II FSK 714/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Jan Grzęda (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Sylwester Golec, , po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 378/17 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 3 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 30 października 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 378/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 3 kwietnia 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości. W skardze kasacyjnej od tego wyroku strona reprezentowana przez adwokata zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów p.p.s.a. w stopniu, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 134 § 1, art 135, art. 151 oraz art. 2 i 3 § 1 p.p.s.a. przez zastosowanie środków przewidzianych w p.p.s.a. w postaci oddalenia skargi, mimo tego że rozstrzygnięcie organu drugiej instancji zapadłe w niniejszej sprawie jest dotknięte wadami naruszenia prawa procesowego, tj. art. 124 o.p. i art. 210 o.p. oraz art. 127 o.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 180 § 1 i w związku z art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa przez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące oddaleniem skargi, a polegające na niedopuszczeniu dowodów wnioskowanych przez skarżącego, których przedmiotem były okoliczności, mające znaczenie dla sprawy, wcześniej nieudowodnione innymi środkami dowodowymi i nie były sprzeczne z prawem, nie wywarło istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca na podstawie art. 176 p.p.s.a. domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Ponadto na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. wnosiła o zasądzenie kosztów postępowania za pomoc prawną świadczoną z urzędu, albowiem koszty te nie zostały w ogóle uiszczone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie nie złożyło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (§ 2 art. 183 p.p.s.a.), która w tej sprawie nie wystąpiła. Związanie podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że zakres kontroli NSA wskazany jest przez stronę skarżącą zarzucającą naruszenie konkretnego przepisu (przepisów) prawa materialnego lub (i) procesowego. Zatem to autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. W rozpatrywanej skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania. Przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej przy takim zarzucie jest wykazanie istnienia stanu naruszenia przepisów postępowania, jednocześnie wpływu tego naruszenia na wynik sprawy, oraz że był to wpływ istotny – art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W tej sprawie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. jest niezasadny. Przepis ten może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną gdy sąd pierwszej instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że powinien w tej sprawie to uczynić, lub rozpoznał sprawę z przekroczeniem jej granic, albo nie rozpoznał istoty sprawy. Taka sytuacja nie miała miejsca w tej sprawie. Mimo że Sąd pierwszej instancji nie jest związany granicami skargi, to jest związany granicami sprawy, której skarga dotyczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie wyszedł w tej sprawie poza jej granice, a kontroli decyzji dokonał w pełnym zakresie. Artykuł 135 p.p.s.a. Sąd może zastosować jedynie w sytuacji gdy uwzględnia skargę. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji skargę oddalił, zatem nie mógł zastosować tego przepisu (vide wyroki: NSA z 25 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2065/17; z 13 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2569/17). Przepis art. 151 p.p.s.a. określa sposób rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd pierwszej instancji i nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Jest to przepis ogólny, stanowiący jedynie prawną podstawę orzeczenia oddalającego skargę. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być przepisy określające samo rozstrzygnięcie jedynie w powiązaniu z przepisami regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Skarżący kasacyjnie nie powiązał w tej sprawie zarzutów naruszenia wskazanych wyżej przepisów z naruszeniem przepisów regulujących ustalanie okoliczności będących podstawą faktyczną zaskarżonego wyroku. Powoduje to niezasadność tak sformułowanego zarzutu skargi kasacyjnej. Formułując zarzut "naruszenia przepisów p.p.s.a. w stopniu, który ma istotny wpływ na wynik sprawy" skarżący powinien zarzut taki powiązać z naruszeniem konkretnych przepisów, którego jego zdaniem dopuścił się Sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. Przytoczone wyżej, a wskazane w zarzucie skargi kasacyjnej przepisy artykułów 2 i 3 § 1 p.p.s.a. nie są przepisami, które regulowałyby ustalanie okoliczności będących podstawą faktyczną wyroku Sądu pierwszej instancji. Uzasadniając jedynie zarzut naruszenia art. 124 Ordynacji podatkowej autorka skargi kasacyjnej polemizowała z ustaleniami organów, które Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe, nie wskazała jednak okoliczności, które powodują, że dopuszczono się istotnych naruszeń zasady wynikającej z przywołanego wyżej przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w tej sprawie – wielokrotnie rozstrzyganej przez organy administracyjne obu instancji – dokonano prawidłowej analizy i oceny zgromadzonego materiału. W istocie skarżący polemizuje z ustaleniami dokonanymi w sprawie, nie wskazując okoliczności, które mogłyby prowadzić do odmiennych wniosków i w rezultacie innego rozstrzygnięcia. Składając wnioski dowodowe należy je sprecyzować tak, aby teza dowodowa zawierała również określenie czemu przeprowadzenie określonego dowodu ma służyć. Przepis art. 188 Ordynacji podatkowej zobowiązuje organ podatkowy do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu wówczas, gdy przedmiotem dowodu są okólności mające istotne znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Oznacza to, że organ ma prawo oceniać celowość przeprowadzenia każdego dowodu i na każdym etapie postępowania. W niniejszej sprawie przeprowadzono wiele dowodów z dokumentów i zeznań świadków, opinii biegłego. Sąd słusznie stwierdził, że w wystarczającym zakresie pozwoliły one na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przedstawianie jako dowodów niepoświadczonych kserokopii dokumentów nie mogło skutkować uznaniem ich za wiarygodne w postępowaniu. Dodać należy, że przedstawianie takich materiałów w postępowaniu przed sądem nie świadczy, że skarżący również zmierza do pełnego i właściwego wyjaśnienia sprawy. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że dowody zgromadzone w sprawie były wystarczające dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i nie było potrzeby przeprowadzania dalszych dowodów. W tej sprawie dalsze dowodzenie prowadziłoby jedynie do przeciągania postępowania w czasie. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, należy stwierdzić, że w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (w rozpatrywanym przypadku przed WSA w Olsztynie), w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a.). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię (zob. postanowienie NSA z 10.02.2014 r., I FPS 3/13; wyrok NSA z 28.09.2018 r., II FSK 2702/16 Końcowo należy wyjaśnić, że uzasadnienie niniejszego orzeczenia oparte zostało na motywach przedstawionych przez NSA w wyroku z 3 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 713/20, w którym Sąd wypowiadał się w sprawie skarżącego w tym samym podatku, jednak w innym okresie rozliczeniowym Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że żaden z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej nie okazał się uzasadniony i dlatego skarga ta, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.