VI SA/Wa 1154/17
WyrokWSA w Warszawie2017-09-07
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Joanna Kruszewska-Grońska, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi pojazdu jest zasadna, jeśli kontrola wykazała jedynie to naruszenie, a nie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu lub nacisków osi wielokrotnych, a użyte do pomiaru wagi posiadały ważne świadectwa legalizacji, ale brakowało dokumentów homologacji i instrukcji obsługi?Ratio decidendi
Kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi pojazdu jest zasadna, nawet jeśli brakowało dokumentów homologacji i instrukcji obsługi wag użytych do pomiaru, o ile wagi te posiadały ważne świadectwa legalizacji, a jedynym stwierdzonym naruszeniem było przekroczenie nacisku na pojedynczej osi. Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, który uznał, że w takiej sytuacji kluczowe jest ustalenie prawidłowości pomiaru nacisku pojedynczej osi, a brak dokumentów homologacji i instrukcji nie stanowił podstawy do uchylenia decyzji, jeśli organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo materialne.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi pojazdu. Skarżący zarzucał m.in. niewłaściwe przeprowadzenie kontroli, użycie uszkodzonych wag, brak pomiarów innych parametrów pojazdu oraz nieprawidłowe określenie strony postępowania. Sąd I instancji uchylił pierwotne decyzje z powodu braku dokumentacji wag. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że kluczowe jest ustalenie prawidłowości pomiaru nacisku pojedynczej osi, a brak dokumentów homologacji i instrukcji nie był wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji, jeśli jedynym naruszeniem było przekroczenie nacisku na pojedynczej osi.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania R. S. (dalej też "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych.
Decyzja została wydana w oparciu o przepis 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 - dalej "kpa"), art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. - dalej "prd"), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm. - zwanej dalej "udp").
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] października 2013 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pięcioosiowy pojazd członowy, składający się z dwuosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem tym kierował K. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem azotanu potasowego w workach, umieszczonych na paletach (ładunek podzielny) z miejscowości L. (Dania) do L., w imieniu przedsiębiorcy R. S. (prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "R.". Droga, na której stwierdzono przejazd i dokonano zatrzymania do kontroli ww. pojazdu została zaliczona do dróg krajowych, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Zatrzymany pojazd został zważony na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi za pomocą wag do pomiarów statycznych o numerach: 856008 i 856007 typu SAW 10C/II.
W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego 10.85 t, zatem przekroczenie wartości dopuszczalnej przewidzianej dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t o wartość 0,85 t. Nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu.
Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. W protokole zawarto zapis, że kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli na polecenie przełożonego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 64 i art. 140 aa ust. 1-3 p.r.d. oraz art. 104 § 1 k.p.a., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł stwierdzając, że kontrolowany pojazd członowy jest pojazdem nienormatywnym, mieszczącym się w wymaganiach w zakresie dopuszczalnych parametrów wymiarowo-wagowych, przewidzianych dla zezwolenia kategorii IV.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie
i zarzucając organowi I instancji:
- niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego w postaci zaniechania przeprowadzenia pomiarów wysokości, szerokości, długości i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego, co uniemożliwia przyporządkowanie parametrów kontrolowanego pojazdu do którejkolwiek kategorii zezwoleń spośród określonych w załączniku nr 1 do p.r.d. (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.),
- niezrozumiałe uzasadnienie decyzji (art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.),
- przeprowadzenie kontroli przez nieuprawnionego do prowadzenia samodzielnych czynności kontrolnych pracownika Inspekcji Transportu Drogowego (art. 75 § 1 k.p.a., art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym,), - naruszenie zasady praworządności i zasady obiektywizmu przez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów przeprowadzonych uszkodzonymi wagami oraz na protokole kontroli, który nie jest wiarygodnym dokumentem,
- nieprawidłowe zastosowanie art. 140 aa ust. 1 p.r.d., prowadzące do naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 – 8 k.p.a.,
- naruszenie art. 140 aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 p.r.d. przez jego niezastosowanie w sprawie,
- rażące naruszenie przez organ I instancji ustawowych terminów rozpatrzenia sprawy (art. 8 i art. 35 k.p.a.),
- nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów z dokumentów pozostających w dyspozycji załadowcy, mających potwierdzić, iż pomiędzy stronami przewozu z dnia [...] października 2013 r. nie istniała umowa przenosząca odpowiedzialność za czynności załadowcze na przewoźnika (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 123 § 1 k.p.a.)
Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], powołując się na obowiązujące w sprawie przepisy prawa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że pomiarów dokonano przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II, które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu z datą ważności do 31 grudnia 2014 r. (dla wagi o nr 856008) i do 31 października 2014 r. (dla wagi o nr 856007). Kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi. Naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnych ładowności pojazdu i dopuszczalnej (rzeczywistej) masy całkowitej.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, że zastosowane wagi typu SAW 10C/II nie służą do wyznaczania nacisków osi wielokrotnych czy rzeczywistej masy całkowitej. Argumentację w tym zakresie GITD uznał za bezprzedmiotową, ponieważ podczas kontroli stwierdzono jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu.
Odnośnie zarzutu skarżącego co do przeprowadzenia kontroli przez nieuprawnionego pracownika Inspekcji Transportu Drogowego organ odwoławczy wskazał na art. 76 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, z którego wynika, kto może być inspektorem Inspekcji Transportu Drogowego Młodszy kontroler transportu drogowego to jedynie stanowisko urzędnicze, zajmowane w dniu kontroli przez kontrolującego inspektora Inspekcji Transportu Drogowego w ramach korpusu służby cywilnej.
Poza tym organ odwoławczy podniósł, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest odpowiedzialnością niezależną od odpowiedzialności innych podmiotów, określonych w art. 140 aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. (organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy, spedytora). Kara pieniężna może być nałożona na te podmioty równocześnie, obok odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd, a nie zamiast i tylko w przypadku, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 art. 140 aa p.r.d. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo ustaliły stronę postępowania, gdyż zgodnie z art. 140 aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Skarżący nie przedstawił w sprawie dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia w oparciu o art. 140 aa ust. 4 p.r.d.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów organ odwoławczy zauważył, że niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem w tym zakresie istnieje odrębny tryb odwoławczy.
W skardze złożonej do sądu administracyjnego skarżący wniósł
o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, powtarzając zarzuty z odwołania (za wyjątkiem naruszenia art. 8 i art. 35 k.p.a.). Dodatkowo zarzucił nieprawidłowe zastosowanie art. 140 aa ust. 3 p.r.d. poprzez uznanie strony za podmiot wykonujący przejazd lub podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, prowadzące w konsekwencji do błędnego określenia strony postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w jego ocenie podmiotem wykonującym przejazd był kierowca K. K., który był obecny przy załadunku towaru, prowadził pojazd członowy poddany kontroli i "przejeżdżał danym pojazdem pomiędzy dwoma punktami". Tak więc nałożenie na skarżącego kary za przejazd pojazdem nienormatywnym nie mogło odbyć się w oparciu o art. 140 aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., ponieważ nie był on podmiotem wykonującym przejazd. Organy nie wykazały też, że skarżący był zaangażowany w przewóz drogowy jako podmiot wymieniony w art. 140 aa ust. 3 pkt 2 P.r.d.
Skarżący zarzucił organom, że - jak wynika z protokołu kontroli - nie dokonały sprawdzenia długości, wysokości, szerokości i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, co było powodem niepodpisania protokołu przez kierowcę. Tym samym nie ma możliwości zweryfikowania, czy wypełniał on przesłanki do wydania zezwolenia kategorii IV, gdyż arkusz pomiarowy, na który powołują się organy, nie jest żadnym dowodem w sprawie, podobnie jak protokół kontroli, który nie zawiera podpisu kierowcy. Organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, ponieważ nie przesłuchały kierowcy w charakterze świadka na okoliczność sposobu kontroli oraz przyczyn odmowy podpisania protokołu kontroli. Skarżący do skargi dołączył oświadczenie kierowcy, z którego wynika, że wagi w chwili kontroli były niesprawne, a wyniki ważenia niemiarodajne.
Skarżący wskazał, że pomiar rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu wagami SAW 10C/II jest niemiarodajny, nie daje rękojmi rzetelnego wyznaczenia tej wielkości, gdyż nie służą one do wyznaczania nacisków osi wielokrotnych czy rzeczywistej masy całkowitej, na dowód czego powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyroki WSA w Warszawie w sprawach: VIII SA/Wa 239/13 i VI SA/Wa 1595/12).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skarżonym orzeczeniu.
Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 2456/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.
W ocenie Sądu I instancji nieprzekonujące były wyjaśnienia organów, co do prawidłowości przebiegu ważenia zastosowanymi wagami typu SAW 10C/II o numerach: 856008 i 856007. Wskazał, że posiadały one aktualne świadectwa legalizacji ponownej, wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu, kontrola pojazdu odbyła się w miejscu zatwierdzonym do tego typu czynności. Stwierdził, że do akt sprawy nie dołączono instrukcji obsługi wymienionych wag, na którą powoływały się organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji, przedstawiając sposób postępowania podczas pomiarów masy całkowitej oraz nacisku kół kontrolowanego pojazdu. Ten brak, zdaniem Sądu, uniemożliwił zweryfikowania, czy pomiary koniecznych parametrów kontrolowanego pojazdu zostały dokonane zgodnie z wytycznymi zawartymi w instrukcji, w której producent danego typu wag określa zasady ich użytkowania. Zauważył, że z analizy materiału dowodowego wynikało, że organy pomniejszyły uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi o 2% i zaokrągliły je do 0,1 t w górę, powołując się na wewnętrzne zarządzenie GITD nr 50/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, którego również brak było w aktach. Również brak było kserokopie świadectw zgodności przedmiotowych wag, na które powoływał się organ w uzasadnieniu decyzji. Sąd zauważył ponadto, że organy obu instancji powołały się na załączone do akt świadectwa legalizacji ponownej wag typu SAW 10C/II oraz protokół pochylenia terenu w miejscu przeznaczonym do ważenia pojazdów, jednak ze świadectw legalizacji wynikało tylko, że zastosowane do ważenia wagi mają klasę dokładności III i spełniają wymagania, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarów (Dz.U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152).
Zdaniem Sądu, w przypadku kwestionowania przez stronę sposobu przeprowadzonego ważenia, istotnym było zgromadzenie dokumentacji, potwierdzającej spełnienie zarówno wymogów prawnych, jak i wymogów technicznych stawianych przez producenta użytych wag. W sprawie dołączone zostały tylko świadectwa legalizacji ponownej wag typu SAW 10C/II. Brak było świadectw zgodności, homologacji oraz instrukcji obsługi, co czyniło niemożliwym sprawdzenie, czy przedmiotowe wagi posiadały homologację na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów, czy można za ich pomocą mierzyć naciski osi zespołu pojazdów, a jeśli tak, to w jaki sposób, w jakich konfiguracjach. Organy nie wyjaśniły również, czy dla prawidłowego zważenia kontrolowanego pojazdu członowego ma znaczenie fakt, że jak wynikało ze świadectw legalizacji ponownej, obciążenie maksymalne każdej z użytych wag wynosiło maksymalnie 10.000 kg.
Główny Inspektor Transportu Drogowego skargą kasacyjną zaskarżył w całości ww. wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
1. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w zakresie ustaleń faktycznych sprawy organ nie wyjaśnił wątpliwości, czy przy użyciu wagi typu SAW 10C/II możliwe było określenie masy całkowitej kontrolowanych pojazdów, co wymagało uzyskania stanowiska Głównego Urzędu Miar, podczas gdy Sąd nie dostrzegł, że podczas ważenia zespołu pojazdów stwierdzono wyłącznie przekroczenie pojedynczej osi napędowej pojazdu, nie stwierdzono natomiast przekroczeń w zakresie nacisków na osi wielokrotnej ani dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, wobec czego wątpliwości Sądu I instancji co do możliwości wyznaczania za pomocą wag SAW 10C/II masy całkowitej pojazdu oraz zawarte w wyroku wytyczne zasięgnięcia w tym zakresie opinii Głównego Urzędu Miar pozostają bez związku ze sprawą;
2. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w zakresie ustaleń faktycznych sprawy organy nie wyjaśniły wątpliwości, czy przy użyciu wag typy SAW 10C/II możliwe było określenie masy całkowitej pojazdu, co wymagałoby uzyskania stanowiska Głównego Urzędu Miar, podczas gdy w sprawie kontroli pojazdów poddany został zespół dwóch pojazdów składający się z trzyosiowego samochodu ciężarowego oraz dwuosiowej przyczepy, co do których to pojazdów dopuszczalność pomiaru w zakresie ich masy całkowitej przy użyciu jednego zespołu wag typu SAW 10C/II wprost wynika ze świadectwa homologacji oraz stanowiącego jego integralną część – instrukcji obsługi tych wag;
3. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., przejawiające się w błędnym oparciu przez Sąd I instancji swojego wyroku na orzeczeniu NSA z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1315/13 i tym samym przywołaniu na użytek rozpoznawanej sprawy argumentacji i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w tym wyroku, podczas gdy na gruncie sprawy będącej przedmiotem rozpoznania NSA była kontrola, gdzie jeden z pojazdów – naczepa – faktycznie wyposażona była w liczbę osi większą niż trzy, natomiast w niniejszej sprawie kontroli poddany został zespół pojazdów składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego oraz trzyosiowej przyczepy;
4. z ostrożności procesowej, prawa materialnego, art. 1 ust. 2 lit. a) pkt ii dyrektywy Parlamentu i Rady nr 2009/23/WE (poprzedzone przez obowiązujące w dacie dopuszczenia wag SAW 10C do użytkowania – art. 1 ust. 2 lit. a) pkt 2 i 3 dyrektywy Rady nr 90/384/EWG), § pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2008 r., Nr 26, poz.152) polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu SAW 10C/II w przypadku wyznaczania nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdów mogą służyć wyłącznie do pomiaru pojazdów o maksymalnie trzech osiach składowych, podczas gdy przepisy te wprost dopuszczają przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu jak i jego masy całkowitej, co potwierdzają w sposób jednoznaczny informacje zamieszczone między innymi w pkt 2.5 instrukcji obsługi tych wag.
Podnosząc te zarzuty organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasadzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 1434/17 uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. NSA wskazał, że istotnie, jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Warszawie, akta administracyjne nie zawierały tak dokumentu homologacji wag SAW 10C/II wykorzystanych podczas kontroli pojazdu skarżącej jak i instrukcji ich obsługi pochodzącej od ich producenta. Materiał dowodowy akt postępowania administracyjnego ograniczał się, w odniesieniu do tych urządzeń, wyłącznie do świadectw legalizacji ponownej. Trafnie również Sąd I instancji wskazał, że dokumenty te powinny być dołączone do akt sprawy, albowiem umożliwiałyby przeprowadzenie weryfikacji możliwych do przeprowadzenia tymi wagami sposobów ważenia pojazdów, a więc w konfiguracjach pomiarów nacisków osi pojedynczych, wielokrotnych jak również masy całkowitej pojazdów. Jednakże zdaniem NSA, mając jednakże na uwadze fakt, że jedynym naruszeniem skutkującym nałożeniem kary było stwierdzone przekroczenie nacisku pojedynczej osi skontrolowanego pojazdu, zbędnym było ustalanie czy za pomocą użytych w sprawie wag możliwym było przeprowadzenie ważenia masy całkowitej zespołu pojazdów i ich nacisków osi wielokrotnych i czy pomiary te zostały przeprowadzone zgodnie z wytycznymi zawartymi w instrukcji producenta. Te parametry, co należy raz jeszcze podkreślić, nie zostały naruszone – organ kontrolujący nie stwierdził przekroczenia masy całkowitej pojazdu skarżącej i nacisków osi wielokrotnych co znalazło jednoznaczne odzwierciedlenie w motywach obu wydanych w sprawie decyzji, gdzie wskazano, że współczynniki te mieściły się w granicach dopuszczonych przepisami prawa.
Zdaniem NSA zasadnicze znaczenia w sprawie miało natomiast ustalenie, czy przeprowadzone ważenie pojedynczej osi napędowej spornego pojazdu odbyło się zgodnie z zapisami wynikającymi z homologacji i instrukcji obsługi wag. Kwestia ta nie została poddana kontroli Sądu I instancji, a właśnie ona powinna być przedmiotem oceny w aspekcie prawidłowości i zgodności z prawem wydanych decyzji. Innymi słowy, ocenie powinny zostać poddane ustalenia na podstawie, których stwierdzono przekroczenie rzeczywistego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu (ciągnika siodłowego) o 0,85 tony, przy uwzględnieniu informacji wynikających z danych zawartych tak w świadectwach legalizacji ponownej wag co do obciążenia maksymalnego, działki legalizacyjnej i elementarnej, wymienionych w charakterystyce przyrządu zawartych w świadectwie jak i z uwzględnieniem, brakujących dokumentów, homologacji i stanowiącego jej integralną część instrukcji obsługi wag użytych podczas kontroli.
NSA podniósł, że organ powinien był, w ramach prowadzonego postępowania, załączyć do akt administracyjnych poza świadectwami legalizacji ponownej wag również dokumenty homologacji tych urządzeń i łączących się z nimi instrukcji obsługi. Okoliczność ta, z przywołanych wyżej powodów nie mogła jednak stać się przyczyną uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji z uwagi na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji mógł, bowiem jeszcze przed wyznaczeniem rozprawy wezwać do przedłożenia przez organ wymienionych dokumentów, na które jak sam zwrócił uwagę, powoływano się w motywach decyzji obu instancji. Mógł również przeprowadzić uzupełniający dowód z tych dokumentów. Niewątpliwie, bowiem wyegzekwowanie od organu dokumentów homologacji i instrukcji obsługi wag, miało istotny wpływ na wyjaśnienie sprawy w kontekście podstawy nałożenia na skarżącego kary za stwierdzone przekroczenie nacisku na osi pojedynczej pojazdu. Nie prowadziłoby natomiast do nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego i co najważniejsze, nie prowadzałoby do zamian stanu faktycznego sprawy a służyłoby wyłącznie ocenie i weryfikacji zawartej w rozstrzygnięciach organów argumentacji dotyczącej spełniania wymagań prawnych i technicznych wag do przeprowadzenia określonego rodzaju pomiarów, w tym przede wszystkim pomiaru nacisku osi pojedynczej pojazdu.
NSA przyznał rację skarżącemu kasacyjnie organowi, że Sąd I instancji w sposób wadliwy sformułował w końcowej części uzasadnienia wyroku wskazania, co do dalszego postępowania w sprawie opierając się na motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1315/13, w której to sprawie ważeniu poddane została masa całkowita pojazdu oraz jego osi wielokrotne, a więc innego rodzaju pomiary wagi pojazdu niż w przedmiotowej sprawie.
W ocenie NSA zbędnym jest uzupełnianie przez organ materiału dowodowego o opinię Głównego Urzędu Miar w przedmiocie zastosowania jednej pary wag typu SAW 10C/II do pomiaru nacisków na osie w pojazdach więcej niż trzyosiowych i zastosowania tych wag do pomiaru masy całkowitej pojazdów, skoro w sprawie nałożenie kary było wynikiem stwierdzonego przekroczenia nacisku na jednej osi dwuosiowego ciągnika siodłowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 1434/15 wydanym na skutek skargi kasacyjnej organu od wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2456/14.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09). Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, jak również organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 1434/15, zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć.
Mając na uwadze wskazany wyżej zakres kognicji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W dniu [...] października 2013 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pięcioosiowy pojazd członowy, składający się
z dwuosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem tym kierował K. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem azotanu potasowego w workach, umieszczonych na paletach (ładunek podzielny) z miejscowości L. (Dania) do L., w imieniu skarżącego R. S.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm:
- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu - 10,85 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,85 t,
Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż kierowca wykonywał przejazd z ładunkiem podzielnym w postaci worków umieszczonych na paletach.
W myśl art. 2 ust. 35 lit. b p.r.d. ładunek niepodzielny to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku
Stosownie do art. 64 ust. ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii 1 lub kategorii II. Stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 p.r.d. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 p.r.d. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia za przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że użycie słowa "jak" oznacza, że w przypadku naruszenia zakazu określonego w art. 64 ust. 2 prd, tj. w przypadku przewożenia ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym nie spełniającym warunków zezwolenia kategorii I lub II, organ winien nakładać kary stosując odpowiednio przepisy dotyczące pojazdów spełniających cechy określone dla wyższych kategorii zezwoleń. "Odpowiedniość" stosowania przepisów określających wysokość kar (tj. z art. 140ab ust. 1 p.r.d.) oznacza zatem, że kara za przejazd powinna być wymierzona tak jakby był realizowany przejazd pojazdem nienormatywnym bez naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d., tj. tak jakby był realizowany przejazd bez zezwolenia określonej kategorii, co też zostało podkreślone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym be zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Stosownie do art. 41 ust. 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 u.d.p. znalazła się delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8
- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony obowiązującym w dniu kontroli rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061).
Stosownie do ust. 3 art. 41 u.d.p.. drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Droga krajowa nr [...] na odcinkach [...] została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
W przedmiotowej sprawie stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosi 10,85 t, a zatem nastąpiło przekroczenie wartości dopuszczalnej przewidzianej dla dróg dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t o 0,84 t.
Organy administracyjne prawidłowo ustaliły, iż należało nałożyć karę pieniężnĄ za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu po drodze krajowej:
a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,
b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m.
c) o długości nieprzekraczającej:
- 15 m dla pojedyńczego pojazdu,
- 23 m dla zespołu pojazdów,
- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach
d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedyńczej osi napędowej do 11,5 t.
Zgodnie z art. 140 ab ust. 1-2 ww. ustawy:
1. Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:
1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;
2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;
3) za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach;
4) 5.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt bez potwierdzonego zawiadomienia zarządcy drogi, o którym mowa w art. 64c ust. 9;
5) 3.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt niezgodnie z warunkami określonymi przez zarządcę drogi, o którym mowa w art. 64c ust. 9;
6) 6.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt przy zgłoszonym przez zarządcę drogi sprzeciwie, o którym mowa w art. 64c ust. 10;
7) 2.000 zł - za niedotrzymanie warunków przejazdu określonych dla zezwolenia kategorii VII lub podanych w tym dokumencie.
2. W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Tym samym w sprawie prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że w toku kontroli nie określono w rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, albowiem wagi użyte do pomiaru masy całkowitej pojazdu nie dają rękojmi rzetelnego wyznaczenia tej wielkości, wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem zajętym przez NSA w ww. wyroku z dnia 7 lutego 2017 r., którym Sąd rozpoznając niniejszą sprawę jest związany na podstawie art. 190 p.p.s.a., jedynym naruszeniem stwierdzonym w drodze kontroli było przekroczenie nacisku pojedynczej osi skontrolowanego pojazdu, zbędnym było ustalanie, czy za pomocą użytych w sprawie wag możliwym było przeprowadzenie ważenia masy całkowitej zespołu pojazdów i ich nacisków osi wielokrotnych i czy pomiary te zostały przeprowadzone zgodnie z wytycznymi zawartymi w instrukcji producenta.
Zdaniem NSA zasadnicze znaczenia w sprawie miało natomiast ustalenie, czy przeprowadzone ważenie pojedynczej osi napędowej spornego pojazdu odbyło się zgodnie z zapisami wynikającymi z homologacji i instrukcji obsługi wag.
W świetle powyższych wskazań, Sąd na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. przeprowadził z urzędu dowód z instrukcji wag SAW 10C/II wraz uwierzytelnionym tłumaczeniem z języka niemieckiego świadectwa homologacji typu WE.
W świetle zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów oraz dokumentów załączonych w trybie art. 106 p.p.s.a. na rozprawie przed sądem wynika, że w przedmiotowej sprawie dokonano ważenia kontrolowanego pojazdu za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II, które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu z datą ważności do 31 grudnia 2014 r. (dla wagi o nr 856008) i do 31 października 2014 r. (dla wagi o nr 856007). Jak stanowi instrukcja obsługi wagi typu SAW 10C/II eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków jest możliwa na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nierównej nawierzchni należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Jeżeli równoczesne ważenie nie jest możliwe, wówczas pod koła należy położyć tzw.. ślepe podkładki (pkt 2.4 instrukcji). Jednakże ślepe podkładki można wyeliminować jeżeli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi (uwaga 2 do pkt 2.4 instrukcji). Stanowisko, na którym przeprowadzono pomiary kontrolowanego pojazdu, wyposażone było we wnęki o wysokości dostosowanej do wysokości wag, a więc nie występowała konieczność zastosowania podkładek wyrównawczych. Pojazd był ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych, najeżdżał po kolei poszczególnymi osiami na parę wag, a następnie wyniki pomiarów poszczególnych osi zostały zsumowane, w wyniku czego otrzymano naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że użycie w sprawie wag IIII klasy dokładności nie miało żadnego wpływu na wymiar nałożonej na skarżącego kary, ponieważ w przypadku tego rodzaju wag w załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. nr 26, poz. 152) określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, że największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e ("e"=50 kg). W przedmiotowej sprawie będzie to masa 150 kg, ponieważ podczas legalizacji ponownej dopuszcza się dwukrotne wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę. Taki obowiązek został wprowadzony wewnętrznym zarządzeniem nr 50/2011 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez inspektorów ITD. Należy zgodzić się z organem, że rzeczywisty wynik pomiaru spowodowałby nałożenie surowszej kary pieniężnej, a strona nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dowodów mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ kontrolujący.
Świadectwa legalizacji ponownej oraz protokół z pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdu kierowcy przed dokonaniem ważenia; kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli, którego kierowca odmówił podpisania, korzystając z art. 74 § 2 ustawy o transporcie drogowym. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że kierowca mógł wnieść zastrzeżenia do czynności ważenia, ale żadnych uwag do protokołu nie zgłosił. Tym samym za chybioną należy uznać argumentację skarżącego, że odmowa podpisania protokołu kontroli przez kierowcę wynika z jego odmiennego stanowiska co do normatywności pojazdu członowego w zakresie szerokości, wysokości i długości czy też niesprawności zastosowanych wag, szczególnie że w protokole kontroli zawarto adnotację, że kierowca odmówił podpisania protokołu "z polecenia przełożonego".
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że w toku kontroli nie zmierzono długości, wysokości i szerokości kontrolowanego pojazdu członowego, wskazać należy, że z analizy treści powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że pojazd jest nienormatywny nie tylko wtedy, kiedy będą przekroczone wszystkie wymienione w nim parametry, ale przez użycie spójnika "lub" wystarczy, aby pojazd przekroczył co najmniej jeden dopuszczalny parametr, by uznać go za nienormatywny. Podczas przedmiotowej kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 0,85 t w stosunku do dopuszczalnych 10 t i w związku ze stwierdzonym naruszeniem norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi została nałożona kara pieniężna, natomiast pozostałe parametry (wymiary oraz rzeczywista masa całkowita) nie wykazały przekroczenia. Sąd podziela stanowisko organu, że naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu i dopuszczalnej/rzeczywistej masy całkowitej (DMC/RMC).
W ocenie Sądu niezasadny jest także skarżącego, że organy nieprawidłowo ustaliły adresata zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wskazano, z treści art. 140 aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia nakłada się w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną na podmiot wykonujący przejazd. Niewątpliwie, wbrew zarzutom skargi, takim podmiotem wykonującym kontrolowany przejazd był skarżący, a nie jego kierowca, czy też załadowca. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: "R." w ramach licencji nr [...], dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, natomiast kierowca K. K. w dniu [...] października 2013 r. wykonywał transport azotanu potasowego w imieniu i na rzecz skarżącego. Odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego transport ma charakter odpowiedzialności obiektywnej w tym znaczeniu, że nie jest uzależniona od istnienia winy po jego stronie. Organ nie ma obowiązku prowadzić postępowania dowodowego na okoliczność istnienia lub nieistnienia winy po stronie przedsiębiorcy, czy też prowadzącego pojazd kierowcy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2007 r., VI SA/Wa 689/07, Lex nr 495236). Kara administracyjna za przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu jest niezależna od winy czy też zaniedbania właściciela pojazdu i jest nakładana w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie p.r.d. skutku. Odpowiedzialność przewoźnika za przejazd po drodze krajowej pojazdem nienormatywnym jest odpowiedzialnością niezależną od innych podmiotów, o których mowa w art. 140 aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. (organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy lub spedytora). Skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby go zwolnić z powyższej odpowiedzialności administracyjnej, zgodnie z art. 140 aa ust. 4 p.r.d.
Ponadto podkreślenia wymaga, że wbrew twierdzeniom skarżącego ustawodawca nie wskazał "kierowcy" jako adresata takiej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Kierowca podczas kontroli drogowej podlega odpowiedzialności za stwierdzone wykroczenie. O tym, że pojęcia "podmiot wykonujący przejazd" nie można utożsamiać z kierowcą pojazdu, świadczą przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - np. art. 92, który określa przypadki, w jakich kierowca podlega karze grzywny (ale nie karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej). Ustawodawca w treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, nie określił kierującego pojazdem jako stronę postępowania administracyjnego, lecz wskazał jasno, że stroną postępowania administracyjnego jest podmiot wykonujący przejazd. Podmiotem wykonującym przejazd jest zaś ten, na czyją rzecz jest on wykonywany. Kierowca wykonuje jedynie czynności kierowania pojazdem, jest dzierżycielem pojazdu, nie wykonuje przejazdu dla siebie lecz dla innej osoby.
Sąd za nietrafny uznał zarzut strony dotyczący braku kompetencji osoby przeprowadzającej kontrolę, tj. młodszego kontrolera transportu drogowego. Stosownie do treści art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym inspektorem może być osoba, która posiada obywatelstwo polskie, ma nienaganną opinię i nie była karana za przestępstwo umyślne, legitymuje się świadectwem dojrzałości po zdanym egzaminie maturalnym, posiada prawo jazdy co najmniej kategorii B, ukończyła 25 lat oraz posiada wymagany stan zdrowotny, złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny. Tak też było w niniejszym przypadku. Kontrolujący ukończył szkolenie zakończone egzaminem państwowym z wynikiem pozytywnym i uzyskał tytułu inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. Natomiast "kontroler transportu drogowego" to jedynie stanowisko urzędnicze zajmowane przez kontrolującego inspektora Inspekcji Transportu Drogowego w ramach korpusu służby cywilnej. W dniu przeprowadzenia kontroli kategorie stanowisk inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego były zamieszczone w załączniku do treści rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 2009 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługującym członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2009 r. nr 211 poz. 1630 ze zm.). Kontrolę przeprowadził więc inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, który w tym dniu zajmował stanowisko kontrolera transportu drogowego w ramach korpusu służby cywilnej. Podział stanowisk w wojewódzkich inspektoratach transportu drogowego na młodszego kontrolera transportu drogowego, kontrolera transportu drogowego, starszego kontrolera transportu drogowego, młodszego inspektora transportu drogowego, inspektora transportu drogowego i starszego inspektora transportu drogowego został wprowadzony na potrzeby przepisów dot. Służby Cywilnej, rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej z dnia 9 grudnia 2009r.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, iż w kontrolowanej sprawie organy obydwu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy wypełniły także obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadziły w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 9 i 10 k.p.a.
Jak wynika z akt sprawy, wyniki pomiarów kontrolowanego pojazdu nie budzą jakichkolwiek wątpliwości. Nie budzi także zastrzeżeń Sądu wysokość nałożonej kary, którą to kwestię organy wyjaśniły w sposób należyty.
W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia w zaskarżonej decyzji wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i przepisów procesowych. Organy administracji nie naruszyły przepisów k.p.a., a ponadto wypełniły obowiązek wynikający z art. 7 oraz art. 77, 80 k.p.a. i zgromadziły w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuściły jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Nadto zaskarżona decyzja zawierała niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a., w szczególności uzasadnienie faktyczne i prawne – stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło