II FSK 2338/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie: NSA Stefan Babiarz, NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 1018/12 w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 18 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 1018/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA") oddalił skargę B. K. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie (dalej: "Dyrektor IS") z dnia 18 września 2012 r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że decyzją z dnia 14 czerwca 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. (dalej: "Dyrektor UKS") określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Postanowieniem z dnia 18 września 2012 r. Dyrektor IS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że opisana powyżej decyzja organu I instancji, w której zawarto pouczenie o przysługującym prawie oraz terminie do wniesienia odwołania, została wysłana na adres zamieszkania Skarżącego (tj. ul. [...] w S.) w dniu 14 czerwca 2012 r. Po dwukrotnym awizowaniu (pierwsze 15 czerwca 2012 r.) i nieodebraniu korespondencji pozostawionej do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym przez 17 dni, w dniu 2 lipca 2012 r. zwrócono ją Dyrektorowi UKS. W konsekwencji powyższego uznano, że decyzja ta została doręczona w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "o.p.") - w dniu 29 czerwca 2012 r. Wskazując na treść art. 223 § 2 pkt 1 o.p., z którego wynika 14-dniowy termin do złożenia odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że termin do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie upłynął z końcem 13 lipca 2012 r. Dalej organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 14 sierpnia 2012 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 16 sierpnia 2012 r.), Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji. Organ zaś, postanowieniem z dnia 18 września 2012 r., wydanym na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 o.p., odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie sprawy organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący – wnosząc odwołanie dopiero w dniu 16 sierpnia 2012 r. od decyzji organu I instancji, uznanej za doręczoną w trybie art. 150 o.p. w dniu 29 czerwca 2012 r. - uchybił terminowi określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. W skardze do WSA Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego, tj. art. 162 § 1 o.p., poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, w konsekwencji odmówienia Skarżącemu przywrócenia terminu do jego złożenia, pomimo spełnienia przez niego przesłanek uzasadniających pozytywne rozpatrzenie jego wniosku i przywrócenie ww. terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że przedmiotem sporu jest zasadność postanowienia Dyrektora IS stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Dyrektor IS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora UKS z dnia 14 czerwca 2012 r., którą określono Skarżącemu zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Decyzja ta została wysłana na adres zamieszkania Skarżącego (tj. [...] w S.) w dniu 14 czerwca 2012 r. Po dwukrotnym awizowaniu (pierwsze 15.06.2012 r.) i nieodebraniu korespondencji pozostawionej do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym przez 17 dni, w dniu 2 lipca 2012 r. zwrócono ją Dyrektorowi UKS. W konsekwencji powyższego uznano, że decyzja ta została doręczona w trybie art. 150 o.p. - w dniu 29 czerwca 2012 r. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie upłynął z końcem 13 lipca 2012 r. Podatnik dopiero pismem z 14 sierpnia 2012 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 16 sierpnia 2012 r.), złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji. Organ zaś, postanowieniem z dnia 18 września 2012 r., wydanym na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 o.p., odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie sprawy organ odwoławczy stwierdził, że podatnik - wnosząc odwołanie w dniu 16 sierpnia 2012 r. od decyzji organu I instancji, uznanej za doręczoną w trybie art. 150 o.p. w dniu 29 czerwca 2012 r. - uchybił terminowi określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. W tej sytuacji, zdaniem WSA, organ był zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminowi co zasadnie uczynił zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Natomiast zarzuty wskazane przez stronę dotyczą odmowy przywrócenia terminu a nie samego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 o.p. zarzucono naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie skargi przez WSA, pomimo spełnienia przez Skarżącego wszystkich przesłanek uzasadniających pozytywne rozpoznanie jego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania od decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 o.p. W rozpatrywanej sprawie, WSA nie mógł naruszyć przepisów zawartych w art. 162 § 1 o.p., gdyż odnoszą się one do przywrócenia uchybionego terminu, a nie stwierdzenia uchybienia terminu. Autor skargi kasacyjnej, ani w petitum skargi, ani w jej uzasadnieniu nie wykazał, na czym miało by polegać naruszenie przez WSA przepisów art. 228 § 1 pkt 2 o.p. (stwierdzenie uchybienia terminu). Odnośnie twierdzeń Skarżącego, że "organ rozpoznając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powinien był wydać tylko jedno postanowienie...", należy zauważyć, iż uwagi te odnoszą się do postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, którego nie dotyczy zaskarżony wyrok WSA. Odpowiadając jednak Skarżącemu, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że i w przedmiocie tego zarzutu skargi kasacyjnej jej autor nie ma racji. W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony należy uznać pogląd, że w omawianych kwestiach niezbędne jest wydanie dwóch odrębnych postanowień (zob. w wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 214/10; opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniu z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt I FSK 534/06 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że "treść art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko był uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej" (zob. opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.