II GZ 905/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Lidia Ciechomska – Florek po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 652/17 w zakresie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z 2 października 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 652/17, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odmówił J. G. (skarżący) wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że skarżący w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawarł wniosek o wstrzymanie egzekucji. W uzasadnieniu wniosku skarżący nie podniósł żadnych argumentów na poparcie złożonego wniosku. Sąd odmawiając wstrzymania postępowania egzekucyjnego wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odnosząc się do wniosku skarżącego, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że przepisy p.p.s.a., nie przewidują możliwości złożenia do Sądu wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, jak również jego wstrzymania. Możliwości takiej nie dają również przepisy odrębnych ustaw. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że kwestie zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: u.p.e.a.). Z przepisów wskazanej ustawy jednoznacznie wynika, że postępowanie egzekucyjne zawiesić może organ egzekucyjny, natomiast przesłanki zawieszenia zostały określone w art. 56 u.p.e.a. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił nadto, że postępowanie egzekucyjne zawiesić może wyłącznie organ na podstawie u.p.e.a., na co wskazuje również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z 10 lutego 2015 r., o sygn. akt II FZ 2150/14 oraz z 23 grudnia 2014 r., o sygn. akt II FZ 1913/14). Konsekwencją wskazanych regulacji prawnych jest w ocenie Sądu pierwszej instancji brak możliwości zastępowania organów administracji publicznej we wskazanym zakresie, co wynika również z art. 3 p.p.s.a., z którego wynika, że sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności organów. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, że w ramach uprawnień przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie był władny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż postępowanie to samo w sobie nie może być przedmiotem zaskarżenia do sądu. Zaskarżeniu podlega postanowienie wydane w jego toku, a nie postępowanie jako takie (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2007 r. o sygn. akt III SA/Wa 4128/06). Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie i uwzględnienie wniosku lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 2 i 3 § p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie czynności egzekucyjnych, a nadto przepisy prawa umożliwiają nakazanie wstrzymania czynności egzekucyjnych prowadzonych perze organ egzekucyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w zaskarżonym postanowieniu słusznie wskazał, że stosownie do obowiązującej regulacji prawnej, w tym art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności administracji, o ile zostaną spełnione wymienione w tym przepisie warunki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygania wniosku o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a tego dotyczył wniosek skarżącego w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w myśl art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak w oparciu o przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, po uprzednim złożeniu stosownego wniosku przez stronę skarżącą, wstrzymać wykonanie (w całości lub w części) wskazanych wyżej aktów lub czynności albo odmówić takiego wstrzymania. Przy czym rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności złożony w trybie tego przepisu sąd nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających wymienione w tym przepisie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Przesłankami tymi są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., strona skarżąca w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie. Tymczasem skarżący we wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie wykazał okoliczności uzasadniających, w świetle przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie mimo częściowo błędnego uzasadnienia, nie narusza prawa oraz w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.