II SA/Sz 654/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-08-24
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ustalił skład rodziny i dochód do celów przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, uwzględniając dochód żony wnioskodawcy, mimo ich formalnej separacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nieprawidłowo ustaliły skład rodziny osoby wymagającej opieki, nie stosując się do art. 16a ust. 4 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie Sąd stwierdził, że dochód żony wnioskodawcy i dziecka powinien być uwzględniony przy ustalaniu dochodu rodziny wnioskodawcy, zgodnie z definicją rodziny zawartą w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nawet w przypadku nieformalnej separacji.Stan faktyczny
Skarżący S. Ś. złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawną siostrą. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejsze orzeczenia, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy w świetle nowelizacji ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając błędy w ustaleniu składu rodziny osoby wymagającej opieki oraz nieprawidłowe uwzględnienie dochodu żony wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza L. z dnia [...] r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 2-3, art. 3, art. 16a ust. 1 – 4, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2016 r., poz.1518 ze zm.), ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. poz. 955), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), Burmistrz L. odmówił S. Ś. świadczenia w formie:
- specjalnego zasiłku opiekuńczego, wnioskowanego na E. N.,
- składki na ubezpieczenie społeczne opłacane za osoby pobierające specjalny zasiłek opiekuńczy,
- składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacane za osoby pobierające specjalny zasiłek opiekuńczy wnioskowanych na S. Ś.
W uzasadnieniu organ wskazał na wniosek S. Ś.
o przyznanie ww. świadczenia, do którego wnioskodawca dołączył ostatnie świadectwo pracy, za okres od 7 maja 2012 r. do 31 listopada 2012 r. Organ ustalił, że w okresie od 10 grudnia 2012 r. do 9 października 2013 r. wnioskodawca był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P., jako osoba bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawca złożył oświadczenie, że nie dążył do podjęcia pracy, ze względu na sytuację rodzinną – niepełnosprawność rodzeństwa i podeszły wiek matki.
Na potrzeby wyliczenia dochodu rodziny wnioskodawcy, organ przyjął, że składa się ona z 7 osób (E., J., Z., B. N., S., W. i K. Ś.). Miesięczny dochód rodziny, ustalony na podstawie dochodu ww. osób, wyniósł wg organu – [...] zł, a przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł - [...] zł.
Organ uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki kryterium dochodowego, określonej w ustawie o świadczeniach rodzinnych, do przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż w okresie od 28 marca 2013 r. do 31 października 2013 r., nastąpiło przekroczenie kwoty tego kryterium.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. Ś.
Strona nie zgodziła się z dokonanym przez organ wyliczeniem dochodu rodziny i wniosła o jego ponowne przeliczenie, z wykazaniem szczegółowo osób i ich dochodu oraz wykazanie jaki dochód został ujęty w przeliczeniu na osobę.
Skarżący wskazał, że w jego ocenie, w przeliczeniu winien być uwzględniony dochód E. N., S. Ś., W. Ś. i K. Ś.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 16a ust. 1-4 ustawy
o świadczeniach rodzinnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] r. S. Ś. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, w związku z opieką nad siostrą E. N. We wniosku wskazał, że w skład rodziny wchodzą: matka B. N., brat Z. i s. E. N. Do wniosku dołączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia [...] r. z którego wynika, że został zarejestrowany jako bezrobotny od dnia [...] r. oraz dołączył orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...] r. zaliczające E. N. do znacznego stopnia niepełnosprawności, wydane w dniu [...] r. Zgodnie z tym orzeczeniem, ustalony stopień niepełnosprawności datowany jest od [...] r. ze wskazaniem, że siostra wnioskodawcy wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wnioskodawca dołączył też świadectwo pracy z dnia 3 grudnia 2012 r. z którego wynikało, że stosunek pracy, trwający od 7 maja 2012 r. do dnia 30 listopada 2012 r., ustał z upływem czasu, na jaki umowa została zawarta. Nadto przedłożył oświadczenia o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaświadczenie o dochodzie członka rodziny, uzyskane w roku kalendarzowym, poprzedzającym okres zasiłkowy. Jak wskazało Kolegium, według obliczeń podmiotu realizującego świadczenia, dochód członków rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym 2011, wyniósł miesięcznie, po przeliczeniu na osobę– [...] zł.
Według ustaleń organu, opartych na wywiadzie środowiskowym pracownika socjalnego, przeprowadzonym w dniu [...] r., wnioskodawca mieszka wspólnie i gospodaruje z matką oraz rodzeństwem siostrami oraz bratem. Rodzeństwo wnioskodawcy jest niepełnosprawne od dzieciństwa, otrzymuje z tego tytułu renty socjalne oraz zasiłki pielęgnacyjne i na wniosek matki jest ubezwłasnowolnione. Organ wskazał, że wnioskodawca ma żonę oraz czteroletnie dziecko, którzy mieszkają w innej miejscowości.
Kolegium zwróciło uwagę, na uprzednio wydaną w sprawie przez organ pierwszej instancji decyzję z dnia [...] r., którą odmówiono stronie przyznania wnioskowanego świadczenia, wskazując na brak związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością podjęcia opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w S. wskutek rozpoznania odwołania strony, decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1196/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę na ww. decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1920/14 uchylił ww. wyrok Sądu pierwszej instancji oraz ww. decyzje organu pierwszej i drugiej instancji. NSA wskazał w uzasadnieniu swego orzeczenia, że nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych wyeliminowała wątpliwości interpretacyjne co do uznania, czy norma zawarta w tym przepisie (art. 16a ust. 1 ww. ustawy) obejmuje również osoby, które zrezygnowały z podjęcia zatrudnienia.
Jak stwierdziło Kolegium, w interpretacji art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim jest uznanie związku pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą, organy są związane ww. orzeczeniem NSA sygn. akt I OSK 1920/14. Według organu, sporną kwestią jest ustalenie przede wszystkim składu osobowego rodziny wnioskodawcy oraz wysokości dochodu uzyskiwanego przez poszczególnych członków rodziny i ustalenia, czy wnioskodawca spełnia kryterium, dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia.
Organ odwoławczy zauważył dalej, iż strona złożyła wniosek o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w dniu [...] r., co oznacza,
że obowiązywał okres zasiłkowy od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r.,
w którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy
o świadczeniach rodzinnych, na podstawie dochodów uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym ten okres czyli w roku 2011.
Kolegium uznało, że oświadczenie wnioskodawcy o faktycznej separacji z żoną nie ma znaczenia i organ winien uwzględnić dochód żony do podstawy wyliczenia kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia. Jednocześnie organ wskazał, że przedmiotem postępowania jest ustalenie dochodu uprawniającego do otrzymywania świadczenia w okresie zasiłkowym 2012/13. Według organu, nawet jeśli w chwili obecnej wnioskodawca ma zasądzony obowiązek alimentacyjny na małoletniego syna, to fakt ten nie ma wpływu na rozpoznanie wniosku strony z 2013 r. i ustalenie kryterium dochodowego w obowiązującym wówczas zakresie.
Organ odwoławczy przyjął do przedmiotowego wyliczenia dochód: B. N., Z. N., J. N., E. N., W. Ś. i S. Ś. Dodał, że zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...] r., żona wnioskodawcy W. Ś. przebywała na urlopie wychowawczym i po jego powrocie w październiku 2012 r. uzyskała wynagrodzenie w wysokości [...] zł, który to jest dochodem uzyskanym, podlegającym uwzględnieniu przy obliczeniu kryterium dochodowego. Stwierdził, że łączny dochód rodziny wyniósł w roku 2011 – [...] zł, który podzielony przez 12 miesięcy plus dochód [...] zł, daje kwotę [...] zł. Kwota ta podzielona przez siedem osób w rodzinie, daje wynik [...] zł,
a wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium dochodowe nie może przekraczać [...] zł.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego.
S. Ś. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnię, że do dochodu rodziny zaliczono dochód W. Ś. - żony skarżącego. Wskazał, że wprawdzie nie ma rozwodu, ale żona nigdy nie mieszkała z jego rodziną, nie mieszkają też razem od września 2012 r. Oświadczył, że nigdy formalnie nie prowadził z żoną gospodarstwa domowego. Podał, że zawsze był zameldowany pod adresem sióstr i nawet w trakcie, gdy byli (z żoną) w nieformalnej separacji, nie prowadzili wspólnego gospodarstwa. Według skarżącego, dowodem na to są alimenty zasądzone na małoletnie wspólne dziecko skarżącego i W. Ś., która zamieszkuje pod innym adresem. Zdaniem strony, dochód żony nie wpływał i nie wpływa na dochód jego rodziny i nie powinien być wliczany w dochód jego rodziny. Skarżący uważa, że zaliczenie dochodu żony spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego i pozbawiło specjalnego zasiłku opiekuńczego, a co za tym idzie pozbawiło możliwości utrzymania i zakupu potrzebnych leków oraz żywności. Dodał, że w dalszym ciągu nie może podjąć zatrudnienia, ani działalności gospodarczej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad siostrami. Jego sytuacja materialna jest ciężka, a dochód zerowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. skarżący poparł skargę, podkreślił, że nie jest pewien, czy ośrodek pomocy społecznej dobrze wyliczył dochody. Nie wie ile wynosi dochód żony. Oświadczył, że jego matka B. N. zmarła [...] r. i od 9 września 2015 r. jest opiekunem prawnym jego dwóch niepełnosprawnych sióstr E. N. i J. N. Wskazał, że brat Z. N. od [...] r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w J.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonana w granicach kognicji sądu administracyjnego, zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: "p.p.s.a.") wykazała, że akt ten nie jest zgodny z prawem, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad dorosłą niepełnosprawną siostrą skarżącego. Decyzja ta została wydana w oparciu
o art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), który stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem
o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio (ust. 2).
W przedmiotowej sprawie należy uwzględnić, że stosownie do art. 190 p.p.s.a., organy orzekające na wniosek skarżącego oraz Sąd rozpatrujący niniejszą skargę związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1920/14. Mocą tego orzeczenia NSA uchyliło wydany uprzednio w sprawie wyrok oddalający skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1196/13 oraz uchylił decyzję Kolegium z dnia [...]r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r., odmawiającą przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego na wniosek z dnia [...] r.
W wyroku tym, Sąd drugiej instancji wskazał, iż nowelizacja ustawy
o świadczeniach rodzinnych wyeliminowała wątpliwości interpretacyjne co do uznania, czy ww. art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, obejmuje również osoby, które zrezygnowały z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co było kwestią sporną między stronami w uprzednio toczącym się postępowaniu administracyjnym i sądowym.
Aktualnie badający sprawę skład orzekający stwierdza, że organy obu instancji orzekające w sprawie dostosowały się do ww. sądowej wykładni prawa uwzględniającej taki stan, wedle którego skarżący spełnił ww. przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą E. N.
Zgodnie z ustaleniami organu, siostra skarżącego E. N. posiada orzeczenie właściwego organu z dnia [...] r., zaliczające ją do znacznego stopnia niepełnosprawności wydane do dnia [...] r. ze wskazaniem, że siostra wnioskodawcy wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ponadto wnioskodawca dołączył oświadczenia o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaświadczenie o dochodzie członka rodziny podmiotu realizującego świadczenia, nadto przedstawił dochód członków rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym 2011.
Prawidłowość zastosowania przez organ normy prawa materialnego wymaga
od organu ustalenia w sposób poprawny wszystkich przesłanek uzależniających rozpoznanie sprawy i wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie kwestią sporną pozostają ustalenia organu w przedmiocie składu osobowego rodziny osoby sprawującej opiekę (wnioskodawcy) oraz rodziny osoby wymagającej opieki, a w konsekwencji obliczenie ich dochodów osiągniętych w 2011 r. i ustalenia, czy wnioskodawca spełnia kryterium, dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia.
Organy dla potrzeb wyliczenia dochodu osoby sprawującej opiekę oraz dochodu osoby wymagającej opieki, zaliczyły do rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki, łącznie siedem osób, tj. E. N. (siostrę wnioskodawcy, z tytułu opieki nad którą wystąpił o przedmiotowe świadczenie S. Ś.), J. N. (siostrę wnioskodawcy), S. Ś. (wnioskodawcę), Z. N. (brata dorosłego wnioskodawcy), B. N. (matkę wnioskodawcy), a nadto W. Ś. (żonę wnioskodawcy), K. Ś. (syna wnioskodawcy). Organ przyjął, że – zgodnie z poczynionymi ustaleniami wspólnie z wnioskodawcą zamieszkują jego rodzeństwo i ich matka, a żona wnioskodawcy i ich małoletni syn mieszkają osobno w innej miejscowości.
W ocenie Sądu, tak poczynione ustalenia organu w zakresie dochodu, który należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia, o którego przyznanie wnioskował S. Ś. nie były prawidłowe zważywszy na brzmienie art. 16a ust. 4 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyznacza kierunek koniecznych wyjaśnień organu dla potrzeb ustalenia osób (i ich dochodu), zaliczanych do rodziny osoby wymagającej opieki. Z przepisu tego wynika, że w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia, za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się dochód następujących członków rodziny:
a) osoby wymagającej opieki,
b) małżonka osoby wymagającej opieki,
c) osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko,
d) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.
W świetle przytoczonego przepisu, brak było zdaniem Sądu podstaw, aby zaliczyć do członków rodziny E. N., jako osoby wymagającej opieki, jej rodzeństwa oraz matki, skoro osoby te nie zostały objęte hipotezą ww. normy prawnej.
Z kolei, ustalając skład osobowy rodziny wnioskodawcy należy się odwołać do art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zawierającego definicję rodziny, którą stanowią odpowiednio następujący jej członkowie: małżonkowie, rodzice dzieci, opiekunowie faktyczni dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.
W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Skarżącego,
aby w stosownym wyliczeniu członków i dochodu rodziny pominąć jego żonę i dziecko.
Należy uwzględnić, iż organ winien ustalić stan faktyczny sprawy,
jaki miał miejsce w okresie objętym wnioskiem strony. Wobec jednoznacznej treści ww. przepisu, fakt że wnioskodawca pozostawał w 2011-2012 r. w związku małżeńskim, nawet przy założeniu, że jak podnosił, jest z żoną w nieformalnej separacji, jej osoba winna być ujęta w wyliczeniu dochodu rodziny wnioskodawcy podobnie jak dziecko pozostające na ich wspólnym utrzymaniu. Z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że rodzice i pozostające na ich utrzymaniu dzieci stanowią rodzinę, bez względu na to czy rodzice są w nieformalnej separacji, nawet gdyby mieszkali oddzielnie. Kwestia, że skarżący aktualnie płaci na dziecko alimenty nie ma znaczenia dla wyniku sprawy i nie zwalniała organu od uwzględnienia w składzie rodziny wnioskodawcy jego żony i dziecka.
O ile zatem ustalenie dochodu rodziny Skarżącego było prawidłowe, to – jak już wyżej wskazano organ nie ustalił prawidłowo członków rodziny osoby, nad którą ma być sprawowana opieka i wyliczenia jej dochodu, zgodnie ze wskazaniami wynikającym z art. 16a ust. 2 i ust. 4 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uwzględniając wysokość dochodu w 2011 r. wnioskodawcy, jego żony z tytułu wynagrodzenia, syn wnioskodawcy miał wówczas 4 lata (zgodnie z treścią wywiadu środowiskowego) oraz dochód pełnoletniej siostry wnioskodawcy E., ustalenia organu co do spełnienia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego mogą okazać się krańcowo odmienne od dotychczas przyjętych.
Właściwego sposobu ustalenia osób z kręgu określonego w art. 16a ust. 4 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie podjął organ pierwszej instancji, a organ drugiej instancji nie zweryfikował ustaleń organu I instancji w tym zakresie. W ten sposób organy dopuściły się naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego z art.7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w sposób istotny mający wpływ na wynik sprawy oraz na kompletność uzasadnienia decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.), a organ odwoławczy dodatkowo naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną w granicach sprawy, której dotyczy skarga, uznał za niezbędne dla końcowego jej załatwienia, uchylenie decyzji organów obu instancji podjętych po ponownym rozpatrzeniu sprawy administracyjnej wskutek wyroku NSA z dnia 25 maja 2016 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić znaczenie
dla wyniku sprawy przesłanek z art. 16a ust. 1 i 4 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz poczynić, zgodnie ze wskazaniami Sądu, ustalenia co do składu
(i w konsekwencji dochodu) rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki, a wyniki wszystkich właściwych ustaleń przedstawić w pełnym uzasadnieniu decyzji, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego
z zachowaniem reguł określonych w k.p.a.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
w zw. z art. 134 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło