II FSK 616/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie: NSA Anna Dumas, WSA del. Małgorzata Bejgerowska (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 452/17 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 28 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz O. S.A. z siedzibą w W. kwotę 2 887 (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2017 r., o sygn. akt I SA/Wr 452/17, oddalił skargę T. S.A. z siedzibą w W. (obecnie: O. S.A. - dalej jako: "strona", "spółka" lub "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 28 marca 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. Sąd pierwszej instancji przedstawił w wyroku następujący stan sprawy. W dniu 21 stycznia 2008 r. strona złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2008 r., w której wykazała do opodatkowania wartość budowli mniejszą o 1.854.657 zł niż w 2007 r. Na wezwanie organu podatkowego spółka wyjaśniła, że w 2008 r. z podstawy opodatkowania wyłączona została wartość obiektów niebędących budowlami w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, w postaci linii kablowych położonych w kanalizacjach kablowych. Burmistrz J., w toku postępowania podatkowego, wydał decyzje z dnia 29 lipca 2010 r. oraz z dnia 19 września 2011 r., które zostały uchylone przez organ odwoławczy z uwagi na braki w ustaleniach faktycznych w szczególności opieranie ustaleń, co do wartości linii kablowych, będących przedmiotem opodatkowania, na podstawie danych z deklaracji za rok 2007 r., a nie na podstawie ewidencji środków trwałych. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji na podstawie dokumentów (ewidencji środków trwałych), znajdujących się na przekazanych przez spółkę płytach CD i kierując się miejscem położenia budowli wskazanym przez spółkę przy nazwie miejscowości, w jakich znajdują się budowle, wyłonił 63 budowle podlegające opodatkowaniu i ogólną ich wartość ustalił na kwotę 6.481.472,16 zł. W konsekwencji Burmistrz decyzją z dnia 28 grudnia 2012 r. określił spółce podatek od nieruchomości za 2008 r. w wysokości 132.560 zł, w tym od budowli na kwotę 129.629,44 zł, od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na kwotę 118,70 zł oraz od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na kwotę 2.812,10 zł. W uzasadnieniu wskazano, że linie kablowe wraz z kanalizacją kablową stanowią budowlę związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą, a zatem podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 marca 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO podtrzymało stanowisko, że budowlą są zarówno kable, jak i kanały połączone w całość techniczno-użytkową. Podstawową funkcją kanalizacji jest jej ochronne działanie w stosunku do kabla, a zatem została wybudowana jako niezbędny element sieci technicznej, jaką stanowi linia telekomunikacyjna umieszczona w kanalizacji telekomunikacyjnej. Opisana funkcja kanalizacji decyduje o tym, że stanowi ona wraz z umieszczoną w niej linią całość techniczno-użytkową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie: art. 122 w zw. z art. 180 § 1 i art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."); art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p.; art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l."). Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 14 października 2014 r., o sygn. akt I SA/Wr 861/13, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że w celu opodatkowania podatkiem od nieruchomości określonych obiektów niebędących budynkami i gruntami należy najpierw ustalić, czy odpowiadają pojęciu budowli, według kryterium określonego w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Dopiero pozytywne ustalenie w tym zakresie uzasadnia sięgnięcie do ewidencji środków trwałych w celu określenia podstawy opodatkowania, to jest wartości takiej budowli. W niniejszej sprawie, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, na podstawie decyzji organów wiadomo tylko tyle, że objęły one opodatkowaniem pewne obiekty, które spółka ujęła w ewidencji środków trwałych. Decyzje nie zawierają natomiast ustaleń i nie przedstawiają powodów, dla których owe obiekty potraktowane zostały jako budowle w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zbadania wymaga także kwestia położenia opodatkowanych obiektów, a w szczególności czy nie przebiegają one przez teren kilku gmin. Z tego względu WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję, a jednocześnie za prawidłowe uznał stanowisko organu w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości linii kablowych (telekomunikacyjnych) umieszczonych w kanalizacji kablowej. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r., o sygn. akt II FSK 362/15, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach orzeczenia uznano, że organy obu instancji wnikliwie rozważyły problem opodatkowania linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej, przyjmując, że elementy te składają się na sieć techniczną, która jest budowlą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zdaniem Sądu kasacyjnego organy podatkowe w celu opodatkowania podatkiem od nieruchomości sieci technicznych (kanalizacji kablowej wraz z ułożonymi w niej kablami) prawidłowo najpierw wyjaśniły, czy odpowiadają one pojęciu budowli z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., a dopiero później sięgnęły do ewidencji środków trwałych w celu określenia podstawy opodatkowania. Wskazano, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd pierwszej instancji powinien odnieść się do materiału dowodowego zebranego w sprawie i ocenić, czy jest on wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli w postaci sieci technicznych. W toku ponownego rozpoznania sprawy przez WSA we Wrocławiu pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że w sprawie nie przedstawiono żadnych dowodów, z których wynikałoby, że wszystkie opodatkowane obiekty posiadają cechy budowli i są położone na terenie Miasta J. Przedstawiono także listę bezpodstawnie opodatkowanych urządzeń, podnosząc, że nie było podstaw do uznania wszystkich tych obiektów za linie kablowe położone w kanalizacji kablowej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2017 r., o sygn. akt I SA/Wr 452/17, oddalił skargę w całości. Powołując się na treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stąd też przyjął (tak jak w poprzednim wyroku), że dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości wszystkie elementy sieci telekomunikacyjnej stanowią jedną całość, w tym telekomunikacyjne linie kablowe umieszczone w kanalizacji kablowej, stanowiące budowlę w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wartość tak ujętej budowli stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W ocenie Sądu pierwszej instancji organy podatkowe zasadnie dokonały ustaleń na podstawie przedstawionej przez spółkę ewidencji środków trwałych i to zarówno w zakresie przedmiotów opodatkowania, jak i ich wartości. W wyniku tej analizy organ I instancji wyszczególnił oznaczone numerami 63 budowle, kierując się miejscem położenia tych budowli, na podstawie ewidencji. Wartość tych budowli ustalono, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., na podstawie danych wynikających z przedłożonej przez spółkę ewidencji środków trwałych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy podatkowe w tym zakresie nie naruszyły ani przepisów procesowych, ani przepisów prawa materialnego. Formułowane przez skarżącą zarzuty braku oględzin opodatkowanych budowli uznano za niezasadne. W opinii WSA we Wrocławiu organy podatkowe na podstawie ewidencji środków trwałych prawidłowo ustaliły przedmiot opodatkowania, natomiast strona nie podniosła żadnych konkretnych zarzutów co do ustaleń organów podatkowych. Natomiast przedstawiona podczas rozprawy w dniu 24 sierpnia 2017 r. lista bezpodstawnie, zdaniem skarżącej, opodatkowanych urządzeń uznano za spóźnioną, skoro spółka w toku postępowania podatkowego oraz w skardze nie podnosiła uprzednio zarzutu opodatkowania innych urządzeń, poza liniami kablowymi ułożonymi w kanalizacji kablowej. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonał według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a wówczas spółka takich zarzutów nie formułowała. W skardze kasacyjnej wywiedzionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego orzeczenia spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. niewyjaśnienie dlaczego przedstawienie na rozprawie listy bezpodstawnie opodatkowanych urządzeń - stanowiącej uzupełnienie zarzutów odwołania i skargi - jest spóźnione, podczas gdy w przedmiotowym postępowaniu nie obowiązuje prekluzja dowodowa, a ponadto wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji w odwołaniu i skardze podnoszono zarzuty związane z brakiem wyjaśnienia zasadności opodatkowania wszystkich obiektów wskazanych przez Burmistrza J., co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż - z jednej strony - uniemożliwia w tym zakresie sformułowanie merytorycznych zarzutów kasacyjnych wobec zaskarżonego wyroku, z drugiej zaś - wskazuje na niedostateczne wyjaśnienie zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie normy prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie), mimo naruszeń przez organy podatkowe przepisów postępowania podatkowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., wskutek niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego, a także wskutek błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do opodatkowania urządzeń, które nie stanowią budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; 3. art. 190 P.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które nie uwzględnia wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 28 lutego 2017 r., o sygn. akt II FSK 362/15; 4. art. 4 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu jako podstawy opodatkowania w roku 2008 wartości obiektów, które nie stanowią budowli. SKO w Wałbrzychu nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna, aczkolwiek z przyczyn innych aniżeli w niej podniesione. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności postępowania wymienione zostały § 2 powyższego artykułu i brane są przez Naczelny Sąd Administracyjny pod uwagę z urzędu, bez względu na to czy skarga kasacyjna zawiera zarzuty w tym względzie, czy też nie. Analiza akt rozpatrywanej sprawy ujawniła, że wydanie zaskarżonego wyroku przez WSA we Wrocławiu nastąpiło w warunkach nieważności postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie doszło do naruszenia art. 183 § 2 pkt 4 ab initio P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu był sprzeczny z przepisami prawa. Stosownie do treści art. 16 P.p.s.a., sąd orzeka w składzie trzech sędziów (§ 1), a na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (§ 2), o ile przepisy nie stanowią inaczej. Z kolei, zgodnie z art. 17 § 1 P.p.s.a., wyznaczenie składu orzekającego do rozpoznania sprawy na rozprawie lub na posiedzeniu niejawnym określają regulaminy wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych wydane na podstawie przepisów odrębnej ustawy. I tak w oparciu o treść art. 23 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) zostało wydane rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1177 ze zm. - dalej w skrócie: "regulamin"). Rozporządzenie jako akt prawny zalicza się do katalogu źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej obok Konstytucji, ustawy i ratyfikowanych umów międzynarodowych, stosownie do art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Wspomniany regulamin normuje w § 22 do § 29 przydział spraw sędziom i wyznaczanie składów orzekających. Generalną zasadą, wynikającą z § 23 regulaminu, jest wyznaczanie sędziów przez przewodniczącego wydziału, co dotyczy zarówno sędziów sprawozdawców, jak i całego składu orzekającego. Stosownie do § 28 ust. 1 regulaminu, przewodniczący wydziału orzeczniczego zarządza wyznaczenie składu orzekającego w drodze losowania w sprawie przekazanej sądowi do ponownego rozpoznania, w razie wyłączenia sędziego oraz w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania. W myśl § 29 ust. 1 regulaminu, przewodniczący wydziału orzeczniczego wyznacza niezwłocznie termin przeprowadzenia losowania. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r., o sygn. akt II FSK 362/15, uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu. Zarządzeniem z dnia 16 maja 2017 r. Przewodnicząca Wydziału I wyznaczyła termin losowania składu orzekającego na ten sam dzień. W wyniku prawidłowo przeprowadzonego losowania ustalono następujący skład: jako sędziego sprawozdawcę Marię Tkacz-Rutkowską oraz sędziów: Marię Semiczek i Aleksandrę Sędkowską (k. 185 akt sądowych). W dniu 21 lipca 2017 r. odbyła się przed WSA we Wrocławiu rozprawa, w której brał udział powyższy skład orzekający wyłoniony w drodze opisanego losowania. Rozprawa została odroczona na termin z urzędu. W dniu 24 lipca 2017 r. przeprowadzono w sprawie losowanie uzupełniające, na podstawie m.in. § 29 ust. 5 regulaminu, wyjaśniając, że wobec sędziego Marii Semiczek zaistniały przyczyny losowe uzasadniające zmianę sędziego składu orzekającego. W rezultacie losowania uzupełniającego w miejsce sędziego Marii Semiczek wyłoniono sędziego Kamilę Paszkowską-Wojnar (k. 208 akt sądowych). Zatem po przeprowadzeniu dwóch losowań skład Sądu pierwszej instancji winien być następujący: jako sędzia sprawozdawca Maria Tkacz-Rutkowska oraz sędziowie Kamila Paszkowska-Wojnar i Aleksandra Sędkowska. Tymczasem zarządzeniem z dnia 24 lipca 2017 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 24 sierpnia 2017 r., wskazując następujący skład sędziów: Henryka Łysakowska, Kamila Paszkowska-Wojnar oraz Maria Tkacz-Rutkowska (jako sprawozdawcę). Następnie w dniu 24 sierpnia 2017 r. odbyła się rozprawa przed WSA we Wrocławiu i wówczas wydano zaskarżony wyrok w częściowo innym składzie, a mianowicie orzekali sędziowie: Katarzyna Radom, Kamila Paszkowska-Wojnar i Maria Tkacz-Rutkowska (jako sprawozdawca). Z akt rozpatrywanej sprawy nie wynika kiedy, w jaki sposób i z jakich przyczyn nastąpiły zmiany w składzie orzekającym, w szczególności dlaczego w rozpoznawaniu sprawy w dniu 24 sierpnia 2017 r. nie brała udziału sędzia Aleksandra Sędkowska, wylosowana jako członek składu orzekającego w pierwszym losowaniu. Nie sposób ustalić także co legło u podstaw wyznaczenia, zarządzeniem z dnia 24 lipca 2017 r., do składu orzekającego sędziego Henrykę Łysikowską, a następnie dlaczego w rozprawie i w orzekaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. ostatecznie wzięła udział sędzia Katarzyna Radom. Tymczasem w myśl § 29 ust. 5 regulaminu, w razie konieczności dokonania zmiany w składzie orzekającym w drodze losowania przeprowadza się losowanie uzupełniające, do którego stosuje się przepisy ust. 1-4, co już raz miało miejsce w niniejszej sprawie. Sprzeczność składu sądu orzekającego z przepisami prawa, o czym mowa w art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a., zachodzi w sytuacji, gdy pomimo istnienia prawnego obowiązku wyznaczenia składu orzekającego w drodze losowania, na podstawie § 28 ust. 1 regulaminu, dokonano zmiany w składzie orzekającym w drodze wyznaczenia, a nie poprzez losowanie składu orzekającego. Z przytaczanego wcześniej przepisu art. 17 § 1 P.p.s.a. w sposób jednoznaczny wynika, że to regulamin wskazuje ściśle określone zasady sposobu wyznaczenia składu sądu, które muszą być przestrzegane. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpatrywanej sprawie, o sygn. akt I SA/Wr 452/17, skład Sądu pierwszej instancji orzekający w dniu 24 sierpnia 2017 r., był niezgodny z przepisami prawa, bowiem został wyznaczony z uchybieniem § 29 ust. 5 regulaminu i tym samym art. 17 § 1 P.p.s.a. Zachodzi zatem przesłanka nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a., która obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku z urzędu. Pogląd zaprezentowany powyżej jest zgodny ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyrokach z dnia 8 marca 2016 r., o sygn. akt I OSK 1370/14 oraz z dnia 15 grudnia 2017 r., o sygn. akt II FSK 2744/17 (orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na stwierdzone powyżej kwalifikowane uchybienie dotyczące składu Sądu orzekającego w pierwszej instancji, niemożliwe jest merytoryczne odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Wobec powyższego, na podstawie art. 186 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego oparto o treść art. 209, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Przy czym, kierując się dyspozycją przepisu art. 207 § 2 P.p.s.a., zasądzono częściowy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, obniżając o połowę stawkę wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącej spółki. Odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części Sąd kasacyjny wziął pod uwagę, że pełnomocnik skarżącej spółki jako autor skargi kasacyjnej nie przyczynił się do ujawnienia okoliczności, które legły u podstaw niniejszego rozstrzygnięcia, a zarzuty merytoryczne, podniesione w krótkiej skardze kasacyjnej, nie mogły być rozpoznane. Wobec powyższego nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie jest niewspółmiernie niski do wysokości pełnej stawki wynagrodzenia przewidzianej w powołanym powyżej rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. M. Bejgerowska A. Jagiełło A. Dumas