II OSK 1698/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. i E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 79/17 w sprawie ze skargi B. K. i E. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 79/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. K. i E. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] grudnia 2016 r., nr [...], udzielającą H. M. pozwolenia na użytkowanie budynku garażowego na maszyny rolnicze o wymiarach 11,2 m x 13,5 m, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości M., oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli B. K. i E. K., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania w istotny sposób wpływający na wynik sprawy. W szczególności zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., polegającym na braku wyczerpującego zbadania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym niepodjęciu wszelkich niezbędnych kroków jak chociażby zbadania prawidłowości przedłożonych przez H. M. dokumentów (mapa do celów projektowych) do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do uchybienia obowiązkowi załatwienia przez organ sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz wyeliminowania z obiegu prawnego wadliwych dokumentów. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez uchylenie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku garażowego na maszyny rolnicze, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącym kasacyjnie z urzędu, gdyż takie koszty nie zostały zapłacone. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że zebrany w sprawie materiał dowodowy został oceniony w sposób dowolny i niezgodny z rzeczywistością, a dokumentacja, na której zostało oparte rozstrzygnięcie, nie była aktualna. Zdaniem skarżących kasacyjnie, przy ustalaniu stanu technicznego przedmiotowego budynku nie zostały wzięte przedstawiane przez nich uwagi, w tym te, które dotyczyły pęknięć ścian. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Należy przypomnieć, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów – art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie, w wyniku przeprowadzonej [...] października 2016 r. kontroli, organy nadzoru budowlanego ustaliły, że przedmiotowy budynek jest murowany, wykonany z gazobetonu z dachem dwuspadowym krytym eternitem falistym, oraz że nie posiada posadzki. Budynek ma drewnianą stolarkę okienną (w dwóch oknach brak skrzydeł), wrota drewniane dwuskrzydłowe, słupy żelbetowe i stalowe w stanie technicznym dobrym, pomimo śladów rdzy, podciągi stalowe w stanie dobrym, pomimo śladów rdzy, widoczne fragmenty fundamentów oraz ściany zewnętrzne w stanie dobrym bez rys i pęknięć. Od strony działki nr [...] znajduje się ściana pełna bez otworów, więźba dachowa o konstrukcji drewnianej w stanie dobrym, podobnie jak pokrycie dachowe. Nie stwierdzono także braków konstrukcyjnych. Organ pierwszej instancji wskazał także, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja techniczna budynku nie zawiera nakazu montażu skrzydeł okiennych lub wrót oraz wykonania izolowanych posadzek, ani też jakichkolwiek innych robót remontowych przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Organ wskazał także, że pomimo braku orynnowania (którego nie zaprojektowano w dokumentacji technicznej), wody opadowe z dachu budynku odprowadzane są na posesję inwestora. Organ podkreślił także, że brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że mapa do celów projektowych została sfałszowana. Przywołaną wyżej kontrolę stanu technicznego budynku, w obecności inwestora, przeprowadziły trzy osoby – inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w S. i jak słusznie wskazał organ odwoławczy, dokonane przez nich ustalenia są precyzyjne, kompletne i jednoznaczne. W związku z powyższym uznać należy, że stan faktyczny sprawy został wnikliwie i dokładnie ustalony, a twierdzenia organów nadzoru budowlanego znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy i nie budzą wątpliwości. Oznacza to, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasad ogólnych oraz przepisów postępowania administracyjnego, wskazanych w skardze kasacyjnej. Jak wynika z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., mającego bezspornie zastosowanie w niniejszej sprawie, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Słusznie zatem organy obu instancji, a za nimi sąd wojewódzki, podkreśliły, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, kwestią najbardziej istotną jest ocena zdatności obiektu do użytkowania, będąca w zasadzie jedyną przesłanką podlegającą badaniu w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1988/06, LEX nr 505546, z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 640/18, LEX nr 2783962, a contrario wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 248/13, LEX nr 1582079). Słusznie także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano § 33 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), zgodnie z którym o zdatności do użytku wykonanego obiektu budowlanego stwierdza właściwy organ, korzystając w miarę potrzeby z uprawnień przewidzianych w art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. Skoro na podstawie ustaleń wynikających z przeprowadzonej w sprawie kontroli budynku ustalono, że budynek jest w dobrym stanie technicznym, a protokół wskazuje wprost, że "stwierdza się [jego] zdatność do użytkowania", to organ miał przesłanki, by wydać zaskarżoną decyzję. Zgłoszone w toku postępowania, przez skarżących kasacyjnie, uwagi zostały ponadto przeanalizowane przez organy nadzoru budowlanego i odnotowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wraz z komentarzem ww. organów, z którego wprost wynika, dlaczego nie mogły one zostać uwzględnione. Niesłusznie zatem skarżący kasacyjnie, po raz kolejny, tym razem w skardze kasacyjnej, podnoszą, że ich stanowisko w sprawie stanu technicznego budynku nie zostało wzięte pod uwagę. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – orzekł jak w wyroku. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.