I SA/Gl 159/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-04-11
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Wojciech Gapiński, Dorota Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie określające wysokość kosztów egzekucyjnych, wydane na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnych stawek, jest legalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14, stwierdzający niezgodność przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnych stawek opłat egzekucyjnych, ma charakter wyroku zakresowego. Oznacza to, że przepisy te nadal obowiązują, ale nie mogą być stosowane w sposób prowadzący do przekroczenia rozsądnego pułapu. Sąd podkreślił, że dopuszczalne jest stosowanie stawek procentowych, a brak określenia maksymalnych stawek przez ustawodawcę nie stanowi podstawy do stosowania wyłącznie stawek minimalnych ani do uchylenia postanowienia o kosztach egzekucyjnych, jeśli nie doszło do całkowitego zerwania związku między świadczeniem organu a wysokością opłat.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych pobranych w postępowaniach egzekucyjnych. Organ egzekucyjny określił te koszty, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając organom stosowanie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnych stawek opłat egzekucyjnych. Spółka argumentowała, że przepisy te utraciły moc obowiązującą i należy stosować jedynie stawki minimalne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Dorota Kozłowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A Sp. j. w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: K.p.a.), art. 18 i art. 23 § 3, § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A Spółka Jawna z siedzibą w G. (dalej: Spółka, skarżąca) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. (dalej: organ pierwszej instancji lub organ egzekucyjny) z dnia [...] nr [...] w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniach egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 19 września 2016 r. Spółka złożyła wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, zgodnie z art. 64c u.p.e.a.
Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji:
1. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia odnośnie kosztów egzekucyjnych pobranych w toku egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],
2. wydał zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych dotyczących postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...].
Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego.
Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie organu pierwszej z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ egzekucyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia [...] określił wysokość kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Spółki na podstawie 12 tytułów wykonawczych, o wskazanych w postanowieniu numerach na łączną kwotę [...]zł
Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia w części, w której opłata manipulacyjna i opłata za zajęcie przewyższa stawki minimalne oraz żądając w tym zakresie umorzenia postępowania.
Spółka podniosła, że organ egzekucyjny ustalił koszty egzekucyjne na podstawie przepisów zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem o niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie, w jakim nie określają one maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Brak wskazania maksymalnych stawek kosztów egzekucyjnych powoduje, w ocenie Spółki, brak możliwości zastosowania stawki procentowej. Zdaniem Spółki przepisy, na podstawie których organ ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych utraciły moc obowiązującą w dniu ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego ich niekonstytucyjność.
Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...].
Organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do należności wyegzekwowanych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] i [...] zastosowanie znajduje art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. Organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie obejmujące ww. tytuły wykonawcze w dniu [...], które zostało doręczone Spółce w dniu 12 października 2016 r. Zatem zgodnie z art. 64e § 7 u.p.e.a. od tej daty zaczął biec Spółce termin do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Spółka złożyła wniosek w tym przedmiocie w dniu 19 września 2016 r., a następnie sprecyzowała jego treść w piśmie z dnia 12 stycznia 2017 r. (na wezwanie organu). Należało więc uznać, że wniosek ten, pomimo złożenia go przed wydaniem zawiadomienia z dnia [...] powinien zostać rozpoznany.
Organ odwoławczy uznał także za prawidłowe rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w kwestii pozostałych tytułów wykonawczych. W tym zakresie obowiązywał art. 64c § 7 i § 8 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w latach 2011-2014. Obowiązki objęte tymi tytułami wykonawczymi zostały wyegzekwowane w latach 2011-2014. Jednakże Spółka nie została powiadomiona o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych, więc jej wniosek z dnia 19 września 2016 r., uzupełniony pismem z dnia 12 stycznia 2017 r., jest skuteczny w i należało go rozpoznać, jak uczynił to organ egzekucyjny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 729/14).
Następnie organ odwoławczy omówił treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, cytując obszerne jego fragmenty.
Organ odwoławczy wskazał, że powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, poprzez wyraźne wskazanie w nim skutków wyroku, należy do tzw. wyroków zakresowych dotyczących pominięcia prawodawczego.
Następnie organ odwoławczy powołując się na stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 431/17 stwierdził, że skutkiem tak wydanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest usunięcie całego przepisu z porządku prawnego, a jedynie ustalająco-zobowiązujący skutek. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie SK 31/14 wyraził pogląd, że stosowanie stawek stosunkowych jako jednej z metod określenia wysokości danin publicznych nie budzi wątpliwości konstytucyjnych. Stawki stosunkowe są bowiem obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Uznał jednak, że tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji, przy czym w jego ocenie jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna, albowiem w tym zakresie ustawodawca ma znaczną swobodę regulacyjną.
Organ odwoławczy podkreślił, że organ egzekucyjny wydając postanowienie o kosztach w dniu [...] nie dysponował i nadal nie dysponuje wiedzą, czy w zakresie kosztów, które zostały pobrane w ramach postępowań egzekucyjnych przeprowadzonych w latach 2011-2016 (a więc przed wydaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 31/14) - możliwa jest ocena, czy przekraczały one maksymalną stawkę tych kosztów nieokreśloną dotychczas w ustawie. Nie ma więc podstaw do stwierdzenia, czy przedmiotowe koszty, w wysokości w jakiej zostały pobrane, nie spełniają zaleceń zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 z uwagi na przekroczenie maksymalnej kwoty, która powinna zostać określona przez ustawodawcę.
Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie obecnie jest procedowany projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (wykaz prac legislacyjnych UB 14). Jednakże ostateczny efekt tych prac, ani termin finalnego zakończenia procesu legislacyjnego, jak również ewentualne rozwiązania w kwestii pobranych już kosztów egzekucyjnych nie są znane. Tak więc oparcie się na zaproponowanych w tym projekcie rozwiązaniach, w sferze dostosowania przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego byłoby niedopuszczalne.
W skardze, na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy:
a) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, pomimo istnienia przesłanek do jego uchylenia,
b) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie postanowienia z zastosowaniem przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy: art. 64 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 190 § 4 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji określenie kosztów egzekucyjnych w maksymalnej wysokości na podstawie przepisów, które zostały uznane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 za niezgodne z Konstytucją RP w części, w jakiej nie określają maksymalnej wysokości opłat oraz wskutek niezastosowania minimalnych stawek za czynności egzekucyjne do czasu dokonania przez ustawodawcę zmian w przepisach.
Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi jej autor wywodził, że organy administracji publicznej obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa. Natomiast organ wydał zaskarżone postanowienie z zastosowaniem przepisów, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP. Organ odwoławczy powinien zatem uwzględnić treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych, które zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, zostało wydane w dniu [...]. Oznacza to, że w chwili rozstrzygania o pobranych kosztach egzekucyjnych organ pierwszej instancji, jak i w toku postępowania zażaleniowego organ odwoławczy, był związany skutkami wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Natomiast w postanowieniu określającym wysokość pobranych kosztów egzekucyjnych, przewyższających minimalne stawki określone dla dokonanych czynności, nie zostały uwzględnione skutki prawne wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej za nieskuteczne należy uznać argumenty organu, że pomimo stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu należy go nadal stosować, gdyż ustawodawca nie wprowadził nowego uregulowania. Z wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika wprost, że kwestionowany przepis art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. został wyeliminowany z systemu prawnego w zakresie w jakim nie określa maksymalnej opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W tej sytuacji organ winien zastosować przepisy art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jedynie co do minimalnej wysokości.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Stan faktyczny nie jest sporny zaś spór pomiędzy stronami sprowadza się do kwestii prawidłowości określenia w rozpoznawanej sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających dłużnika w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (opublikowany w: Dz.U. z 2016 r. poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Tak więc przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie uchylił przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. ani przepisu art. 64 § 6 u.p.e.a. Co więcej Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.
Trybunał Konstytucyjny jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.
Dalej Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.
Trybunał Konstytucyjny, wyjaśniając skutki swojego orzeczenia wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.
Należy jednak podkreślić, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę.
Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy tzw. pominięcia prawodawczego. Pominięcia takie polegają na tym, że ustawodawca unormował jakąś dziedzinę stosunków społecznych, ale dokonał tego w sposób niepełny, regulując ją tylko fragmentarycznie. Co istotne, w realiach rozpoznawanej sprawy, ustawodawca zaniechał również uzupełnienia analizowanej regulacji zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego - do dnia dzisiejszego nie określił górnej granicy opłat za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej.
Zatem dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie można tracić z pola widzenia wskazanych powyżej kwestii, a w szczególności faktu, że zarówno organ, określając wysokość kosztów egzekucyjnych, jak i Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem tak ustalonej wysokości tych kosztów, działa w obszarze nieunormowanym przez ustawodawcę. W konsekwencji uzupełnienie pominięcia ustawowego nastąpić musi na płaszczyźnie stosowania prawa w granicach określonych przez Trybunał Konstytucyjny.
Sąd nie podzielił argumentacji autora skargi, że w aktualnym stanie prawnym do czasu dokonania zmian przez ustawodawcę na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego stawki procentowe opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej mogą być przez organy stosowane do wysokości stawki minimalnej.
Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca
2018 r., sygn. akt II FSK 2206/17 (wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wyrok Trybunału jest wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten – w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis z niezgodny z Konstytucją – nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet – musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Z zaleceń Trybunału zaś jasno wynika dopuszczalność stosowania stawek procentowych jako jednej z metod określania wysokości opłat i to nie tylko, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, w kwotach stawek minimalnych. Trybunał wyraźnie zakwestionował bowiem tylko brak stawek maksymalnych, nie zakwestionował natomiast możliwości stosowania stawek procentowych (gdyż wyraźnie ją dopuścił), a w konsekwencji – nie wskazał na konieczność stosowania wyłącznie stawek minimalnych.
W świetle powyższych rozważań za błędny należy uznać pogląd autora skargi, że skutek zakresowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest taki, iż obowiązują jedynie stawki minimalne i tylko one mogą być stosowane przez organy.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy zaakceptował stanowisko organu egzekucyjnego, który określił koszty egzekucyjne stosując stawki procentowe. Opłaty za zajęcie kształtują się kwotach od [...]zł do [...]zł. Natomiast opłaty manipulacyjne kształtują się kwotach od [...]zł do [...]zł.
Zdaniem Sądu tak ustalone koszty egzekucyjne nie powodują całkowitego zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Z samej zaś istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Natomiast Trybunał Konstytucyjny rozważał, że tylko w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat.
Skład orzekający podzielił również pogląd tut. Sądu zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 431/17, który stwierdził, że poszukiwania możliwości rekonstrukcji brakującej części normy w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. nie może ustalić za ustawodawcę ‒ ani Sąd, ani organ.
Jak słusznie zauważył tut. Sąd w powołanym wyżej wyroku należy więc zwrócić uwagę na niedopuszczalność pozostawienia swobody decyzyjności organom (oraz sądom) w zakresie określania każdorazowo maksymalnych stawek opłat określonych w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z uwagi na treść właśnie art. 2 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Przepisy te, a w szczególności art. 84, nakładają bowiem obowiązek określoności danin publicznych w drodze ustawy zarówno pod względem podmiotowym, przedmiotowym oraz co do ich wysokości. Trybunał wielokrotnie w swych orzeczeniach wskazywał na znaczenie art. 84 Konstytucji jako przepisu, który zakłada precyzyjne określenie istotnych elementów stosunku daninowego w ustawie, tak aby jednostka mogła przewidywać finansowe konsekwencje swoich działań. W ocenie Trybunału zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i do prawa w sferze danin publicznych wymaga w szczególności, aby zainteresowany znał dokładną treść i wysokość ciążących na nim obowiązków daninowych w chwili zajścia zdarzeń powodujących ich powstanie (tak Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt SK 19/06). Dopuszczenie bowiem możliwości samodzielnej oceny i określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych (stosunkowej i manipulacyjnej) doprowadziłoby zatem do powstania niekonstytucyjności wtórnej w oparciu o te same wzorce konstytucyjne, a nadto mogłoby doprowadzić do różnego traktowania podmiotów przez różne organy egzekucyjne.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania powołanych w skardze w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Strona skarżąca nie wykazała także naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 64 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 190 § 4 Konstytucji RP.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło