II OSK 3255/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-15
Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Teresa Zyglewska, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego po zakończeniu procesu budowlanego, w szczególności gdy istnieją wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych lub zgodności z przepisami?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest właściwy do nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nawet po zakończeniu procesu budowlanego, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych lub zgodności z przepisami. Zakończenie budowy i brak sprzeciwu organu co do zawiadomienia o zakończeniu budowy nie wyłącza możliwości prowadzenia dalszych postępowań w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.D. i D.D. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił ich skargę na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem tym utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na skarżących obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego przydomowej oczyszczalni ścieków. Skarżący kasacyjnie zarzucili m.in. brak właściwości organów nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania po zakończeniu budowy oraz niewłaściwe zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K.D. i D.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 113/17 w sprawie ze skargi K.D. i D.D. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z 26 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/GL 113/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K.D. i D.D. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z [...] 2016 r. w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu.
Zaskarżonym postanowieniem ŚWINB po rozpoznaniu zażalenia K.D. i D.D. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. (dalej "PINB") z [...] 2016 r. Postanowieniem tym PINB nałożył na wyżej wymienionych obowiązek dostarczenia w terminie do 31 stycznia 2017 r. ekspertyzy stanu technicznego i prawidłowości wykonanych robót przy budowie przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] w T. Materialnoprawną podstawę postanowienia PINB stanowił art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej "Pr. bud.").
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 lipca 2017 r. wnieśli K.D. i D.D., zaskarżając go w całości i zarzucając:
- naruszenie art. 156 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") z uwagi na brak właściwości organów nadzoru budowlanego w prowadzeniu postępowania administracyjnego użytkowania przydomowej oczyszczalni ścieków na działce Skarżących kasacyjnie po zakończeniu procesu budowlanego skutkujące nieważnością postępowania;
- naruszenie prawa materialnego, a to art. 81c ust. 2 Pr. bud. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że wskazany przepis dotyczy Skarżących kasacyjnie, pomimo że proces budowlany został już zakończony oraz uznanie, że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, pomimo iż organ nie wykazał, że takie uzasadnione wątpliwości zachodzą.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wnieśli o:
1. stwierdzenie nieważności postępowania i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
2. ewentualnie jego zmianę poprzez uchylenie postanowienia ŚWINB z [...] 2016 r. oraz poprzedzającego go postanowienia PINB;
3. wstrzymanie wykonania w całości wymienionych postanowień z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a także spowodowania trudnych do odwrócenia skutków;
4. zwrot nadpłaty od skargi kasacyjnej;
5. zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Skarżący kasacyjnie wnieśli także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu tej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami.
Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 P.p.s.a. w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż przepis art. 156 K.p.a. dzieli się na dwa paragrafy regulujące różne zagadnienia takie jak przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji (§ 1) oraz określające przeszkody dla takowego rozstrzygnięcia (§ 2), jednocześnie w art. 156 § 1 w pkt 1 do 7 przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji enumeratywnie wyliczono. Pomimo tego tak w samym zarzucie, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano jednostki redakcyjnej art. 156 K.p.a., która miałaby zostać naruszona, Taki sposób sformułowania zarzutu kasacyjnego utrudnia odniesienie się poprzez jego treść do zaskarżonego orzeczenia. Zarzut kasacyjny powinien bowiem zawierać wskazanie konkretnego przepisu prawa, który, zdaniem skarżącego kasacyjnie, został naruszony. Należy podać artykuł, paragraf, ustęp, punkt literę, a także inne szczegółowe oznaczenia przepisu, jeżeli takowe występują. Skarżący kasacyjnie zobowiązany jest wskazać na czym polega to naruszenie oraz jego postać. Złożona skarga kasacyjna pozbawiona jest zatem odnośnie zarzutu naruszenia art. art. 156 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 P.p.s.a. elementów treściowych ją konstytuujących, co uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Użycie w treści samego zarzutu jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sformułowania o braku właściwości organów nadzoru budowlanego pozwala jedynie domyślać się, iż autor skargi kasacyjnej przesłanki stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia dopatruje się w tym, iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co odpowiada treści art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Na poparcie tej tezy powołuje się jednak jedynie ogólnikowo na przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, nie wskazując na jakiekolwiek konkretne regulacje. Już tylko powyższa okoliczność uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonania kontroli zaskarżonego orzeczenia przez pryzmat tego zarzutu kasacyjnego, albowiem brak jest podstaw prawnych dla podejmowania przez Naczelny Sąd Administracyjny prób domyślania się w oparciu o wywody zawarte w skardze kasacyjnej, który przepis prawa strona skarżąca kasacyjnie miała na uwadze.
Przypomnieć trzeba, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i z tego powodu sporządza ją profesjonalista. W skardze tej zatem winny być precyzyjnie sformułowane zarzuty, tak by możliwe było odniesienie się przez ich treść do zaskarżonego orzeczenia, którego to wymogu nie spełnia powołanie w niej jedynie na art. 156 K.p.a. oraz przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne , bez wskazania jaki konkretnie przepis prawa został naruszony przez Sąd I instancji.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż zakwestionowane postanowienie wydane zostało na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud., z którego wprost wynika, iż do wydawania wskazanych w nim rozstrzygnięć uprawnione są organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego. Organami nadzoru budowlanego są zaś powiatowy inspektor nadzoru budowlanego oraz wojewoda działający przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkie (art. 80 ust. 2 pkt 1 i 2 Pr. bud.) Co za tym idzie nie sposób przyjąć, by wydanie przez działającego jako organ I instancji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud. oraz rozpoznanie przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego zażalenia od takowego postanowienia nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż naruszenia przepisów o właściwości organów jej autor dopatruje się wyłącznie w tym, iż organy nadzoru budowlanego nie były uprawnione do orzekania na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud. po zakończeniu procesu budowlanego. Skarżący kasacyjnie kwestionuje zatem nie właściwość organów nadzoru do orzekania w sprawie, lecz dopuszczalność zastosowania w ustalonym stanie faktycznym regulacji zawartej w art. 81c ust 2 Pr. bud., nie wykazując jednakże by ewentualne naruszenie prawa miało charakter rażący, co także stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności orzeczenia.
Odnosząc się do drugiego ze zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów w pierwszym rzędzie wskazać należy na wadliwe jego sformułowanie poprzez brak powołania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Właściwe sformułowanie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno bowiem sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) P.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone (zob. wyrok NSA z 22 sierpnia 2018 r., sygn. II OSK 2095/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA"). Mimo powyższego uchybienia Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał powyższy zarzut kierując się poglądem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09 (dostępna w CBOSA).
Co do zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 81c ust. 2 Pr. bud. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że wskazany przepis dotyczy Skarżących kasacyjnie, pomimo że proces budowlany został już zakończony przede wszystkim podkreślić należy, że jednoznacznie błędne jest stanowisko Skarżących kasacyjnie, zgodnie z którym postanowienie, o którym mowa w art. 81c ust. 2 Pr. bud. może zostać wydane jedynie w toku procesu budowlanego, nie zaś po jego zakończeniu.
Podkreślenia wymaga, że wymienione w art. 81c ust. 2 uprawnienie organy administracji mogą realizować przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego, a więc w celu spełnienia obowiązków wymienionych w art. 81 ust. 1 oraz w celu kontroli posiadania przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie uprawnień do ich pełnienia (art. 81 ust. 3). Wśród tych zadań wymieniono nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, e) stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów zgodnie z art. 10 (art. 81 ust. 1 pkt 1), a także wydawanie decyzji administracyjnych (art. 81 ust. 1 pkt 2). Można więc przyjąć, że uprawnienie do wydawania postanowień na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud. przysługuje organom administracji zarówno wtedy, gdy prowadzą postępowanie administracyjne, jak i niezależnie od takiego postępowania (zob. Z. Kostka, Komentarz do art. 81c Prawa budowlanego [w:] Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, dostępny w LEX).
Powyższy pogląd przyjęty jest także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazuje się m. in., że błędny jest pogląd, że po skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu budowy niedopuszczalna jest jakakolwiek kontrola organów nadzoru budowlanego, przeczą temu chociażby kompetencje organów nadzoru budowlanego zawarte w przepisach art. 81-81c oraz art. 83-84b Pr. bud. (zob. wyrok NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2939/15, dost. CBOSA"). Przepis art. 81c ust. 2 Pr. bud. znajdzie bowiem zastosowanie chociażby w ramach prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania naprawczego, ale również przed jego wszczęciem w celu ustalenia czy istnieją podstawy faktyczne do prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego (zob. wyrok NSA z 7 listopada 2017 r., sygn. II OSK 523/16, dost. CBOSA). W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości organ nadzoru budowlanego ma prawo, a nawet obowiązek wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie przepisów art. 50–51 (por. wyrok NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2827/150, dost. CBOSA).
Obowiązki o jakich mowa w art. 81c ust. 2 nałożyć można na osoby o jakich mowa w ust. 1, to jest na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Skarżący kasacyjnie byli zaś jako inwestorzy zarówno uczestnikami procesu budowlanego, jak i są właścicielami obiektu budowlanego w postaci budynku mieszkalnego wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym wraz z urządzeniem budowlanym związanym z tym obiektem w postaci przydomowej oczyszczalni ścieków, co oznacza, iż mogli być oni adresatami postanowienia wydawanego na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud.
Bez jakiegokolwiek znaczenia prawnego pozostaje przy tym okoliczność, iż inwestorzy dokonali zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego z przydomową oczyszczalnią ścieków, od którego właściwy organ nie wywiódł sprzeciwu, z której autor skargi kasacyjnej wyprowadza twierdzenie o braku podstaw dla podejmowania w sprawie jakichkolwiek działań przez organy nadzoru budowlanego.
Ustosunkowując się do tego twierdzenia autora skargi kasacyjnej w pierwszym rzędzie zauważyć bowiem trzeba, iż zgodnie z art. 54 Pr. bud. (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania przez inwestorów zawiadomienia o zakończeniu budowy) do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Literalne brzmienie tego przepisu nie pozwala na wyprowadzenie z niego normy o treści przyjmowanej przez stronę skarżącą kasacyjnie, to jest zakazującej prowadzenia jakiegokolwiek postępowania przez organy nadzoru budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych lub ich części, w tym urządzeń budowlanych odnośnie których dokonano zgłoszenia w trybie art. 54 Pr. bud., a organ nie wniósł sprzeciwu. Z przepisu tego wynika bowiem wprost jedynie, iż skutkiem dokonania zgłoszenia i jednocześnie braku sprzeciwu ze strony organu nadzoru budowlanego jest dopuszczalność użytkowania obiektu budowanego bez narażania się na sankcję w postaci kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego o jakiej mowa w art. 57 ust. 7 ustawy.
Nie można nadto postawić znaku równości pomiędzy sytuacją użytkowania obiektu w oparciu o ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie oraz zawiadomieniem o zakończeniu budowy w trybie art. 54 Pr. bud. (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 201/15, dost. CBOSA). W pierwszym przypadku, organ administracji wydaje bowiem decyzję administracyjną, którą poprzedza obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego, w trakcie której ustala się, czy obiekt budowany został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W drugim natomiast, właściwy organ administracji nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz inwestor nabywa uprawnienie do użytkowania obiektu budowlanego na skutek milczenia władzy publicznej (art. 54 Pr. bud.) – uproszczonej procedury administracyjnej. Właściwy organ administracji wydaje decyzję administracyjną, jedynie wtedy, gdy uznaje, że inwestor nie może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego. Wprawdzie zarówno do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, jak i zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestor dołącza oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami (art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a Pr. bud.), jednakże jedynie w przypadku wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie właściwy organ administracji przeprowadza obowiązkową kontrolę obiektu budowlanego (art. 57 ust. 6, art. 59 ust. 1 oraz art. 59a ust. 1 Pr. bud.).
Zatem, jeżeli proces inwestycyjny został zakończony przez zawiadomienie o zakończeniu budowy, to prowadzeniu później postępowania w sprawie zgodności z prawem budowy nie stoi na przeszkodzie brak wniesienia przez organ sprzeciwu do złożonego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy. Stąd w przypadku stwierdzenia okoliczności określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 Pr. bud. dopuszczalne jest przeprowadzenie postępowania mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w tym m.in. w zakresie istotnych odstępstw od warunków określonych w przepisach, czy też pobudowanego w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1595/16, dost. CBOSA).
Bezrefleksyjne przyjęcie takiego stanowiska jak zaprezentowane w skardze kasacyjnej prowadziłoby do nieakceptowalnych z punktu widzenia praworządności skutków polegających na nieodwracalności naruszających prawo i prawnie chronione interesy osób trzecich następstw milczenia organu, wywołanego bezprawnym i niezasługującym na ochronę prawną działaniem nierzetelnego inwestora.
Podkreślić należy, iż inna wykładnia instytucji zgłoszenia prowadziłaby do powstania możliwości obejścia prawa, bowiem przy jej przyjęciu nielegalnych działań inwestora nie można by poddać żadnej weryfikacji. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej nie można wznowić postępowania zakończonego milczącym przyjęciem przez organ zgłoszenia zakończenia budowy, bowiem instytucja wznowienia dotyczy jedynie spraw zakończonych decyzją ostateczną (art. 145 § 1 K.p.a.), zaś wobec braku zgłoszenia przez organ sprzeciwu od zgłoszenia budowy jakiekolwiek postępowanie administracyjne się w tym zakresie nie toczyło się i nie zostało wydane jakiekolwiek orzeczenie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, które mogłoby uzyskać przymiot ostateczności.
Odnosząc się do twierdzenia autora skargi kasacyjnej jakoby w stosunku do K.D. i D.D. mogły mieć zastosowanie jedynie przepisy art. 60 i nast. Pr. bud. zawarte w rozdziale 6 tej ustawy dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych wskazać w pierwszym rzędzie należy na wewnętrzną sprzeczność argumentacji skargi kasacyjnej, w której z jednej strony generalnie kwestionuje się dopuszczalność podejmowania przez organy nadzoru budowlanego jakichkolwiek działań względem przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków ze względu na zakończenie procesu budowlanego, a jednocześnie wskazuje się na dopuszczalność stosowania regulacji dotyczących utrzymania obiektów budowlanych wprost przewidujących chociażby w art. 62 ust. 3, czy też w art. 66 Pr. bud. właściwość właśnie organów nadzoru budowlanego.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż regulacje zawarte w przywołanych w skardze kasacyjnej art. 60 i nast. Pr. bud. dotyczą utrzymywania obiektów budowlanych wykonanych prawidłowo, a następnie mogących ulegać degradacji w następstwie ich użytkowania. Jest to zatem sytuacja inna niż w kontrolowanej sprawie, gdzie wątpliwości dotyczą jakości wykonania spornego urządzenia budowlanego stanowiącego element obiektu budowlanego Skarżących kasacyjnie, a nie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, przy czym nawet w tym ostatnim przypadku organ byłby uprawniony do zażądania przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części, aczkolwiek na podstawie art. 62 ust. 3 Pr. bud., a nie jak w kontrolowanej sprawie na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud.
Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej PINB mógł nałożyć na Skarżących kasacyjnie obowiązek dostarczenia ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud. Organ realizował przy tym w ten sposób swoje podstawowe obowiązki, powierzone mu na mocy przepisów Prawa budowlanego.
W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 81c ust. 2 Pr. bud. poprzez uznanie, że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, pomimo iż organ nie wykazał, że takie uzasadnione wątpliwości zachodzą
Zgodnie z treścią art. 81c ust. 2 Pr. bud. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Organy prawidłowo uznały, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki zastosowania art. 81c ust. 2 Pr. bud. Stanowisko to zostało następnie zasadnie zaakceptowane przez Sąd I instancji. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, w rozpoznawanej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych przez Skarżących kasacyjnie robót budowlanych.
Przedmiotowa przydomowa oczyszczalnia ścieków została wykonana na podstawie zgłoszenia, jako urządzenie budowlane nieobjęte obowiązkiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Organ I instancji prawidłowo jednak dostrzegł, że oczyszczalnia ścieków została wykonana niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Jak wynika bowiem z protokołu z przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin, za pomocą przedmiotowej oczyszczalni ścieki odprowadzane są na teren sąsiedniej działki drogowej. To zaś, jak słusznie dostrzegły organy I i II instancji, stanowiło naruszenie obowiązującego w dacie kontroli art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469). Skarżący kasacyjnie w dokonanym zgłoszeniu wskazali na zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków wraz z drenażem rozsączającym, z czego wprost wynika, że zgodnie ze zgłoszeniem oczyszczone ścieki bytowe miały być odprowadzone na teren działki Skarżących kasacyjnie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przy tym, że okoliczność wycieku ścieków na działkę drogową została bezspornie potwierdzona protokołem oględzin, do którego załączone zostały zdjęcia.
Podkreślenia wymaga, iż w skardze kasacyjnej nie zgłoszono zarzutów naruszenia przepisów postępowania, skutkiem których było błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. W takiej sytuacji procesowej zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążące stają się ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzekania przez Sąd I instancji (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r., sygn. FSK 181/04, publ. ONSAiWSA 2004, Nr 2, poz. 36).
Ponadto trafnie wskazał organ II instancji, że przedmiotowa oczyszczalnia ścieków po wykonaniu została niemal w całości zakryta, co uniemożliwia zweryfikowanie jej stanu technicznego w trakcie prostych oględzin. Powyższe stanowisko zostało następnie prawidłowo zaakceptowane przez Sąd I instancji.
Stąd też PINB, działając w ramach przewidzianych przepisami Prawa budowlanego kompetencji, prawidłowo nałożył na Skarżących kasacyjnie obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej, uznawszy że w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości do jakości wykonanych robót budowlanych.
Mając na uwadze wymienione wyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło