I SA/Bd 614/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-09-19

Skład orzekający: sędzia WSA Jarosław Szulc, sędzia WSA Leszek Kleczkowski, sędzia WSA Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynki oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako "pozostałe budynki niemieszkalne" mogą być uznane za "budynki gospodarcze" w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uprawniające do zwolnienia z podatku od nieruchomości, mimo że są wykorzystywane do prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej (hodowla dżdżownic)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.p.o.l. konieczne jest spełnienie dwóch warunków: budynek musi być "gospodarczy" i zajęty na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Hodowla dżdżownic mieści się w pojęciu działów specjalnych produkcji rolnej, jednak budynki oznaczone w ewidencji jako "pozostałe budynki niemieszkalne" nie są budynkami gospodarczymi. Dane z ewidencji gruntów i budynków są dla organu podatkowego wiążące, a ich funkcja decyduje o opodatkowaniu, a nie tylko sposób rzeczywistego wykorzystania.
Stan faktyczny
Skarżący A. N. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza S. K. ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za 2017 r. Skarżący twierdził, że budynki wykorzystywane do hodowli dżdżownic kalifornijskich (dział specjalny produkcji rolnej) powinny być zwolnione z podatku jako budynki gospodarcze. Organy podatkowe uznały, że budynki te, oznaczone w ewidencji jako "pozostałe budynki niemieszkalne", nie spełniają definicji budynku gospodarczego, a dane z ewidencji są wiążące.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. 1. oddala skargę, 2. oddala wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Burmistrz S. K. ustalił skarżącemu wysokość podatku pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 rok w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wysokość zobowiązania ustalona została na podstawie przedłożonych informacji oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie zaznaczono, że do dnia wydania przedmiotowej decyzji podatnik nie złożył nowej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, co oznacza, że nie miały miejsca żadne nowe okoliczności rzutujące na zmianę wysokości podatku. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów ze wskazanych w odwołaniu dokumentów, o które winien wystąpić organ odwoławczy do innych organów, na okoliczność uzyskania przez skarżącego stosownych pozwoleń i rozpoczęcia specjalnego działu produkcji rolnej na nieruchomościach, które obejmuje zaskarżona decyzja. W uzasadnieniu strona wyjaśniła, że od dnia [...] października 2016r. prowadzi dział specjalny produkcji rolnej w postaci chowu i hodowli dżdżownic kalifornijskich w skrzyniach. Zatem w odniesieniu do działów specjalnych produkcji rolnej, stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016r., poz. 716 ze zm.), dalej u.o.p.l., zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlegają budynki gospodarcze lub ich części zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków, a w odniesieniu do budynków w szczególności dane w zakresie ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej. Dane te są dla organu podatkowego bezwzględnie wiążące. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Odnosząc się do zarzutu odwołania, organ przypomniał, że stosownie do art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji podatnik nie złożył nowej informacji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 rok, tym samym, w ocenie Kolegium, organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 rok na podstawie złożonych informacji oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na zarzut nieuwzględnienia zwolnienia od podatku od nieruchomości przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.p.o.l., w odniesieniu do budynków niemieszkalnych znajdujących się na działkach o nr ewid.[...] i 128/41, zajętych od dnia [...] października 2016 r. na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej - hodowla dżdżownic kalifornijskich w skrzyniach, Kolegium wyjaśniło, że dla zastosowania ww. zwolnienia ustawodawca przewidział spełnienie dwóch warunków: pierwszy dotyczy rodzaju budynku - budynek gospodarczy, drugi dotyczy sposobu jego wykorzystania - zajęty na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Organ wyjaśnił, że hodowla dżdżownic mieści się w pojęciu działów specjalnych produkcji rolnej, co wynika z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.). Natomiast zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, budynki posadowione na działkach o nr [...] oznaczone zostały jako "pozostałe budynki niemieszkalne". W ocenie Kolegium budynki o funkcji "inne budynki niemieszkalne" nie są budynkami gospodarczymi, skoro realizują one odmienne funkcje. Tym samym, zdaniem organu, nie został spełniony pierwszy z warunków do skorzystania przez skarżącego ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) ww. ustawy. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. K. z dnia [...] września 2016 r. zatwierdzająca hodowlę dżdżownic kalifornijskich z wykorzystaniem produktów pochodzenia roślinnego do produkcji biohumusu nie może stanowić podstawy do uznania na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że budynki, w których hodowla ta jest prowadzona są budynkami gospodarczymi. Na powyższą decyzję podatnik złożył skargę do tut. Sądu, zarzucając jej naruszenie: art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, z pominięciem okoliczności mających na celu ustalenie faktycznego wykorzystania budynków, w których skarżący prowadzi działy specjalne produkcji rolnej i przyjęcie jedynie w tym zakresie zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków; art. 80 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy oraz swobodną jego ocenę skutkującą niezasadnym ustaleniem sposobu przeznaczenia budynków w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy skarżący prowadzi w nich działy specjalne produkcji rolnej i budynki faktycznie i fizycznie wykorzystywane są wyłącznie w tym celu; art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.p.o.l. poprzez jego błędne zastosowanie i nie wzięcie pod uwagę rzeczywistego wykorzystywania przez skarżącego budynków przeznaczonych do prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej; - art. 2 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób "fizycznych" poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy hodowla dżdżownic jest działem specjalnym produkcji rolnej i w myśl ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budynki wykorzystywane na prowadzenie ww. działów są zwolnione od podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.p.o.l. ze zwolnienia podatkowego korzystają budynki lub ich części jeśli łącznie spełniają dwa warunki: stanowią budynki gospodarcze i są zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. W ocenie strony ustawodawca wprowadzając zwolnienie "budynków gospodarczych" posłużył się wyrażeniem języka powszechnego, które zgodne jest z jego rozumieniem na potrzeby prawa budowlanego. Obecnie ustaleniu czy budynek jest budynkiem gospodarczym dalece pomocna jest ustawa Prawo budowlane, gdzie budynki zostały podzielone na różne rodzaje i przydzielone do określonych kategorii. Tym samym, w ocenie strony, zwolnienie dotyczy tych budynków bądź ich części, które są wykorzystywane i rzeczywiście zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. Istota problemu prawnego, jaki zarysował się w sprawie, dotyczy kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości należących do skarżącego budynków, które według niego są zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej - hodowlę dżdżownic, a zatem winny być zwolnione z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Poza sporem jest, że hodowla dżdżownic mieści się w pojęciu działów specjalnych produkcji rolnej, co wynika z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 ze zm.). W skardze błędnie przywołano ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, iż działami specjalnymi produkcji rolnej są: uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, hodowla dżdżownic, hodowla entomofagów, hodowla jedwabników, prowadzenie pasiek oraz hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym, w rozmiarach przekraczających wielkości określone w załączniku do ustawy (w przypadku hodowli dżdżownic jest to 1 m2 powierzchni łoża hodowlanego i powyżej – poz. 13 załącznika nr 2 do ustawy). Podkreślić jednak należy, że dla zastosowania zwolnienia na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. wymagane jest spełnienie dwóch warunków: pierwszy dotyczy rodzaju budynku - musi to być budynek gospodarczy, drugi dotyczy sposobu jego wykorzystania - ma być zajęty na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji "budynku gospodarczego". Dokonując wykładni tego pojęcia (jak słusznie wskazano w skardze) należy mieć przed wszystkim na względzie , iż istniejące od dnia [...] stycznia 2003r. w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych odwołanie do pojęcia budynku ustalonego na gruncie prawa budowlanego ma charakter pełny co oznacza, że odnosi się do przepisów prawa budowlanego (a nie tylko przepisów ustawy prawo budowlane) i dotyczy zarówno ogólnej definicji budynku jak i poszczególnych kategorii budynków . Zasadnym zatem jest odwołanie się do treści § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). - wydanego na podstawie art. 7 ustawy Prawo budowlane – zgodnie z którym budynek gospodarczy to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że organ nie kwestionował faktu , iż podatnik prowadzi działalność rolniczą w zakresie hodowli dżdżownic kalifornijskich. Sporna miedzy stronami była okoliczność charakteru budynków w których ta działalność jest prowadzona. Z treści aktu notarialnego Repertorium A nr [...] r. z dnia [...] lutego 2013 r. (w aktach sprawy) wynika, że A. N. nabył własność zabudowanej nieruchomości, na której według oświadczenia stron znajdują się budynki gospodarcze powstałe w latach 70-tych XX w. Nie mniej w ewidencji gruntów i budynków zapisano, że budynki posadowione na działkach nr [...] to "pozostałe budynki niemieszkalne". Zgodzić się należy z Kolegium, że budynki o funkcji "inne budynki niemieszkalne" nie są budynkami gospodarczymi, skoro realizują one odmienne funkcje. W obowiązującym obecnie rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w § 63 wskazano, że dane ewidencyjne ujawnione w ewidencji budynków to m. in. (pkt 6) główna funkcja budynku oraz inne funkcje budynku. Obowiązujący wcześniej § 65 cyt. rozporządzenia dzielił budynki ze względu na ich podstawową funkcje użytkową i obok kategorii "inne budynki niemieszkalne" wskazywał odrębną kategorię "budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa". A zatem budynek niemieszkalny i budynek gospodarczy to dwie odrębne kategorie. Ponadto jak zasadnie podniósł organ odwoławczy zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm., dalej: p.g.k.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie zauważa się, że również na gruncie ustaw podatkowych ewidencja ta zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania (por. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13). Organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Zatem dane z ewidencji w odniesieniu do budynków w zakresie ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej są dla organu podatkowego bezwzględnie wiążące. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Wobec powyższego słusznie jest stanowisko organu zgodnie którym nie mógł on przyjąć funkcji przedmiotowych budynków na podstawie zapisu aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2013 r. z pominięciem danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Reasumując, stwierdzić należy, że organy podatkowe prawidłowo wywiązały się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgromadzony materiał dowodowy został rozpatrzony z zachowaniem reguł określonych w art. 191 O.p. Organy podatkowe nie naruszyły przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy Ordynacja podatkowa i dokonały właściwej subsumcji normy prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji, o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło