I OSK 2821/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie NSA Jolanta Sikorska del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 230/17 w sprawie ze skargi M. R. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] 3. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. na rzecz M. R. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 230/17 oddalił skargę M. R. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił następujące ustalenia faktyczne i prawne. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej jako "CWKL"), orzeczeniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], na podstawie § 3 oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 - dalej jako "rozporządzenie z dnia 24 sierpnia 2012 r."), a także § 7 pkt. 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 - dalej jako "rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2015 r."), po rozpatrzeniu odwołania M. R., uchyliła orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w zakresie rozpoznanych schorzeń i ustaliła nowe oraz utrzymała w mocy to orzeczenie w części dotyczącej kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu wskazała, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska - dalej jako "RWKL") działając na skierowanie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w Z., w wyniku przeprowadzonego postępowanie w dniu [...] sierpnia 2016 r. wydała orzeczenie nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej M. R. Orzekła kategorię [...] – Zał. nr 1, Gr. II - § 68 pkt 2 - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Od powyższego orzeczenia złożył odwołanie M. R. wskazując, że nie zgadza się z ustaleniami dokonanymi w postępowaniu zakończonym tym orzeczeniem. Wniósł o wydanie orzeczenia stwierdzającego kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej - zdolny do zawodowej służby wojskowej, przeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych oraz przeprowadzenie dodatkowego postępowania w przypadku stwierdzenia braków dokumentacji. W uzasadnieniu podniósł, że nie ma podstaw do rozpoznania zaburzeń zachowania spowodowanego użyciem alkoholu, gdyż w tym zakresie nie przeprowadzono żadnych badań. Ponadto nie zgodził się z rozpoznaniem "osobowość chwiejna emocjonalnie", co jego zdaniem potwierdza konsultacja psychologiczna przeprowadzona przez psycholog Z. O., która stwierdziła "osobowość bez cech patologii, bez skłonności do zachowań impulsywnych, optymalna odporność na stres. Zdolności przystosowawcze prawidłowe. Stabilny mechanizm kontroli emocjonalnej." Wskazał też, że żadna próba suicydalna nie miała miejsca, co potwierdziły badające zdarzenie Policja i Żandarmeria Wojskowa, które potraktowały je jako wypadek. Rozpoznając odwołanie CWKL wskazała, że w dniu [...] maja 2016 r. w czasie pozasłużbowym doszło do zdarzenia, potraktowanego w meldunku skierowanym do Dyrektora MON i Dowódcy Generalnego Sił Zbrojnych przez Dyżurną Służbę Operacyjną [...] jako podjęcie przez M. R. próby samobójczej przez powieszenie na skutek problemów osobistych. W związku z powyższym zdarzeniem był on hospitalizowany w szpitalu w D. Z karty informacyjnej pobytu szpitalnego wynika, że przebywał tam w okresie [...] maja 2016 r. z rozpoznaniem: ostra niewydolność oddechowa, stan po próbie samobójczej przez powieszenie. W epikryzie powypisowej zapisano m. in., że pacjent został przewieziony przez Pogotowie Ratunkowe po próbie samobójczej (powieszenie). Po przeprowadzonym dochodzeniu uznano, że nie ma jednoznacznych dowodów na uznanie, iż doszło do czynu suicydalnego. Dalej CWKL wskazała, że M. R. został skierowany do RWKL z powodu dokonania próby samobójczej przez powieszenie, a następnie na obserwację w Klinice Psychiatrii [...] w B., którą odbył w okresie [...] lipca 2016 r. Z karty informacyjnej wynika, że na podstawie przeprowadzonych badań rozpoznano u niego osobowość chwiejną emocjonalnie, zaburzenia zachowania spowodowane użyciem alkoholu-następstwa szkodliwego używania substancji. W epikryzie zapisano między innymi, że w maju 2016 r. doznał w wypadku obrażeń głowy i szyi, był wówczas pod wpływem alkoholu. Uważano, że była to próba samobójcza. W ocenie stanu psychicznego przy przyjęciu do szpitala nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego. Natomiast w ocenie psychologa po przeprowadzonych badaniach, stwierdzono, że występuje u niego osobowość nieprawidłowa, bardzo mały wgląd, tendencje do zaprzeczania jakimkolwiek problemom psychologicznym. Biorąc pod uwagę analizę dokumentacji lekarskiej, wzorowe opinie orzekanego oraz opinię psycholog mgr Z. O. z dnia [...] czerwca 2016 r. (osobowość bez cech patologii) i konsultanta psychiatrę lek. Z. S. (bez zaburzeń psychiatrycznych) CWKL wystąpiła do konsultanta krajowego do spraw psychiatrii prof. dr hab. n. med. A. F. o wydanie opinii w celu ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia orzekanego. W wydanej opinii konsultant krajowy ds. obronności kraju w dziedzinie psychiatrii A. F. stwierdził, że RWKL przyjęła poprawne rozpoznanie i kwalifikacje orzecznicze, co do rozpoznania zasadniczego. Natomiast odnośnie problemu alkoholowego stosowniej byłoby rozpoznać szkodliwe użycie alkoholu skutkujące gwałtownym zachowaniem. Ponadto biorąc pod uwagę specyfikę służby wojskowej uznał, że nie można zagwarantować, że orzekany w sytuacjach psychologicznie trudnych w warunkach służby wojskowej będzie w stanie kontrolować własne stany emocjonalne. CWKL podzielając pogląd prezentowany w opinii konsultanta krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii, rozpoznała osobowość chwiejną emocjonalnie, zaś odnośnie problemu alkoholowego uznała, że nie należy rozpoznawać nadużywania alkoholu gdyż brak jest dowodów świadczących o przewlekłości jego nadużywania, w związku z czym uchyliła orzeczenie RWKL i ustaliła nowe oraz utrzymała w części dotyczącej kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. CWKL postawiła rozpoznanie: osobowość chwiejna emocjonalnie u osoby z incydentem szkodliwego użycia alkoholu skutkującego gwałtownym zachowaniem - paragrafu 68 pkt 2. Wskazała, iż temu paragrafowi zgodnie z załącznikiem nr 1 w Grupie II do rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. odpowiada kategoria Z/N (zdolny/niezdolny) do zawodowej służby wojskowej. CWKL biorąc pod uwagę całokształt zebranej dokumentacji oraz specyfikę służby wojskowej, która wymaga dużej odporności i wytrzymałości zarówno fizycznej jak i w sferze psychicznej wybrała kategorię zdrowia N - Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie CWKL z dnia [...] listopada 2016 r. M. R. zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 ze zm.) w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dna 3 czerwca 2015 r. poprzez przyjęcie do oceny orzeczenia RWKL wydanego na podstawie badania przeprowadzonego w oparciu o skierowanie wystawione przez niewłaściwy podmiot, to jest przez Dowódcę Jednostki [...], podczas gdy skierowanie na badanie w niniejszej sprawie powinno zostać wystawione przez Ministra Obrony Narodowej wobec faktu, że w momencie kierowania na badanie skarżący był poza etatem ww. Jednostki Wojskowej; 2) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej jako "K.p.a."), poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, w zakresie faktycznego stanu zdrowia skarżącego; 3) 10 § 1 K.p.a. poprzez: a) niezapewnienie skarżącemu udziału w każdym stadium postępowania i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do nowych dowodów zebranych w sprawie przez organ, to jest poprzez niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się co do treści opinii biegłego; b) pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia. 4) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie w zakresie faktycznego stanu zdrowia skarżącego, mimo że wnioskował o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych, poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego i orzeczenie na jego niekorzyść, mimo że w sprawie istniały wątpliwości; 5) art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z § 23 ust. 2 rozporządzenia z dna 3 czerwca 2015 r. poprzez nieuwzględnienie żądania w zakresie przeprowadzenia ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych oraz przeprowadzenia dodatkowego postępowania w przypadku stwierdzenia braków w dokumentacji zgromadzonej przez RWKL, mimo iż w sprawie pozostały niewyjaśnione okoliczności, które miały istotny wpływ na wynik sprawy; 6) art. 79 § 2 K.p.a. poprzez brak umożliwienia skarżącemu zadawania pytań biegłemu powołanemu w postępowaniu przez CWKL w W.; 7) art. 86 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia faktów istotnych do rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności: a) brak wyjaśnienia czy w dniu [...] maja 2016 r. skarżący podjął próbę suicydalną, czy uległ nieszczęśliwemu wypadkowi; b) skąd wynika ustalenie, że wystąpił "incydent szkodliwego użycia alkoholu skutkujący gwałtownym zachowaniem"; 8) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. § 19 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia z dna 3 czerwca 2015 r. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego orzeczenia. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. ewentualnie o jego uchylenie oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że o sporządzeniu opinii przez powołanego biegłego dowiedział się dopiero z pisma z dnia [...] grudnia 2016 r., przy którym doręczono mu orzeczenie CWKL w W. z dnia [...] listopada 2016 r. oraz przedmiotową opinię. Wskazał, że nie miał możliwości brać czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W jego ocenie sama opinia nie jest jednoznaczna i pozostawia duże pole swobody w ocenie jej skutków, a uzasadnienie nie jest wystarczające dla przyjęcia rozpoznania proponowanego przez biegłego. Tym samym naruszeniu uległ również przepis art. 79 § 2 K.p.a. Dalej wskazał, że w dniu [...] stycznia 2016 r. został przeniesiony poza etat jednostki. Zwrócił uwagę, że przyjęcie do oceny orzeczenia RWKL wydanego na podstawie badania przeprowadzonego w oparciu o skierowanie wystawione przez niewłaściwy podmiot, to jest przez Dowódcę Jednostki [...], podczas gdy skierowanie na badanie powinno zostać wystawione przez Ministra Obrony Narodowy, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 ze zm.) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od orzeczenia służy odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 tej ustawy). Wyjaśnił, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia z dnia 24 sierpnia 2012 r. oraz rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji przeprowadzona w tym zakresie kontrola pozwoliła na przyjęcie, że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r., ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu fizycznego, a zatem weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Sąd kontroluje jednie, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 5 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. poprzez skierowanie na badania przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...], a nie Ministra Obrony Narodowej, Sąd wojewódzki wskazał na treść art. 5 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy, zgodnie, z którym do wojskowej komisji lekarskiej kieruje dowódca jednostki wojskowej w przypadkach wymienionych między innymi w ustępie 3 pkt 1 - 4. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że M. R. został skierowany przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] do RWKL w celu orzeczenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej z powodu pogorszenia stanu zdrowia uniemożliwiającego lub utrudniającego wykonywanie zadań służbowych - zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy. Tym samym czynności tej dokonał właściwy organ. Nie zmienia tego okoliczność, że rozkazem [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżący został przeniesiony poza etat jednostki, bowiem z rozkazu tego nie wynika aby przeniesiono go do rezerwy kadrowej bądź dyspozycji lub skierowany do innej jednostki. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 ustawy żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową: na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej, w dyspozycji. Oznacza to, że skarżący nadal pozostawał na zaopatrzeniu finansowo-gospodarczym Jednostki Wojskowej [...] i dowódca tej jednostki sprawował władztwo nad żołnierzem. Był on zatem organem właściwym do wystawienia skierowania do RWKL. W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższe potwierdza § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r., który stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, podmiot określony w art. 5 ust. 5 ustawy, kieruje żołnierza zawodowego do wojskowej komisji lekarskiej zgodnie z jej właściwością. Wobec skarżącego tym podmiotem kierującym był Dowódca Jednostki Wojskowej [...]. W dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na przepisy rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. Stwierdził, że CWKL, orzekająca w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl § 20 ust.1 ww. rozporządzenia. Orzeczenie zostało wydane w następstwie analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie o uchyleniu orzeczenia RWKL z zakresie rozpoznanych schorzeń i ustalenie nowego oraz utrzymaniu w mocy w mocy orzeczenia RWKL w części dotyczącej kategorii zdolności do służby zostało należycie uzasadnione. Uznał, że CWKL wydała zaskarżone orzeczenie na podstawie wszechstronnej oceny całej dokumentacji medycznej oraz konsultacji specjalistycznych. Wobec powstałych rozbieżności pomiędzy opiniami psychologicznymi i psychiatrycznymi a hospitalizacją szpitalną, zespół CWKL skierował sprawę do zaopiniowania przez prof. dr hab. med. A. F. – konsultanta krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii. Z jego opinii sporządzonej na podstawie całości dokumentacji medycznej wynika natomiast, że fakty i dokumenty medyczne ze szpitala w D. przemawiają za podjęciem przez skarżącego próby samobójczej. Zdaniem prof. F. RWKL przyjęła poprawne rozpoznanie i kwalifikacje orzecznicze, co do rozpoznania zasadniczego. Natomiast odnośnie problemu alkoholowego, w ocenie konsultanta, stosowniej byłoby rozpoznać szkodliwe użycie alkoholu skutkujące gwałtownym zachowaniem. W konkluzji prof. A. F. stwierdził, że biorąc pod uwagę specyfikę służby wojskowej, nie można zagwarantować, że orzekany w sytuacjach psychologicznie trudnych w warunkach służby wojskowe będzie w stanie kontrolować własne emocje. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, CWKL postanowiła uznać wywód konsultanta krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii. Zmieniając rozpoznanie z nadużywania alkoholu na incydent szkodliwego użycia alkoholu skutkującego gwałtownym zachowaniem - § 68 pkt 2, któremu zgodnie z załącznikiem nr 1 w Grupie II do rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. odpowiada kategoria Z/N (zdolny/niezdolny). W ocenie Sądu pierwszej instancji na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w tym opinii prof. A. F., brak jest podstaw do zakwestionowania rozpoznania dokonanego przez RWKL jak również CWKL. Organy te dokonały kwalifikacji z uwzględnieniem wszystkich badań, które należało wziąć pod uwagę. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku wyjaśnienia czy skarżący podjął próbę suicydalną, czy też uległ nieszczęśliwemu wypadkowi, Sąd wojewódzki stwierdził, że takie ustalenia nie leżą w gestii wojskowych komisji lekarskich. Zadaniem komisji jest ustalenie zdolności do służby na podstawie dokumentacji medycznej, osobistego badania bądź konsultacji jeżeli takie są niezbędne. Takie czynności zostały przeprowadzone, a wyciągnięte na ich podstawie wnioski stały się podstawą wydanego orzeczenia. Natomiast ustalenie, że wystąpił incydent szkodliwego użycia alkoholu wynika z dokumentacji lekarskich - kart wypisowych z pobytu w szpitalu w D. i Klinice Psychiatrii [...] w B. W ocenie Sądu pierwszej instancji, brak powiadomienia skarżącego, przed podjęciem rozstrzygnięcia, o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań nie miał wpływu na treść wydanego orzeczenia w sprawie dotyczącej zdolności do służby wojskowej i rozpoznania stwierdzonego w tym orzeczeniu. Za nieuzasadnione Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 art. 80 w związku z § 23 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. wywodząc, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następstwie ustalenia i oceny wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie zgromadzono obszerny materiał dowodowy w postaci dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, który został poddany ocenie Komisji I instancji, a następnie - na etapie postępowania odwoławczego - był przedmiotem opinii konsultanta, którego pogląd podzieliła Komisja II instancji. M. R. wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię, tj.: 1) naruszenie art. 19 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 z późn. zm.) poprzez uznanie, że przeniesienie żołnierza poza etat jednostki wojskowej jest tożsame z kwalifikacją żołnierza jako zajmującego stanowisko służbowe w jednostce wojskowej; 2) naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez uznanie, że mimo, iż przepis ten kwalifikuje orzeczenia wojskowych komisji lekarskich jako decyzje, to postępowanie prowadzące do wydania orzeczenia wojskowej komisji łekarskiej nie podlega w pełni reżimowi Kodeksu postępowania administracyjnego, co w sposób oczywisty godzi w prawa procesowe skarżącego; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a w zw. z art 5 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 8. ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r, w oraz w zw. z § 39 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 września 2014 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania tych stanowisk (Dz. U. z 2014 r., poz. 1292 z późn. zm.) poprzez uznanie, że prawidłowym było przyjęcie, przez organ, do oceny orzeczenia RWKL w S. wydanego na podstawie badania przeprowadzonego w oparciu o skierowanie wystawione przez niewłaściwy podmiot, to jest przez Dowódcę Jednostki [...], podczas gdy skierowanie na badanie w niniejszej sprawie powinno zostać wystawione przez Ministra Obrony Narodowej wobec faktu, że w momencie kierowania na badanie skarżący był poza etatem rzeczonej Jednostki Wojskowej, a więc był przeniesiony do rezerwy kadrowej; 2) art. 3 § 1 i art.145 § 1 pkt 1 lit. C P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 §1 oraz 79 § 2 K.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że w sprawie nie doszło do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w zakresie faktycznego stanu zdrowia skarżącego, a w szczególności poprzez brak umożliwienia zadawania pytań biegłemu powołanemu przed CWKL w W. oraz brak dostrzeżenia, że przeprowadzenie ponownych badań iekarskich i badań specjalistycznych, a w konsekwencji dokonanie pełnych ustaleń stanu faktycznego było konieczne do wydania prawidłowego orzeczenia lekarskiego; 3) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z § 23 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. poprzez nieuwzględnienie żądania skarżącego w zakresie przeprowadzenia ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych oraz przeprowadzenia dodatkowego postępowania w przypadku stwierdzenia braków w dokumentacji zgromadzonej przez RWKL w S., mimo iż w sprawie pozostały niewyjaśnione okoliczności, które miały istotny wpływ na wynik sprawy; 4) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie odnoszą się w pełni do działania wojskowych komisji lekarskich, a w konsekwencji - uznanie, że CWKL w W. nie był zobowiązany do: a. zapewnienia skarżącemu udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia wypowiedzenia się co do nowych dowodów zebranych w sprawie prowadzonej przez organ, a w szczególności poprzez niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się co do treści opinii biegłego; b. pozbawienie skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia; 5) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 86 K.p.a. poprzez brak dostrzeżenia, że w orzeczeniu CWKL w W. nie ma wyjaśnienia faktów istotnych do rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności, że w orzeczeniu brakuje wyjaśnienia czy w dniu [...] maja 2016 r. skarżący podjął próbę suicydalną czy uległ nieszczęśliwemu wypadkowi; 6) naruszenie przepisu art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.ps.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. § 19 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. poprzez brak dostrzeżenia uchybień w treści uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego orzeczenia, a w szczególności, że z orzeczenia nie wynika w jaki sposób CWKL w W. ustaliła tzw.: "incydent szkodliwego użycia alkoholu skutkujący gwałtownym zachowaniem". Skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi (DZ. U. Z 2017 r., poz 1369 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Badając stosownie do treści art. 183 § 2 P.p.s.a. zaistnienie, którejkolwiek z przesłanek nieważności, w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Z uwagi na to, że w skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów proceduralnych, bowiem to determinowało ocenę zarzutów naruszenia prawa materialnego. Zauważyć należy, że podniesione w pkt 2. ppkt 2, 3, 5 i 6 zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do wykazania, że dokonane przez RWKL oraz CWKL ustalenia stanu faktycznego, zaaprobowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, są błędne i w konsekwencji doprowadziły do nieprawidłowego uznania skarżącego za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub w części, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania innych niż dające podstawę do wznowienia, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użyty w tym przepisie zwrot "uchyla" oznacza, że w razie zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek sąd ma obowiązek uchylenia na jego podstawie zaskarżonego aktu. Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. ma miejsce zawsze, gdy kontrolując legalność zaskarżonego aktu, sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania bądź odnajdując takie błędy, niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Ustawa nie wymaga przy tym, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Związek między uchybieniem procesowym organu administracji a wydanym w sprawie, podlegającym zaskarżeniu orzeczeniem, nie musi być realny. Wystarczy, że zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy. Do omawianej kategorii podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia zalicza się brak należytej staranności wykazywany przez organ administracji w prowadzeniu sprawy. Dotyczy to w szczególności naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną bądź nie (art. 80 K.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji ( por. np. wyroki NSA z dnia 27 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 744/98 i dnia 4 października 2005 r., sygn. akt I OSK 159/05, publ. CBOSA). Oczywistym jest, że wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa. Jeżeli stan ten nie został wyczerpująco ustalony, to nie można przesądzać rozstrzygnięcia sprawy. Brak pełnych ustaleń uniemożliwia ocenę, czy okoliczności danej sprawy odpowiadają stanowi hipotetycznemu, przewidzianemu w konkretnej normie prawnej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności publicznej sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Obowiązkiem sądu administracyjnego pierwszej instancji jest zatem zbadanie, czy organ administracji publicznej, dokonując ustalenia stanu faktycznego, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zajęcie stanowiska, jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty. Wskazać należy, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów K.p.a. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w K.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z wszelkim gwarancjami przewidzianymi w przepisach K.p.a. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych, co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. W niniejszej sprawie przede wszystkim wskazać trzeba, i co słusznie podnosi skarżący kasacyjnie, że zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy dokumenty zawierają sprzeczne ustalenia. Dokonując ich analizy nie sposób bezspornie ustalić, czy skarżący podjął próbę suicydalną czy nie oraz czy jego stan psychiczny pozwala na wykonywanie zawodowej służby wojskowej. Z karty informacyjnej pobytu szpitalnego [...] Centrum Specjalistycznego wynika, że po "przywiezieniu przez zespół Pogotowia Ratunkowego po próbie samobójczej" stwierdzono u skarżącego kasacyjnie m.in. cienką bruzdę wisielczą. W karcie wskazano również, że skarżący przebywał w szpitalu z rozpoznaniem ostrej niewydolności oddechowej "Stan po próbie samobójczej przez powieszenie". Skarżący w toku całego postępowania zaprzeczał jakoby miał podjąć próbę samobójczą i wskazuje na nieszczęśliwy wypadek. Jak wynika przy tym z akt administracyjnych sprawy, Policja i Żandarmeria Wojskowa nie stwierdziły próby samobójczej ustalając, że doszło do nieszczęśliwego wypadku. Również notatka urzędowa z dnia [...] maja 2016 r., sporządzona przez aspiranta P. G. z Posterunku Policji W. wskazuje, że skarżący podczas imprezy towarzyskiej przypadkowo wpadł do zejścia do piwnicy (notatką z dnia [...] czerwca 2016 r. sprostowano miejsce zdarzenia wskazując zejście z podestu w altance ogrodowej), przewrócił się i zaplątał w siatki-podbieraki, które oplątały jego szyję. W notatce zawarto także informację, że powyższą wersję zdarzeń, potwierdziła konkubina skarżącego M. M. Jednocześnie zauważyć należy, że z karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z Kliniki Psychiatrycznej [...][...] w B. wynika, że M. R. w maju 2016 r. doznał wypadku, w tym obrażeń głowy i szyi, był wówczas pod wpływem alkoholu. Z kolei w sporządzonej na zlecenie organu opinii biegłego psychiatry z jednej strony wskazano, że "zdarzenie z [...] maja 2016 r. było nieszczęśliwym wypadkiem" by ostatecznie w wywodzie opinii uznać, że skarżący usiłował popełnić samobójstwo. Biegły w swojej opinii wskazuje, że " Żandarmeria Wojskowa umorzyła postępowanie przed jego wszczęciem jedynie ze względu na brak znamion przestępstwa, a próba samobójcza sama w sobie nie stanowi przestępstwa a notatka służbowa sporządzona przez policję została oparta na subiektywnych odczuciach przedstawionych przez orzekanego i jego partnerkę, funkcjonariusz prawdopodobnie nie miał dostępu do dokumentacji medycznej M. R.". Tymczasem w aktach sprawy nie ma akt postępowania prowadzonego przez Żandarmerię Wojskową. Także treść uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia CWKL budzi wątpliwości, co do przyjętego przez organ stanu faktycznego sprawy. Organ zauważa, że po przeprowadzeniu dochodzenia uznano, że nie ma jednoznacznych dowodów na uznanie, iż doszło do czynu suicydalnego, jednocześnie jednak przyjmuje stanowisko biegłego w tym zakresie za w pełni wiarygodne, nie przedstawiając uzasadnienia swego stanowiska. Na uwagę zasługuje ponadto, że z przeprowadzonej w dniu [...] maja 2016 r. konsultacji psychiatrycznej w Zakładzie Opieki Psychiatrycznej "[...]" w S. wynika, że u skarżącego nie stwierdzono zakłóceń w stanie psychicznym wymagającym leczenia psychiatrycznego. Również badanie psychologiczne przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2016 r. w Poradni Psychologicznej [...] SP ZOZ w S. wykazało, że skarżący zaprzecza myślom suicydalnym, posiada osobowość bez cech patologii, bez skłonności do zachowań impulsywnych oraz wykazuje się optymalną odpornością na stres (rubryka nr 8 skierowania do badań lekarsko-specjalistycznych kandydata do zawodowej służby wojskowej). Także badanie psychiatryczne przeprowadzone w tej samej poradni w dniu [...] czerwca 2016 r. wykazało brak zaburzeń psychicznych (rubryka nr 9 ww. skierowania). W ocenie psychologa Kliniki Psychiatrii [...] w B. skarżący został natomiast oceniony jako "osobowość nieprawidłowa, bardzo mały wgląd, tendencje do zaprzeczania jakimkolwiek problemom psychologicznym". Jednocześnie stwierdzono jednak, że jego stan mógł mieć bezpośredni związek z aktualną sytuacją. Wskazując natomiast na stan psychiczny po przyjęciu pacjenta opisano go jako "jasny, zorientowany auto i allo psychicznie". Również sporządzona na zlecenie organu opinia krajowego konsultanta ds. obrony narodowej w dziedzinie psychiatrii, nie rozwiewa istniejących w sprawie wątpliwości odnośnie zdolności skarżącego do pełnienia służby wojskowej. Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej biegły stwierdził, że rozpoznanie osobowości chwiejnej emocjonalnie wymaga stwierdzenia występowania najmniej trzech spośród podanych przez konsultanta objawów. W opinii nie wskazano jednak, które z nich występują u skarżącego i jakie dokumenty lub inne okoliczności pozwalają na ich zdiagnozowanie. Zwrócić należy także uwagę na znajdujące się aktach opinie dotyczące przebiegu dotychczasowej służby wojskowej skarżącego kasacyjnie. Wynika z nich, że była ona nienaganna a skarżący niejednokrotnie otrzymywał pochwały i nagrody za wzorową służbę. Organy obu instancji, choć zauważyły te okoliczność to jednak nie wyjaśniły, czy i jaki to miało wpływ na podjęte przez nie rozstrzygnięcia. Wzór orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej określa załącznik nr 7 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761, ze zm.). Jak wynika z pkt 12 wzoru, orzeczenie powinno zawierać uzasadnienie. Przepisy ustawy dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 173) oraz wskazanego wyżej rozporządzenia nie określają wymogów, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, w takiej sytuacji powinny znaleźć odpowiednie zastosowanie reguły art. 107 § 3 K.p.a. W tym miejscu wskazać należy, że choć słusznie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku, że ustalenia, czy doszło czy nie doszło do próby samobójczej nie należą do gestii komisji wojskowych, to jednak organy powinny wyjaśnić, jakim dokumentom i którym informacjom w nich zawartym dały wiarę i dlaczego. Tymczasem zarówno w zaskarżonym orzeczeniu jak i w poprzedzającym je orzeczeniu RWKL brak jest stanowiska w tym zakresie. Na podstawie powołanych wyżej dokumentów nie sposób, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocenić w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości czy stan psychiczny skarżącego kasacyjnie świadczy o jego niezdolności do służby wojskowej. W tej sytuacji postawiony Sądowi pierwszej instancji zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. należało uznać za usprawiedliwiony. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a w zw. z art 5 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. w oraz w zw. z § 39 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 września 2014 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania tych stanowisk. Prawidłowo bowiem wskazał Sąd pierwszej instancji, że M. R. został skierowany przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] do RWKL w celu orzeczenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej z powodu pogorszenia stanu zdrowia uniemożliwiającego lub utrudniającego wykonywanie zadań służbowych - zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy. Tym samym czynności tej dokonał właściwy organ. Nie zmienia tego okoliczność, że rozkazem [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżący został przeniesiony poza etat jednostki, bowiem z rozkazu tego nie wynika aby przeniesiono go do rezerwy kadrowej bądź dyspozycji lub skierowany do innej jednostki. Z uwagi na to, że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony, to za przedwczesne należy uznać odniesienie się do postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, gdyż takie odniesienie byłoby możliwe tylko w przypadku niewadliwie ustalonego stanu faktycznego. W konsekwencji powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy sądowoadministracyjnej jest dostatecznie wyjaśniona, zachodziła zatem podstawa do orzekania na podstawie art. 188 P.p.s.a., co pozwalało rozpoznać skargę. Z wyłuszczonych względów i działając na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości, jak również uchylił zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.