III SA/Gd 544/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-09-20
Skład orzekający: Anna Orłowska, Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy negatywna ocena formalna wniosku o dofinansowanie projektu, wynikająca z przekroczenia dopuszczalnego poziomu dofinansowania (95%), jest zasadna, jeśli sposób wyliczenia wymaganego wkładu własnego (5%) był niejasny i sprzeczny z regulaminem konkursu, a generator wniosków automatycznie wyliczył poziom dofinansowania na 96,2%?Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na jej wynik, ponieważ kryteria formalne zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny i sprzeczny, co naruszyło zasady przejrzystości i rzetelności postępowania konkursowego. Wady regulaminowe uniemożliwiły wnioskodawcy prawidłowe wykazanie spełnienia kryteriów, co skutkuje koniecznością ponownego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach konkursu. Wniosek uzyskał negatywną ocenę formalną z powodu przekroczenia dopuszczalnego poziomu dofinansowania (96,2% zamiast 95%), co wynikało z błędnego montażu finansowego. Wnioskodawca wniósł protest, argumentując, że sposób wyliczenia wymaganego wkładu własnego (5%) był niejasny i sprzeczny z regulaminem konkursu, a generator wniosków automatycznie wyliczył nieprawidłowy poziom dofinansowania. Protest został nieuwzględniony, co skłoniło wnioskodawcę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Protokolant Starzy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi "A" w [...] na informację Zarządu [...] z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...]; [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny formalnej stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi [...].
W dniu 15 grudnia 2016 r. Urząd Marszałkowski Województwa [...] ogłosił konkurs nr [...] dotyczący naboru wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Działania 05.06 Adaptacyjność pracowników Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 – 2020 . Zasady składania wniosków zostały zamieszczone na stronie internetowej.
A. przygotował na konkurs projekt "[...]". "Budujemy Dobre Biznesy + działamy prozatrudnieniowo". Wniosek został przygotowany on-line za pomocą udostępnionego przez Urząd Marszałkowski "Generatora Wniosków Aplikacyjnych" (dalej jako GWA) i zarejestrowany w systemie pod numerem [...]
Pismem z dnia 11 maja 2017 r. Urząd Marszałkowski poinformował A., że wniosek uzyskał negatywną ocenę z powodu niespełnienia kryteriów formalnych. Zgodnie zaś z zapisami Rozdziału 4 Regulaminu Konkursu nr [...], niespełnienie któregokolwiek z kryteriów formalnych skutkuje uzyskaniem przez wniosek negatywnej oceny formalnej. Do informacji dołączono kopię Karty Oceny formalnej wniosku. W Karcie Oceny w punkcie A.8., oceniono, że montaż finansowy projektu nie jest poprawny, gdyż poziom dofinansowania został przekroczony. Wnioskowany poziom dofinansowania wskazany w budżecie projektu wynosi 1 322 535,94 zł i osiągnął poziom 96, 2 %. W związku z powyższym przekroczono dopuszczalny limit w wysokości 95 % wskazany w Regulaminie konkursu oraz Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych RPO 2014-2020.
Wnioskodawca skorzystał z prawa wniesienia protestu do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...], (obsługiwanej przez Departament Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]). Procedurę odwoławczą przeprowadzono w oparciu o przepisy rozdziału 15 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. 2016, poz. 217 ze zm., dalej jako "ustawa wdrożeniowa").
W proteście z dnia 29 maja 2017 r. Wnioskodawca nie zgodził się z dokonaną przez organ oceną formalną wniosku. Oceniający zakwestionowali w tym punkcie wysokość kwoty dofinansowania, a tym samym wkładu własnego, uznając, że przekroczony został próg 95 % dofinansowania. Wnioskodawca wskazał, że zaplanował wkład własny na poziomie 5 % wyliczony zgodnie z metodologią opisaną w regulaminie konkursu. Zgodnie z regulaminem konkursu w pkt 1.5, dopuszczalny poziom dofinansowania wynosi 95 %, natomiast "wymagany wkład własny beneficjenta do projektu wynosi 5% wartości projektu, pomniejszoną o wartość udzielonej uczestnikom projektu dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej". W tym zakresie wnioskodawca przedstawił następujące wyliczenia: wartość projektu 1 374 458, 88 zł, w tym dotacja na rozpoczęcie działalności gospodarczej 336 000 zł. Koszt projektu pomniejszony o wartość dotacji na rozpoczęcie działalności - 1 038 458, 88 zł, wymagany wkład własny =1 038 458, 88 zł x 5 % = 51 922, 94 zł.
Wartość wymaganego wkładu własnego w taki sam sposób została wyliczona automatycznie przez generator wniosków w części WKŁAD WŁASNY, w budżecie szczegółowym projektu, na co wnioskodawca nie ma wpływu – brak jest bowiem możliwości skorygowania wartości w komórce, która wypełnia się automatycznie. W związku z tym w ocenie wnioskodawcy wartość dofinansowania również powinna być wyliczana od całej wartości projektu, pomniejszonej o kwotę dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej, a nie od całości wartości projektu, jak to zrobili oceniający. Wnioskodawca podkreślił, że w innym przypadku, gdy wartość dofinansowania będzie liczona inna metodologią, niż wartość wymaganego wkładu własnego obydwie wartości nigdy nie zsumują się na 100 % wartości projektu. Tak więc w regulaminie konkursu został popełniony błąd logiczny – nigdy bowiem 95 % z x, nie będzie się równało 100 %x – 5 % (x-y), gdzie x to wartość projektu, a y to wartość dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Protest strony nie został uwzględniony. W piśmie z dnia 14 czerwca 2017 r. organ poinformował stronę, że zapisy Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych RPO WP odnoszące się działania 5.6 Adaptacyjność Pracowników, stanowią, żę maksymalny całkowity poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych na poziomie projektu wynosi 95 %. Powyższe zapisy znalazły odwzorowanie w opracowanym przez Instytucję Zarządzającą Regulaminie konkursu, który stanowi, że poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych projektu wynosi maksymalnie 95 %, a wymagany wkład własny beneficjenta do projektu wynosi 5 % wartości projektu pomniejszonej o wartość udzielonych uczestnikom projektu dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. W odpowiedzi na zarzuty wnioskodawcy przedstawiane w proteście stwierdzono, że ww. zapisy wprost wskazują jaki jest dopuszczalny maksymalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowalnych projektu, a także iż dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej nie mogą być ujęte jako wkład własny w projekcie. W ocenie organu nie jest natomiast zasadne wyliczanie wysokości dofinansowania od wartości projektu pomniejszonej również o kwotę dotacji, jak zasugerował wnioskodawca, gdyż znaczna część wnioskowanego dofinansowania przeznaczana jest właśnie na środki przekazywane uczestnikom projektu na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Przytoczony przez wnioskodawcę w proteście zapis odnoszący się do procentowego wkładu własnego pomniejszonego o wartość udzielonych uczestnikom projektu dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej nie może być zatem rozpatrywany samoistnie, w oderwaniu od pozostałych reguł konkursu dotyczących dopuszczalnego poziomu dofinansowania wskazanego w regulaminie konkursu. Wnioskodawca ustalając wysokość wkładu własnego powinien wyliczyć go z uwzględnieniem maksymalnego dopuszczalnego poziomu dofinansowania wskazanego w Regulaminie Konkursu i Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych RPO WP.
Odnośnie zarzutów dotyczących generatora wniosków aplikacyjnych (GWA) wskazano, że biorąc pod uwagę zasadę równego traktowania wnioskodawców, zasadę przejrzystości, a także równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, w związku z zaistniałym incydentem parametryzacji, mając na celu działanie na korzyść wnioskodawców, przed przystąpieniem do oceny formalnej wniosków, zwrócono się do wszystkich podmiotów ubiegających się o dofinansowanie w tym konkursie z pismem umożliwiającym weryfikację poprawności wyliczenia montażu finansowego w projektach złożonych na konkurs.
Przedmiotowe pismo zostało skierowane także do wnioskodawcy dnia 27 lutego 2017 r. W piśmie tym Instytucja Zarządzająca poinformowała o wystąpieniu Incydentu parametryzacji elektronicznego formularza wniosku o dofinansowanie projektu w GWA, który mógł mieć wpływ na niezgodność formularza z wymogami niniejszego konkursu. W związku z powyższym Instytucja Zarządzająca zwróciła się z prośbą do wnioskodawców o sprawdzenie złożonego wniosku o dofinansowanie projektu i dokonanie w nim ewentualnej korekty, mającej na celu zapewnienie we wniosku dopuszczalnego poziomu dofinansowania projektu w wysokości maksymalnie 95 %. W piśmie tym Instytucja Zarządzająca wskazała także, iż "wymagany wkład własny do projektu wynosi 5 % wartości projektu z zastrzeżeniem, że dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej nie mogą być ujęte jako wkład własny w projekcie". W ocenie organu przedstawione w piśmie informacje wskazywały zatem w sposób niebudzący wątpliwości metodologię wyliczania wkładu własnego. Pismo zwierało bowiem szczegółową instrukcję jak postąpić w przedmiotowym zakresie, a także dane osób w Instytucji Zarządzającej, z którymi wnioskodawca mógł się skontaktować, celem wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości bądź interpretacji zapisów. W piśmie zastrzeżono przy tym, że w przypadku niezłożenia we wskazanym terminie skorygowanego wniosku o dofinansowanie projektu, Instytucja Zarządzająca uzna wniosek złożony pierwotnie, jako ostatecznie złożony w odpowiedzi na konkurs i podda go ocenie formalnej. W związku z faktem, że Instytucja Zarządzająca w swojej ocenie dopełniła wszelkich starań, aby umożliwić wnioskodawcy złożenie wniosku spełniającego wymogi konkursu, a wnioskodawca nie skorzystał z możliwości dokonania pisemnej korekty wniosku, wyrażone w proteście żądanie skierowania wniosku do ponownej oceny zostało uznane za nieuzasadnione. Za nieuzasadnione uznano także żądanie unieważnienia konkursu. Wskazano, że Regulamin konkursu wyraźnie określa kiedy Instytucja Zarządzająca może podjąć decyzję o jego anulowaniu. W ocenie organu w sprawie nie wystąpiła jednak żadna z przewidzianych regulaminem w tym zakresie sytuacji. Zdaniem organu stwierdzenie incydentu parametryzacji nie uniemożliwiło i nie utrudniało rażąco kontynuowania procedury konkursowej, gdyż Instytucja Zarządzająca podjęła wszelkie działania, aby umożliwić wnioskodawcom spełnienie warunków konkursu. Mając powyższe na uwadze Instytucja Zarządzająca negatywnie rozstrzygnęła protest strony od wyników oceny formalnej. Strona została pouczona, że w związku z nieuwzględnieniem protestu, zgodnie z art. 61 ustawy wdrożeniowej ma prawo wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718, ze zm., obecnie Dz.U. 2017, poz. 1369, dalej jako p.p.s.a.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. powołując się na 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej wskazał, że ocena zgłoszonego do konkursu projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Strona wystąpiła do Sądu z postulatem umożliwienie ponownej weryfikacji złożonego wniosku w porozumieniu z Urzędem Marszałkowskim Województwa [...], przeanalizowanie zmienionych warunków konkursu i ewentualnego złożenia poprawionego wniosku, zgodnie ze zmienionymi warunkami konkursu. Opisując nieprawidłowości postępowania konkursowego strona skarżąca wskazała, że w jej ocenie Urząd Marszałkowski Województwa [...]:
- wymagał od wnioskodawców niemożliwej, z punktu widzenia matematycznego i logicznego, konstrukcji budżetu projektu domagając się dofinansowania 95% wartości całego projektu i wkładu własnego 5%, wyliczanego od wartości projektu pomniejszonej o wartość udzielonych uczestnikom projektu dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej;
- nie zmieniając Regulaminu konkursu nr [...] zmienił jeden z podstawowych warunków konkursu, sposób obliczenia wymaganego wkładu własnego, a tym samym zwiększył wysokość wkładu własnego wymaganego od wnioskodawców, co jest nie zgodne z Regulaminem stanowiącym załącznik do Uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia 22 grudnia 2016 roku, punkt 1.5;
- niezgodnie z art. 41 ust.3 ustawy wdrożeniowej zmienił warunki konkursu nr [...], poprzez zmianę sposobu wyliczania wkładu własnego wskazaną w Regulaminie konkursu, bez dokonywania zmiany w zapisach Regulaminu stanowiącego załącznik do Uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia 22 grudnia 2016 roku. Tym samym zmienił warunki konkursu w trakcie jego trwania, w sposób istotny i na niekorzyść wnioskodawców;
- poinformował o dokonanych zmianach w warunkach konkursu w sposób niejasny i niejednoznaczny, w tym bez informowania o zmianach dokonanych w oprogramowaniu służącym do przygotowania Wniosków. Skutkiem tego weryfikacja dokonana przez wnioskodawcę, choć prawidłowo zrealizowana na wniosku złożonym do Urzędu Marszałkowskiego, nie ujawniła ewentualnych niezgodności z nowym zapisem konkursu.
Tym samym Urząd uniemożliwił wyjaśnienie wątpliwości na etapie oceny formalnej. Wezwał wnioskodawcę do dokonania istotnych zmian w złożonym wniosku o dofinansowanie projektu, co jest niezgodne z art. 43 ust.1 ustawy wdrożeniowej. Odrzucił Wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] mimo iż ten spełniał zapisy Regulaminu konkursu nr [...] w zakresie wymaganego wkładu własnego. Ostatecznie zaś bezpodstawnie odrzucił protest wnioskodawcy od dokonanej oceny, mimo wykazania przez stronę skarżącą błędu w konstrukcji wymogu w Regulaminie i wykazania prawidłowego wyliczenia wkładu własnego, zgodnie z do dnia dzisiejszego obowiązującym Regulaminem konkursu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty i czynności określone w art. 3 § 2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 tej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej, zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę wdrożeniową.
Jak stanowi art. 1 ust. 1 ww. ustawy, określa ona zasady realizacji programów
w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi.
Zgodnie z przyjętymi w ustawie wdrożeniowej zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największą liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2)., w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2) lub pośredniczącą, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie (art. 55). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1).
Wyznaczona kognicja sądów administracyjnych obejmuje ocenę projektu dokonaną w toku konkursu przez właściwą instytucję zarządzającą. Zdaniem Sądu, mimo braku wskazania w art. 64 ustawy wdrożeniowej przepisów ustawy ustrojowej, to jest ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, ocena projektów zgłoszonych do objęcia finansowaniem ze środków UE nie może być wykonywana przez sądy administracyjne w sposób sprzeczny z przyznaną tym sądom w art. 184 Konstytucji RP rolą, a zatem w sposób inny niż w stosunku do aktów wymienionych w art. 3 § 1 p.p.s.a. Jest to więc kontrola dokonywana wyłącznie w płaszczyźnie zgodności z prawem.
Kontrola legalności stanowiska instytucji zarządzającej lub pośredniczącej zajętego w stosunku do protestu złożonego przez stronę skarżącą musi odbywać się
z uwzględnieniem przepisów krajowych, to jest przepisów ustawy wdrożeniowej, regulujących zasady prowadzenia polityki rozwoju opartej na środkach finansowych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, służących realizacji unijnej polityki spójności w latach 2014-2020.
Ponadto, w związku z przekazaniem w ustawie wdrożeniowej na rzecz właściwej instytucji zarządzającej kompetencji do ustanowienia zasad konkursu prowadzącego do wyboru projektu objętego dofinansowaniem ze środków UE, ocena stanowiska instytucji zarządzającej zajętego w stosunku do protestu złożonego przez stronę skarżącą odbywać się musi z uwzględnieniem regulaminu konkursu. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Jakkolwiek regulamin ten nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, tym niemniej spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Można wobec tego przyjąć, że stanowi - wraz z przepisami powszechnie obowiązującymi - podstawę sądowej kontroli przewidzianej w omawianej ustawie. Zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego ocena projektu powinna być zatem kontrolowana pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są regulacje ustawowe oraz regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego (zob. w tej materii m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1453/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać ponadto należy, że zgodnie z art. 37 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (ust. 1). Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (ust. 2).
Istotnym jest również wskazanie, że wynikająca z art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania ma charakter normatywny i stanowi gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma ponadto charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Po 226/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Konfrontując poczynione wyżej uwagi z oceną wniosku strony skarżącej dokonaną w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że instytucja zarządzająca nie sprostała wymaganiom wynikającym z ustawy wdrożeniowej.
Zauważyć należy, że wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania. Nie ulega przy tym wątpliwości, co również należy podkreślić oraz uznać w tej mierze za oczywiste, że wskazane kryteria oceny - powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane, co ma tę konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny - a w konsekwencji wyboru - projektów do dofinansowania. Powyższy nakaz służy ponadto eliminowaniu jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności - gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów - niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1550/17 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W nawiązaniu do powyższego zapatrywania zasadnym w ocenie Sądu w tym składzie jest odwołanie się do art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, z którego wynika, że regulamin konkursu - o charakterze wiążącym zarówno dla ustanawiającej go właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących w podlegającym regulacjom tego regulaminu postępowaniu konkursowym - powinien między innymi określać kryteria wyboru projektów oraz ich znaczenie. Co przy tym oczywiste, kryteria wyboru projektów powinny być określone w sposób czyniący zadość przedstawionemu powyżej standardowi, a ich znaczenie, o którym również jest mowa w przywołanym przepisie, odpowiadać powinno celowi danego postępowania konkursowego. W związku z tym wszelakie konsekwencje wynikające z przedstawionego powyżej rozumienia przywołanej regulacji prawnej uzasadniają twierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 oraz ustanowionych na gruncie tego przepisu zasad wyboru projektów do dofinansowania w sposób świadczący o istotnym, w rozumieniu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) tej ustawy, wpływie tego naruszenia na wynik oceny wniosku strony o dofinansowanie projektu. Negatywna ocena projektu podyktowana niespełnieniem kryteriów formalnych nastąpiła bowiem z naruszeniem zasad ustanowionych na gruncie art. 37 ust. 1 i ust. 2 przywołanej ustawy.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z zapisem Regulaminu konkursu (punkt 1.5) poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych wynosi 95%, w tym: 1) 85 % środki EFS; 2) 10 % krajowy wkład publiczny – budżet państwa. Odnośnie wymaganego wkładu własnego użyto w Regulaminie następującego opisu: "Wymagany wkład własny beneficjenta do projektu wynosi 5% wartości projektu pomniejszonej o wartość udzielonych uczestnikom projektu dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej".
Z kolei w piśmie instytucji zarządzającej z dnia 27 lutego 2017 r. odwołującym się wprost do Regulaminu konkursu wskazano, że "Wymagany wkład własny do projektu wynosi 5% wartości projektu z zastrzeżeniem, że dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej nie mogą być ujęte jak wkład własny w projekcie".
Zestawienie powyższych opisów wskazuje bezsprzecznie, że we wskazanym piśmie z dnia 27 lutego 2017 r. posłużono się innym określeniem obrazującym sposób wyliczenia wkładu własnego aniżeli tym użytym w treści Regulaminu. Posłużenie się zmienioną definicją odnoszącą się do sposobu wyliczenia wymaganego wkładu własnego stanowiło w ocenie Sądu niedopuszczalną próbę konwalidacji nieprecyzyjnego zapisu regulaminowego dokonaną w następstwie dostrzeżenia błędu w GWA. Należy mieć na względzie, że walidacja dokonana na etapie składania wniosku dała wynik pozytywny. Istotnym jest ponadto wskazanie, że postępując zgodnie z pismem instytucji zarządzającej z dnia 27 lutego 2017 r. wnioskodawca zweryfikował pierwotnie złożony wniosek i uznał, że wskazany w powyższym piśmie błąd go nie dotyczy. To oznacza, że przedsiębiorca mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu co do prawidłowości danych zawartych we wniosku. GWA wyliczał bowiem wkład własny zgodnie z zapisem wskazanego powyżej Regulaminu. Ponadto GWA automatycznie wyliczył poziom dofinansowania wynoszący w realiach sprawy 1 322 535,94 zł
Ponad wszelką wątpliwość uznać należy, że sposób określenia kryterium formalnego legitymowania się przez wnioskodawcę wyliczonym w oparciu o wskazane reguły wkładem własnym - na tle powyżej przedstawionych odmiennych zapisów (w Regulaminie oraz w piśmie z dnia 27 lutego 2017 r.) - mogło wzbudzić uzasadnione wątpliwości. Negując stanowisko instytucji zarządzającej w przedmiocie wagi stwierdzonego błędu podnieść należy, że przedmiotem postępowania regulowanego przywołaną ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. jest ocena określonego projektu. Konstatacja ta oznacza, że właściwa instytucja jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu. Oznacza to związanie treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę i wymaganą w danym postępowaniu konkursowym dokumentacją. Poza zakres zawartych w nich oświadczeń woli i wiedzy wnioskodawcy kształtujących – w kontekście wymogów określonych Regulaminem konkursu - przedmiotowo istotne elementy projektu instytucja ta nie może więc wykraczać poprzez uczynienie przedmiotem oceny elementów niewynikających z wniosku o dofinansowanie projektu oraz dołączonej do niego dokumentacji.
W konsekwencji uznać należy, że właściwa instytucja nie jest zobowiązana do dokonywania ustaleń, czy też poszukiwania albo domniemywania istnienia innych jeszcze, niż wskazane przez wnioskodawcę danych, z punktu widzenia których projekt mógłby być oceniony jako spełniający kryteria wyboru do dofinansowania. Byłoby to nie do pogodzenia z istotą oraz logiką omawianego postępowania, które jest dalece sformalizowanym postępowaniem konkursowym. Nie jest tajemnicą, że w tego typu postępowaniach wiodące znaczenie mają zasady szybkości i efektywności instrumentów dystrybucji środków pomocowych adresowanych do podmiotów ubiegających się o dofinansowanie projektowanych przedsięwzięć.
Należy jednakże zauważyć, że skoro warunkiem koniecznym przyznania dofinansowania jest spełnianie przez projekt określonych Regulaminem konkursu i wynikających z przepisów prawa kryteriów wyboru projektów, to w świetle przedstawionych argumentów za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że wady regulaminowe uniemożliwiające wykazanie, że zgłaszany projekt te kryteria spełnia obciąża instytucję zarządzającą. Jeżeli zatem instytucja właściwa do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zobowiązana jest dokonać oceny spełniania kryteriów wyboru projektów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę (który przygotowując projekt postępuje zgodnie z przyjętym regulaminem) nie może dokonywać tej oceny przez informacje uzupełniające, które - jako pozyskane w trybie nieznanym ustawie - prowadzą do istotnej zmiany wniosku (por. art. 43 ust. 2 ustawy). Sytuacja taka jest w ocenie Sądu nie do pogodzenia z zasadami przejrzystości, rzetelności oraz bezstronności, o których mowa w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy.
Uwzględniając powyższe, za w pełni uzasadnione uznać należy twierdzenie, że wartość wnioskowanego dofinansowania przekraczająca wymagany Regulaminem maksymalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych (95 %), a stanowiąca konsekwencję określenia wkładu własnego po uprzednim odjęciu od wartości projektu wartości dotacji określonej w pkt 5.13 zakresu finansowego projektu była determinowana wyłącznie zastosowaniem się przez beneficjenta dofinansowania do niepoprawnego i nielogicznego zapisu regulaminowego. Należy mieć przy tym świadomość, że obiektywnie wadliwego (bo nie korespondującego z jasnym, precyzyjnym i czytelnym zapisem konkursowym, że maksymalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych wynosi 95 %) metodologicznego podejścia strony skarżącej do wykazania legitymowania się wkładem własnym co najmniej na poziomie 5% łącznej wartości projektu, nie można było kwalifikować jako oczywistej omyłki podlegającej poprawieniu w trybie określonym w art. 43 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020. Z całą pewnością bowiem, wobec wskazanej powyżej wagi i znaczenia tego wymogu stanowiącego kryterium oceny formalnej danego projektu, zainicjowanie określonego przywołanym przepisem trybu poprawienia wniosku prowadziłoby do istotnej jego modyfikacji, która w świetle wskazanej regulacji jest prawnie niedopuszczalna.
Reasumując wskazać należy, że stwierdzona przez Sąd w niniejszej sprawie wadliwość procedury konkursowej, która de facto pozbawiła skarżącą prawa do merytorycznej oceny wniosku o dofinansowanie projektu, stanowiła naruszenie zasad przejrzystości i rzetelności, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zaistniał zatem przypadek, o którym mowa w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit a) ustawy wdrożeniowej.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik tej oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję zarządzającą.
W dalszym toku postępowania Instytucja zarządzająca uwzględni powyżej przedstawioną ocenę prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło