeśli nie udowodni, że jego działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego lub że jest ona jego główną działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Rolnik, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami, wpisaną do CEIDG, nie może otrzymać płatności bezpośrednich, jeśli nie udowodni, że jego działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego lub że jest ona jego główną działalnością gospodarczą. Dane z CEIDG korzystają z domniemania prawdziwości, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Brak przedstawienia stosownych dowodów przez stronę skutkuje oddaleniem wniosku.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2015. W toku postępowania ustalono, że prowadzi on działalność gospodarczą związaną z robotami budowlanymi oraz obrotem i zarządzaniem nieruchomościami, co zgodnie z przepisami może wykluczać go z otrzymania płatności. Rolnik nie przedstawił dowodów potwierdzających, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania T. F. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Powyższe decyzje zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania, w którym ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu [...] czerwca 2015 r. T. F. złożył wniosek o przyznanie płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 wraz z materiałem graficznym. W toku postępowania wywołanego ww. wnioskiem, organ sporządził wydruki z Bazy Internetowej REGON GUS oraz z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej RP (CEiIDG), z których wynikało, że T. F. prowadzi działalność gospodarczą dla której przeważającą jest kod PKD 41.20.Z (roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych), natomiast wykonywaną działalnością gospodarczą jest działalność opisana kodami PKD 68.10.Z, 68.31.Z i 68.32.Z, tj. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie.
W związku z powyższymi ustaleniami Kierownik BP ARiMR wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w celu ustalenia, czy prowadzi nierolniczą działalność gospodarczą
i może być uznany za rolnika aktywnego zawodowo.
W odpowiedzi na wezwanie T. F. wyjaśnił, że w jego przekonaniu niezasadnym jest umieszczenie go na liście podmiotów wykluczonych (tzw. czarna lista), gdyż faktycznie nie wykonuje wykluczonej działalności gospodarczej.
Kierownik BP ARiMR w [...] dnia [...] czerwca 2016 r. wydał ww. decyzję
w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, na podstawie której odmówił przyznania płatności ze względu na to, że strona postępowania nie została zakwalifikowana jako rolnik aktywny zawodowo.
Od powyższej decyzji T. F. wniósł odwołanie w którym zakwestionował prawidłowość wydanej decyzji.
Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] września 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpoznaniu odwołania, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1551 ze zm. dalej jako "ustawa o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego"),
z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 powyższej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące
w postępowaniach o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu wywodzi skutki prawne.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów;
2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących
w posiadaniu rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
Pomimo niespełnienia warunku o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane jeżeli:
1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności;
2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013 wynosi co najmniej 200 euro (art. 7 ust. 2 ustawy).
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa, płatność na zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013;
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie ewidencji działek.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 roku w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi
i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami.
Osoby lub grupy osób objętych zakresem akapitu pierwszego i drugiego, uważa się jednak za rolnika aktywnego zawodowo, jeżeli za pomocą możliwych do zweryfikowania dowodów, w formie wymaganej przez państwa członkowskie, udokumentuje ona, że:
a) roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5% całości przychodów uzyskanych przez nią z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym, za który dowody taki są dostępne;
b) jej działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego; lub
c) jej główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 rozporządzenia 1306/2013 w związku z art. 7 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego przepisy powyższe stosuje się do rolników, którzy w poprzednim roku otrzymali tylko płatności bezpośrednie przekraczające równowartość w złotych kwoty 5000 euro.
W trakcie kontroli ustalono, że strona prowadzi działalność pozarolniczą obejmującą prowadzenie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych (PKD 41.20.Z), nadto kupno – sprzedaż nieruchomości na własny rachunek (PKD 68.10. Z), pośrednictwo w obrocie nieruchomościami (PKD 68.31.Z), zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie (PKD 68.32.Z). Strona we wniosku nie zaznaczyła, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo, ani nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających spełnienie warunku uznania za rolnika aktywnego zawodowo.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że zgodnie
z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ uwzględnił dowody pochodzące z publicznych rejestrów i na tej podstawie ustalił, że strona świadczy usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. Strona do dnia wydania decyzji wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi przewidzianemu w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego nie przedstawiła dowodów potwierdzających spełnienie kryterium rolnika aktywnego zawodowo. Wykaz dowodów z pomocą których można wykazać kryterium rolnika aktywnego zawodowo przewidziany jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich (Dz.U. z 2015 roku, poz. 351 ze zm. dalej jako "rozporządzenie"). Organ w postępowaniu wezwał stronę do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów, jednakże strona nie udowodniła żadnej okoliczności, o jakich mowa w art. 9 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia 1306/2013. Organ nie dał wiary twierdzeniom strony, że faktycznie nie prowadziła działalności wyszczególnionej we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Wskazywał, że dane zawarte w CEIDG korzystają z domniemania prawdziwości, a osoba fizyczna ponosi odpowiedzialność za podanie niewłaściwych danych (art. 33 ustawy z 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej Dz.U. z 2015 roku, poz. 584 ze zm. dalej "ustawa o swobodzie działalności gospodarczej"). Domniemanie można co prawda obalić dowodami przeciwnymi, jednakże takich strona nie złożyła.
Jednocześnie strona nie wykazała, że:
1) roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5 % całości przychodów uzyskiwanych przez nią z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym, za który dowody są dostępne;
2) jej działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego; lub
3) jej główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej.
Organ podkreślił, że przyjmując wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego sprawdza, czy wniosek spełnia wymogi formalne i ewentualnie wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku. Za treść merytoryczną wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Zdaniem organu nie można generalnie wyłączyć w postępowaniu w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych obowiązków wynikających z art. 7 i 9 k.p.a., to jednak nie mogą być one tak daleko posunięte, aby organ miał ponosić odpowiedzialność za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego. W przeciwnym razie, organ musiałby niejednokrotnie stawać przed koniecznością przeprowadzania odpowiednich postępowań sprawdzających w zakresie treści wniosku. W istocie musiałby podejmować czynności z urzędu, prowadzące do konwalidacji niezgodnego z prawdą oświadczenia wnioskodawcy, co nie należy do obowiązków organu. Co więcej podważałby sens przepisów dyscyplinujących wnioskodawców w zakresie żądanych dopłat, w tym przewidujących finansową odpowiedzialność producentów rolnych z tytułu ubiegania się o pomoc nie znajdującą koniecznych podstaw faktycznych i prawnych (wyrok NSA z 17 marca 2011 roku, sygn. akt II GSK 354/10).
Skargę na powyższą decyzję pismem z dnia 3 listopada 2016 r. do sądu administracyjnego wniósł T. F. (dalej także jako: "skarżący") reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i błędne przyjęcie przez organ, że skarżący prowadzi jedną
z działalności wykluczonych, podczas gdy kody PKD były jedynie wpisane przez skarżącego do rejestru przedsiębiorców, a faktycznie wykonywana przez niego działalność polega na wznoszeniu budynków mieszkalnych i niemieszkalnych – kod PKD 41.20.Z;
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zawiadomienie strony
o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, jak również o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów;
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji
w mocy i powtórzenie argumentacji i stanowiska tego organu w sytuacji, gdy organ
II instancji zobligowany był do ponownego rozpoznania całej sprawy i przeprowadzenia całego postępowania w zakresie kompletowania i oceny materiału dowodowego, czym naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji, które ogranicza się do powtarzania argumentacji organu I instancji i jedynie fragmentarycznie odnosi się do zarzutów skarżącego, a w szczególności nie podanie przyczyn dla których organ nie poinformował strony w sposób szczegółowy jakimi dokumentami może wykazać, że nie prowadzi "działalności wykluczonej", a także całkowitym brakiem odniesienia się do zarzutu błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dn. 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej w związku z pkt 3 ppkt 4 i 5 załącznika Nr 1 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 24.12.2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie prowadził działalności w zakresie obrotu nieruchomościami tj. działalności wykluczającej go z prawa do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, podtrzymując zarzuty określone w części sentencyjnej skargi, skarżący podkreślił, że w piśmie datowanym na 28 stycznia 2016 r. wzywał organ do sprecyzowania, jakie dokumenty ma przedłożyć, aby potwierdzić, że nie prowadzi działalności wykluczonej. Organ nie udzielił stronie żadnej odpowiedzi pozostawiając wniosek bez rozpoznania. Organ tym samym doprowadził do naruszenia zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., uniemożliwiając stronie podjęcie inicjatywy dowodowej celem przedłożenia dokumentacji dla potwierdzenia, że strona nie prowadzi działalności wykluczonej.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, skarżący podniósł, że żaden przepis prawa nie zabrania przedsiębiorcy wpisywania do ewidencji działalności gospodarczej kodów PKD określających działalność, której przedsiębiorca faktycznie nie podejmuje. Prowadzona przez skarżącego działalność usługowo-budowlana nie zawiera żadnego z elementów związanego z obrotem nieruchomościami, więc
w świetle obowiązujących przepisów prawa, działalność gospodarcza skarżącego nie może być kwalifikowana jako działalność wykluczona.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy
w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy ww. ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 9 ust. 1-4 cyt. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej.
Należy zauważyć, iż w art. 9 rozporządzenia nr 1307/2013 wprowadzone zostało pojęcie rolnika aktywnego zawodowo, które ogranicza krąg osób uprawnionych do otrzymywania płatności bezpośrednich. Została ustalona zasada, że jedynie rolnik aktywny zawodowo może otrzymać płatności bezpośrednie. Natomiast rolnik, który nie spełnia tego kryterium, zostanie wykluczony w danym roku z płatności. Stosownie do art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, nie przyznaje się płatności osobom fizycznym, prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi
i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. Zaklasyfikowanie rodzaju prowadzonej działalności do działalności wykluczonej z płatności na podstawie art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, następuje na podstawie Polskiej Klasyfikacji Działalności(PKD), wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 roku (Dz.U. nr 251, poz. 1885 ze zm.). Ponadto w art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 wskazano, że ust. 2 i 3 nie mają zastosowania do rolników, którzy
w poprzednim roku otrzymali tylko płatności bezpośrednie nieprzekraczające określonej kwoty. Kwotę tę określają państwa członkowskie na podstawie obiektywnych kryteriów
i nie może być wyższa niż 5 000 euro.
W trakcie kontroli administracyjnej, na podstawie danych z bazy REGON GUS oraz CEiIDG, organ ustalił, że skarżący prowadzi działalność pozarolniczą obejmująca PKD 41.20.Z "prowadzenie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych" jako działalność przeważającą oraz obejmująca PKD 68.10.Z "kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek", 68.31.Z "pośrednictwo w obrocie nieruchomościami", 68.32.Z "zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie". Jednocześnie skarżący nie zaznaczył na pierwszej stronie wniosku w rubryce 08, że jest rolnikiem aktywnym zawodowo, ani nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających spełnienie warunku uznania za rolnika aktywnego zawodowo.
W związku z powyższym do skarżącego zostało wystosowane wezwanie
o przedstawienie stosownych dowodów w tym zakresie. W pisemnej odpowiedzi z dnia 29 stycznia 2016 r. skarżący jedynie oświadczył, że nie prowadzi żadnej
z wykluczonych działalności, jednak nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających, iż jest rolnikiem aktywnym zawodowo. Na tej podstawie organ ustalił, że skarżący nie spełnia warunków przyznania płatności, ponieważ nie wykazał, że spełnia kryterium rolnika aktywnego zawodowo o jakim mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia Nr 1306/2013. W związku z powyższym Sąd nie podzielił zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego.
Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego w postępowaniach o przyznanie płatności organ stoi na straży praworządności, jest obowiązany wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych
i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział
w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ust. 3 powyższego przepisu został na stronę postępowania nałożone obowiązki przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy, zgodnie
z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W postępowaniu w sprawie płatności bezpośrednich to strona jest zobligowana do wskazania konkretnych dowodów
i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego – wyprowadzony z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. jest ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego przez stronę (wyrok NSA z 30 listopada 2016 roku, sygn. akt II GSK 1007/15).
Zdaniem Sądu od producentów rolnych składających wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich należy wymagać między innymi w zakresie ich wypełniania należytej staranności. Nakłada to na nich posiadanie kwalifikacji odnośnie produkcji rolnej, ale także stosownej wiedzy w zakresie zasad i trybu przyznawania pomocy. Skarżący wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach
w ramach wsparcia bezpośredniego nie wykonał w sposób prawidłowy nałożonego obowiązku, a co za tym idzie nie podważył ustaleń faktycznych wynikających z danych rejestrowych.
W związku z tym, organ dysponując dokumentacją z CEIDG miał podstawy do uznania, iż skarżący prowadzi działalność – PKD 68.10.Z – kupno i sprzedaż nieruchomości zwłaszcza, że dane zawarte w CEIDG korzystają z domniemania prawdziwości, a osoba fizyczna wpisana do rejestru ponosi odpowiedzialność za podanie niewłaściwych danych. Przepis art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wprowadza zasadę domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru. Stanowi ona przejaw realizacji zasady jawności rejestru i oznacza, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe, czyli odpowiadają stanowi faktycznemu. W związku
z tym, że dane wpisane do rejestru zgodne z wnioskiem przedsiębiorcy
i odpowiedzialność za brak prawdziwości tych danych ponosi przedsiębiorca, jeśli nie wystąpił z wnioskiem o ich sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W ocenie Sądu organ dysponując danymi z rejestru i brakiem prawidłowo udokumentowanego stanowiska skarżącego prawidłowo uznał, że złożony przez skarżącego wniosek
o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2015, z uwagi na prowadzenie działalności wykluczającej oraz nie przedstawienie dowodów o których mowa w § 4 rozporządzenia, należało oddalić.
Odnosząc się zarzutów naruszenia przepisów art. 15, art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w ocenie Sądu należy podzielić koncepcję, iż odwołanie jest środkiem zaskarżenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy jest obowiązany ustosunkować się do treści rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, nie zaś ponownie rozpoznawać sprawę tak, jakby decyzja nie istniała i nie zostało wniesione odwołanie. Ponadto zakres postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym nie jest tożsamy z zakresem postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji. Wskazuje na to treść przepisu art. 140, który stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych w art. 136 -139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji, jak treść art. 138 § 2, które łącznie wyznaczają granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Z przepisów tych wynika, że organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, ani nawet w znacznej części. Organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia jedynie uzupełniającego postępowania dowodowego, bowiem gdy istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego
w całości lub w znacznej części, organ drugiej instancji jest obowiązany uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
Skarżący we wniesionym odwołaniu kwestionował prowadzenie "wykluczonej działalności", natomiast w odniesieniu do stosownego udokumentowania tej okoliczności wnosił o poinformowanie przez organ, jakie ma przedłożyć dokumenty, bądź o ich uzyskanie przez organ z urzędu.
W ocenie Sądu organ odwoławczy biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy przed organem pierwszej instancji, brak wymaganej aktywności skarżącego w postępowaniu wyjaśniającym, specyfikę postępowania w przedmiocie płatności
w ramach wsparcia bezpośredniego, gdzie przewidziana jest aktywna rola wnioskodawcy od początku postępowania, rozstrzygnął zgodnie z prawem. Organ
w żadnym stopniu nie może zastępować strony. Nadto rozporządzenie w § 4 wskazuje jakimi dowodami należy wykazywać wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 2.
Nie można się zgodzić ze skarżącym, iż doszło do naruszenia w postępowaniu organów przepisów prawa procesowego, ponieważ wnioskodawca pomimo obowiązku, nie przedstawił dowodów, które mogłyby dawać podstawę do odmiennej oceny materiału dowodowego.
Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń przepisów, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji.
Z uwagi na powyższe, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło