II SA/Sz 649/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-09-07
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, której jedynym wspólnikiem jest gmina, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej w zakresie umów na obsługę prawną i faktur z tym związanych, a także czy informacje te mogą być objęte tajemnicą przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, której jedynym wspólnikiem jest gmina, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, ponieważ realizuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym. Informacje dotyczące umów cywilnoprawnych finansowanych ze środków publicznych, w tym faktur, stanowią informację publiczną. Ograniczenie dostępu do informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach i wymaga szczegółowej analizy, a nie arbitralnej decyzji przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. zwróciło się do Spółki A. o udostępnienie skanów umów i faktur dotyczących obsługi prawnej oraz informacji o trybie wyłonienia wykonawców. Spółka A. odmówiła udostępnienia informacji, uznając, że nie są one informacją publiczną, a także mogą podlegać tajemnicy przedsiębiorcy. Stowarzyszenie złożyło skargę, zarzucając naruszenie prawa do informacji publicznej i błędne uznanie spółki za niepodlegającą jego zakresowi. Sąd uchylił decyzje odmowne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Spółki A. z dnia [...] r. Zasądził od Spółki A. na rzecz Stowarzyszenia A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Spółki A. z dnia [...] r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Spółki B. z dnia [...] r. II. zasądza od Spółki A. na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Stowarzyszenie A. (dalej przywoływana także jako: "Skarżąca"), wnioskiem z dnia 14 lutego 2017 r. (złożonym drogą elektroniczną) zwróciło się do Spółki A. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
- skanów wszystkich umów na obsługę lub doradztwo prawne (stałe i doraźne) wykonywanych w 2014 r. oraz 2016 r.;
- wszystkich faktur, wystawionych w związku z obsługą prawną lub doradztwem prawnym Spółki, w tym tych, które nie wynikają z podpisanych umów;
- jeżeli w roku 2015 lub 2016 nastąpiła zmiana podmiotu świadczącego obsługę prawną lub doradztwo prawne wnioskodawca wniósł o udostępnienie informacji w jakim trybie został wyłoniony poprzedni i nowy wykonawca, co zdecydowało o zmianie trybu udzielenia zamówienia (o ile taki miał miejsce) oraz jakie były kryteria udzielenia zamówienia wobec poprzedniego i nowego wykonawcy.
2. Decyzją z dnia [...] Spółka A., po rozpoznaniu wniosku Skarżącej, odmówiła udzielenia informacji publicznej. Spółka powołując się na treść art. 16 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej uznała, że żądane dokumenty nie zawierają treści podlegających ujawnieniu w trybie wspomnianej ustawy.
Argumentując swoje stanowisko Spółka wskazała, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ww. ustawy - przedmiotem informacji publicznej jest treść dokumentów urzędowych, a takiego waloru nie posiada umowa zawarta przez spółkę prawa handlowego z przedsiębiorcą prowadzącym kancelarię prawną. Spółka A. wykonuje inwestycje bez udziału środków finansowych jednostki samorządu terytorialnego, a nadto została utworzona na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej, a zatem nie wykonuje zadań publicznych, gdyż została utworzona poza sferą użyteczności publicznej.
Ponadto podniosła, że prawo dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu m.in. na tajemnicę przedsiębiorcy, co wynika z treści art. 5 ust. 2 cyt. ustawy. W ocenie Spółki nawet gdyby przyjąć, że żądane umowy i faktury zawierają informacje publiczne - nie podlegają one ujawnieniu, gdyż z jednej strony stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa prowadzonego przez kontrahenta Spółki, z drugiej także objęte są tajemnicą handlową Spółki A., jak wszelkie informacje dotyczące konkretnych kontrahentów oraz wysokości ponoszonych na ich rzecz świadczeń stanowiących koszt działalności operacyjnej Spółki.
Końcowo Spółka wskazała na treść art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d i e cyt. ustawy w myśl którego informacją publiczną jest wyłącznie informacja o majątku komunalnej spółki prawa handlowego pochodzącym z zadysponowania majątkiem gminnym, a także o dochodach i stratach takiej spółki, dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrycia strat. Wyjaśniła, że wszystkie te informacje są dostępne w aktach Spółki prowadzonych przez Sąd Gospodarczy dla Krajowego Rejestru Sądowego.
3. Kwestionując podjętą decyzję Stowarzyszenie A. zwróciło się do Spółki A. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy jednocześnie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz udostępnienie informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem z dnia 14 lutego 2017 r. Ponadto wnioskodawca zarzucił Spółce naruszenie art. 61 ust. 1-3 Konstytucji RP poprzez nieuprawnione, jako zbyt daleko idące ograniczenie prawa do informacji oraz naruszenie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieprawidłowe zastosowanie.
W ocenie Stowarzyszenia, Spółka A. jest spółką komunalną, a zatem stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie powołanej ustawy.
Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło, że Spółka odgórnie przyjęła, że udostępnienie wnioskowanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem wnioskodawcy, informacja o stronie umowy, czyli o tym, kto świadczy usługi prawne na rzecz Spółki nie może być objęta tajemnicą przedsiębiorcy, podobnie jak kwota na jaką opiewa umowa oraz informacja o przedmiocie umowy.
4. Rozpoznając wniosek decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 i 16 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej Spółka A. uznała, że nie jest możliwa realizacja wniosku, gdyż żądane dokumenty nie zawierają treści podlegających ujawnieniu w trybie wspomnianej ustawy.
Zdaniem adresata wniosku, Spółka A. nie wykonuje zadań publicznych, gdyż została utworzona poza sferą użyteczności publicznej. Środki niezbędne do pokrywania bieżących kosztów funkcjonowania i tzw. kosztów operacyjnych pozyskuje z działalności własnej, zaś inwestycje realizowane są ze środków zewnętrznych – bez angażowania środków publicznych.
W ocenie Spółki żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Powołując się na treść art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d i e ustawy o dostępie do informacji publicznej Spółka podniosła, że informacją publiczną jest wyłącznie informacja o majątku komunalnej spółki prawa handlowego pochodzącego z zadysponowania majątkiem gminnym, a także o dochodach i stratach takiej spółki, dysponowaniu takimi dochodami i sposobie pokrycia strat. Zdaniem Spółki, tylko w tym zakresie Spółka ma obowiązek udostępniania informacji. W powołanym zakresie nie mieści się udzielanie informacji o treści konkretnych umów zawartych przez Spółkę na potrzeby jej bieżącej operacyjnej działalności oraz funkcjonowania w realiach rynkowych i o treści dokumentów służących do księgowania zdarzeń gospodarczych.
Zdaniem Spółki, wnioskodawca zbyt intensywnie dokonał interpretacji postanowień ustawy o dostępie do informacji publicznej podnosząc, że skoro zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ww. ustawy przedmiotem informacji publicznej jest treść dokumentów urzędowych, to nie stanowi takiego przedmiotu treść innych dokumentów, w tym związanych z funkcjonowaniem Spółki, jak umowa zawarta pomiędzy spółką prawa handlowego a przedsiębiorcą prowadzącym kancelarię prawną oraz wystawione na tej podstawie faktury.
Ponownie Spółka podkreśliła, że odmowa udostępnienia żądanych wnioskiem z dnia 14 lutego 2017 r. danych następuje wskutek przyjęcia, że treść dokumentów, których ujawnienia domaga się wnioskodawca nie jest w ogóle przedmiotem informacji publicznej. Jednocześnie wyjaśniła, że w poprzednim piśmie jedynie dodatkowo powołano się na art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, zgodnie z którym prawo dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to może być brane pod uwagę jednak tylko wówczas, gdyby przyjąć, że żądane umowy i faktury zawierają informacje publiczne, a taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie.
5. Skargę na opisaną wyżej decyzję złożyła Skarżąca, wnosząc jednocześnie o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji.
Wydanym decyzjom Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieuprawnione zastosowanie przesłanek ograniczających prawo do informacji publicznej, a także art. 4 ust. 3 poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której zobowiązana jest w posiadaniu wnioskowanych informacji, a ponadto naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy poprzez błędne przyjęcie, że Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, czyli nie jest podmiotem objętym zakresem podmiotowym prawa do informacji oraz poprzez uznanie, że spółka będąca własnością gminy może w subiektywnie wybranym zakresie być wyłączona z zakresu prawa do informacji publicznej.
Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca podała, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej można wyszczególnić trzy kategorie spółek prawa handlowego, będących podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej:.
- jednoosobowe spółki Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,
- spółki handlowe zobowiązane w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne,
- spółki handlowe, w których Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego ma pozycje dominującą (B. Wilk, Spółka prawa handlowego jako podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, "Rejent", nr 8 (292), sierpień 2015, s. 99-120).
Zdaniem Skarżącej, w odniesieniu do Spółki A. (będącej spółką, w której 100 % udziałów posiada Gmina M., co wynika z KRS) znajdzie zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p, który stanowi o tym, że zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są "podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego". Zatem jest to pierwsza z kategorii wymienionych powyżej.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dyspozycji art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p mieści się tzw. jednoosobowa spółka prawa handlowego, której jedynym wspólnikiem jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Spółka taka bowiem jest osobą prawną samorządu terytorialnego.
W dalszej części skargi Stowarzyszenie odniosło się do kwestii tajemnicy przedsiębiorcy, oraz podkreśliło, że w świetle konstytucyjnego prawa do informacji, znajdującego rozwinięcie w regulacji ustawowej - tj. przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej możliwość uzyskania informacji w przedmiocie działalności podmiotów wykonujących zadania publiczne oraz gospodarujących środkami publicznymi ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia demokratycznego państwa prawnego.
Pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy nie zostało zdefiniowane na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej stąd zarówno orzecznictwo, jak i doktryna odwołują się do definicji tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej na gruncie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zgodnie z którym: "przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności".
Skarżąca stwierdziła, iż z uwagi na fakt, że objęcie dokumentu tajemnicą przedsiębiorcy determinowane jest jedynie wolą takiego podmiotu, to też organ, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jak również sąd rozpatrujący sprawę winien dokonać szczegółowej analizy konieczności zastosowania takiej klauzuli. W przypadku uznania jej bezzasadności, takie zastrzeżenie uznaje się za nieskuteczne.
Zdaniem Stowarzyszenia, argumentacja przyjęta przez Spółkę nie była obiektywnym zważeniem racji, a przyjęciem obrony interesu podmiotu będącego przedsiębiorcą.
6. W odpowiedzi na skargę Spółka A. wniosła o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
7. Na rozprawie dnia 7 września 2017 r. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z dokumentów wskazanych w piśmie pełnomocnika Spółki z dnia 25 sierpnia 2017 r. w tym z uchwały Rady Miejskiej w Międzyzdrojach z dnia 18 grudnia 2007 r. nr XVIII/177/07, uchwały Rady Miejskiej w Międzyzdrojach z dnia 18 grudnia 2007 r. z załącznikami i uzasadnieniem, umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz protokołu z sesji nr XVIII z dnia 18 grudnia 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
8. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
9. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz.1164), zwanej dalej "ustawą". Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje między innymi, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
10. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
11. Przedmiotem sporu jest zasadność odmowy wnioskującemu Stowarzyszeniu udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku.
Organ orzekający wydając decyzję odmowną uznał bowiem, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, gdyż nie wykonuje zadań władzy publicznej i nie gospodaruje mieniem komunalnym, ani mieniem Skarbu Państwa, zaś żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdyż dotyczy dokumentów związanych z funkcjonowaniem Spółki.
12. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zakres podmiotowy ustawy został uregulowany w art. 4 ust. 1, w myśl którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W świetle powołanego przepisu, zdaniem Sądu, Spółka A., jako komunalna spółka prawa handlowego, której jedynym wspólnikiem jest Gmina M., co potwierdza wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego (k. 12 akt sądowych) oraz utworzona na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Międzyzdrojach z dnia 18 grudnia 2007 r. nr XVIII/177/07 w sprawie zgody na utworzenie przez Gminę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jest podmiotem zobowiązanym, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy, do udzielenia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
13. Istota sporu przy ocenie spełnienia zakresu podmiotowego sprowadza się do tego, czy będąca adresatem wniosku Spółka A. wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym.
Wyjaśnienia wymaga, że zadanie publiczne cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie.
Z dołączonej do akt sprawy uchwały Rady Miejskiej w Międzyzdrojach z dnia 18 grudnia 2007 r. Nr XVIII/177/07 wynika, że utworzenie przez Gminę M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością następuje w celu przygotowania i realizacji zadania dotyczącego budowy i zarządzania terenem [...] i tzw. [...] w M.. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Spółka A. realizuje tak rozumiane zadania publiczne. Na powyższy wniosek nie mają wpływu przedstawione przez pełnomocnika Spółki dokumenty, w tym uchwała Rady Miejskiej w Międzyzdrojach z dnia 18 grudnia 2007 r. nr XVIII/178/07 w sprawie odstąpienia od obowiązku przetargowego trybu oddania nieruchomości w użytkowanie oraz umowa spółki A.
Ponadto podkreślenia wymaga, że skoro, jak wynika z odpisu z KRS, jedynym wspólnikiem Spółki jest Gmina M., która zaangażowała w Spółce środki publiczne, to nie można uznać, że majątek Spółki nie zachował charakteru "majątku publicznego".
14. Badając z kolei, czy w sprawie zaistniały przesłanki przedmiotowe warunkujące uznanie, że zakresem wniosku objęto informacje, które powinny być uznane za z informację publiczną, to wskazać należy, że takową jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust.1), w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy, który zawiera przykładowy, otwarty katalog typowych informacji publicznych. W szczególności informację publiczną stanowi informacja o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5) w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a), innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. b), majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c), a także majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy).
W orzecznictwie przyjmuje się, że za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty, lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów, nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu zadań. Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2715/15, publ. LEX nr 2303830).
Dodatkowo uwzględniając treść wniosku na uwagę zasługuje stanowisko zajęte w judykaturze, zgodnie z którym informację publiczną stanowi treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 634/16, wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Charakter taki mają również dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem takich umów, w szczególności oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych oraz faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Op 27/10).
W świetle powyższego, wbrew stanowisku Spółki A., należy stwierdzić, że oczekiwane przez Skarżącą informacje dotyczące majątku publicznego obejmowały swym zakresem dane o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z powołanym wyżej art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy.
15. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez Skarżącą oraz stanowiska Spółki wyrażonego w decyzji z dnia [...] dotyczącego hipotetycznego przyjęcia, że gdyby żądane umowy i faktury zawierały informację publiczną – nie podlegałyby one jednak ujawnieniu z uwagi na przepis art. 5 ust. 2 ustawy (ograniczający prawo do informacji publicznej z uwagi na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy), gdyż z jednej strony stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa prowadzonego przez kontrahenta Spółki, zaś z drugiej objęte są tajemnicą handlową Spółki, wyjaśnić należy, że umowa zawarta z podmiotem świadczącym określone usługi finansowane ze środków publicznych stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu, a zgoda podmiotu, który zawarł umowę na udostępnienie jej treści nie ma znaczenia, chyba że dotyczy informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy.
Podkreślenia wymaga, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie zostało zdefiniowane pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy". W orzecznictwie sądów administracyjnych, zostało wyrażone stanowisko, zgodnie z którym tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz. 1503 ze zm., dalej przywoływanej jako: "z.n.k."), a pojęcia te pokrywają się zakresowo, przy jednoczesnym wskazaniu, że tajemnica przedsiębiorcy, w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej.
Stosownie do art. 11 ust. 4 z.n.k. przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Co do zasady treść umowy zawartej z przedsiębiorcą i finansowanej ze środków publicznych, stanowi informację publiczną, chyba że umowa ta zawiera informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z.n.k., przy czym przesłanki uznania tych informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa należy interpretować ściśle, a ich wskazanie należy do obowiązków podmiotu, który je powołuje.
Na uwzględnienie zasługuje wyrażony w orzecznictwie pogląd, że przy kolizji prawa do informacji z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji. Zważywszy, że w ramach gospodarki rynkowej nie istnieje przymus zawierania umów z podmiotami publicznymi, określony podmiot, w tym osoba prawna, zawierając umowę cywilnoprawną z podmiotem publicznym nie może oczekiwać, że w zakresie takich danych jak imię lub firma, przedmiot umowy, wysokość wynagrodzenia zachowa prawo do prywatności (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 33/16).
Ponadto podkreślenia wymaga, że nie jest uzasadnione stanowisko, iż w przypadku, gdy informacje związane są z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wystarczające jest, aby przedsiębiorca podjął w stosunku do tych informacji środki ochrony w celu zachowania ich w poufności, czyli że informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako nierozpoznawalnej dla osób trzecich. Art. 5 ust. 2 ustawy określa bowiem wyjątek od zasady jawności informacji publicznych, nie może zatem być interpretowany w sposób naruszający tą zasadę. W konsekwencji interpretacja dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji publicznej na podstawie arbitralnej decyzji przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą. Przyjęcie takiego stanowiska czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, ponieważ dla pozbawienia go dostępu do szerokiego kręgu informacji wystarczającym byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowane przez przedsiębiorcę zastrzeżenie, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 603/15).
Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że złożone przez przedsiębiorcę ewentualne zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, zgodnie z obowiązującym prawem przesądzi, że zastrzeżone przez niego informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Jeżeli natomiast w wyniku sądowej kontroli okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorcy, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 321/13)
W przedmiotowej sprawie brak wyczerpującego wyjaśnienia powyższych kwestii, uniemożliwia kontrolę Sądu co do prawidłowości kwalifikacji przez Spółkę wnioskowanej informacji z punktu widzenia art. 5 ust. 2 ustawy, w sytuacji gdy podstawę odmowy udzielenia wnioskowanych danych stanowiło nie przyznanie im przez Spółkę waloru informacji publicznej.
Reasumując stwierdzić należy, że dostrzeżone nieprawidłowości przy wydaniu zaskarżonych decyzji, obligują Sąd do wyeliminowania tych aktów z obrotu prawnego.
16. Ponownie rozpoznając sprawę podmiot zobowiązany winien rozpatrzyć wniosek Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z uwzględnieniem wytycznych oraz ocen prawnych wyrażonych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
17. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 27 lutego 2017 r. W przedmiocie kosztów postępowania postanowiono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło