IV SA/Po 406/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-08-10
Skład orzekający: Maciej Busz, Donata Starosta, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego przez zakład, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i późniejszego powstania zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie zakładu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji nieprawidłowo ustaliły dopuszczalne poziomy hałasu, ponieważ nie wyznaczyły precyzyjnie obszaru analizowanego podlegającego ochronie akustycznej, co uniemożliwiło ocenę przeważającego rodzaju terenu zgodnie z art. 115 w zw. z art. 114 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Ponadto, brak było dokumentacji z kontroli i pomiarów hałasu, co naruszało przepisy k.p.a. dotyczące postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mleczarska wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty, która określiła dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej. Organy ustaliły przekroczenie norm hałasu w porze nocnej na podstawie pomiarów wykonanych przez Inspektora Ochrony Środowiska. Spółdzielnia zarzuciła błędną interpretację przepisów, wskazując na późniejsze powstanie zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie jej stuletniego zakładu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mleczarskiej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia dopuszczalnych poziomów hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej Spółdzielni Mleczarskiej [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 115a ust. 1 w związku z art. 378 ust. 1 ustawy z dnia
27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r, poz.672 z późn. zm.’ zwanej dalej "p.o.s."), rozporządzenia Ministra Środowiska
z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112 z późn. zm.; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia
13 czerwca 2007 r.") w trybie art. 104 i 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz.23
z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a.") określił dla Spółdzielni [...] dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem w odniesieniu do terenów:
1. zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w następującej wysokości:
a) dla pory dnia LAeq D - 50 dB
b) dla pory nocy LAeq N- 40 dB
2. zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego następującej
wysokości:
a) dla pory dnia LAeq D -55 dB
b) dla pory nocy LAeq N - 45 dB
3. mieszkaniowo - usługowych w następującej wysokości:
a) dla pory dnia LAeq D - 55 dB
b) dla pory nocy LAeq N - 45 dB.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że do organu wpłynęło pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. Delegatura w K., informujące o przeprowadzonej w dniach od [...] lipca 2015 r. do [...] lipca 2015 r. kontroli interwencyjnej na terenie Spółdzielni [...] w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska ze szczególnym uwzględnieniem emisji hałasu do środowiska. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze nocnej w punkcie pomiarowym PI zlokalizowanym od strony północno-zachodniej zakładu.
Na podstawie przeprowadzonych pomiarów i obliczeń uwzględniających czas pracy urządzeń stwierdzono, iż w punkcie pomiarowym PI w porze dziennej
nie można wyznaczyć równoważnego poziomu hałasu, gdyż różnica wartości średnich między mierzonym poziomem dźwięku a zmierzonym tłem była mniejsza
niż 3 dB, natomiast w porze nocnej wynosił LAeq N - 48,4 dB (dopuszczalna norma LAeq N - 45 dB.) W punkcie pomiarowym P2 w porze dziennej i nocnej nie można było wyznaczyć równoważnego poziomu hałasu, gdyż różnica wartości średnich między mierzonym poziomem dźwięku a zmierzonym tleni była mniejsza niż 3 dB.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. przeprowadzono wizję w terenie. Organ ustalił,
że teren, na którym zlokalizowana jest Spółdzielnia [...], jak również tereny otaczające zakład nie posiadają miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tereny podlegające ochronie akustycznej znajdują się od strony północnej i południowej zakładu - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej
i zbiorowego zamieszkania, od strony wschodniej - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zabudowa mieszkaniowo-usługowa. Powołując się
na rozporządzenie z dnia 14 czerwca 2007 r. organ tereny sąsiadujące z zakładem zakwalifikował do terenów oznaczonych w pkt 2a, 3a i 3d tabeli nr 1 załącznika
do ww. rozporządzenia.
Dalej organ wyjaśnił, że dla ww. terenów dopuszczalne normy hałasu emitowanego do środowiska wynoszą: dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dla pory dnia LAeqD- 50 dB oraz dla pory nocy LAeqD - 40 dB;
dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego
oraz dla terenów mieszkaniowo-usługowych dla pory dnia LAeqD - 55 dB oraz dla pory nocy LAeqD " 45 dB.
Organ uznał, że skoro zgodnie z przeprowadzonymi pomiarami poziom emisji hałasu w porze nocnej wyniósł 48,4 dB, to niewątpliwie miało miejsce przekroczenie dopuszczalnych poziomów emisji hałasu do środowiska i ustalenie w tym zakresie obligowało organ do wydania przedmiotowej decyzji. Jednocześnie nie miało
przy tym jakiegokolwiek znaczenia, o jaką wielkość normy zostały przekroczone, gdyż nawet niewielkie ich przekroczenie skutkuje koniecznością ustalenia dopuszczalnych norm poziomu hałasu dla pory dnia i nocy na poziomie określonym w niniejszej decyzji, na podstawie obowiązujących przepisów.
Organ zauważył, że wprawdzie tereny wokół zakładu zostały zagospodarowane
w okresie późniejszym aniżeli powstał zakład, jednak przepisy ustawy prawo ochrony środowiska nie regulują kwestii zasad kwalifikacji terenów ze względu na kolejność powstawania poszczególnej zabudowy.
W odwołaniu Spółdzielnia [...] stwierdziła, że Starosta dokonał błędnej interpretacji przepisów ustawy prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia
z dnia 14 czerwca 2017 r. uznając, że przepisy te nie odnoszą się do kwestii określania funkcji terenów ze względu na kolejność ich powstania. Taki
tok rozumowania prowadzi wprost do sytuacji, w której rozbudowa miast i zgoda
na budowę budynków wielorodzinnych w bezpośrednim sąsiedztwie zakładów produkcyjnych powoduje powolną eliminację tych przedsiębiorstw. Przez wiele lat
w bezpośrednim sąsiedztwie produkcji nie znajdowały się żadne budynki mieszkalne. W ostatnich latach, na skrzyżowaniu ulic [...] i [...] wybudowane zostały budynki wielorodzinne, mimo iż w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się firmy produkcyjne, usługowe i handlowe. Inwestorzy doskonale wiedzieli o sąsiedztwie przemysłu. Wiedziały też o tym osoby, które decydowały się na zakup lokali mieszkalnych w tym rejonie. A przede wszystkim wiedziały o tym organy, które wydawały pozwolenie na budowę.
Spółdzielnia podkreśliła, że nie była zawiadamiana ani o wydanych decyzjach ani o rozpoczętych inwestycjach w jej sąsiedztwie. Nie było więc możliwości
aby przed rozpoczęciem inwestycji bronić praw Spółdzielni. Podkreśliła też,
że nie emituje żadnych uciążliwych hałasów. Dlatego też przez długie lata nie było potrzeby wydawania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] na podstawie
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 115, art. 115a ust. 1, 3, 4 i 5 w związku
z art. 114 p.o.s. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że art. 113 ust. 2 pkt. 1 p.o.s. określa zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami
dla poszczególnych rodzajów terenów ze względu na ich przeznaczenie. O tym,
do którego z rodzajów terenu zaliczyć należy określoną działkę decyduje, zgodnie
z art. 114 p.o.s., plan zagospodarowania przestrzennego. Teren, na którym zlokalizowana jest Spółdzielnia [...], jak również tereny otaczające zakład
nie posiadają miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym przypadku ustawodawca w art. 115 p.o.s. nakazuje dokonanie zaliczenia terenu
do określonej grupy na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów.
Dalej Kolegium stwierdziło, że przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu ustalone zostało przez organ I instancji na podstawie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego. Za dowód w sprawie organ I instancji uznał wynik pomiarów hałasu. W przedmiotowej sprawie znajdują się nadto inne dowody,
tj. protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2016 r., dokumentacja fotograficzna oraz wypisy z rejestru gruntów potwierdzające faktyczne zagospodarowanie terenu wokół zakładu. Wskazane badanie emisji hałasu przeprowadzone zostało przy uwzględnieniu obowiązującego rozporządzenia z dnia 14 czerwca 2007 r. W ocenie Kolegium wskazane pomiary są prawidłowe,
a w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do odmówienia
im wiarygodności
Kolegium podzieliła argumentację organu I instancji, iż przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia z dnia [...] czerwca 2017 r. nie odnoszą
się do kwestii określenia funkcji terenów ze względu na kolejność ich powstania. Stosowne przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska w istocie nie odnoszą się
do kwalifikacji terenów ze względu na kolejność powstawania poszczególnej zabudowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia [...] podniosła, że prowadzi nieprzerwanie swoją działalność od ponad
100 lat. Cały czas w tym samym miejscu. Przez lata swojego funkcjonowania nie było żadnych problemów z przekroczeniami norm hałasu. W bezpośrednim sąsiedztwie produkcji nie znajdowały się żadne budynki mieszkalne. Niestety, w ostatnich latach, na skrzyżowaniu ulic [...] i [...] wybudowane zostały budynki wielorodzinne, mimo iż w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się firmy produkcyjne, usługowe i handlowe. Inwestorzy doskonale wiedzieli o sąsiedztwie przemysłu. Wiedziały też o tym osoby, które decydowały się na zakup lokali mieszkalnych w tym rejonie. A przede wszystkim wiedziały o tym organy, które wydawały pozwolenie
na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 115a ust. 1 p.o.ś. w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję
o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. Na podstawie art. 112 a pkt 2 p.o.ś. wskaźniki hałasu LAeq D lub LAeq N to wskaźniki hałasu mające zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska
w odniesieniu do jednej doby: LAeq D - równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 6.00 do godz. 22.00), LAeq N - równoważny poziom dźwięku A dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu
od godz. 22.00 do godz. 6.00). W decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa
w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład (art. 115a ust. 3 p.o.ś.). Decyzji nie wydaje się jeżeli hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk lub z działalnością osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. Zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. zróżnicowane dopuszczalne poziomu hałasu określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014, poz. 112), z rozróżnieniem przeznaczenia terenów. Dla terenów pod zabudowę mieszkaniową wynoszą one LAeq D= 50dB i LAeq N=40dB. Określenia rodzaju terenów (w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) dokonują właściwe organy na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów (art. 115 p.o.ś.).
W art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw środowiska do określenia, w drodze rozporządzenia, dopuszczalnych poziomów hałasu dla wyszczególnionych w tym przepisie rodzajów terenów. Są to tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową (pkt 1a), pod szpitale i domy opieki społecznej (pkt 1b), pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży (pkt 1c), na cele uzdrowiskowe (pkt 1d), na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (pkt 1 e), na cele mieszkaniowo-usługowe (pkt 1 f). Co do zasady – zgodnie z art. 114 ust. 1 p.o.ś. - miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powinien wskazywać, które z terenów objętych planem można zaliczyć do terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., a więc z planu powinno pośrednio wynikać, na których terenach obowiązują dopuszczalne poziomy hałasu określone rozporządzeniem z dnia 14 czerwca 2007 r.. W art. 114 ust. 2 p.o.ś. wprowadzono zasadę, że jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. Oznacza to, że jeżeli przykładowo dany teren jest przeznaczony częściowo pod zabudowę mieszkaniową i częściowo na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, to należy ustalić, który rodzaj terenu przeważa na tym obszarze. Istotne jest, że przepis art. 114 ust. 2 p.o.ś. ma zastosowanie wyłącznie do ustalenia terenu przeważającego spośród terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., a nie spośród terenów o dowolnym przeznaczeniu. W przypadku braku planu miejscowego, gdy zachodzi potrzeba ustalenia czy na danym terenie obowiązują normy hałasu, przepis art. 115 u.p.o.ś. nakazuje właściwym organom dokonać oceny, czy obszar, na który oddziałuje hałas należy do terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., z uwzględnieniem odpowiedniego zastosowania art. 114 ust. 2 p.o.s. W tym celu organy powinny ustalić, jakie jest faktyczne zagospodarowanie i wykorzystywanie tego terenu oraz terenów sąsiednich.
Przepisy ustawy prawo ochrony środowiska nakładają na organ obowiązek wyznaczenia obszaru analizowanego i dokonania oceny, jaki rodzaj terenu przeważa na tym obszarze, ale dotyczy to tylko obszaru, który podlega ochronie przed hałasem. Punktem wyjścia dla ustalenia, czy na danym obszarze obowiązują dopuszczalne poziomy hałasu powinno być ustalenie źródła emitującego hałas
i zasięgu jego oddziaływania. Jeżeli teren, na który oddziałuje hałas jest faktycznie zagospodarowany i wykorzystywany w ten sposób, że można zaliczyć go do kategorii wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., to należy ustalić obowiązujące na tym terenie dopuszczalne poziomy hałasu określone w powołanym wyżej rozporządzeniu.
Jak już wspomniano zgodnie z art. 115 p.o.ś. "w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio". Z kolei art. 114 ust. 2 p.o.ś. stanowi, że "jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu".
Warto zwrócić uwagę, że art. 115 odsyła wyraźnie do art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., w którym wymienione są konkretne rodzaje terenów objętych ochroną akustyczną (są to tereny: a) pod zabudowę mieszkaniową, b) pod szpitale i domy opieki społecznej, c) pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, d) na cele uzdrowiskowe, e) na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, f) na cele mieszkaniowo-usługowe). Tak więc zidentyfikowanie istnienia w obszarze oddziaływania akustycznego jednego z terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. oznacza, że to ten teren, w konkretnych granicach, podlega ochronie. Nie ma przy tym znaczenia, że w sąsiedztwie znajduje się obszar nie wymagający ochrony akustycznej, np. przemysłowy. Celnie przedstawił to zagadnienie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt
II OSK 1028/11 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśniając, że "Przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska nakładają na organ obowiązek wyznaczenia obszaru analizowanego
i dokonania oceny, jaki rodzaj terenu przeważa na tym obszarze, ale dotyczy to tylko obszaru, który podlega ochronie przed hałasem. Punktem wyjścia dla ustalenia,
czy na danym obszarze obowiązują dopuszczalne poziomy hałasu powinno być ustalenie źródła emitującego hałas i zasięgu jego oddziaływania. Jeżeli teren, na który oddziałuje hałas, jest faktycznie zagospodarowany i wykorzystywany w ten sposób, że można zaliczyć go do kategorii wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, to należy ustalić obowiązujące na tym terenie dopuszczalne poziomy hałasu określone w powołanym wyżej rozporządzeniu".
Dodatkowo wskazać trzeba, że już jednokrotne naruszenie dopuszczalnego poziomu hałasu zobowiązuje organ do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 115a p.o.ś. (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014r, sygn. akt II OSK 370/13, wyrok WSA
w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 909/10; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwalał na wydanie decyzji określającej dopuszczalne normy hałasu dla skarżącej Spółdzielni [...]. Podkreślić należy, że aby prawidłowo ustalić w rozumieniu art.115 p.o.ś. faktyczne zagospodarowanie i wykorzystywanie terenów sąsiednich dla zakładu skarżącej Spółdzielni zadaniem organów było w pierwszej kolejności ustalenie obszaru objętego ochroną akustyczną i dopiero w zakresie tego obszaru ustalenie, pod którą kategorię z wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 u.p.o.ś. obszar ten podpada. Tymczasem w kontrolowanej sprawie organy obu instancji w ogóle nie wyznaczyły – a w każdym razie nie wynika to z akt sprawy – obszaru analizowanego. Organ I instancji w sposób nader ogólnikowy stwierdził, że tereny podlegające ochronie akustycznej znajdują się od strony północnej i południowej zakładu - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zbiorowego zamieszkania, od strony wschodniej - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zabudowa mieszkaniowo-usługowa. Organ nie wskazał jednak granic analizowanego obszaru ani poprzez wymienienie numerów działek, które on obejmuje, ani w inny sposób (np. poprzez wskazanie ulic lub dróg zamykających ten obszar). Natomiast Kolegium
w zaskarżonej decyzji zagadnienie wyznaczenia obszaru podlegającego ochronie całkowicie pominęło. Tym samym organy nie spełniły ciążącego na nich obowiązku wyznaczenia obszaru analizowanego i dokonania oceny, jaki rodzaj terenu przeważa na tym obszarze. Jak już wspomniano dokonanie oceny, jaki rodzaj terenu przeważa na danym obszarze w rozumieniu art.115 u.p.o.ś. dotyczy tylko obszaru, który podlega ochronie przed hałasem. Logicznym i niezbędnym jest więc wyznaczenie granic takiego obszaru. Podobne stanowisko wyraził NSA w powołanym już wyroku
o sygn. akt II OSK 1028/11. Dopiero bowiem zakreślenie granic takiego obszaru daje możliwość dokonania oceny, czy występują na nim tereny określone w art.113 ust.2 u.p.o.ś., względnie jaki jest przeważający rodzaj terenu w rozumieniu art.114 u.p.o.ś. Brak określenia granic tego obszaru powoduje, że nie można prawidłowo ustalić jakie tereny na nim występują i jakie tereny na nim przeważają, a także że kwestia ta nie poddaje się ocenie Sądu.
Materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy ogranicza się do zebrania wypisów z rejestru gruntów oraz dokumentacji zdjęciowej bliżej nieopisanych terenów. Organ w żaden sposób nie opisał dokumentacji zdjęciowej, nie odniósł się do niej w uzasadnieniu decyzji, co nie pozwala zweryfikować, co owy materiał dowodowy miałby przedstawiać. Ponadto w katach sprawy brak jest dokumentacji z przeprowadzonej kontroli oraz jej wyników, co nie pozwala poddać kontroli stanowiska organu w zakresie przekroczenia norm hałasu.
Zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w powyżej omówionym zakresie oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny
i słuszny interes obywateli. Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany do zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a następnie do jego rozpatrzenia. Tylko na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej może ocenić czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Jako niezasadne Sąd uznał natomiast stanowisko skarżącej Spółdzielni dotyczące kryterium czasu zagospodarowania (w określony sposób) terenów – jako wyłączającego możliwość stosowania instrumentów prawnych określenia dopuszczalnego poziomu hałasu, o których mowa w art. 115a p.o.ś. Wprawdzie bez wątpienia nowa zabudowa, lokalizowana w pobliżu zakładu emitującego hałas, powinna przewidywać rozwiązania techniczne chroniące osoby przebywającej wewnątrz tej zabudowie przed hałasem emitowanym przez zakład, nie mniej jednak przepisy ustawy prawo ochrony środowiska nie wykluczają możliwości określenia dopuszczalnych norm hałasu dla zakładu, w przypadku późniejszego powstania w jego sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej. Potwierdza to treść przepisu art. 115 ust. 7 pkt 2 p.o.s., który przewiduje, iż decyzja, o której mowa w ust. 1, może ulec zmianie w przypadku zmiany faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości, na które oddziałuje hałas z zakładu, nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zatem ustawodawca przewiduje, iż raz nałożone na prowadzącego zakład obowiązku ograniczenia emisji hałasu mogą być zmieniane (łagodzone lub zaostrzane) w przypadku zmiany faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości, na które oddziałuje hałas. Ochrona środowiska (w tym ludzi) przed hałasem ma znaczenie priorytetowe i znajduje pierwszeństwo przed uprawnieniami podmiotu eksploatującego zakład zgodnie z jego przeznaczeniem.
Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany będzie do dokładnego ustalenia odległości dzielącej zakład skarżącej Spółdzielni od poszczególnych rodzajów zagospodarowania terenu. Następnie organ dokona własnych ustaleń w zakresie rodzaju, rozmiaru oraz stopnia i zakresu uciążliwego oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia. Na podstawie tych ustaleń organ dokona oceny czy zasadnym jest wydanie decyzji określającej dopuszczalny poziom hałasu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2016 r. poz. 718) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji
oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie
art. 200 ww. ustawy uwzględniając kwotę stanowiąca równowartość uiszczonego wpisu od skargi (200 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło