II OSK 2914/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-16
Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Siegień, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie dotyczące legalizacji samowoli budowlanej, jeśli obiekt został już zgłoszony do użytkowania na podstawie przepisów obowiązujących w 1991 r. i nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. lub 1994 r. w trybie naprawczym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracyjne prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sąd stwierdził, że skoro budynek został zgłoszony do użytkowania w 1991 r. na podstawie obowiązujących wówczas przepisów, a organ nadzoru budowlanego wydał potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, to postępowanie w sprawie budowy obiektu zostało zakończone. W związku z tym brak było podstaw do ponownego prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie naprawczym na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. lub 1994 r.Stan faktyczny
Właścicielka nieruchomości wystąpiła o przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który został wybudowany niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę z 1989 r. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ budynek został zgłoszony do użytkowania w 1991 r., a ówczesny organ wydał potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właściciela, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Jerzy Siegień /spr./ sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 16 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2130/16 w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2130/16 oddalił skargę G. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Pismem z [...] października 2015 r. (wpływ do organu w dniu [...] listopada 2015 r.) M. D., aktualna właścicielka nieruchomości, wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) [...] o przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr ew. [...] obr. [...], przy ul. [...] w [...].
Organ po wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] grudnia 2015 r. oraz w dniu [...] kwietnia 2016 r. ustalił, że budynek mieszkalny jednorodzinny na dz. nr [...], przy ul. [...] w [...] zrealizowano niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] września 1989 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę w zakresie powierzchni zabudowy, lokalizacji obiektu, podpiwniczenia, kształtu i powierzchni utwardzonych. Ustalono także, że budynek mieszkalny został wybudowany według projektu stanowiącego dokumentację zamienną sporządzoną przez tech. arch. E. D. Ponadto stwierdzono, że w dokumentach znajduje się potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w dniu [...] grudnia 1991 r.
Powyższe ustalenia spowodowały, że PINB [...] decyzją z [...] maja 2016 r., nr [...], na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr ew. [...], przy ul. [...] w [...], stanowiącego własność M. D. Zdaniem PINB z akt sprawy wynika, że postępowanie Gminy przed wydaniem potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia do użytkowania z [...] grudnia 1991 r. miało charakter legalizacyjny (uzyskano dokumentację zamienną). Organ stwierdził więc, że brak jest przedmiotu postępowania, którego mogłyby dotyczyć nakazy wydane w trybie przepisów ustawy – Prawo budowlane, skoro ówczesny organ nadzoru budowlanego usankcjonował dokonane zmiany i dopuścił obiekt do użytkowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł G. Z. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu złożonego odwołania, zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że z potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego z [...] grudnia 1991 r. wynika, że miejscowy nadzór budowlany stwierdził zdatność do użytkowania wykonanego obiektu budowlanego na podstawie: wizji lokalnej dokonanej na działce i porównania z zatwierdzonym planem realizacji stanowiącym integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...]; oświadczenia złożonego przez nadzór budowlany pełniony przez E. D.; pozytywnej opinii kominiarskiej nr [...] z [...] listopada 1990 r.; załączonej aktualnej mapy inwentaryzacyjnej z naniesionym obiektem budowlanym; opinii Terenowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Organ uznał więc, że nieodnalezienie kompletnej dokumentacji budowlanej spornego obiektu (brak protokołu z wizji lokalnej i oświadczenia kierownika budowy), nie świadczy o tym, że dokumenty takie nie istniały. W dacie budowy budynku brak było bowiem przepisów zobowiązujących właścicieli do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów związanych z jego realizacją. A zatem, zdaniem organu odwoławczego, potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania, wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w dniu [...] grudnia 1991 r., świadczy o legalności przedmiotowego obiektu i zaakceptowania go w obecnym kształcie. Nie jest zatem możliwe prowadzenie kolejnego postępowania administracyjnego w zakresie nadzoru budowlanego i merytoryczne rozpatrzenie wniosku M. D. z [...] października 2015 r., co spełnia przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 kpa. Odnosząc się natomiast do podniesionej w odwołaniu kwestii przekroczenia dopuszczalnej odległości od granicy działki w lokalizacji spornego obiektu, organ odwoławczy stwierdził, że takie usytuowanie budynku względem działki skarżącego zostało zaakceptowane przez ówczesny organ nadzoru budowlanego, który w dniu [...] grudnia 1991 r. potwierdził przyjęcie zgłoszenia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył G. Z., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2130/16 oddalił złożoną skargę, uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd wskazał, że z poczynionych przez organy ustaleń wynika, że choć sporny budynek zrealizowano niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] września 1989 r., to jednak budynek ten w takim kształcie jak obecnie został przyjęty do użytkowania o czym świadczy "potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego" z [...] grudnia 1991 r., treść tego dokumentu, a także obowiązujący wówczas stan prawny. W ocenie Sądu, organy orzekające słusznie przyjęły więc, że w rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do wydania decyzji merytorycznej w trybie uregulowanym w art. 50 - 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm).
Sąd zauważył, że przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.), obowiązującej w dacie budowy spornego budynku nie definiowały istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a zmiany wprowadzone przy realizacji inwestycji należało wskazać dopiero oddając do użytku obiekt budowlany, tj. w trybie uregulowanym w art. 41 tej ustawy, poprzez przedstawienie na tym etapie planu realizacyjnego i projektu z wszystkim rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami, wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych. Jednocześnie przepisy ww. ustawy nie przewidywały (tak jak obecnie) instytucji sprzeciwu do dokonanego zawiadomienia o oddaniu obiektu do użytkowania. Tak więc jeśli organ, po otrzymaniu takiego zawiadomienia, nie widział potrzeby ingerencji w trybie art. 37, 40 czy art. 42 ust. 2 ww. ustawy, to nie wydawał decyzji. Nie miał również obowiązku wydania potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego. Niemniej w stosunku do przedmiotowego obiektu taki dokument został wydany, i wynika z niego, że właściwy organ analizował zdatność do użytkowania ww. obiektu. W konsekwencji Sąd zgodził się z organami orzekającymi, że sporny obiekt w takim kształcie jak obecnie, został przez właściwy organ zaakceptowany, co nie musiało jednak w stanie prawnym wówczas obowiązującym znaleźć odzwierciedlenia w decyzji, czy w innym rozstrzygnięciu organu. Zdaniem Sądu, słusznie przyjęto więc, że brak takiego orzeczenia nie może w okolicznościach niniejszej sprawy prowadzić do kolejnego postępowania, w tym samym zakresie, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy wziął pod uwagę także wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2656/15, wydany w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję SKO w [...] z [...] marca 2014 r., dotyczącą warunków zabudowy dla nieruchomości, na której zlokalizowany jest sporny budynek. Sąd uznał jednak, że stanowisko NSA zawarte w powyższym wyroku nie miało żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku złożył G. Z. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:
1) przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej "ppsa", poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a także przepisów art. 7, 77 § 1 kpa przez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i w rezultacie nieprawidłowe uznanie, że decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego jest prawidłowa, mimo braków w zakresie wyczerpującej analizy całego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności składających się na stan faktyczny sprawy, a zwłaszcza zgodności z przepisami dokonanej samowolnej rozbudowy domu, w którym przewidywana jest jeszcze dalsza jego rozbudowa, z ograniczeniem się jedynie do stwierdzenia, że wobec przyjęcia zgłoszenia o użytkowaniu domu brak jest podstaw do administracyjnej ingerencji w tej sprawie pomimo odmiennego w tym zakresie stanowiska stron;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ppsa poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji za nieistotną okoliczność, że 21 czerwca 2017 r. NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej G. Z. wydał wyrok w sprawie związanej z tą samą inwestycją, w którym stwierdził, że niedopuszczalne jest takie podejmowanie decyzji, które doprowadzi do utrwalenia negatywnych dla skarżącego skutków wywołanych wadliwą, naruszającą przepisy co do zachowania odległości od granic działki zabudową i uznanie, że skoro NSA nie wskazał sposobu załatwienia sprawy to taki wyrok nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie, chociaż dotyczy inwestycji, którą chciał poddać weryfikacji sam inwestor;
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 37, art. 40 oraz art. 41 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów sprowadzającą się do przyjęcia, że nie może być mowy o postępowaniu naprawczym w sytuacji, gdy obiekt jest już użytkowany i istnieją szczątkowe dokumenty pozwalające przypuszczać, że w przeszłości toczyło się postępowanie związane z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego przy jednoczesnym uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że budynek został wykonany i posadowiony niezgodnie z pozwoleniem na budowę.
Wskazując na powyższe zarzuty G. Z. wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że w świetle przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i art. 40 tej ustawy, powinna zostać wydana decyzja orzekająca o legalności inwestycji, co oznacza objęcie jej gwarancją bezpieczeństwa prawnego. Właściwym środkiem jest pozwolenie na użytkowanie, wydane na podstawie art. 42 ust. 1 ww. ustawy. Na jego wydanie pozwala, zdaniem skarżącego, wykładnia celowościowa wskazanego przepisu, uwzględniająca istotę legalizacji samowoli budowlanej i istotę pozwolenia na użytkowanie. Skarżący wskazał więc, że skoro pozwolenie na użytkowanie jest stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania, to decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli na podstawie art. 42 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., powinno mieć ustalenie, że obiekt użytkowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie uznano, że pomimo ewidentnych niezgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę oraz przy niewystarczającej dokumentacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie, żadne postępowanie naprawcze nie powinno być prowadzone, bowiem wystarczające jest to, że kiedyś w przeszłości ten wzniesiony niezgodnie z przepisami (w tym z naruszeniem § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z dnia 3 lipca 1980 r.) dom był zgłoszony do użytkowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na charakter i okoliczności sprawy w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż zarzuty naruszenia przepisów postępowania sprowadzają się w zasadzie do zakwestionowania prawidłowo zastosowanych przez organ przepisów prawa materialnego.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 103 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., w tym art. 37, 40 oraz art. 41 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl art. 103 ust. 2 cyt. ustawy, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. W art. 103 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. przyjęto zatem, że regułą podstawową jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje ona nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy. Wyjątek ten dotyczy wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona lub, gdy w stosunku do takiego obiektu wszczęto postępowanie administracyjne. Oznacza to, że przepis art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. ma zastosowanie do obiektów budowlanych powstałych bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy, których budowę zakończono przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed 1 stycznia 1995 r. wszczęto postępowanie administracyjne, lecz go do tego dnia nie zakończono.
Inwestycja, której dotyczy zaskarżony wyrok, polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...], przy ul. [...] w [...] została zrealizowana przed dniem 1 stycznia 1995 r., a w trakcie jej prowadzenia inwestor odstąpił od projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę z [...] września 1989 r. Przy czym budynek w nowym kształcie i umiejscowieniu został zgłoszony do użytkowania w dniu [...] października 1991 r., a Burmistrz Miasta i Gminy [...] [...] grudnia 1991 r. wydał potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego. Powyższe oznacza, że w dniu wejścia w życie ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. sprawa dotycząca budowy spornego obiektu była zakończona.
A zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nie mógł znaleźć zastosowania art. 103 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. W przedmiotowej sprawie inwestycja nie była bowiem realizowana w warunkach samowoli budowlanej, tylko na podstawie pozwolenia na budowę z [...] września 1989 r. Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę i na jego podstawie wykonał obiekt. Natomiast ustalenie, że obiekt powstał z naruszeniem warunków ustalonych w pozwoleniu na budowę powoduje, że doszło do odstępstw od pozwolenia na budowę, a rzeczą organu była ocena tych odstępstw w aspekcie ich zgodności z przepisami prawa, której organ dokonał w 1991 r. W związku z tym przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy z wniosku M. D. nie mogły znaleźć zastosowania przepisy art. 37, art. 38, art. 39, art. 40, art. 41 i art. 42 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., która to ustawa - zgodnie z art. 107 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. - 31 grudnia 1994 r. utraciła moc. Bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji.
Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że zrealizowany obiekt oddano do użytkowania, gdyż ówczesny właściciel obiektu pismem z [...] października 1991 r. zawiadomił o zakończeniu budowy, załączając do niego odpis aktu notarialnego, dziennik budowy oraz protokół kominiarski. Następnie organ w dniu [...] grudnia 1991 r. wydał potwierdzenie przyjęcia obiektu do użytkowania. Z dokumentu tego wynika, że został on wydany po przeprowadzeniu wizji lokalnej dokonanej na działce i porównaniu (budynku) z zatwierdzonym planem realizacyjnym stanowiącym integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę, a także w oparciu o aktualną mapę inwentaryzacyjną z naniesionym obiektem budowlanym i po uzyskaniu pozytywnej opinii kominiarskiej. Wbrew twierdzeniom strony wnoszącej skargę kasacyjną, z analizy przepisów art. 37, art. 38, art. 39, art. 40, art. 41 i art. 42 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., obowiązującej w dacie budowy spornego budynku, nie wynika, aby w każdym przypadku realizacji inwestycji z odstępstwami od pozwolenia na budowę, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i art. 40 tej ustawy, istniała konieczność uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dotyczył tylko dwóch przypadków, tj. w stosunku do obiektu, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek (art. 42 ust. 1), albo gdy obowiązek taki został nałożony przez organ z uwagi na ochronę wartości wymienionych w art. 42 ust. 2 ww. ustawy, ale żaden z nich nie miał zastosowania względem spornej zabudowy. A zatem jeśli organ, po otrzymaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy wraz z wszystkimi dokumentami wskazującymi na wprowadzone zmiany przy realizacji inwestycji (art. 41 ww. ustawy), nie znalazł potrzeby ingerencji w trybie art. 37, 40 czy art. 42 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., to nie miał obowiązku wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie danego obiektu.
Z powyższego wynika zatem, że stwierdzenie przez właściwy organ po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających zdatności do użytkowania spornego obiektu, przesądza o tym, że postępowanie w sprawie budowy przedmiotowego obiektu zostało zakończone. Brak było zatem możliwości ponownego prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ nadzoru budowlanego, a tym samym merytorycznego rozpatrzenia wniosku M. D. Prawidłowe było więc umorzenie, wszczętego w trybie uregulowanym w art. 50 – 51 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., postępowania jako bezprzedmiotowego.
Przedstawione powyżej rozważania przesądzają o tym, że niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ppsa przez ich niezastosowanie pomimo naruszenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7, 77 § 1 kpa z uwagi na zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Jak wskazano powyżej organy orzekające w kontrolowanym postępowaniu wyjaśniły i zbadały w sposób wystarczający wszystkie istotne kwestie dla postępowania wszczętego z wniosku M. D. Wyjaśniły także z jakiego powodu uznały, że prowadzenie kolejnego postępowania w stosunku do spornej inwestycji zrealizowanej niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę jest bezprzedmiotowe. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do umorzenia, na podstawie art. 105 § 1 kpa, postępowania administracyjnego wszczętego z wniosku M. D., co trafnie zaakceptował Sąd pierwszej instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Ponadto za niezasadny uznać należy też zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ppsa poprzez uznanie, że wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2656/15 wydany w sprawie ze skargi kasacyjnej G. Z. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie stanowi istotnej okoliczności, pomimo, że dotyczy warunków zabudowy dla nieruchomości, na której zlokalizowany jest sporny budynek. Zauważyć należy, że wskazanym wyrokiem NSA uchylił zarówno wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1083/14, jak i zaskarżoną w sprawie decyzję SKO w [...] z [...] marca 2014 r. z uwagi na niewyjaśnienie czy w stosunku do budynku, który w świetle wniosku o warunki zabudowy ma podlegać przebudowie i nadbudowie, nie toczy się postępowanie przed organami nadzoru budowlanego. W wyroku tym NSA stwierdził, że niedopuszczalne jest, aby organ rozstrzygał w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy niezależnie od działań organów nadzoru budowlanego podejmowanych co do robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub z przekroczeniem jego warunków. W świetle powyższego za zasadne uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r. nie stanowi istotnej okoliczności w niniejszej sprawie, gdyż w wyroku tym NSA nie wskazał, bowiem rozstrzygał inną sprawę, jakim rozstrzygnięciem powinno zakończyć się postępowanie dotyczące spornego budynku, prowadzone przez organ nadzoru budowlanego, a jedynie stwierdził, że postępowanie takie, jeśli jest prowadzone, powinno zostać zakończone przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla tej nieruchomości.
W związku z powyższym, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło