I SA/Ol 333/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-07-26

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski, Jolanta Strumiłło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i decyzji okreś-lającej zobowiązanie podatkowe było skuteczne, jeśli strona zmieniła miejsce zamieszkania, a przesyłki zostały dwukrotnie awizowane i zwrócone jako niepodjęte?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie zastępcze postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz decyzji okreś-lającej zobowiązanie podatkowe było skuteczne, ponieważ strona konsekwentnie wskazywała ten sam adres do doręczeń, mimo zmiany miejsca zamieszkania. W związku z tym, odwołanie od decyzji zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, a postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było prawidłowe.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ I instancji wysłał postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego oraz decyzję okreś-lającą zobowiązanie podatkowe na adres wskazany przez stronę, jednak przesyłki zostały zwrócone jako niepodjęte po dwukrotnym awizowaniu. Strona twierdziła, że zmieniła miejsce zamieszkania i nie otrzymała skutecznie korespondencji, a także że złożone przez nią pismo powinno być traktowane jako pełnomocnictwo. Organ odwoławczy uznał doręczenia za skuteczne w trybie doręczenia zastępczego i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie: Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2017r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Z. K. (dalej jako "strona", "skarżąca") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia poddanego kontroli Sądu rozstrzygnięcia wynika m.in., że w dniu 24 sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok od dochodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego, dokonanej na podstawie aktu notarialnego z dnia "[...]"Niniejsze postanowienie zostało przesłane na zgłoszony przez stronę adres zamieszkania i do korespondencji: ul. "[...]". Nastąpił zwrot przesyłki do organu, ponieważ adresat nie podjął dwukrotnie awizowanej (dnia 26.08.2016 r. i 05.09.2016 r.) korespondencji. Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia "[...]"r., określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. od dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, dokonanej aktem notarialnym z dnia "[...]" r. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało zwrócone do organu Adresat nie podjął, awizowanej w dniu 22 listopada 2016 r. oraz w dniu 30 listopada 2016 r., korespondencji. W dniu "[...]"r. pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie od ww. decyzji oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia . W złożonym odwołaniu wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 120, art. 121 § 1, 123 § 1, art. 145 § 1,2 i 2a, art. 148 § 1 i 3, art. 150 § 4, art. 154a § 1, art. 200 § 1, art. 165 § 4 i art. 211 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), - dalej również jako "O.p.". Podniesiono, iż postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie nigdy formalnie nie było prowadzone z uwagi na brak skutecznego doręczenia postanowienia o jego wszczęciu. Ponadto, z uwagi na brak skutecznego doręczenia zawiadomienia uniemożliwiono stronie branie czynnego udziału w postępowaniu oraz nie dano możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem pełnomocnika strony, w sprawie nie została również skutecznie doręczona zaskarżona decyzja. Jednocześnie przesłano kserokopie: opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia "[...]"r. (do akt sprawy "[...]") dotyczącej strony, o umieszczenie w domu pomocy społecznej bez zgody wydanej na polecenie Sądu Rejonowego, pełnomocnictwa szczególnego z dnia 30 grudnia 2016 r. (PPS-l) oraz dowodu uiszczenia opłaty skarbowej z dnia 30 grudnia 2016 r. Z ww. opinii sądowo-psychiatrycznej wynika, iż u Z. K. biegły rozpoznał chorobę psychiczną o obrazie otępienia w chorobie Alzheimera o nasileniu umiarkowanym; ww. nie jest zdolna do samodzielnego zaspokajania swoich potrzeb życiowych; nie wymaga leczenia w szpitalu psychiatrycznym; nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób, jednocześnie wymaga stałej i całodobowej opieki oraz pielęgnacji innych osób, a brak tej opieki zagraża jej życiu i zdrowiu. Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniając swoje stanowisko w sprawie powołał treść art. 148 § 1 i art. 150 §1 pkt 1, §2,§3 i §4 O.p. wskazał, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", o wszczęciu postępowania podatkowego, zostało prawidłowo wysłane przez organ I instancji na imię i nazwisko strony oraz zgłoszony przez nią adres zamieszkania i jednocześnie korespondencji, tj. ul. "[...]". Wszczęcie postępowania podatkowego było poprzedzone czynnościami sprawdzającymi, w których strona brała czynny udział. Powyższy adres strona wskazała w korektach zeznania PIT- 38 za 2010 złożonych w dniu "[...]"r. i w dniu "[...]"r. (akta podatkowe k. 18 i 19), we wniosku złożonym w dniu "[...]"r. (akta podatkowe k. 20), jak również piśmie zatytułowanym "pełnomocnictwo" (akta podatkowe k. 21), które wpłynęło do urzędu skarbowego dnia "[...]"r. tj. w dniu, od którego jak zaznaczył pełnomocnik, Z.K. zamieszkiwała już w "[...]". Wskazano, że również do aktu notarialnego z dnia "[...]"r. - umowa sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego (akta odwoławcze k. 31-33), skarżąca przystępując osobiście oświadczyła, że zamieszkuje pod adresem: ul. "[...]". Ponadto, z niniejszego dokumentu wynika (§ 7), iż wydanie ww. lokalu mieszkalnego w posiadanie kupującej nastąpi w terminie do "[...]"r. Przedmiotowy akt notarialny wpłynął do Urzędu Skarbowego dnia "[...]"Organ odwoławczy podkreślił, że adres: "[...]", został wskazany przez stronę jako adres zamieszkania dopiero w pełnomocnictwie szczególnym (PPS-l) i w dowodzie uiszczenia opłaty skarbowej, przedłożonych w Urzędzie Skarbowym w dniu "[...]" (akta odwoławcze k. 14-16). Wskazano, że na etapie wszczęcia postępowania podatkowego organ podatkowy nie miał żadnej wiedzy w zakresie zmiany miejsca zamieszkania przez stronę, ani nawet podstaw do ustalania innego miejsca zamieszkania niż adres zgłoszony i konsekwentnie wskazywany przez nią we wszystkich dokumentach złożonych w toku czynności sprawdzających. W świetle powyższego organ I instancji nie mógł wysłać przedmiotowego postanowienia na inny adres niż ul. "[...]". Z koperty z niepodjętą korespondencją oraz potwierdzenia odbioru wynikało, iż postanowienie było dwukrotnie awizowane: po raz pierwszy w dniu "[...]"r. oraz ponownie dnia "[...]" r. Przesyłka została zwrócona do Urzędu Skarbowego z powodu niepodjęcia jej przez adresata (na potwierdzeniu odbioru nie umieszczono adnotacji, iż adresat wyprowadził się). Zatem doręczenie ww. postanowienia nastąpiło w trybie tzw. doręczenia zastępczego z art. 150 O.p. w dniu "[...]"r. W konsekwencji w powyższej dacie zostało skutecznie wszczęte postępowanie podatkowe. Wskazano, że organy podatkowe nie kwestionują, iż fakt zmiany miejsca zamieszkania przez stronę z dniem "[...]"r. mógł mieć miejsce, jednakże powyższa okoliczność nie podważała skutecznego wszczęcia postępowania podatkowego. Podano również, że w dniu "[...]"r. Z. K. złożyła w Urzędzie Skarbowym pismo zatytułowane "pełnomocnictwo" (akta podatkowe k. 21) o następującej treści: "Upoważniam mojego syna K. W. PESEL "[...]" do reprezentowania mnie w sprawie dotyczącej sprzedaży nieruchomości w roku 2010. Upoważniam do składania deklaracji, oświadczeń woli, odbioru korespondencji i innych czynności związanych ze sprawą Nr "[...]"". W niniejszym piśmie wskazano adres do korespondencji: ""[...]"". Organ odwoławczy powołał treść art. 138a§1 i 2, art. 138c§1,art. 138d§1 i 3, art. 138e § 1,2 i 3 O.p. i stwierdził, że złożone przez stronę w dniu "[...]"tj. przed wszczęciem postępowania podatkowego, pismo nie spełniało wymogów określonych w ww. przepisach, aby uznać je za pełnomocnictwo ogólne czy szczególne. Organ I instancji mając na względzie powyższe pismo w postanowieniu o wszczęciu postępowania z dnia "[...]"r. oraz wezwaniu z dnia "[...]"r., przesłanym na jedyny znany i konsekwentnie wskazywany przez Stronę adres, poinformował o przepisach prawa odnoszących się do pełnomocnictwa ogólnego oraz szczególnego (wymogach formalnych jakie należy spełnić). W momencie kierowania przesyłki do strony każdorazowo dokonywana była również weryfikacja czy strona złożyła pełnomocnictwo ogólne. W ocenie organu odwoławczego strona nie złożyła pełnomocnictwa, które obligowałoby Naczelnika Urzędu Skarbowego do skierowania postanowienia o wszczęciu postępowania, jak również pozostałej korespondencji w toku postępowania, do W.K.. Zwrócono uwagę, że organ I instancji w ówczesnym czasie nie miał wiedzy co do innych okoliczności np. związanych ze stanem zdrowia strony, które wykluczałyby jej osobiste uczestnictwo w postępowaniu podatkowym. Utwierdzeniem, w takim przekonaniu, była okoliczność, że Z.K. do aktu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, stanęła w dniu "[...]"r. osobiście, o czym organ dowiedział się w dniu wpływu tego aktu do Urzędu Skarbowego tj. "[...]"r. W ocenie organu, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"r. jak również wszelka korespondencja w toku postępowania podatkowego, została słusznie wysłana przez organ I instancji na imię i nazwisko strony oraz zgłoszony przez nią adres zamieszkania i jednocześnie korespondencji (ul. "[...]"). Również na moment wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia organ podatkowy nie miał wiedzy o nowym miejscu zamieszkania strony. Adres: "[...]" znany jest organowi I instancji od dnia 22 grudnia 2016 r., co potwierdzała notatka służbowa (akta odwoławcze k. 37). Z adnotacji zamieszczonych na kopercie z niepodjętą korespondencją oraz na potwierdzeniu odbioru wynikało, iż ww. decyzja była dwukrotnie awizowana tj. w dniu 22.11.2016 r. i 30.11.2016 r., a dnia 08.12.2016 r. przesyłka została zwrócona do Urzędu Skarbowego. Zatem doręczenie ww. decyzji nastąpiło w trybie tzw. doręczenia zastępczego z art. 150 O.p. w dniu 06.12.2016 r. Zdaniem organu odwoławczego zarówno wszczęcie postępowania podatkowego, jak doręczenie zaskarżonej decyzji należało uznać za prawnie skuteczne. Przedmiotowa decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została skutecznie doręczona stronie w dniu "[...]"r. Doręczenie powyższej decyzji nastąpiło w trybie tzw. doręczenia zastępczego zgodnie z art. 150 O.p. co wynika z dowodu doręczenia zawartego w aktach sprawy. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zgodnie z danymi rejestracyjnymi posiadanymi przez Urząd Skarbowy, zostało skierowane na adres zamieszkania i jednocześnie korespondencji wskazany przez stronę tj. ul. "[...]"Organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie od ww. decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu "[...]"r. i biorąc pod uwagę treść art. 223 § 2 pkt 1 O.p. oraz datę doręczenia decyzji, tj. "[...]"r., uznał, iż 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu "[...]"r. W skardze na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie w całości przedmiotowego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, zarzucono naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 150 O.p., W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik na wstępie opisał przebieg postępowania podatkowego przed organem I instancji. Następnie przedstawił treść złożonego w dniu "[...]" r. odwołania oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"r., i sformułował stwierdzenie "z przedmiotowym postanowieniem nie sposób się jednak zgodzić". Pełnomocnik wskazał, iż w ocenie skarżącej, w stanie faktycznym sprawy nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przytaczając treść art. 223 § 2 pkt 1 O.p. zaznaczył, iż z przepisu tego wynika, iż z punktu widzenia terminu do wniesienia odwołania istotne jest prawidłowe ustalenie momentu doręczenia decyzji stronie. Wskazując na przepisy art. 148 § 1 i 2, art. 149, art. 150 § 1 pkt 1 i § 2, 3 i 4 O.p. stwierdził, iż wynika z nich jednoznacznie, że mają one zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy adresat zamieszkuje pod adresem wskazanym w przesyłce. Tylko wówczas można mówić o możliwości doręczenia pisma stronie w miejscu zamieszkania oraz o domownikach, sąsiadach, czy też dozorcy, których rola i miejsce w procesie doręczenia zastępczego zostały precyzyjnie opisane. Pełnomocnik powtórzył, iż strona z dniem "[...]"r. wyprowadziła się z dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego. W ocenie pełnomocnika, wskazane przepisy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie i nie mogło dojść do skutecznego doręczenia zastępczego postanowienia o wszczęciu postępowania, jak również spornej decyzji. Zdaniem pełnomocnika, w przypadku zachowania przez listonosza wszystkich wymaganych przepisami procedur stosowanych przy doręczeniach, powinien on zwrócić przesyłkę nadawcy wskazując, iż powodem zwrotu jest wyprowadzka, zaznaczając odpowiednie pole na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W takim stanie rzeczy listonosz nie miał prawnych możliwości awizowania przesyłki. Organ II instancji miał zatem obowiązek wyjaśnić wszystkie okoliczności związane ze sposobem działania pracownika operatora pocztowego, co wynika z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Odnosząc się do kwestii pełnomocnictwa złożonego w Urzędzie Skarbowym w dniu "[...]"r. podniesiono, że organ II instancji błędnie uznał, iż nie stanowi ono pełnomocnictwa. W Ordynacji podatkowej nie ma przepisu, z którego wynikałoby, że pełnomocnictwo musi być złożone w określonej formie, pod rygorem jego nieważności. Rygor taki nie może być w żaden sposób dorozumiany, czy też wyinterpretowany z obowiązujących przepisów, lecz powinien wynikać z nich wprost. Wobec powyższego odrzucenie przez organy podatkowe przedmiotowego pełnomocnictwa jako bezskutecznego należy uznać za naruszenie art. 120 O.p. Ponadto, zaznaczył, iż skarżąca oraz jej rodzina miała świadomość prowadzonych czynności sprawdzających. Z K. miała również świadomość, iż z uwagi na zły stan zdrowia nie jest w stanie samodzielnie prowadzić swoich spraw, w tym również przed organami podatkowymi. Powyższe potwierdza również notatka służbowa z dnia "[...]"r. sporządzona przez pracownika organu I instancji, znajdująca się w aktach sprawy. W ocenie pełnomocnika, w złożonym pełnomocnictwie zawarte były wszystkie dane adresowe, aby skutecznie kontaktować się z synem skarżącej w trybie przewidzianym w art. 154a O.p. Końcowo zauważono, iż organy podatkowe nie miały żadnego problemu z dotarciem do skarżącej po zmianie miejsca zamieszkania - poborca skarbowy Urzędu Skarbowego nie miał kłopotów z ustaleniem faktu zmiany miejsca zamieszkania i stałego pobytu Skarżącej. W ocenie pełnomocnika, identyczne ustalenia poczyniłby pracownik operatora pocztowego, gdyby zachował prawem wymagane procedury stosowane przy doręczaniu spornych przesyłek. Wiedza o przeprowadzce skarżącej była wiedzą powszechną wśród jej sąsiadów. Ponadto, zdaniem pełnomocnika, stosownie do art. 121 § 1 O.p., organ I instancji posiadając wiedzę o złym stanie zdrowia skarżącej i braku z jej strony reakcji na kierowane przesyłki, zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, chociażby z uwagi na ciążący na organach obowiązek wynikający z art. 138 ww. ustawy tj. obowiązek wystąpienia do sądu z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla osoby nie zdolnej do czynności prawnych lub osoby nieobecnej. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.z 2016r. poz.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa . Na podstawie art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]"r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Zgodnie ze stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia przepisem art. 228 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (§ 1 pkt 2), a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne (§2). Utrwalone w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12 i z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12; z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2338/13 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Brzmienie tego przepisu nie pozostawia zatem wątpliwości, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno nastąpić w przypadku ustalenia, że odwołujący przekroczył termin określony w art. 223 § 2 O.p. Zgodnie z treścią tego przepisu, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Podejmując zatem rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenia, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej i to one przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przechodząc zatem do oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącej w dniu "[...]"r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) nadał odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"r., co nastąpiło już po upływie ustawowego terminu określonego w art. 223 § 2 O.p., który to termin upłynął z dniem "[...]"r. Oceny tej nie zmienia fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a wręcz potwierdza złożenie odwołania po upływie terminu. Za prawidłowe Sąd uznał ustalenia organu odwoławczego, że doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, jako że zostały one oparte na wiarygodnych dowodach, w pełni potwierdzających stwierdzenie organu o doręczeniu w trybie art. 150 O.p. w dniu "[...]"r. decyzji organu I instancji z dnia "[...]". Podkreślić należy, że jak wynika z akt sprawy przedmiotowe rozstrzygnięcie zgodnie z danymi rejestracyjnymi posiadanymi przez Urząd Skarbowy, zostało skierowane na adres zamieszkania i jednocześnie korespondencji wskazany przez stronę tj. ul. "[...]". Jak słusznie wskazano pełnomocnictwo złożone przez skarżącą w dniu "[...]". nie spełniało wymogów art. 138 c §1 O.p. Organ I instancji nie był w związku z tym zobligowany do skierowania postanowienia o wszczęciu postępowania oraz późniejszej korespondencji do syna skarżącej. Dlatego też organ prawidłowo kierował korespondencję na adres strony zgłoszony przez nią i wskazywany we wszystkim pismach. Zdaniem Sądu wydanie przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania znajdowało pełne oparcie w prawidłowo zastosowanym art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Jak już powyżej wskazano, uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną, nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu. Dlatego w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia o wskazanej treści. Obowiązujące przepisy nie pozostawiają bowiem wątpliwości, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i do jego stwierdzenia upoważnia zestawienie terminów zdarzeń prawnie znaczących, tj. daty doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej i daty wniesienia środka odwoławczego. Nadmienić należy, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności to dwie odrębne sprawy, jakkolwiek pozostające ze sobą w związku. Przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p., ma charakter bezwarunkowy, wynikający między innymi ze zwrotu normatywnego "organ odwoławczy stwierdza", jak również wskazuje, że stwierdzenie uchybienia terminowi następuje w trybie działania z urzędu, a przywrócenie terminu tylko na wniosek zainteresowanego (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1248/12). Punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Przepisy art. 162 § 1 i § 2 O.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że, aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie złożony mimo braku uchybienia terminowi jest niedopuszczalny. Z tej perspektywy pierwszeństwo winno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Tego rodzaju postawienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego został on przewidziany. Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy termin odwoławczy został przekroczony. Stwierdzić więc należy, że złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu ma to znaczenie, że dopiero uwzględnienie takiego wniosku przez organ pozwala na zniwelowanie skutków spóźnienia, przywracając stan, w którym dopuszczalne będzie merytoryczne rozpoznanie środka odwoławczego. Taka sytuacja ma miejsca w kontrolowanej sprawie, albowiem wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie został przez organ odwoławczy uwzględniony. Niemniej jednak postanowienie w tym przedmiocie z dnia "[...]" zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 lipca 2017 r. w sprawie o sygn. akt 334/17. Z przedstawionych przyczyn, nie dopatrując się w zaskarżonym postanowieniu tego rodzaju naruszeń prawa, które stanowiłyby podstawę do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło