II SA/Łd 175/17
WyrokWSA w Łodzi2017-08-23
Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpis w ewidencji gruntów o leśnym charakterze części działki ma decydujące znaczenie dla kwalifikacji tego gruntu w postępowaniu dotyczącym sporządzenia uproszczonego planu urządzenia lasu, czy też organ powinien zweryfikować rzeczywisty stan gruntu i jego przeznaczenie?Ratio decidendi
Wpis do ewidencji gruntów ma charakter informacyjny i deklaratoryjny, a nie decydujący. W postępowaniu w sprawie sporządzenia uproszczonego planu urządzenia lasu organ ma obowiązek zweryfikować rzeczywisty stan gruntu i jego przeznaczenie, nawet jeśli wpis w ewidencji gruntów wskazuje inaczej. Ustalenia planu urządzenia lasu są wiążące dla ewidencji gruntów, a nie odwrotnie.Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzję utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uwzględnienia ich zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu dla działki nr 230. Skarżący podnosili, że działka ma przeznaczenie mieszkaniowo-usługowe zgodnie z planem miejscowym, a obecny drzewostan jest schorowany i karłowaty, nie spełniając definicji lasu. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na wpisie w ewidencji gruntów, który klasyfikował część działki jako las.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 roku sprawy ze skargi K. J. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zastrzeżenia i wniosku do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 24 listopada 2016 roku, nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących K. J. i P. B. solidarnie kwotę 700 (siedemset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23) – w skrócie: "K.p.a." – utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], w przedmiocie nieuznania zastrzeżeń złożonych do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu opracowanego dla działki nr ew. 230 położonej w obrębie [...] gm. N. stanowiącej własność K. J. i P. B..
W toku postępowania przed organem I instancji, w piśmie z dnia 24 sierpnia 2016r. właściciele nieruchomości w zastrzeżeniach do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wnieśli o nieujmowanie działki w uproszczonym planie urządzenia lasu, ponieważ na terenie działki istnieją drzewa samosiejki. Zwrócili uwagę, że według planu zagospodarowania przestrzennego działka posiada przeznaczenie mieszkaniowo-usługowe. Poinformowali też, że na działce planują budowę domu mieszkalnego, w związku z czym zwrócili się z prośbą o podanie warunków zabudowy potrzebnych do wykonania projektu domu.
Kolegium wskazało, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji właściciele ww. nieruchomości wnieśli o uchylenie decyzji w całości, przywrócenie statusu nieruchomości zgodnie z Planem Zagospodarowania Przestrzennego Studium Uwarunkowań dla działki 230 w D. gmina N. oraz warunków, jakie obowiązywały przy nabyciu działki. W uzasadnieniu wskazali, że w planie zagospodarowania przestrzennego wsi D. zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...] działka nr 230 znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem 8.31 MNu. Odwołujący się nadmienili, że nigdy nie korzystali z funduszy europejskich oraz żadnych innych funduszy dotyczących finansowania lasów i rolnictwa. Zdaniem odwołujących się Starosta [...] mógł na podstawie art. 14 pkt 7 ustawy o lasach pozytywnie ustosunkować się do ich prośby i nie ujmować działki w uproszczonym planie urządzenia lasu. Odwołujący się wskazali, że na działce rosną chore, karłowate drzewa na gruncie klasy RVI. Wskazali, że według zasad hodowli lasu w lesie powinno rosnąć około 10 tys. sosen na 1 ha, a na działce rośnie ich poniżej 5 % tej wartości. Odwołujący się uznali, że bezprawnie bez zgody właścicieli przed 2007r. urząd przekwalifikował działkę rolną na leśną, podając przy tym powierzchnię 2800 m2 albo 2600 m2. Zażądali wyjaśnienia, na czyj wniosek nastąpiły zmiany w dokumentach geodezyjnych działki nr 230 i o usunięcie nieprawidłowego przeklasyfikowania gruntu na las, ponieważ chcą posiadać działkę z możliwością zabudowy tak jak było pierwotnie czyli zgodnie ze studium uwarunkowań i planem zagospodarowania przestrzennego dla gminy N..
Pełnomocnicy właścicieli podnieśli w odwołaniu, że Starosta [...] mógł na podstawie art. 14 pkt 7 ustawy o lasach nie ujmować działki w uproszczonym planie urządzenia lasu. Z treści tego przepisu wynika, że starosta właściwy ze względu na położenie gruntu objętego zalesieniem dokonuje oceny udatności upraw leśnych najpóźniej w piątym roku od zalesienia gruntu oraz przekwalifikuje z urzędu zalesiony grunt na leśny, jeżeli zalesienia gruntu dokonano na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, lub na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy organ II instancji ustalił (informacja o działce), że użytki gruntowe działki nr 230 o pow. 0,39 ha to grunty rolne klasy RVI o pow. 0,11 ha i las klasy LsVI o pow. 0,28 ha. Powierzchnia stwierdzonego w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu 0,28 ha z tego 0,02 ha pod linią energetyczną, jest taka sama, jak wykazana w ewidencji gruntów.
SKO wyjaśniło, że przepisy ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz.U. z 2015r., poz. 2100) – zwanej dalej: "ustawą" – stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności (art. 2) i przytoczył ustawową definicję lasu. Kolegium przytoczyło też treść art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 19 ust. 2, art. 21 ust. 1 pkt 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy i wyjaśniło, że w sprawie niniejszej projekt uproszczonego planu urządzenia lasu, obejmujący także działkę nr 230 położoną w D. został wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Gminy N. w dniach od 16 sierpnia 2016r. do 17 października 2016r.
W ocenie Kolegium o kwalifikacji gruntu jako lasu w oparciu o kryterium przeznaczenia rozstrzygają dane z ewidencji gruntów, prowadzonej na podstawie ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016r., poz. 1629). Zdaniem organu II instancji nie ulega wątpliwości, że część działki w ewidencji gruntów sklasyfikowana została jako grunt leśny - użytek leśny o pow. 0,28 ha. Taka sama powierzchnia działki była ujęta w poprzednio obowiązującym uproszczonym planie urządzenia lasu wsi D. na okres 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2016r.
Dalej Kolegium podniosło, że w zakresie zarzutu dotyczącego bezprawnego przekwalifikowania gruntu rolnego na grunt leśny należy wyjaśnić, że w procesie sporządzania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nie ma możliwości kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów, czy też zmiany klasyfikacji gruntów. Kwestie te uregulowane są w ustawie i podlegają rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach.
Odnośnie planowanej przez właścicieli nieruchomości budowy domu jednorodzinnego organ odwoławczy podniósł, że projekt uproszczonego planu urządzenia lasu dotyczy części działki o pow. 0,28 ha. Organ I instancji przytoczył zapisy planu miejscowego obowiązującego dla obszaru obejmującego działkę gruntu o nr 230. Zgodnie z zapisami tego planu zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy w N. z dnia [...] część działki oznaczona symbolem 08.03.RL,R wieś D. oznacza: tereny leśne i rolne, zakaz realizacji budynków, dopuszcza się zalesienie istniejących terenów rolnych i nieużytków. Przy zalesianiu gruntów wzdłuż pasów sieci elektroenergetycznych obowiązuje zachowanie pasów terenu bez zadrzewień o szerokościach gwarantujących utrzymanie odległości 2,5 m od skrajnego przewodu średniego napięcia (15 kV) do korony drzew w wieku rębnym i 4,0 m od skrajnego przewodu wysokiego napięcia (220 kV) do korony drzew w wieku rębnym. Pozostała część działki znajduje się w obszarze terenu objętego planem miejscowym zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy w N. z dnia [...] oznaczona symbolem 8.39 MNu, który określa: 1) przeznaczenie: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami; 2) zasady i warunki zagospodarowania: a) zabudowa mieszkaniowa wolnostojąca, b) wysokość budynków mieszkalnych i usługowych do 2 kondygnacji nadziemnych w tym druga kondygnacja w poddaszu użytkowym, c) pozostałe budynki o jednej kondygnacji nadziemnej, d) udział powierzchni terenu biologicznie czynnej co najmniej 40% powierzchni działki budowlanej, e) na użytkach leśnych zagospodarowanie powierzchni biologicznie czynnej w formie drzewostanu leśnego z zachowaniem istniejącego drzewostanu. Kolegium stwierdziło, że projekt uproszczonego planu urządzenia lasu nie zmienia przeznaczenia działki określonego planem miejscowym. W ocenie kolegium powoływany przez odwołujących przepis art. 14 ust. 7 ustawy o lasach, dający organowi prawo nieuwzględnienia nieruchomości w planie urządzenia lasu nie ma stosowania, bowiem jest to uregulowanie dotyczące zalesiania gruntu ze środków europejskich, z czym w tej sprawie nie mamy do czynienia.
Organ II instancji podkreślił, że oględziny nieruchomości dokonane przez przedstawicieli organu I instancji przy udziale pełnomocników właścicieli nieruchomości potwierdziły, iż część działki o pow. 0,26 ha porasta drzewostan sosnowy w wieku 35 i 55 lat, zaś fragment o pow. 0,02 ha pozbawiony jest drzew ze względu na przebieg linii energetycznej. Nie można więc odmówić prawdziwości danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Okoliczności te wskazują, że w myśl art. 3 ustawy o lasach część nieruchomości o pow. 0,28 ha jest lasem.
Kolegium wskazało również, że w zakresie możliwości zmiany przeznaczenia gruntu z leśnego na użytek rolny, zmiana taka może nastąpić w odrębnie przeprowadzonym postępowaniu, na wniosek właściciela gruntu, w trybie art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o lasach. Nie jest to możliwe w ramach niniejszego postępowania.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego wnieśli K.J. i P. B..
Skarżący podważyli ustalenie, iż w 1965r. działka stanowiła las, bowiem w akcie notarialnym nabycia przez ich dziadków nieruchomości z 1961r. zapisano: niezabudowana działka roli o obszarze 4000 m2. Ich zdaniem nie jest możliwe, aby w czasie czterech lat na działce przeznaczonej pod budowę domu wyrósł las.
Skarżący wyjaśnili, że działka została kupiona z zamiarem wybudowania domu. Uzyskano pozwolenie na budowę, zgromadzone zostały materiały budowlane, wykonano pierwsze niezbędne roboty. Niestety prace przerwała nieoczekiwana śmierć J. W. w 1969r. J. W. zmarł w 1995r. W 2007r. właścicielką została K. J., która następnie przekazała działkę córce i zięciowi K. J. i P. B..
Skarżący przyznali, że w pobliżu działki przebiega linia wysokiego napięcia. Fakt ten ma decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ponieważ kolejni właściciele przez lata pozwalali rosnąć swobodnie drzewom i krzewom wzdłuż linii energetycznej i obok niej. Jednak roślinność jest schorowana i karłowata.
Dalej skarżący podnieśli, że z pisma Starostwa Powiatowego w Ł. Wydział Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami z dnia 29 grudnia 2016r. wynika, że ewidencja gruntów została założona w 1965 roku i już wtedy został wykazany las VI o powierzchni 0,39 ha oraz, że w 2008r. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów całej gminy N.. Po zmianach na działce 230 ma występować: Ls-VI o pow. 0,28 ha i R-VI o pow. 0,11 ha. Tymczasem działka nr 230 w żaden sposób nie może być uznana za las. Nie można jej zaliczyć do zwartej powierzchni lasu ponieważ działka stanowi odrębny, wydzielony przedmiot własności, jest ogrodzona, a więc oddzielona od sąsiadującego z nią lasu. Jest porośnięta chorymi, karłowatymi drzewami na gruncie RVI. Ponadto działka nie jest związana z gospodarką leśną. Według zasad hodowli lasu w lesie powinno rosnąć około 10 tys. sosen na 1 ha, a na działce rośnie ich poniżej 5% tej wartości.
W ocenie skarżących przed 2007r. bez zgody i wiedzy właścicieli urząd bezprawnie przekwalifikował działkę rolną na leśną. Zmieniono przy tym powierzchnię, posługując się nieprecyzyjnymi danymi: 2 800 m2 albo 2 600 m2. Nie wiadomo na czyj wniosek dokonano zmian w dokumentach geodezyjnych działki nr 230. W akcie notarialnym z 2007r. zapisano, że działce Zd 3163 o powierzchni 0,40 ha w ewidencji gruntów odpowiada działka o numerze ewidencyjnym 230 obszaru 0,39 ha, a różnica powierzchni powstała w wyniku nowych pomiarów i obliczeń powierzchni gruntów wykonanych do założenia ewidencji gruntów. Działka powyższa nie jest zabudowana i ma zapewniony dostęp do drogi publicznej; na działce znajduje się las o łącznym obszarze 0,26 ha. Podobnie w decyzji nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011r. podatek rolny ustalono dla powierzchni 0,13 ha, zaś leśny dla powierzchni 0,26 ha.
Skarżący podnieśli, że w 2008r., nikt z właścicieli nie został powiadomiony o prowadzonej modernizacji ewidencji gruntów gminy N.. Nie mogli się zatem odnieść do wprowadzonych zmian. W ten sposób właściciele działki o nr 230 są systematycznie pozbawieni coraz większej jej części.
Skarżący oświadczyli, że nie mogą korzystać z całej nieruchomości. Pragną utrzymać istniejące zadrzewienie na części działki pod linią wysokiego napięcia. Natomiast nie zgadzają się z decyzją włączającą działkę do uproszczonego planu urządzenia lasów.
Skarżący wskazali także, że w dniu 7 listopada 2016r. wystąpili do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w Ł. o zmianę kwalifikacji działki nr 230 zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego w studium uwarunkowań. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 23 listopada 2016r. Starosta [...] upoważnił klasyfikatora R. K. do przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych. Skarżący przyznali, że klasyfikator został wskazany przez nich, jednak była to pierwsza osoba na liście klasyfikatorów jaką otrzymali od Starostwa. Do dnia złożenia niniejszej skargi klasyfikator nie wydał opinii. W rozmowie ze skarżącymi podczas dokonywania wizji lokalnej klasyfikator wyraźnie stwierdził, że działka nr 230 nie jest lasem, ponieważ nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 3 ustawy o lasach.
W ocenie skarżących, w przedmiotowej sprawie decyzja została wydana przez urzędników według ich uznania, na podstawie dowolnej interpretacji przepisów bez uwzględnienia słusznego interesu strony co sprawia, że jest ona sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i krzywdząca dla skarżących. Takie postępowanie administracji samorządowej jest dla skarżących niezrozumiałe, urzędnicy powinni kierować się literą prawa oraz zasadą słuszności i sprawiedliwości społecznej.
Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], a ponadto o uwzględnienie zastrzeżeń i wniosków złożonych przez skarżących do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu opracowanego dla działki oznaczonej nr ewidencyjnym 230, położonej w obrębie [...], gmina N. i nie ujmowanie przedmiotowej działki w projekcie uproszczonego planu urządzenia lasu, a także o dopuszczenie dowodów dołączonych do skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 roku skarżący okazali decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzje Starosty [...] z dnia [...] o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej spornej działki nr 230. Jak wynika z uzasadnienia powyższych decyzji przesłanką odmowy zmiany zapisu o leśnym charakterze części działki jest ujęcie tego obszaru w uproszczonym planie urządzenia lasu. Skarżący poinformowali, że powołana decyzja [...]INGiK została zaskarżona do WSA w Łodzi, a skargę zarejestrowano pod sygnaturą akt III SA/Łd 689/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Nie wszystkie zarzuty skargi są trafne, ale nie przesądzając o ostatecznym wyniku sprawy skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, związanych z wadliwą interpretacją zastosowanych w sprawie przepisów.
Jak wynika z uzasadnień zaskarżonych decyzji zasadniczą i rozstrzygającą odmowie uwzględnienia uwag okolicznością jest zapis w ewidencji gruntów, w którym część działki 230 o powierzchni 0,28 ha zakwalifikowano jako las.
Organy orzekające w sprawie błędnie przyjęły, że wpis w ewidencji gruntów uniemożliwia właścicielom nieruchomości podważanie zakwalifikowania ich działki jako leśnej w toku procedury uproszczonego planu urządzenia lasu, prowadzonej trybie art. 19 ustawy o lasach.
Po pierwsze wpis do ewidencji gruntów ma znaczenie informacyjne. Na takie właśnie znaczenie wskazuje ustawa z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. 2016.1629 ze zm., dalej jako p.g.k.). Zgodnie z definicją legalną z art. 2 pkt 8 p.g.k. przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (szerzej na ten temat zob. komentarz do art. 2 ustawy). Z definicji tej nie sposób wywieźć innego, niż informacyjny charakteru wpisu do ewidencji.
Ponadto przepis art. 20 ust. 3 p.g.k. stanowi, że ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Ewidencja gruntów jest zatem tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie przez inne organy, ma charakter deklaratoryjny (tak WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 25 kwietnia 2017 roku w sprawie II SA/Ol 109/17, LEX nr 2290721).
Po drugie, powoływana w prawie kartograficznym ustawa o lasach wskazuje wręcz, że ustawodawca dał prymat zapisom i rozwiązaniom w planach urządzenia lasu, kreując ich moc wiążąca dla innych organów. Stosownie do unormowania art. 20 ust.1 ustawy o lasach ustalenia planów urządzenia lasu uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W ust. 2 tego przepisu ustawodawca zastrzegł, że ustalenia planu urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu uwzględnia się w ewidencji gruntów i budynków.
Już zatem literalne brzmienie art. 20 ustawy o lasach wyraźnie wskazuje, że to nie wpis w ewidencji gruntów ma znaczenie dla ustalenia planu urządzenia lasu, ale ustalenia zawarte w planach urządzenia lasu są wiążące dla innych aktów i decyzji, w tym dla zapisów ewidencji gruntów. Takie stanowisko zresztą zaprezentował Starosta [...], odmawiając skarżącym zmiany zapisu w ewidencji co do leśnego charakteru części działki 230 z powołaniem się na ustalenia planu. Doszło więc do swoistej sytuacji zakleszczenia prawnego - w niniejszej sprawie organ odmawia wyłączenia działki 230 w uproszczonym planie lasu, odwołując się do wiążącego – ocenie organu - zapisu w ewidencji gruntów, zaś w kolejnej sprawie ten sam organ I instancji Starosta [...] odmawia zmiany zapisu w ewidencji gruntów, powołując się na wiążące go ustalenia planu urządzenia lasu.
Po trzecie stanowisko organów o niemożności podważenia w toku procedury uproszczonego planu urządzenia lasu treści zapisu ewidencji gruntów i budynków o leśnym przeznaczeniu gruntu nie znajduje uzasadnienia wobec unormowań ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2015 r. w sprawie II OSK 64/14, LEX nr 1918770. NSA stwierdził, że: "1.W świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zapisy w ewidencji gruntów nie mają decydującego znaczenia dla dokonania oceny czy dany grunt jest gruntem leśnym, gdyż o tym decyduje wyłącznie to, czy spełnia on przesłanki z art. 3 ustawy z 1991 r. o lasach w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych albo pozostałe przesłanki wymienione w art. 2 ust. 2 pkt 2 lub 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. 2. Zapisy w ewidencji gruntów mają znaczenie dla kwalifikacji gruntów rolnych, gdyż w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazano wprost, że gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne. W przypadku gruntów leśnych brak jest analogicznego zapisu, a ustawodawca w art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych odwołuje się do definicji gruntu leśnego zawartej w ustawie o lasach".
Z przytoczonych regulacji ewidentnie zatem wynika, że w razie podnoszonych przez stronę zarzutów co do zasadności wpisu w ewidencji gruntów o leśnym przeznaczeniu terenu organ winien przeprowadzić niezbędne postępowanie wyjaśniające, aby zweryfikować zastrzeżenia właścicieli co do leśnego charakteru ich nieruchomości czy jej części.
Takie stanowisko znajduje oparcie również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyroku z dnia 22 lutego 2012 roku w sprawie I OSK 355/11 NSA stwierdził, że dopóki dany teren ujęty jest w planie urządzenia lasu lub uproszczonym planie urządzenia lasu jako las, nie jest dopuszczalna zmiana w innym postępowaniu ewidencyjnym określenia rodzaju użytku gruntowego na inny niż las (LEX nr 1136693). Na konieczność uwzględnienia zapisów planu urządzenia lasu przez organy ewidencji gruntów i budynków zwracał też uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 2 grudnia 2014 roku sprawie o sygn. akt III SA/Po 737/14 LEX nr 1646312) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 7 grudnia 2016 roku w sprawie sygn.. akt II SA/Gd 481/16 (LEX nr 2173269). W powołanej sprawie WSA w Gdańsku zwrócił uwagę, że o tym, czy dany grunt jest lasem decyduje rzeczywisty stan gruntu, rzeczywisty cel, na który grunt jest wykorzystywany.
W przeciwieństwie do informacyjnego charakteru wpisu do ewidencji gruntów i budynków, ustalenia planu zagospodarowania lasu kształtują sytuację prawną właścicieli lasów.
Reasumując, to do organu prowadzącego postępowanie w sprawie sporządzenia uroszczonego planu urządzenia lasu należało wyjaśnienie kwestii przeznaczenia, charakteru gruntu działki 230. Wbrew wnioskowi SKO, wpis do ewidencji gruntów nie ma znaczenia przesądzającego. Skarżący podjęli próbę podważenia tezy organu o leśnym charakterze gruntu, opartej zasadniczo na wpisie do ewidencji, wskazując m.in. na zapisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, dane zawarte w aktach notarialnych z 1965 i 2007 roku. Organ odwoławczy zauważył te dowody, jednak nie dokonał wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego. W szczególności organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący faktycznego przeznaczenia części działki 230, wpisanej w ewidencji gruntów jako las. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę na mało czytelny zapis protokołu z oględzin nieruchomości, co utrudnia dokonanie weryfikacji ustaleń co do rzeczywistego charakteru gruntu spornej działki, w tym faktycznego stanu zadrzewienia. Odnosząc się zaś do zapisów planu miejscowego odnośnie tej działki, pamiętać należy, że i te zapisy winny być dokonywane na podstawie ustaleń planu urządzenia lasu, co wprost wynika z cytowanego wcześniej art. 20 ust.1 ustawy o lasach. Odnośnie powoływanej w postępowaniu kwestii naliczania podatku od nieruchomości z uwzględnieniem leśnego charakteru części działki 230, to pamiętać należy ze podstawą do obliczenia podatku jest wpis do ewidencji gruntów.
Na marginesie wskazać należy na nietrafność argumentacji skarżących w zakresie, w jakim stwierdzają oni, iż ich nieruchomość nie może zostać zaliczona do zwartego kompleksu gruntu leśnego, gdyż jest od niego oddzieloną ogrodzeniem i stanowi odrębną nieruchomość. Wyodrębnienie własności i ogrodzenie części gruntu nie ma znaczenia dla możliwości potraktowania go jako części obszaru leśnego. O zaliczeniu gruntu do lasu decydują kryteria przedmiotowe, tj. charakter szaty roślinnej. Wskazuje na to definicja legalna (ustawowa) lasu, zawarta w art. 3 ww. ustawy o lasach lasem jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Tekst ustawy wskazuje, że ustawodawca nie wiąże definicji lasu z kwestią własności gruntu. Jeżeli dany obszar spełnia kryteria przedmiotowe, tj. pozostaje pokryty szatą roślinną, o której mowa w art. 3 ustawy o lasach, zajmuje odpowiednio dużą przestrzeń, to kwalifikuje się go jako las, niezależnie od tego, do kogo należy w całości, czy w części. To błędne odczytanie przez skarżących ustawowej definicji lasu i powiazanie jej z prawami własnościowymi nie wpływa jednak na ocenę skargi jako uzasadnionej
Trafnie też organ odwoławczy zauważa, że w sprawie nie ma zastosowanie art. 14 ust. 7 ustawy o lasach, bowiem postępowanie nie dotyczy gruntu objętego dopłatami unijnymi.
Natomiast nawet w przypadku, gdy organy po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego dojdą do przekonania, ze sporna część działki 230 to jednak grunt leśny, rozważenia wymagać będzie ewentualność zastosowania unormowania zawartego w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, zgodnie z którym zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów.
Podsumowując, o wadliwości wydanych w sprawie decyzji zdecydowało wadliwe zinterpretowanie przez organy unormowań zawartych w powołanych wcześniej przepisach ustawy o lasach, ustawy Prawo kartograficzne i geodezyjne oraz w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez przyjęcie, że w toku postępowania w spawie urządzenia planu lasu niemożliwe jest zakwestionowanie wpisu do ewidencji gruntów. To naruszenie prawa materialnego doprowadziło do niewyjaśnienia zasadniczej okoliczności, jaką jest faktyczne przeznaczenie gruntu działki 230.
Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.20171369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Na podstawie art. 205 p.p.s.a sąd zasądził na rzecz skarżących koszty postępowania, na które składają się uiszczony wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego wraz z opłatą od pełnomocnictwa.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią zawartą w niniejszym uzasadnieniu wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów oraz uzupełnią postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło