I SA/Gd 1477/16

WyrokWSA w Gdańsku2017-08-02

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Janina Guść, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca zryczałtowaną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości letniskowych, która weszła w życie w trakcie roku kalendarzowego, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz i czy sposób jej kalkulacji jest prawidłowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy ustalająca zryczałtowaną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości letniskowych, która weszła w życie w trakcie roku kalendarzowego, nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz, ponieważ opłata ma charakter roczny i jest ekwiwalentem za odbiór odpadów przez cały rok, a jej termin zapłaty został ustalony po wejściu w życie uchwały. Sąd stwierdził również, że sposób kalkulacji stawki, oparty na średniej ilości odpadów wyrażonej w liczbie pojemników i stawce opłaty za pojemnik, jest zgodny z przepisami ustawy, nawet jeśli opiera się na szacunkach, gdyż ustawodawca nie precyzuje metodyki ustalania tej średniej.
Stan faktyczny
Skarżący K.J. i M.J. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy dotyczącą zryczałtowanej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości letniskowych. Zarzucili naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie obywateli i zawyżenie opłaty, a także wadliwe wyliczenie stawki i działanie prawa wstecz. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że stawki ryczałtowe są niezależne od faktycznego wykorzystania nieruchomości i ilości wytwarzanych odpadów, a kalkulacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi K. J. i M. J. na uchwałę Rady Gminy z dnia 18 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku na terenie gminy Stegna oddala skargę. K.J. i M.J. wnieśli w dniu 4 października 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r. w sprawie zryczałtowanej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku na terenie gminy S. Złożenie skargi zostało poprzedzone pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r., doręczonym adresatowi w dniu 9 sierpnia 2016 r., w którym skarżący wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierównym traktowaniu obywateli, tj. z naruszeniem art. 32 Konstytucji RP i zawyżeniu opłaty za wywóz nieczystości. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pozostało bez odpowiedzi. W skardze, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, skarżący zarzucili uchwale naruszenie uprawnień przez niewłaściwe dokonanie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz naruszenie art. 32 Konstytucji RP polegające na nierównym traktowaniu obywateli poprzez zawyżenie opłaty za wywóz nieczystości. Z uzasadnienia skargi wskazano, że ustalone przez Radę Gminy roczne stawki opłat za wywóz odpadów komunalnych są krzywdzące i nieadekwatne do wytwarzanych ilości śmieci, w okresie wypoczynku skarżących wywóz nieczystości ma bowiem miejsce maksymalnie dwukrotnie. Tymczasem w skarżonej uchwale do podstawy kalkulacji stawek przyjęto wyszacowanie z nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe przez cały rok i są to nieruchomości, w których przebywa duża ilość osób. Nie uwzględniono natomiast, że skarżący w czasie maksymalnie półtoramiesięcznego pobytu nie wytwarzają takiej ilości śmieci, co stali mieszkańcy M. Zdaniem skarżących, zasady funkcjonowania demokratycznego państwa prawnego wymagają, aby regulacje prawne odnoszące się do określonego okresu czasu były wprowadzane i znane adresatom przed rozpoczęciem tego okresu. Obywatele nie powinni być zaskakiwani zmianami określonych przepisów, a o zmianie wysokości przedmiotowych stawek skarżący zostali poinformowani dopiero z dniem 27 lipca 2016 r. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 6j ust. 3b i 3c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2016 r. poz. 250) organ gminy stwierdził, że stawki ryczałtowe są niezależne od faktu, czy nieruchomości są wykorzystywane przez 1 miesiąc w roku, czy przez 6 miesięcy w roku i niezależnie od faktu, czy domek letniskowy ma powierzchnię 20 m2, mogący pomieścić jednorazowo przykładowo 4 osoby, czy domek mający powierzchnię 100 m2 mogący pomieścić jednorazowo 20 osób. Jedynym kryterium różnicującym wysokość stawek jest fakt, czy odpady z tych nieruchomości są czy nie są zbierane w sposób selektywny. Organ wskazał, że przepisy art. 6j ust. 3a i 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zostały dodane przepisami nowelizacyjnymi - ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 87), która w tym zakresie weszła w życie z dniem 1 lutego 2015 r. Zaskarżona uchwała jest pierwszą uchwałą podejmowaną przez Radę Gminy w oparciu o art. 6j ust. 3a i 3b tej ustawy i nie można porównywać wysokości opłat wynikających z tej uchwały z wysokością dotychczasowych ponoszonych opłat przez właścicieli domków letniskowych i innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku. Organ wskazał, że stawki opłat wynikające z tej uchwały nie dotyczą nieruchomości, na których świadczone są usługi hotelarskie, a obiekty takie nie były uwzględniane przy kalkulacji stawki opłaty w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 6k ust. 2 ustawy Rada Gminy określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wzięła pod uwagę liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę, ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych, koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d, przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo. Wykonując ten obowiązek Gmina zleciła podmiotowi zewnętrznemu opracowanie kalkulacji opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz nieruchomości sezonowych w Gminie. W oparciu o dane z Gminy taką kalkulację w czerwcu 2015 r. opracowała rzeczoznawca S.K. W kalkulacji zastrzeżono, że Gmina nie objęła systemem nieruchomości niezamieszkałych, w tym hotelarskich, w związku z tym, regulacje dotyczące obiektów hotelarskich nie są obecnie przedmiotem zainteresowania i kalkulacji stawek. Wskazano też, że ustawodawca wymaga, by stawkę ryczałtową dla nieruchomości sezonowych skalkulować w oparciu o średnią ilość odpadów powstających na nieruchomościach sezonowych, na obszarze gminy wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za pojemniki. Z uwagi na brak danych dotyczących ilości odbieranych odpadów z nieruchomości letniskowych wyrażonej w liczbie pojemników (gmina rozlicza się z podmiotami świadczącymi usługi w zakresie zagospodarowania odpadów według masy odpadów, a nie według objętości odpadów wyrażonej w metrach sześciennych, czy pojemnikach o odpowiedniej pojemności wyrażonej w metrach sześciennych), zaistniała konieczność pozyskania tych danych w sposób pośredni, w oparciu o dostępne dane dotyczące zużycia wody, w układzie miesięcznym dla nieruchomości sezonowych. Z pozyskanych danych usunięto nieruchomości, w których świadczone są usługi hotelarskie, w oparciu o 23 różne nieruchomości sezonowe (tylko domki letniskowe i inne nieruchomości sezonowe, bez hotelarskich), korzystając z pomiarów licznika zużycia wody, ustalono w tabeli 5 kalkulacji, średnie zużycie wody w tych nieruchomościach i średnią liczbę użytkowników. Ustalono w ten sposób, że w latach 2013 - 2014 średnie zużycie wody na tych nieruchomościach wynosiło 34,83 m2i założono wzrost zużycia wody w kolejnych latach o 3% rocznie, stąd założono średnie zużycie wody w tych nieruchomościach w 2015 r. - 35,87 m2, w 2016 r. - 36,95 m2i w 2017 r. - 38,06 zł. W oparciu o dane statystyczne wynikające z GUS ustalono z kolei, że rocznie w Województwie na jednego mieszkańca przypadało średnio w roku 2013 ok. 300 kg odpadów. Zakładając, że jedna tona odpadów stanowi objętość 5 m3, czyli 5 pojemników po 1 m3, przyjęto że na jedną osobę przypada rocznie 1,4 m3/os/rok odpadów komunalnych. Sumując każdy miesiąc przyjęto, że z nieruchomości letniskowych i innych sezonowych korzysta w sumie rocznie 16 osób, a zatem przeciętnie w każdym miesiącu z nieruchomości korzysta 1,33 osób. Zakładając, że rocznie na jednego mieszkańca przypada 1,4 m3 odpadów, a średniorocznie w domku letniskowym przebywa 1,33 osoby, to średnia objętość wytwarzanych odpadów powstająca w nieruchomości letniskowej w 2014 r. wyniosła 1,73 m3/obiekt sezonowy rocznie, a w kolejnych latach przyjmując wzrost o 3% przyjęto średnie roczne ilości odpadów na nieruchomościach letniskowych odpowiednio w 2015 r. -1,78 m3, w 2016 r. -1,83 m3 i w roku 2017 - 1,89 m3. Stawkę opłaty za 1 m3 (pojemnik o objętości 1 m3) ustalono za rok 2014 w wysokości 97,61 zł przyjmując, że koszt roczny zagospodarowania odpadów wyniósł 1.293.885,17 zł (tabela 3 kalkulacji), a łączna szacowana masa odpadów wyniosła 2.651 ton, czyli 488 zł za tonę czyli, 97,61 zł za 1 m3 odpadów (za pojemnik o pojemności 1 m3). Analogicznie ustalono szacunkowy koszt za 1 m3 (za pojemnik o pojemności 1 m3) w roku 2015 ma kwotę 107,94 zł, w roku 2016 na kwotę 94,98 zł i w roku 2017 na kwotę 100,60 zł. Następnie ustalono w tabeli 6 stawki opłaty zryczałtowanej za domek lub inną nieruchomość za rok 2014 i szacunkowo za lata 2015, 2016 i 2017. Uśredniając stawki opłat z lat 2015-1017 ustalono opłatę roczną za odpady zbierane selektywnie w wysokości 185,51 zł, a za zbierane nieselektywnie w wysokości 371,03 zł, które Rada Gminy zaokrąglając do pełnych złotych przyjęła odpowiednio w wysokościach 186 zł i 372 zł rocznie opierając się na powyższej kalkulacji. Organ wskazał, że zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 18 kwietnia 2016 r., tj. blisko dwa i pół miesiąca przed jej wejściem w życie, a ogłoszona blisko półtora miesiąca przed wejściem w życie. Było zatem wystarczająco dużo czasu, aby jej adresaci mogli się zapoznać z jej treścią. Uchwała ta, wydana na podstawie obowiązującej ustawy, z zachowaniem odpowiedniego vacatio legis, nie uchybia procedurze uchwalania aktów prawa miejscowego. Fakt, że dotyczy ona również ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe za rok 2016 nie oznacza jeszcze jej retroaktywnego działania. W roku 2016 opłata ta obwiązuje jedynie za okres od 1 lipca 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., tj. w wysokości połowy stawki rocznej. Bezzasadny jest zatem zarzut, że opłaty wynikające z zaskarżonej uchwały zostały uchwalone z naruszeniem zasady niedziałania prawa wstecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 201 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie zaś do treści art. 53 § 1 i 2 tej ustawy skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446), powoływanej w dalszej części uzasadnieni jako u.s.g, obowiązującego w dacie zaskarżenia uchwały wynikało, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu. Warunkiem formalnym skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy było zatem wykazanie, że 1) zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniej bezskutecznie wezwano gminę do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, 3) zachowany został termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie wymogi powyższe zostały spełnione. Zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Stosownie do treści art. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 6c ust. 1 i art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako u.c.p.g., do obowiązkowych zadań własnych gmin należy utrzymanie czystości i porządku w gminach, a wykonując to zadanie gminy obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi, co polega m.in. na zorganizowaniu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zaś właściciele nieruchomości zobowiązani są ponosić na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący dopełnili wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarga została wniesiona z zachowaniem trybu określonego w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym oraz w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. Nie budzi wątpliwości, że na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega uchwała, której postanowienia naruszają interes prawny lub uprawnienia danej osoby. Skarżący powinien zatem wykazać, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś tylko sytuacją faktyczną). Związek ten powinien istnieć w chwili wejścia w życie zaskarżanej uchwały i powodować następstwo w postaci pozbawienia skarżącego konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków, mających oparcie w przepisach prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie skarżący wykazali istnienie takiego związku. Zaskarżona uchwała dotyczy ustalenia stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomościach, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane w celach rekreacyjno-wypoczynkowych. Skarżący są właścicielami domku letniskowego położonego na terenie Gminy. Są zatem adresatami praw i obowiązków wymienionych w rozdziale 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i są jest zobowiązani w 2015 r. płacić ryczałtową opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, na podstawnie unormowań zaskarżonej uchwały. Posiadają oni zatem interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Skarżący zarzucali niezgodność przedmiotowej uchwały z prawem wskazując, - że wywołuje ona skutki w okresie przed jej wejściem w życie, - że wysokość opłaty ryczałtowej została wyliczona wadliwie, a właściciele nieruchomości letniskowych są obciążeni opłatą w zawyżonej wysokości. Zarzuty te nie są uzasadnione. Na skutek nowelizacji u.c.p.g. ustawą nowelizacyjną z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 87) w art. 6j wprowadzone zostały ust. 3b i 3c. Przepisy te przewidują, że dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub dla innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na takich nieruchomościach, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 tej ustawy (chodzi o ustaloną przez radę gminy stawkę za pojemnik o określonej pojemności). Powyższe przepisy wprowadzające ryczałtową stawkę roczną dla nieruchomości rekreacyjnych weszły w życie z dniem 1 lutego 2015 r. Nowelizując ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca wprowadził roczną, ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami dla nieruchomości letniskowych wykorzystywanych sezonowo. Opłata ta płatna jest raz w roku ryczałtem. Nie zależy ona od rzeczywistej ilości odpadów gromadzonych na danej nieruchomości, jest bowiem obliczana w stosunku do średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach tego rodzaju. Niezależnie od tego, że opłata ta jest płatna raz w roku, jest ona ekwiwalentem na rzecz gminy za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych powstających na nieruchomości w ciągu całego roku kalendarzowego. W uzasadnieniu do noweli projektodawca podniósł, że wprowadzenie obowiązku uchwalenia ryczałtowej stawki rocznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domku letniskowego lub od innej nieruchomości miało na celu uproszczenie przepisów dotyczących naliczania tych opłat. Zgodzić się należy ze skarżącymi, że zasady funkcjonowania demokratycznego państwa prawnego wymagają, aby regulacje prawne odnoszące się do określonego okresu czasu były wprowadzone i były znane adresatom obowiązków przed rozpoczęciem takiego okresu czasu. Będąca przedmiotem zaskarżenia uchwała została podjęta w dniu 18 kwietnia 2016 r. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa w dniu 15 maja 2016 r. ([...]). Zgodnie z § 4 ust. 2 uchwały weszła ona w życie w dniu 1 lipca 2016 r. Uchwała ta, wydana na podstawie obowiązującej ustawy, z zachowaniem odpowiedniego vacatio legis, nie uchybiała procedurze uchwalania aktów prawa miejscowego. Fakt, iż dotyczy ona ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno - wypoczynkowe za rok 2016, nie oznacza jej retroaktywnego działania. Wskazać bowiem należy, że roczna ryczałtowa stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczy nieruchomości letniskowych wykorzystywanych sezonowo. Zgodnie z § 1 ust. 2 uchwały właściciele nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, uiszczają zryczałtowaną opłatę roczną za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 rok do 31 lipca. Termin zapłaty opłaty został ustalony po dacie wejścia w życie uchwały. Jakkolwiek stawka opłaty ma charakter roczny, to dotyczy nieruchomości wykorzystywanych jedynie przez część roku. Wyliczenie stawki opłaty zostało dokonane z uwzględnieniem, że w istocie odpady na nieruchomości powstają w okresie 8 tygodni letnich, co wynika z kalkulacji stawki opłaty. Nie można więc zasadnie twierdzić, że w stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. II FSK 958/16. Wskazać należy, że data powiadomienia skarżących o wysokości stawki opłaty nie ma znaczenia dla oceny ważności podjętej uchwały. Jest ona bowiem okolicznością zaistniałą po jej podjęciu i nie dotyczy treści ani trybu podjęcia uchwały. Zarzut, że wysokość opłaty ryczałtowej została wyliczona wadliwie, a właściciele nieruchomości letniskowych są obciążeni opłatą w zawyżonej wysokości nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6j ust. 3b u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Z kolei ust. 3c cytowanego przepisu stanowi, że ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. W ocenie Sądu nie sposób uznać, że stawka opłaty ryczałtowej została, jak zarzucają skarżący, zawyżona. Stawka opłaty ryczałtowej określona zaskarżoną uchwałą jest ustalana po pierwsze za okres roku, a po drugie od domku letniskowego lub innej nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowej. Jej wysokość nie zależy ani od ilości osób przebywających w różnym czasie na takiej nieruchomości, ani od okresu tego przebywania. Jest ona uśredniona dla wszystkich nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowych na terenie gminy. Nie można jej zatem porównywać z opłatami ustalanymi dla nieruchomości zamieszkiwanych stale, bowiem wielkość tych opłat uzależniona jest z reguły od określonych czynników (ilość osób, ilość zużytej wody, powierzchnia lokalu). Zawarte w uzasadnieniu skargi wątpliwości co do prawidłowości ustalania wysokości ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami na nieruchomościach wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe należy rozpatrywać w kontekście brzmienia art. 6j ust. 3c - "Ryczałtowa stawka opłaty jest ustalana jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach, o których mowa w ust. 3b, na obszarze gminy, wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2". Stawkę opłaty ustalono na podstawie "Kalkulacji opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz nieruchomości sezonowych w Gminie" sporządzonej przez rzeczoznawcę S.K. Załączona do akt kalkulacja kosztów związanych z zagospodarowaniem odpadów komunalnych dla domków letniskowych oparta jest na założeniu, że w przeciągu roku sprzed domków letniskowych lub innych nieruchomości wykorzystywanych jedynie sezonowo odbieranych jest średnio 1,81 ((1,73 + 1,78+1,83+1,89) : 4= 1,81) pojemnika o wielkości 1 m3. Należy przez to rozumieć, że chodzi o wyliczoną średnią ilość odbieranych pojemników z każdej nieruchomości o charakterze rekreacyjnym. W pisemnej kalkulacji wskazano, że ta średnia ilość pojemników wynika z ustaleń dokonanych w oparciu o 23 różne nieruchomości - domki letniskowe oraz inne nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowe, z wyłączeniem nieruchomości o funkcji hotelowej. Z uwagi na fakt, że organ nie posiadał informacji o ilości odbieranych z tych nieruchomości pojemników, dokonał ustalenia ich ilości poprzez określenie ilości mieszkańców przebywających na nieruchomości (ustalonej w oparciu o ilość wody zużytej nieruchomości) oraz ilości odpadów przypadających na jednego turystę. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach" nakazuje co najmniej uprawdopodobnienie poczynionych w tym zakresie ustaleń. Wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony. Organ dokonał następnie przemnożenia ilości pojemników przez znaną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Metodologia obliczenia rocznej opłaty ryczałtowej za nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b i 3c uwzględnia zatem wymóg ustawy, aby stawka ta ustalana była jako iloczyn średniej ilości odpadów powstających na wyżej wymienionych nieruchomościach wyrażonej w liczbie pojemników oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Należy zwrócić uwagę na fakt, że poza przywołanym przepisem ustawodawca nie przekazuje żadnych dodatkowych wskazówek dotyczących sposobu ustalenia średniej ilość odpadów powstających na wymienionych nieruchomościach. Ustawodawca nie wskazuje, że powinna być ona ustalona w oparciu o dane rzeczywiste wykazane w poprzednio złożonych deklaracjach. Nie wskazuje też, czy winna być ustalona w oparciu o przewidywane szacunki wprowadzenia nowego rozwiązania w związku z wprowadzeniem systemu ryczałtowego. Ustawodawca nie przekazując żadnych wskazówek, nie dokonując precyzyjniejszych uregulowań, pozostawił tym samym swobodę wyboru organowi stanowiącemu gminy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1 marca 2016 r. sygn. I SA/Gd 1411/15). Zdaniem Sądu, organ dokonując obliczenia ryczałtowej opłaty rocznej, nie przekroczył upoważnienia ustawowego w zakresie uwzględnienia parametrów pozwalających na ustalenie jej ostatecznej wysokości. Podnieść należy, że mając na uwadze brzmienie art. 91 ust. 1 w związku z art. 91 ust. 4 u.s.g. oraz wypracowane na tle przywołanych wyżej przepisów piśmiennictwo i judykaturę przyjąć należy, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Zalicza się do nich między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2016, str. 643; M. Stahl, Z. Kmieciak: w Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, str. 101-102). Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., sygn. II SA/Wr 1459/97, OSS 1998/3/79, wyrok WSA w Krakowie z 21 listopada 2013 r., sygn. III SA/Kr 648/13 i Gorzowie Wielkopolskim z 30 czerwca 2011 r., sygn. II SA/Go 269/11). Zaskarżona uchwała nie zawiera istotnych naruszeń prawa. Prawidłowo skalkulowana opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna z jednej strony zapewnić sprawne funkcjonowanie systemu odbioru odpadów na terenie gminy, z drugiej zaś nie powinna stanowić źródła dodatkowych zysków gminy (zob. wyrok z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 127/13). Z kalkulacji stanowiącej podstawę ustalenia stawki opłat wynika, że stawka ta spełnia te wymogi. Zarzut skarżących, że ustalona opłata nie jest adekwatna do ilości śmieci wytwarzanych na ich nieruchomości nie jest uzasadniony, ustawodawcę przewidział bowiem w u.c.p.g taki sposób ustalania opłaty, który nie jest związany z ilością śmieci wytwarzanych na konkretnej nieruchomości, lecz ma charakter ryczałtowy. Metoda ryczałtowa zakłada uproszczone ustalenie należności z tytułu opłaty, niezwiązane z rzeczywistą ilością śmieci wytwarzanych na danej nieruchomości. Wskazać także należy, że w kalkulacji przeprowadzono weryfikację ustalonej kwoty opłaty za pomocą metody według zużycia wody, znajdującą zastosowanie w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, przy przyjęciu tej metody uzyskano zbliżoną kwotę opłaty w wysokości 176,67 zł. Ustalenie opłaty w tej wysokości nie było możliwe z uwagi na sprzeczność takiego sposobu ustalenia opłaty z ustawą. Okoliczność założenia wzrostu ilości śmieci w 2016 r., w stosunku do roku 2014, który stanowił bazę dokonywanych ustaleń jest uzasadniona. Jak wynika bowiem z danych GUS w 2015 r. w Polsce zebrano o 5,2% więcej niż rok wcześniej w 2014 r. Zakładany roczny 3 % wzrost ilości śmieci nie jest zatem zawyżony. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniesionej skargi, jako niezasadnej. Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło