I SA/Wa 902/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku postanawia odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], sprostowanym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku [...] o przywrócenie terminu do złożenia wniosku przeciwko Prezydentowi [...] o ustalenie, że stawka procentowa oraz wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...] (lokal mieszkalny [...]) ozn. jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] jest nieuzasadnione, odmówiło przywrócenia terminu. [...] pismem z dnia [...] maja 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jt. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Art. 72 ust. 1 u.g.n. stanowi, że opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej określonej zgodnie z art. 67. Zgodnie z art. 221 ust. 2 u.g.n. jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie została określona wysokość stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ określi wysokość tej stawki, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 217 ust. 1, stosując tryb postępowania określony w art. 78-81. Stosowanie wskazanego trybu oznacza, że w przypadku otrzymania ustalenia wysokości stawki procentowej oraz wysokości opłaty rocznej, użytkownik wieczysty, zgodnie z art. 78 ust. 2 u.g.n. może, w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek, że ustalenie stawki procentowej i opłaty jest nieuzasadnione albo jest uzasadnione w innej wysokości. Wniosek taki składa się przeciwko właściwemu organowi (art. 78 ust. 3 u.g.n.). Do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń (art. 79 ust. 7 u.g.n). Od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości (art. 80 ust. 1 u.g.n.). Postępowanie w przedmiocie opłaty rocznej przebiega zatem w dwóch etapach: w pierwszym, postępowanie to jest prowadzone przed samorządowym kolegium odwoławczym, w drugim zaś (jeśli do niego dojdzie) – toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego. Użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego i cywilnoprawny charakter mają również spory o wysokość opłaty rocznej i stosowanej stawki procentowej (por. uchwała SN z 21 kwietnia 1994 r., sygn. III CZP 36/94. OSNCP 1994, nr 11, poz. 209). Pomimo tego, że w postępowaniu przed SKO, na mocy art. 79 ust. 7 u.g.n., ma zastosowanie część przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak sprawa o ustalenie stawki procentowej i wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ma w całości charakter cywilny. Wskazanie przez ustawodawcę na stosowanie określonych rozdziałów i działów kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że nie można mówić o trybie administracyjnym na tym etapie postępowania. Przedmiotowa skarga dotyczy postanowienia incydentalnego (odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku), wydanego w ramach instytucji ustalenia stawki procentowej oraz wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje rozbieżność stanowisk co do tego, czy sądy te są właściwe do załatwiania sprawy wywołanych skargami na postanowienia kolegium rozstrzygające zagadnienia incydentalne i formalne. Orzekający w sprawie skład przychyla się do tej linii, która nie znajduje podstaw do przyznania sądowi administracyjnemu kompetencji do rozstrzygania spraw w przedmiocie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w jakimkolwiek zakresie. Przepis art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. wyznacza zakres kognicji sądów administracyjnych, która obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Mimo, że przepis art. 79 ust. 7 u.g.n. wskazuje na odpowiednie stosowanie niektórych instytucji prawnych uregulowanych w k.p.a., to mając na uwadze cywilny charakter sprawy, należy przyjąć, że wydawane w tym trybie orzeczenia nie są orzeczeniami podejmowanymi w postępowaniu administracyjnym, o których stanowi art. 3 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje kognicję sądu administracyjnego w sprawach ze skarg na rozstrzygnięcie wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienie kolegium wydane dla załatwienia incydentalnej kwestii w toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy nie jest postanowieniem wydawanym w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 1 k.p.a., bowiem ustalenie opłaty za użytkowanie wieczyste nie jest sprawą załatwianą w postępowaniu administracyjnym. Co więcej, takie postanowienie nie kończy postępowania, nie rozstrzyga również sprawy co do istoty, a wskazywany już przepis art. 79 ust. 7 u.g.n. uniemożliwia jego zaskarżenie zażaleniem. Nie sposób zatem w owej regulacji upatrywać podstawy prawnej do zaskarżenia przed sąd administracyjny takiego postanowienia (por. postanowienie wyrok WSA w Gdańsku z 23 grudnia 2014 r., sygn. II SA/Gd 760/14, postanowienia NSA z 6 grudnia 2013 r., sygn. I OSK 1189/12, z 25 maja 2016 r., sygn. I OSK 980/16). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.