II SA/Ke 476/17

WyrokWSA w Kielcach2017-09-06

Skład orzekający: Krzysztof Armański, Dorota Chobian, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja uchylająca świadczenie wychowawcze powinna zawierać w swojej sentencji datę, od której następuje uchylenie, czy też wystarczające jest wskazanie tej daty w uzasadnieniu?
Ratio decidendi
Decyzja uchylająca lub zmieniająca decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc (od chwili jej wydania na przyszłość). W związku z tym, sentencja takiej decyzji musi jasno i precyzyjnie wskazywać datę, od której następuje uchylenie lub zmiana uprawnień, aby uniknąć wątpliwości interpretacyjnych i umożliwić wykonanie decyzji. Samo wskazanie tej daty w uzasadnieniu nie jest wystarczające i stanowi naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję uchylającą decyzję przyznającą A. K. świadczenie wychowawcze na syna. Powodem uchylenia było przekroczenie kryterium dochodowego po rozwodzie rodziców, co spowodowało zmianę składu rodziny i wzrost dochodu na osobę. A. K. złożyła skargę, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne uchylenie decyzji zamiast jej zmiany oraz brak wskazania w sentencji daty utraty prawa do świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz A. K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ke 476/17 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (w skrócie jako "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję wydaną A.K. z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] uchylającą decyzję z dnia [...] przyznającą na syna M. M. świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł. miesięcznie na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji podniósł, że powodem uchylenia decyzji było przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia. W dniu 5 kwietnia 2016 r. A.M. (obecnie A.K. ) złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna M. Decyzją z dnia [...] organ I instancji przyznał wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł. miesięcznie na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. W dniu 25 października 2016 r. do Ośrodka wpłynął wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia [...], który uprawomocnił się w dniu 22 czerwca 2016 r., orzekający rozwód A.M. z M. M. W wyroku Sąd powierzył wnioskodawczyni opiekę nad synem, ograniczył władzę rodzicielską ojca do współdecydowania o istotnych sprawach dotyczących dziecka i zasądził alimenty na rzecz dziecka od ojca w wysokości 600 zł miesięcznie. Organ I instancji uznał zatem, że konieczne jest przeliczenie dochodu rodziny albowiem P. M. nie wchodzi już w skład rodziny. Po rozwodzie rodzina wnioskodawczyni składa się z dwóch osób. W 2014 r. dochód rodziny wynosił 19.530,49 zł. tj. 1.627,54 zł. miesięcznie. Dochód na osobę wynosi zatem 813,77 zł. i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Od powyższej decyzji A.K. złożyła odwołanie. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Kolegium, powołując się na brzmienie art. 5 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zważyło, że w przedmiotowej sprawie kryterium dochodowe do uzyskania świadczenia na pierwsze dziecko wynosi 800 zł. Zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa powyżej, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. W związku z powyższym, organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji dla celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego zasadnie przyjął dochód rodziny z 2014 r. W 2014 r. rodzina wnioskodawczyni składała się z trzech osób, a jej dochód wynosił 19.530,49 zł. tj. 1.627,54 zł. miesięcznie, czyli 542,51 zł. na osobę. Wnioskodawczyni spełniała zatem kryterium dochodowe do uzyskania wnioskowanego świadczenia, dlatego decyzją z dnia [...] przyznano wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze w kwocie 500.00 zł. miesięcznie na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. Sytuacja rodziny uległa jednak zmianie, albowiem małżeństwo A. K. zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia [...], który uprawomocnił się w dniu 22 czerwca 2016 r. W wyroku Sąd powierzył wnioskodawczyni opiekę nad synem. Zatem, po uzyskaniu w./wym. wyroku, zasadnie organ I instancji ponownie rozpatrzył sprawę, dokonując oceny, czy zmiana składu rodziny ma wpływ na prawo A. K. do świadczenia wychowawczego na syna. W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, że w 2014 r. dochód rodziny stanowił jedynie dochód A. K. Zmiana składu rodziny z trzech osób na dwie spowodowała, że wzrósł dochód na osobę w rodzinie z kwoty 542,51 zł. na kwotę 813,77 zł., co powoduje przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko tj. kwoty 800 zł. Kolegium wyjaśniło nadto, że wprawdzie zmiana stanu osobowego rodziny nie jest wprost wymieniona jako zdarzenie powodujące utratę lub uzyskanie dochodu, to jednak ze względu na identyczne skutki, jakie okoliczność ta rodzi dla rodziny, dla ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny należy ją uwzględnić "per analogia", w takim przypadku od dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego należy uaktualnić skład rodziny i jej dochód. Ze składu rodziny należy zatem wyłączyć małżonka rozwiedzionego i jego dochód. Organ odwoławczy powołał się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 lutego 2011 r., wydany w sprawie sygn. akt II SA/Ke 17/11. Natomiast, jak dalej wyjaśnił organ II instancji, zgodnie z art. 27 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Organ II instancji wskazał nadto na art. 18 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i stwierdził, że faktycznie odwołująca się miała prawo do świadczenia wychowawczego za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 lipca 2016 r. Utraciła zatem prawo do świadczenia wychowawczego od sierpnia 2016 r. albowiem uprawomocnienie wyroku nastąpiło w czerwcu 2016 r. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, jak dalej wyjaśniło Kolegium, w przypadku uchylenia decyzji lub jej zmiany, w rozstrzygnięciu nie podaje się daty, od której dokonuje się tej zmiany, albowiem zmiana lub uchylenie następuje z datą wydania decyzji. Podanie daty może nastąpić tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów ustawy regulującej daną sprawę. Nie można zatem zarzucić organowi I instancji, że w rozstrzygnięciu o uchyleniu decyzji nie podał daty, od której następuje uchylenie. Organ ten powołał w rozstrzygnięciu całą treść sentencji decyzji z dnia 24 maja 2016 r. Jak wskazało Kolegium, organ powinien natomiast w treści uzasadnienia decyzji wyjaśnić stronie, od kiedy straci prawo do przedmiotowego świadczenia i z jakich powodów. W treści uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej takich wyjaśnień brakuje, co spowodowało, że strona uznała, iż uchylenie decyzji nastąpiło od samego początku tj. od dnia 1 kwietnia 2016 r. Jednakże Kolegium w wyniku rozpatrzenia odwołania uzupełniło w./wym. wadę, bowiem niewłaściwe uzasadnienie decyzji organu I instancji (bądź nawet jego brak), jak i niepełne bądź błędne powołanie podstawy prawnej nie uzasadnia uchylenia decyzji, jeśli sama osnowa decyzji jest prawidłowa. Wadliwości te jest bowiem w stanie usunąć organ odwoławczy, co Kolegium w niniejszej decyzji uczyniło. Odnosząc się natomiast do zarzutu strony, że organ I instancji naruszył art. 61, 10 i 77 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że informację o zmianie sytuacji rodzinnej i dochodowej przekazała do organu I instancji sama A.K. , przesyłając prawomocny wyrok rozwodowy, co spowodowało wszczęcie przez organ postępowania wyjaśniającego. W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie prowadził dodatkowego postępowania mającego na celu uzupełnienie materiału dowodowego, albowiem dysponował materiałem wystarczającym do rozpatrzenia sprawy. Materiał ten był znany stronie. Ponadto, jak wskazało Kolegium, nawet naruszenie w./wym. przepisów proceduralnych nie stanowi podstawy do uchylenia z tego powodu decyzji, jeżeli uchybienia te nie miały istotnego znaczenia i nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy powinien w uzasadnieniu decyzji jednak odnieść się do powyższych naruszeń i usunąć wadliwości zawarte w zaskarżonej decyzji. Nieuzasadnione jest więc uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji zawierającej prawidłowe rozstrzygnięcie wyłącznie z powodu błędnego uzasadnienia decyzji, a następnie wydanie identycznego rozstrzygnięcia z innym uzasadnieniem. A.K. wywiodła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zaskarżając akt w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 27 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016r,, poz. 195) poprzez błędne zastosowanie i uchylenie decyzji Prezydenta z dnia [...] zamiast zmiany przedmiotowej decyzji; - art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy oraz selektywny stosunek do twierdzeń strony postępowania polegający na przyjęciu, że decyzja z dnia [...] winna być uchylona mimo, że stronie przysługuje prawo do świadczenia za okres od dnia 1 kwietnia 2016r. do dnia 31 lipca 2016 r. oraz braku odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 27 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, co stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego opisanych w art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa), art. 9 k.p.a. ( zasada informowania stron i pozostałych uczestników postępowania), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania); - art. 61 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania z urzędu, co skutkowało naruszeniem art. 10 k.p.a. tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji i stwierdzenie, że nie została ona wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które powodowałoby występowanie koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi A.K. podniosła, że organ odwoławczy nie zauważył, iż rozstrzygnięcie zapadłe w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w rażący sposób doprowadziło do naruszenia praw strony skarżącej. W świetle art. 18 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, A.K. przysługuje świadczenie wychowawcze za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 lipca 2017 r. Zgodnie zaś z art. 27 powyższej ustawy, organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję. Jednakże prawo do zmiany lub uchylenia decyzji nie uprawnia właściwego organu do dowolnego sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ w sposób wnikliwy powinien zbadać sprawę i w sposób prawidłowy zadecydować, czy decyzja podlega uchyleniu czy zmianie. W przypadku, gdy stronie przysługuje chociaż częściowe prawo stwierdzone prawomocną decyzją, niedopuszczalne jest jej uchylenie bowiem dochodzi wtedy do sytuacji sprzecznej z obowiązującymi normami prawa. W przedmiotowej sprawie, gdzie stronie bezsprzecznie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego za okres od 1 kwietnia 2016r. do 31 lipca 2016r., organ winien decyzję zmienić we właściwym zakresie, tj. przyznać A.K. świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł. na syna M. M. za okres od dnia 1 kwietnia 2016r. do dnia 31 lipca 2016 r. Organ I instancji bezprawnie pozbawił skarżącą prawa do świadczenia wychowawczego. Fakt, że stronie przysługuje świadczenie za miesiące od kwietnia do lipca 2016r, potwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy. Nie jest zatem zrozumiałe dla strony skarżącej postępowanie Prezydenta Miasta jak i SKO, które mimo uznania, że stronie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego za 4 miesiące doprowadza do usunięcia z obrotu prawnego decyzji z dnia 24 maja 2016 r. Ponadto, jak wskazała skarżąca, organ II instancji w sposób wybiórczy, selektywny rozpoznał sprawę oraz nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. SKO w żaden sposób nie odniosło się w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 5 czerwca 2017r. do zarzutu naruszenia art. 27 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Nie zostało wyjaśnione dlaczego, mimo zapewnień, że stronie przysługuje prawo do świadczenia za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 31 lipca 2016 r., decyzja przyznająca A.K. świadczenie wychowawcze została uchylona. Zaś w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie decyzji stanowi element decydujący o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia i służy realizacji zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie jest realizowana zarówno wówczas, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, jak też, gdy nie ustali i nie odniesie się do wszystkich faktów istotnych dla danej sprawy. W przypadku decyzji odwoławczej naruszenie art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. zaistnieje także wtedy, gdy organ nie dokona oceny w kontekście okoliczności i argumentów wskazanych w odwołaniu. Wadliwe przyjęcie jako podstawy uchylenia decyzji art. 27 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pomimo niezaprzeczalnego prawa strony do świadczenia wychowawczego za okres od 1 kwietnia 2016r. do 31 lipca 2016 r. stanowi o wadliwym zastosowaniu normy prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia. Obowiązek uzasadnienia decyzji powiązany jest z zasadą przekonywania, ale również z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Uzasadnienie decyzji winno spełniać również rolę edukacyjną w stosunku do adresata decyzji, a także powinno umożliwić kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Zadaniem uzasadnienia stanowiącego integralny składnik decyzji jest bowiem wyjaśnienie jej dyspozytywnej części, jakim jest rozstrzygnięcie. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia wyrażone w odwołaniu lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a., skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. Marginalnie strona wskazała na naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...]oraz naruszenie art. 10 k.p.a. co doprowadziło do ograniczenia stronie możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. W przypadku, gdy postępowanie wszczynane jest z urzędu, organ zobowiązany jest sporządzić stosowne zawiadomienie. W przedmiotowej sprawie Kolegium dopuściło się zatem, zdaniem strony, naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji i stwierdzenie, że nie została ona wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które powodowałoby występowanie koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyżej zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga A. K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie zauważyć należy, że poza sporem pozostawała w sprawie okoliczność, iż wskutek prawomocnego orzeczenia przez Sąd Okręgowy w Kielcach rozwodu pomiędzy A. M. (obecnie K.) i P. M. dochód na osobę w rodzinie skarżącej w 2014 r. przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (M. M. ), ponieważ wyniósł 813,77 zł. Skutkiem powyższego organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a następnie wydał decyzję, mocą której uchylił decyzję z dnia [...]przyznającą A. M. (obecnie K.) na syna M. M. świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł. miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Spór w istocie sprowadzał, się do tego, że organ I instancji, podobnie jak organ odwoławczy, w rozstrzygnięciu wydanej decyzji nie dał wyrazu temu, z jaką datą nastąpiła utrata przez A. K. prawa do w/wym. świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm.), organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. W orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 15/15, Lex nr 2106413 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 976/16, Lex nr 2195968) przyjmuje się, który to pogląd podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że decyzja o zmianie lub uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie rodzinne ma charakter konstytutywny. Decyzja taka powoduje zmianę bądź uchylenie dotychczasowych uprawnień podmiotu. Może zatem wywierać wyłącznie skutki ex nunc (od chwili jej wydania na przyszłość). Powołany pogląd został przez Sądy wyrażony przy dokonaniu interpretacji przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1456). Niemniej jednak z uwagi na tożsame brzmienie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, należy zgodzić się z organem II instancji, że powyższa interpretacja znajduje zastosowanie w zakresie oceny charakteru decyzji wydawanej w trybie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i jej skutków prawnych. Jednakże pomimo, że organ odwoławczy podziela powyższą argumentację w zakresie konstytutywnego charakteru decyzji wydawanej w trybie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, stwierdzając, że zmiana lub uchylenie decyzji następuje z datą wydania decyzji, to jednocześnie błędnie uznaje, że w sentencji decyzji wydanej w trybie tego przepisu prawa nie podaje się daty, od której dokonuje się takiego uchylenia lub zmiany. Zasadniczą funkcją uzasadnienia jest wyjaśnienie motywów wydanego rozstrzygnięcia. Niemniej jednak to w rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. W razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji, a jej uzasadnieniem, za miarodajną należy przyjąć treść rozstrzygnięcia. Sentencja decyzji winna zostać sformułowana, nie tylko w zgodzie z przepisami prawa, ale także w sposób jasny, precyzyjny i czytelny dla adresata tej decyzji, zatem nie rodzący żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Powinno być ono sformułowane w taki sposób, aby możliwe było wykonanie decyzji. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą to argumentację Sąd podziela, rozstrzygnięcie decyzji w świetle art. 107 § 1 k.p.a. musi być sformułowane tak, żeby wynikało z niego w sposób, który nie budzi żadnych wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Ponadto rozstrzygnięcia decyzji nie można domniemywać czy też wyprowadzać z treści uzasadnienia, ponieważ powinno być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 286/12, wyrok NSA z dnia 15 maja 1996 r., sygn. akt III SA 663/95, wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 30 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1478/96, wyrok z dnia 18 lutego 2013 r. II OSK 896/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji. Jest to także istotne w przypadku rozbieżności między rozstrzygnięciem (osnową) a uzasadnieniem decyzji. W niniejszej sprawie, pomimo, że rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji nie spełnia powyższych wymagań, albowiem nie wynika z niego, z jaką datą A.K. traci prawo do przedmiotowego świadczenia wychowawczego, organ II instancji utrzymał to orzeczenie w mocy. Nie sposób zgodzić się z organem odwoławczym, że organ, orzekając w trybie przepisu art. 27 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, powinien wyłącznie w treści uzasadnienia decyzji wyjaśnić stronie, od kiedy straci prawo do świadczenia wychowawczego. Jeśli bowiem treści rozstrzygnięcia można tylko domyślać się z treści uzasadnienia, to wówczas decyzja w istocie pozbawiona jest rozstrzygnięcia lub jego części, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz., 23 ze zm., powoływanej dalej jako "k.p.a.") mające bez wątpienia istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe rozważania dotyczące konstytutywnego charakteru decyzji wydawanej na podstawie art. 27 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, organ odwoławczy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w ramach kompetencji wynikających z art. 138 k.p.a., wyda rozstrzygnięcie uwzględniające powyższą argumentację. Skoro bowiem decyzja wydawana w trybie art. 27 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wywołuje skutki od chwili jej wydania na przyszłość, to datą utraty prawa do świadczenia wychowawczego przez A. K. winna być data wydania decyzji przez organ I instancji. Odnośnie zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania tj. art. 9, art. 10 i art. 61 k.p.a., należy podnieść, że wydanie decyzji przez organ I instancji powinny poprzedzać czynności procesowe tego organu uwzględniające wymagania określone we wskazanych przepisach prawa, jednakże strona w istocie nie wykazała, aby te naruszenia przepisów prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro skarżącej znana była treść dowodu z dokumentu w postaci wyroku rozwodowego, zaś poza tym dowodem organ I instancji nie przeprowadził innych dowodów, co do których strona mogła się wypowiedzieć. Zgodzić należy się także ze skarżącą, że wadliwe uzasadnienie decyzji stanowi naruszenie zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., niemniej jednak w niniejszej sprawie to przede wszystkim wadliwość w sformułowaniu sentencji decyzji wydanej w pierwszej instancji i niewyeliminowaniu tej nieprawidłowości przez organ odwoławczy doprowadziła do uchylenia zaskarżonego aktu. Organ II instancji nie prowadził w sprawie postępowania dowodowego, a z okoliczności sprawy nie wynika, aby istniała konieczność zebrania innych dowodów, niż te którymi dysponował, wydając zaskarżoną decyzję, a nadto w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania, z tego względu Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 §2 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niemniej jednak, mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego skargę należało uwzględnić. Z tych przyczyn, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach, na które składają się: wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł.) i opłata od pełnomocnictwa (17 zł.), orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło