II OZ 1296/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1602/16 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty w wysokości dwukrotnej należności z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów leśnych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1602/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie tego Sądu z 10 maja 2017 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty w wysokości dwukrotnej należności z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów leśnych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zarządzeniem z 1 czerwca 2017 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie 3 odpisów zażalenia z dnia 28 maja 2017 r. poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zostało odebrane dnia 26 czerwca 2017 r. Termin do uzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych zażalenia upłynął bezskutecznie dnia 3 lipca 2017 r. Pismem z dnia 7 lipca 2017 r. (data wpływu do Sądu: 10 lipca 2017 r.) [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Jednocześnie uzupełniła braki w postaci nadesłania 3 odpisów zażalenia z dnia 28 maja 2017 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia strona skarżąca podała, iż wezwanie Sądu do uzupełnienia braków zażalenia zostało odebrane przez osobę, która nie jest pracownikiem spółki strony skarżącej. Wskazała, że strona skarżąca nie zatrudnia żadnych pracowników, a działający w imieniu strony skarżącej – prezes zarządu przebywał od 23 czerwca 2017 r. do 7 lipca 2017 r. na urlopie, co za tym idzie nie był obecny w siedzibie spółki. Sąd stwierdził, że nieobecność osoby uprawnionej do reprezentowania firmy spowodowana przebywaniem na urlopie i związana z tym niemożność odbioru przesyłki nie uzasadnia przywrócenia stronie skarżącej uchybionego terminu. Zgodnie z art. 67 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej p.p.s.a.), jeżeli stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest osoba prawna, wówczas pisma sądowe doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania jej przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism, chyba że strona ustanowiła pełnomocnika. Wezwanie odebrała osoba posługująca się firmową pieczęcią spółki. Odebranie pisma przez pracownika osoby prawnej w jej siedzibie rodzi domniemanie w zakresie umocowania do odbioru pism adresowanych do zatrudniającej go jednostki zwłaszcza, gdy posługuje się on pieczęcią firmową. Przy dokonywaniu oceny powołanych przez stronę skarżącą w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, Sąd stanął na stanowisku, że wszelkie czynności dokonywane przez pracownika strony wywołują skutek w sferze praw i obowiązków skarżącej, w imieniu i na rzecz której ta osoba działała, zaś na skarżącej ciąży obowiązek takiego zorganizowania działalności, aby w sposób właściwy dbano o jej interes. Doręczający korespondencję zastał otwarta firmę, zaś osoba, która odebrała korespondencję Sądu posługiwała się firmową pieczęcią spółki, co oznacza, że jest upoważnionym pracownikiem do odbioru przesyłek. Wątpliwe pozostaje oświadczenie strony skarżącej, że osoba, która odebrała przesyłkę jest pracownikiem innej spółki. Sąd nadmienił, że w niniejszej sprawie ze wszystkich wcześniejszych zwrotnych potwierdzeniach odbioru – korespondencje sądowe, skierowane do strony skarżącej zostały odebrane przez upoważnionych pracowników spółki, każda zwrotna potwierdzona przesyłka odbioru widnieje z pieczęcią firmową spółki. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w P., zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu, pomimo istnienia wymaganych przez przepisy prawa przesłanek do jego zastosowania. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej przed sądem administracyjnym jest zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. brak winy w uchybieniu terminu. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie daje podstaw do podważenia stanowiska Sądu I instancji o braku tego elementu, co skutkowało koniecznością odmowy przywrócenia uchybionego terminu. Nie budzi wątpliwości na gruncie art. 67 § 2 p.p.s.a., że w sytuacji, w której stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest osoba prawna, pisma kierowane do tego podmiotu doręcza się organowi uprawnionemu do jej reprezentowania lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Upoważnienie pracownika do odbioru korespondencji, o którym wspomina ten przepis, może być nawet udzielone w sposób dorozumiany. Podmiot doręczający pismo może więc - co do zasady - skutecznie doręczyć pismo w siedzibie adresata do rąk pracownika danej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, który to pracownik zobowiązał się do odbioru przesyłki, umieszczając przy tym na dowodzie doręczenia własnoręczny podpis i pieczęć zatrudniającego go podmiotu (por. post. SN z 5 sierpnia 1999 r., II CKN 509/99; post. NSA z 27 czerwca 2007 r., I OSK 911/07). Upoważnienie do odbioru pism sądowych jest bowiem czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można domniemywać na podstawie innych czynności i zachowań, takich jak na przykład wcześniejsze lub późniejsze wielokrotne odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych wypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę, czy też zakres czynności pracownika, który odebrał korespondencję. Przykładowo, jeżeli pracownik osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej zobowiązał się do odbioru przesyłki, umieszczając przy tym na dowodzie doręczenia odcisk pieczątki danego podmiotu wraz ze swoim podpisem, to z takiego działania również można domniemywać, że jest uprawniony do odbioru korespondencji (por. B. Dauter, A. Kabat, m. Niezgódka -Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2016 r.). Domniemanie doręczenia związane z tym przepisem może zostać obalone, jednak okoliczność braku uprawnienia pracownika do odbioru korespondencji w miejscu siedziby adresata musi być przynajmniej uprawdopodobniona (por. post. NSA z 9 lopca 2007 r., II FSK 1456/08). W niniejszej sprawie skarżąca nie powołała okoliczności, które pozwalałby na obalenie tego domniemania. Twierdzenie jakoby osoba, która odebrała korespondencję i legitymowała się pieczątką skarżącej spółki, była w rzeczywistości pracownikiem innej spółki nie zostało poparte żadnym dowodem, co oznacza, że nie można rozpatrywać go jako okoliczności, która mogłaby podważyć skuteczne doręczenie przesyłki w trybie art. 67 § 2 p.p.s.a. Braku winy spółki w niezapewnieniu należytej organizacji pracy w siedzibie spółki nie uzasadnia również okoliczność przebywania prezesa tej spółki w terminie pokrywającym się z datą doręczenia przesyłki na urlopie. Brak dbałości o prawidłowe funkcjonowanie spółki w okresie nieobecności podmiotu zarządzającego tą spółką obciąża spółkę wszelkimi konsekwencjami prawnymi, również na gruncie zainicjowanego przez spółkę postępowania sądowoadministracyjnego. Inicjując takie postępowanie spółka musi liczyć się z możliwością otrzymywania sądowej korespondencji w terminach wynikających z toku prowadzonego postępowania, które nie muszą odpowiadać terminom przebywania podmiotu zarządzającego spółką w siedzibie spółki. Tezie, jakoby spółka nie zatrudniała żadnych pracowników, przeczy zaś analiza zwrotnych potwierdzeń odbioru wcześniejszej korespondencji adresowanej do spółki, na których widnieje podpis osoby odbierającej przesyłkę, dysponującej firmową pieczątką, oraz adnotacja pracownika poczty o wydaniu przesyłki upoważnionemu pracownikowi spółki. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.