II SA/Bd 745/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] 2015 r., nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz Sp. z o.o. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] 2015 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wystąpił do Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie protokołów kontroli, zastrzeżeń do protokołów kontroli, stanowiska w stosunku do zastrzeżeń do protokołu kontroli, wystąpień pokontrolnych, zastrzeżeń do wystąpień pokontrolnych, stanowiska w stosunku do zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], przeprowadzonych w [...] Szpitalu [...] w [...] w okresie od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2015 r. dotyczących postępowań kontrolnych w przedmiocie prawidłowości realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, zawartej na lata 2014 i 2015, w szczególności dotyczących prawidłowości kwalifikacji chorych do leczenia stacjonarnego i wykazywania właściwych produktów rozliczeniowych. Pismem (decyzją) z dnia [...] 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], uznając przedmiot wniosku za informację przetworzoną, odmówił udzielenia tej informacji z uwagi na brak wykazania przez wnioskującego szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu. W wyniku wniosku Sp. z o.o., organ ponownie rozpatrzył sprawę, nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, że wnioskowana informacja jest informacją prostą i decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...]. odmówił udostępnienia informacji, uznając, że uzyskanie informacji przetworzonej – a do takiego rodzaju informacji publicznej zaliczył informację objętą wnioskiem, wiąże się z koniecznością wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, czego w sprawie nie uczyniono. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję [...] Szpital w [...] zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a. oraz art. 16 ust. 2 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 107 § 1 K.p.a., a także art. 16 ust. 2 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugi i art. 10 ust. 1 powyższej ustawy oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji. Skarżąca spółka wskazując, że NFZ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia wnioskowanej informacji, zwróciła uwagę na to, że żądana informacja stanowi informację publiczną, natomiast nie stanowi informacji przetworzonej. Czynności w procesie udzielania wnioskowanej informacji ograniczają się do wykonania skanów i anonimizacji, nie powstaje również w tym procesie żadna nowa informacja. Organ nie musi ponadto angażować środków osobowych ani finansowych. Sam fakt czasochłonnego procesu odnajdywania żądanej informacji czy też jej porządkowania, nie stanowi o przetworzeniu informacji. W związku z tym, że żądana informacja nie jest informacją przetworzoną, nie można wymagać wykazania przesłanki szczególnego interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Bd 423/16 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z dnia [...] nr [...]. Sąd wskazał, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia organu z dnia [...] 2016 r. oraz z dnia [...] 2016 r. stanowią decyzje administracyjne, pomimo że nie zawierają one wszystkich elementów właściwych dla indywidualnej decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym i nie posiadają klasycznej formy decyzji. Wobec tego Sąd rozpoznał skargę i uznał, że argumentacja organu przedstawiona w skarżonej decyzji nie może zostać uwzględniona, ponieważ informacji żądanej we wniosku nie można uznać, w świetle treści uzasadnienia decyzji, za przetworzoną. Organ twierdził, że "nie jest w stanie sprostać żądaniu wykonania nadmiarowych kopii wszelkich wnioskowanych danych wraz z wykonaniem ich anonimizacji, a także usuwania danych o charakterze tajemnicy przedsiębiorstwa", nie podał jednak żadnych konkretnych danych z tym związanych, w szczególności nie podał jakie ilości dokumentów wymagałyby udostępnienia. Sąd uznał, że suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników może być w wyjątkowych sytuacjach traktowana jako informacja przetworzona, jednakże taką okoliczność należy wykazać w uzasadnieniu decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. I OSK 2359/16, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że informacja publiczna, której udostępnienia domagał się skarżący [...] Szpital w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] ma charakter informacji przetworzonej. Nie wskazanie zaś przez organ, jakie ilości dokumentów wymagałyby udostępnienia, nie miało, zdaniem NSA wpływu na wynik sprawy, a zatem nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Już bowiem sam zakres złożonego wniosku, obejmujący rozległy przedmiotowo charakter dokumentów sporządzanych w okresie niemal sześciu lat, przemawia za przyjęciem, że w niniejszej sprawie wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej. NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji powinien ocenić, czy, przy uwzględnieniu treści pism kierowanych przez wnioskodawcę do organu, została w sprawie wykazana przesłanka szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego i dopiero na tej podstawie ustalenie czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1006) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2016 r., poz. 718 z późn.zm., dalej jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] 2015r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, w pierwszej kolejności należy podkreślić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany był uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w powołanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2359/16. Zgodnie bowiem z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 P.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji lub postanowienie (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1602/12, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 1498/13). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy, analizowany w pierwotnym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie uległ zmianie. Nie uległ również zmianie stan prawny. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym powyżej wyroku przedstawił rozumienie pojęcia informacji publicznej przetworzonej oraz jednoznacznie przesądził, iż informacja publiczna, której udostępnienia domagał się skarżący [...] Szpital w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] ma charakter informacji przetworzonej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016r. poz. 1764 z późn.zm. dalej "u.d.i.p."). Strona skarżąca we wniosku z [...] 2015 r. domagała się udostępnienia informacji publicznej poprzez udostępnienie informacji w zakresie protokołów kontroli, zastrzeżeń do protokołów kontroli, stanowiska w stosunku do zastrzeżeń do protokołu kontroli, wystąpień pokontrolnych, zastrzeżeń do wystąpień pokontrolnych, stanowiska w stosunku do zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], przeprowadzonych w [...] Szpitalu [...] w [...] w okresie od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2015 r. dotyczących postępowań kontrolnych w przedmiocie prawidłowości realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, zawartej na lata 2014 i 2015, w szczególności dotyczących prawidłowości kwalifikacji chorych do leczenia stacjonarnego i wykazywania właściwych produktów rozliczeniowych. NSA stwierdził, że uchybienie organu we wskazaniu jakie ilości dokumentów wymagałyby udostepnienia w wyniku przedmiotowego wniosku, w realiach niniejszej sprawy, nie miało wpływu na wynik sprawy, a zatem nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Już bowiem sam zakres złożonego wniosku przemawia za przyjęciem, że w niniejszej sprawie wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Wniosek zarówno przedmiotowo, jak i czasowo jest szeroki, obejmuje bowiem rozległy przedmiotowo charakter dokumentów sporządzanych w okresie niemal sześciu lat. Sama wstępna segregacja i klasyfikacja dokumentów niewątpliwie byłaby czasochłonna. Uwzględnienie wniosku wymagałoby nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z kopiowaniem dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej – wnikliwej lektury dokumentacji objętej żądaniem wniosku, a następnie procesu anonimizacji. Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował ocenę organu wydającego zaskarżoną decyzję, według której w realiach niniejszej sprawy przygotowanie kopii dokumentów za okres ponad pięciu lat, wymagające uprzedniej analizy posiadanego zasobu dokumentów i dokonania ich wyboru według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę, związane byłoby również z istotnym i takim zaangażowaniem pracowników organu, które w konsekwencji mogłoby wpłynąć negatywnie na bieżące wykonywanie zadań przez ten podmiot. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednocześnie, iż na skutek uchylenia uprzedniego wyroku, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd pierwszej instancji winien mieć na uwadze, że skoro zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. "prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego", a informacja objęta wnioskiem w istocie stanowiła informację przetworzoną, to dopiero brak zaistnienia przesłanki szczególnej istotności informacji publicznej przetworzonej dla interesu publicznego mógł stanowić podstawę do wydania decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej przetworzonej. NSA podkreślił jednocześnie, że uzyskanie informacji przetworzonej jest możliwe po wykazaniu przez wnioskodawcę - wezwanego do wykazania powodów, dla których spełnienie jego żądania udzielenia informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego - szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia żądanej informacji (art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W związku z tym brak podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/11; wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12). Konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji nie oznacza oczywiście zwolnienia podmiotu, do którego kierowany jest wniosek, z obowiązku analizy powyższej ustawowej przesłanki na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Chodzi jedynie o podkreślenie, że brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku. Dalej NSA wskazał, że z akt sprawy wynika, iż dopiero w piśmie z dnia [...] 2015 r., trafnie zakwalifikowanym przez Sąd I instancji jako decyzja administracyjna wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor NFZ [...] Oddziału Wojewódzkiego w [...] wzywał wnioskodawcę do wykazania przesłanki szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego. Rolą Sądu I instancji będzie ocena, czy w tym stanie rzeczy przy uwzględnieniu treści pism kierowanych przez wnioskodawcę do organu, została w sprawie wykazana przesłanka szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego i dopiero na tej podstawie ustalenie czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, ponownie rozpoznając sprawę, w warunkach art. 190 P.p.s.a., stwierdzić przyjdzie, iż przesądzone zostało, że wnioskowana przez stronę skarżącą informacja jest informacją publiczną przetworzoną, niesporne również pozostawało i nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p. W granicach związania powyższym prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 25 kwietnia 2017r. sygn. I OSK 2359/16 konieczne do rozważania i oceny pozostaje, czy treść pism kierowanych przez [...] Szpital w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej w zakresie: "protokołów kontroli, zastrzeżeń do protokołów kontroli, stanowiska w stosunku do zastrzeżeń do protokołu kontroli, wystąpień pokontrolnych, zastrzeżeń do wystąpień pokontrolnych, stanowiska w stosunku do zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], przeprowadzonych w [...] Szpitalu [...] w [...] w okresie od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2015 r. dotyczących postępowań kontrolnych w przedmiocie prawidłowości realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, zawartej na lata 2014 i 2015, w szczególności dotyczących prawidłowości kwalifikacji chorych do leczenia stacjonarnego i wykazywania właściwych produktów rozliczeniowych", pozwala na ustalenie, że udostępnienie konkretnej wnioskowanej informacji uzasadnione jest szczególną istotnością dla interesu publicznego. Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Warto zwrócić uwagę, że w doktrynie przyjmuje się, że "jest w interesie indywidualnym" bądź "jest w interesie ogółu" oznacza, że wyprowadzona z danego stanu obiektywnego określona korzyść przypada jednostce względnie całemu społeczeństwu. O ile zatem interes indywidualny jest relacją pomiędzy jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść jednostce, to interes ogółu oznacza relację między jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść ogółowi (zob. J. Lang: Struktura prawna skargi w prawie administracyjnym, Wrocław 1972, s. 98-100). Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest zatem działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano już na tle analizy unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, LEX nr 951999). Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego. Jak podkreślono w orzecznictwie NSA, "wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. W doktrynie wyrażony został pogląd, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów - J. Drachal, Dostęp do informacji publicznej. Rozwój czy stagnacja? Wystąpienie na konferencji zorganizowanej przez Polską Akademię Nauk 6 czerwca 2006 r." (wyroki NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, z 17 maja 2012 r., I OSK 416/12, z dnia 3 lutego 2017r. sygn. I OSK 1068/15). Do kategorii podmiotów mających możliwość efektywnego wykorzystania informacji przetworzonej w celu realizacji szczególnego interesu publicznego zaliczyć można także jednostki sfery nauki: szkoły wyższe, Polską Akademię Nauk, państwowe instytuty badawcze, a nawet grupy badawcze czy pojedynczych naukowców - jeżeli dana informacja wiąże się ściśle z przedmiotem ich badań naukowych wspieranych przez sferę publiczną np. grantem (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13). Wskazane wyżej przykłady podmiotów spełniających przesłankę uzyskania dostępu do informacji publicznej przetworzonej nie oznaczają oczywiście automatycznego wyeliminowania z katalogu podmiotów uprawnionych do uzyskania takiej informacji innych podmiotów, które nie pełnią wymienionych wyżej funkcji. Podmioty nie pełniące tego rodzaju funkcji również mogą być w stanie wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domagają, w sytuacji gdy np. występują w określonych procesowych rolach uczestników postępowań dotyczących tworzenia lub kontrolowania aktów normatywnych. Uzyskanie informacji przetworzonej jest możliwe po wykazaniu przez wnioskodawcę - wezwanego do wykazania powodów, dla których spełnienie jego żądania udzielenia informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego - szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia żądanej informacji (art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W związku z tym brak podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/11; wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12). W realiach niniejszej sprawy analizując treść wniosku z [...] 2015r. (data wpływu), jak również późniejszych pism wnioskodawcy Sąd stwierdza, iż nie zawierają one jakiegokolwiek uzasadnienia lub wskazania celu jakiemu służyć miałaby udostępniona informacja publiczna, bowiem wnioskodawca konsekwentnie utrzymywał i argumentował, że stanowi ona informację prostą. W szczególności w swym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] 2015r. wnioskująca Spółka jedynie zakwestionowała ocenę podmiotu zobowiązanego, co do charakteru wnioskowanej informacji publicznej jako przetworzonej i w konsekwencji braku wykazania, że zostanie ona wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego. W tej sytuacji, mając na uwadze specyfikę wnioskowanej informacji dotyczącej kontroli jednego z podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych i brak jakiegokolwiek wskazania przez wnioskodawcę ([...] Szpital w [...] sp. z o.o.) na jakie cele zamierza wykorzystać przedmiotową informację publiczną przetworzoną, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ nie miał możliwości we własnym zakresie dokonać oceny spełnienia przesłanki o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej uznając zasadnie, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, winien bezwzględnie wezwać wnioskodawcę do wykazania, iż udostępnienie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, czego jednak nie uczynił. Jak wynika z akt sprawy podmiot zobowiązany, uznając że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej, zaniechał wezwania wnioskodawcy do wykazania przesłanki "szczególnie istotnego interesu publicznego" dla jej udostępnienia, lecz pismem z [...] 2015r. w istocie odmówił udostępnienia informacji publicznej, mimo iż pismu temu nie nadał formy decyzji, co zasadnie podkreśliła strona skarżąca. Nie budzi jednak wątpliwości, iż pismo to spełnia minimalne wymogi formalne, aby uznać je za decyzję, w rozumieniu art. 104 i 107 K.p.a., aczkolwiek w istocie wadliwą (np. brak pouczenia o możliwości i trybie zaskarżenia). Stwierdzić przyjdzie, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, o ile ta wadliwość rozstrzygnięcia nie pozbawiła wnioskodawcy możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o tyle konsekwentne pominięcie przez podmiot zobowiązany wezwania wnioskodawcy do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanej informacji publicznej przetworzonej, pozbawiło istotnych praw w procesowych w postępowaniu, które już na tym etapie winno toczyć się w trybie przepisów K.p.a. Dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ, nie podjął jednak nadal żadnych czynności celem ustalenia istotnych dla rozpoznania sprawy okoliczności, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. i mimo iż okoliczności sprawy nie zostały dostatecznie ustalone, przedwcześnie ponownie odmówił udostępnienia informacji publicznej (pismem z [...] 2015r.), aczkolwiek ponownie rozstrzygnięcia tego nie wyraził we właściwej proceduralnie formie – decyzji. Pismo to, co zostało potwierdzone w wyroku NSA, ma jednak niezbędne cechy aby uznać je za decyzję administracyjną. W ocenie Sądu, bez uprzedniego wezwania wnioskodawcy do wykazania zaistnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, o ile ten sam takich okoliczności nie wskazał, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ogólnikowo, bez odniesienia się do konkretnego wniosku, treści żądanej informacji, okoliczności konkretnej sprawy, w istocie ponownie odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się wyłącznie na stanowisko doktryny i orzecznictwo w podobnych sprawach. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej z [...] 2015r., która również jest aktem wadliwym formalnie (nie zawiera stosowanego pouczenia o prawie zaskarżenia), organ nie wskazał bowiem przyczyn, dla których uznał, że uzyskanie przez wnioskodawcę żądanych w piśmie z [...] [...] 2015r. informacji w tym zakresie z pewnością nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nadto, jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 kwietnia 2017r. (str. 11), dopiero w piśmie z [...] 2015r. (decyzji wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) Dyrektor NFZ [...] Oddziału Wojewódzkiego w [...] wezwał wnioskodawcę do wykazania przesłanki szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego. Z pewnością było to działanie spóźnione, i nie mogące służyć już załatwieniu sprawy załatwionej ostatecznie powyższą decyzją administracyjną. Wobec treści art. 190 P.p.s.a. odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi związanych z kwestionowaniem charakteru wnioskowanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej jest zbędne i nieuprawnione. Ponownie rozpatrując sprawę, podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej uwzględni wskazania i wykładnię zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2017r. sygn. I OSK 2359/16 oraz niniejszym wyroku. Z tych powodów, stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału NFZ w [...] z dnia 27 listopada 2015r. zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania (art. 14 i art. 16 u.d.i.p. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 i art. 190 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r. poz. 1804) z uwzględnieniem wpisu od skargi (200 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).