II OSK 400/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-10
Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak, sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki orzecznicze I i II stopnia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, nawet jeśli strona kwestionuje ich ustalenia?Ratio decidendi
Orzeczenia lekarskie wydane przez kompetentne jednostki orzecznicze w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, o ile zostały wydane z zachowaniem norm prawnych i nie budzą wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organ administracji publicznej nie ma prawa do samodzielnej oceny merytorycznej dokumentacji medycznej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania, lecz jest zobligowany przyjąć ustalenia zawarte w orzeczeniu lekarskim.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H.D. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej (przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej). H.D. twierdziła, że jej praca biurowa, w tym obsługa komputera, przyczyniła się do powstania schorzenia. Dwie jednostki orzecznicze (Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy) wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując na brak istotnego związku przyczynowego między wykonywaną pracą a schorzeniem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 grudnia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 376/17 w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Z. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [..] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 376/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę H. D. na decyzję [..] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [..] z dnia [..] stycznia 2017 r. w przedmiocie choroby zawodowej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [..] w związku z otrzymanym w dniu 5 maja 2015 r. zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u H. D., w dniu 11 maja 2015 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie. W toku postępowania H. D. została zbadana w kierunku choroby zawodowej w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., który w dniu [..] lutego 2016 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [..] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej - poz. 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych. W podsumowaniu orzeczenia stwierdzono, że praca na stanowisku st. specjalisty księgowości, głównej księgowej - praca biurowa, w tym przy obsłudze komputera nie wymagała w długich okresach czasowych wykonywania ruchów monotypowych prostowania i rotacji, odwracania i nawracania, prostowania w stawie łokciowym przy nadgarstku zgiętym grzbietowo, silnego zaciskania pięści, nie stwarzała ryzyka uszkodzenia przyczepów mięśni prostowników nadgarstka do nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej i jego przewlekłego zapalenia, nie stwarzała również ryzyka uszkodzenia przyczepów mięśni zginaczy nadgarstka do nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej prawej i jego przewlekłego zapalenia.
Nie zgadzając się z treścią ww. orzeczenia H. D. złożyła wniosek o przeprowadzenie badań w jednostce orzeczniczej II stopnia tj. Instytucie Medycyny Pracy im. [..] w [..], który w dniu [.]czerwca 2016 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [..] o braku podstaw do rozpoznania wskazanej choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że według kart oceny narażenia zawodowego uzupełnionych o wywiad z pacjentką - H. D. pracowała kolejno na stanowiskach: pomocnika sekretarza sądowego w Sądzie Rejonowym w K. w latach 1978 r. – 1979 r., referenta w Urzędzie Gminy i Miasta w S. w latach 1980 r. – 1993 r., głównej księgowej (pół etatu) w ZOZ przy ul. S. w S. w latach 1991 r. – 1993 r., następnie na tym samym stanowisku w wymiarze pełnego etatu w latach 1994 r. – 2001 r. Od 7 stycznia 2002 r. do 12 marca 2015 r. była zatrudniona jako specjalista ds. księgowości w [..] w K. W okresie od marca 2015 r. do września 2015 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, obecnie nie pracuje. W dalszej części uzasadnienia orzeczenia lekarskiego podano, że w trakcie hospitalizacji pacjentki w Klinice Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego Instytutu Medycyny Pracy w [..]przeprowadzono konsultację ortopedyczną. W oparciu o wynik badania ortopedycznego stwierdzono zapalenie nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej prawej w miernym nasileniu. Ponadto w orzeczeniu wskazano, że analiza czynności wykonywanych przez H. D. na stanowisku specjalisty ds. księgowości prowadzi do wniosku, że sposób wykonywania pracy nie mógł przyczynić się w istotny sposób do powstania zapalenia nadkłykci kości ramiennej prawej. W orzeczeniu IMP w [..] podano, że zawody, w których istnieje ryzyko wystąpienia powyższych zespołów to stomatolodzy, protetycy, szlifierze, praczki. Do czynności zawodowych, które mogą przyczyniać się do wystąpienia zapaleń nadkłykci należą między innymi: podnoszenie i przenoszenie ciężkich przedmiotów z koniecznością prostowania nadgarstka, silne chwytanie przedmiotów z ich podciąganiem, odwracanie i nawracanie przedramienia (szczególnie wbrew oporowi), zginanie i prostowanie nadgarstka oraz kombinacje powyższych ruchów np. podczas takich czynności jak wkręcanie śrub śrubokrętem. Podkreślono, że ryzyko narasta w przypadku pracy monotypowej, a więc takiej, w której dochodzi do powtarzania określonych cyklów czynności, wzrastając tym bardziej w razie obciążenia zewnętrznego. W oparciu o szczegółową analizę sposobu wykonywania pracy H. D. organ orzeczniczy nie potwierdził istnienia powyższych czynników ryzyka.
W odniesieniu do powyższego orzeczenia H. D. skierowała do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [..] pismo z dnia [.] lipca 2016 r., w którym m.in. nie zgodziła się z argumentami przedstawionymi w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w [.]
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [..] po analizie tego pisma uznał, że nie wnosi ono żadnych dodatkowych informacji mających znaczenie w sprawie i wydał w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w tym ocenę narażenia zawodowego, a także orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [.]. oraz Instytutu Medycyny Pracy w [.] decyzję z dnia [..] sierpnia 2016 r. o braku podstaw do stwierdzenia u H. D. choroby zawodowej. [..] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [..], po rozpatrzeniu odwołania H.D. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [..] z dnia [..] sierpnia 2016 r., decyzją z dnia [..] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy w/w decyzję. Zdaniem organu II instancji, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [..], wydając przedmiotową decyzję, wziął pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego, a więc nie tylko orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [.]., ale również orzeczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [..] oraz karty oceny narażenia zawodowego sporządzone w toku prowadzonego postępowania. Argumentując swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Jednocześnie wyjaśnił, że stanowisko strony, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy, a powstaniem choroby wynika z subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku, lecz nie jest oparte na wiedzy medycznej. Organ II instancji zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie wydane zostały orzeczenia przez dwie kompetentne, specjalistyczne jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych i orzeczenia te są zgodne co do tego, iż brak jest podstaw do uznania zawodowej etiologii choroby u H. D. Zdaniem organu, wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości wykazały brak podstaw do rozpoznania u H. D. choroby zawodowej ze względu na brak zawodowej etiologii powstania schorzenia, zależności przyczynowo - skutkowej pomiędzy rozpoznaną chorobą, a sposobem wykonywania pracy.
Rozpoznając skargę na tę decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. A druga to ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Aby można było stwierdzić chorobę zawodową nie wystarczy zdiagnozowanie u pracownika (lub byłego pracownika), że występuje u niego co najmniej jedna z chorób wymienionych w załączniku do rozporządzenia. Również sama okoliczność wykonywania pracy w narażeniu zawodowym, czy też zachorowania w okresie pracy, nie jest równoznaczna z powstaniem choroby zawodowej. Konieczne jest bowiem powiązanie przyczynowo - skutkowe objawów danej choroby z warunkami pracy wykonywanej przez chorego.
Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe celem wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Przy czym stosownych ustaleń dokonały na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z art. 7, 77 i 80 K.p.a. oraz przepisami rozporządzenia. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze (tj. wskazane w § 5 rozporządzenia), zaś orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby. Orzeczenia lekarskie mają walor opinii biegłego, natomiast organ wydając decyzję nie jest uprawiony do kontroli merytorycznej takiego orzeczenia, gdyż nie dysponuje specjalistyczną wiedzą medyczną. Jednakże związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, gdyż podlega ocenie jak każdy inny dowód w postępowaniu z tym zastrzeżeniem, że ocenie tej nie podlega merytoryczna treść orzeczenia. Podkreślenia wymaga, że w świetle przepisów prawa orzeczenie lekarskie w istocie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, o ile nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów i jest prawidłowe pod względem formalnym (logiczne, spójne i rzeczowe, wydane przez właściwych orzeczników).
W ocenie Sądu, słusznie organ odwoławczy w realiach niniejszej sprawy uznał orzeczenia lekarskie wydane w dniu [..] lutego 2016 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [..] oraz z dnia [..] czerwca 2016 r. przez Instytut Medycyny Pracy w [..], czyli upoważnione do tego placówki służby zdrowia, za dowód w sprawie, czyniąc wynikające z nich okoliczności podstawą swoich ustaleń faktycznych. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca została poddana dwukrotnemu badaniu w uprawnionych wyżej wymienionych jednostkach orzeczniczych I i II stopnia, które wydały orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u H.D.choroby zawodowej. Przy czym, jak wynika z akt sprawy, organ odwoławczy dodatkowo zwrócił się do jednostek orzeczniczych I i II stopnia celem zajęcia stanowiska w sprawie złożonego przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji, uzyskując stosowne wyjaśnienia podtrzymujące te orzeczenia. Nie bez znaczenia jest też niewątpliwie okoliczność, że chociaż skarżąca w swoim odwołaniu jak i w skardze eksponuje pracę przy komputerze polegającą na księgowaniu faktur, sporządzaniu przelewów, księgowaniu dokonanych przelewów czy odprowadzeniu wynagrodzeń pracowników to jednak do jej obowiązków – zgodnie z zakresem obowiązków i odpowiedzialności Głównego Księgowego, powierzonych jej z dniem 1 lutego 2012 r. w [..] w K. należały także inne czynności – nie związane bezpośrednio z wykonywaniem opisywanych przez nią czynności.
Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosła H. D., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu odwoławczego mimo jej wadliwości, a to wobec błędnego ustalenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi powiązanie przyczynowo -skutkowe pomiędzy rozpoznanymi u skarżącej zmianami chorobowymi a sposobem wykonywania pracy bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego,
2) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących twierdzeń skarżącej o braku ergonomii w miejscu pracy oraz nieprzeprowadzeniu przez lekarzy orzeczniczych rzetelnego wywiadu,
3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z § 6 ust. 1 i 2 i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez uznanie, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a co za tym idzie nieuwzględnienie, iż warunki i sposób wykonywania pacy miał wpływ na powstanie choroby zawodowej i tym samym nieuzasadnione oddalenie skargi
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
W skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych nie okazały się zasadne. W kontekście powyższych zarzutów naruszenia przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające przed organami administracji publicznej rozpatrujących sprawy z zakresu chorób zawodowych należy zwrócić uwagę na szczególny charakter postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia takiej choroby. Charakteryzuje się ono istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. W myśl § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Szczególny charakter postępowania dowodowego w zakresie oceny podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wynika z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej, ani sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy lekarskiej pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej (por. wyr. NSA z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1483/14, dostępny:orzeczenia.nsa.gov.pl). Na mocy § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych rozpoznanie chorób zawodowych, a w tym i ustalenie związku przyczynowo - skutkowego między zdiagnozowanym schorzeniem a wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, należy do właściwych jednostek organizacyjnych służb zdrowia. Dane zawarte w orzeczeniach lekarskich tych jednostek stanowią na mocy § 8 ust. 1 rozporządzenia część materiału dowodowego, na podstawie którego organy inspekcji sanitarnej wydają decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia tej choroby. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych.
Mimo decydującego znaczenia opinii wydanej przez jednostkę orzeczniczą w toku postępowania w przedmiocie choroby zawodowej, dowód ten powinien podlegać ocenie stosownie do art. 80 K.p.a., w tym w kontekście pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Opinia jednostki orzeczniczej podlega jednak weryfikacji przez organ administracji publicznej wyłącznie pod względem formalnym. Z uwzględnieniem art. 80 K.p.a. w ramach tej kontroli ocenie podlega, czy wywody i wnioski sformułowane w tych orzeczeniach są należycie uzasadnione i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej i zobligowany jest przyjąć ustalenia zawarte w orzeczeniu lekarskim, jeśli nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Co za tym idzie słuszna jest konkluzja Sądu I instancji, że organy inspekcji sanitarnej zasadnie orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej w oparciu o orzeczenia lekarskie wydane w dniu [..] lutego 2016 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [..] oraz dnia [..] czerwca 2016 r. przez Instytut Medycyny Pracy w [..]. Jednostki orzecznicze I i II stopnia wypowiadały się w sprawie również celem zajęcia stanowiska w sprawie złożonego przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [..] oraz Instytut Medycyny Pracy w [..] w oparciu o analizę narażenia zawodowego, wywiad z pacjentką, dokumentację lekarską i przeprowadzone badania wykluczyły, aby praca biurowa, w tym przy obsłudze komputera, jaką wykonywała skarżąca, wymagała w długich okresach czasowych wykonywania ruchów monotypowych, a w konsekwencji uznały, że wykonywane czynności nie stwarzały ryzyka powstania choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy ujętej w pozycji 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych. Analiza powyższych orzeczeń pod względem formalnym wskazuje, że stanowią one wiarygodny dowód w postępowaniu, zaś ich rzetelność nie powinna budzić wątpliwości.
Podkreślić w tym miejscu należy, że organ II instancji przed rozpoznaniem odwołania zwrócił się instytucji, które wydały w sprawie orzeczenia lekarskie o zajęcie stanowiska wobec zarzutów stawianych przez odwołującą oraz o wskazanie, czy wykonywanie przez odwołującą czynności opisanych w odwołaniu było związane z nadmiernym obciążeniem kończyn górnych oraz zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie dlaczego wykonywane przez skarżącą czynności podczas pracy zawodowej nie mogły się przyczynić do powstania u odwołującej choroby zawodowej.
Na powyższe zapytania organ uzyskał odpowiedzi, iż analiza charakteru pracy wykonywanej przez H. D. nie pozwala na rozpoznanie choroby zawodowej, przy czym jednostka orzecznicza II stopnia dodatkowo wyjaśniła, że u skarżącej występuje wiele pozazawodowych czynników predysponujących ją do stwierdzonego u niej schorzenia mogących być przyczyną idiopatycznego (pozazawodowego) pochodzenia choroby. Nadto wskazano, że analiza czynników ryzyka (z uwzględnieniem pozazawodowych obciążeń występujących u chorej) oraz analiza sposobu wykonywania pracy nie pozwala w sposób bezsporny lub wysoce prawdopodobny stwierdzić związku zapalenia nadkłykci kości ramiennej z wykonywaną pracą, co nie pozwala rozpoznać choroby zawodowej.
Nie sposób zatem przyjąć by orzekający w sprawie organ II instancji dopuścił się zarzucanego mu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., albowiem dochował maksymalnej możliwej staranności w zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy.
Znamiennym jest także, iż mimo podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania polegającego na zaaprobowaniu przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia organów inspekcji sanitarnej zapadłego bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w uzasadnieniu tego pisma procesowego jego autor nie wskazał jakie konkretnie środki dowodowe zostały przez organ pominięte, względnie jakie dodatkowe czynności winny być przez organy przeprowadzone celem dokładnego wyjaśnienia sprawy administracyjnej. Powyższe wyraźnie wskazuje na gołosłowność podnoszonych w tym zakresie w skardze kasacyjnej zarzutów.
Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy, definicja choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden polega na ujęciu choroby w wykazie chorób zawodowych określonych cyt. rozporządzeniem, drugi zaś dotyczy związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Występowanie podstawowego elementu dla stwierdzenia choroby zawodowej, jakim jest związek schorzenia z wykonywaną pracą, został wykluczony przez lekarzy orzeczników na podstawie dogłębnej analizy stanu zdrowia pacjentki, z uwzględnieniem analizy karty narażenia zawodowego i sposobu wykonywanej przez skarżącą pracy w odniesieniu do charakteru schorzenia występującego w pozycji 19 pkt 5 w/w rozporządzenia. Wykluczono konieczność wykonywania przez skarżącą w związku z wykonywaną praca ruchów monotypowych, predysponujących do wystąpienia zapalenia nadkłykci kości ramiennej, w szczególności poprzez używanie myszy komputerowej. Ocenie specjalistów w zakresie medycyny pracy dotyczącej wykonywania przez skarżącą ruchów monotypowych nie można przeciwstawić skutecznie subiektywnej oceny skarżącej o takim charakterze wykonywanych przez nią obowiązków zawodowych. Bezpodstawna jest argumentacja skarżącej, że stanowisko lekarzy orzeczników nie zostało poparte analizą środowiska pracy skarżącej i czynności przez nią wykonywanych. Częścią orzeczeń lekarskich jest analiza przebiegu pracy skarżącej. Z uwzględnieniem zakresu obowiązków i odpowiedzialności Głównego Księgowego oraz karty narażenia zawodowego lekarze orzecznicy nie stwierdzili wykonywania przez skarżącą w środowisku pracy ruchów prostowania i rotacji, odwracania i nawracania, prostowania w stawie łokciowym przy nadgarstku zgiętym grzbietowo, silnego zaciskania pięści, co stwarzałoby ryzyko uszkodzenia przyczepów mięśni prostowników nadgarstka na nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej prawej i jego przewlekłego zapalenia. Natomiast wytyczne opracowane w celu ułatwienia postępowania diagnostyczno - orzeczniczego i oceny prawdopodobieństwa wystąpienia w konkretnej sprawie etiologii zawodowej zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, umieszczone na stronie Instytut Medycyny Pracy w [..], na które powołuje się skarżąca w skardze kasacyjnej, nie mogą podważać opinii specjalistów orzekających w sprawie na podstawie całokształtu dokumentacji lekarskiej i analizy karty narażenia zawodowego.
Nie okazał się również zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, jak również gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę zaskarżonego wyroku.
Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Błędne jest stanowisko skarżącej, że brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawienia charakterystyki wykonywanych przez skarżącą czynności zawodowych z oceną pod kątem ryzyka narażenia zawodowego. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd wyczerpująco opisał przebieg pracy zawodowej skarżącej, charakter wykonywanych przez skarżącą czynności zawodowych oraz zawodową etiologię przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej przedstawioną w opiniach jednostek orzeczniczych. Brak w tym zakresie jakichkolwiek podstaw, by uznać argumentację Sądu w tym zakresie za niepełną, bowiem Sąd I instancji zarówno opisał stan faktyczny sprawy, jak i poddał go ocenie pod kątem przepisów regulujących postępowania dowodowe w sprawach w zakresu chorób zawodowych, a zatem prawidłowo zastosował przepis art. 141§ 4 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a., albowiem skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy, a żadna z pozostałych stron postępowania sądowadministracyjnego nie zażądała jej przeprowadzenia.
O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie z urzędu nie orzeczono, gdyż do orzekania w tym w przedmiocie właściwy jest Sąd I instancji w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło