IV SA/Wa 343/17
WyrokWSA w Warszawie2017-09-20
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Grzegorz Rząsa, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia budowy obwodnicy została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności poprzez oparcie jej na nierzetelnym raporcie o oddziaływaniu na środowisko, zawierającym wadliwe dane dotyczące tła zanieczyszczeń powietrza i prognoz ruchu, a także czy postępowanie w sprawie wydania decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem zasad reprezentacji inwestora?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Organy administracji przeprowadziły dodatkowe postępowanie wyjaśniające, a przedłożony raport o oddziaływaniu na środowisko, po uzupełnieniach, został uznany za wystarczający do wydania decyzji. Zarzuty dotyczące wadliwości danych, prognoz ruchu oraz reprezentacji inwestora nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) uchylającą w części i reformującą decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) dotyczącą środowiskowych uwarunkowań dla budowy północnej obwodnicy. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło m.in. oparcie decyzji na nierzetelnym raporcie o oddziaływaniu na środowisko, zawierającym wadliwe dane dotyczące tła zanieczyszczeń powietrza i prognoz ruchu, a także naruszenie zasad reprezentacji inwestora. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia [...]Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Z. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę
Decyzją z [...] listopada 2016r. Nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej Kpa, po rozpatrzeniu odwołań wniesionych m.in. przez Stowarzyszenie [...], od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pr.: "Budowa północnej obwodnicy [...] ", orzekł o uchyleniu w całości i w tym zakresie orzekł co do istoty:
- pkt. 1.2.6 wprowadzając obowiązek prowadzenia prac pod nadzorem przyrodniczym oraz określającym zakres obowiązków nadzoru,
- pkt. II.14 określając warunki i zakres zastosowania ekranów akustycznych,
- pkt. II.18 nakładając obowiązek wykonania 7 przejść dla zwierząt,
- pkt. II.20 określając warunki jakie winny spełniać wloty przepustów, wiaduktów i mostów aby pełniły funkcje przejść dla zwierząt,
- pkt II.21 określając przepusty, które pełnić będą funkcję przejść dla płazów oraz zakreślając warunki jakie winny spełniać,
- pkt V.1 zobowiązując Inwestora do przedłożenia w określonych terminach Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] sprawozdania wykonanego z przeprowadzonego nadzoru przyrodniczego przez nadzór przyrodniczy.
- pkt V. 5 prace jakie należy wykonywać przy budkach dla ptaków,
- pkt VI nakładając obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz zakres raportu.
W pozostałej części utrzymał zaś w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po ponownej analizie akt sprawy, działając w zgodzie z art. 136 Kpa, przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w ramach którego inwestor został wezwany pismem z dnia [...] lipca 2016 r., do wyjaśnienia wątpliwości i uzupełnienia dokumentacji przedmiotowej sprawy w zakresie m.in. wpływu inwestycji na środowisko gruntowo-wodne i planowanego odwodnienia drogi, analizy hałasowej i planowanych do zastosowania ekranów akustycznych, prognoz natężenia ruchu, zanieczyszczeń powietrza, inwentaryzacji przyrodniczej, wpływu inwestycji na gatunki roślin i zwierząt. Pismem z dnia [...] września 2016 r. pełnomocnik inwestora udzielił odpowiedzi na wezwanie tutejszego organu, w załączeniu przedkładając jednolitą wersję raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, opatrzonego datą ,, [...] wrzesień 2016 r." wraz z załącznikami, po czym pismem z dnia [...] października 2016r. przedłożył dopracowany ostateczny raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sygnowany datą ,, [...] październik 2016 r.".
Posiadany materiał dowodowy pozwolił organowi na skorygowanie warunków określonych w punktach 1.2.6, II.14, II.18, 11.20, II.21, V.l, V.5, VI zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ przedstawił argumentację mającą uzasadniać wprowadzone zmiany.
Organ odniósł się także do zarzutów podniesionych w złożonych odwołaniach, Wskazał, iż Mając na uwadze zarzut niezebrania przez organ pierwszej instancji całokształtu materiału dowodowego sprawy, organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, a uzyskane informacje pozwoliły na określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, uprawniającego do zreformowania zaskarżonej decyzji.
Po zapoznaniu się z treścią zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał, iż zawiera ona wszystkie elementy wymienione wart. 107 § 1 i 3 Kpa oraz art. 85 ust. 2 ustawy ooś, których naruszenia dopatrują się skarżący. Organ prowadzący postępowanie w uzasadnieniu decyzji omówił przesłanki, którymi kierował się przy jej wydawaniu, umotywował ocenę stanu faktycznego oraz wyjaśnił powiązanie między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Wyjaśnił podstawę prawną i przytoczył przepis prawa dla wydanego rozstrzygnięcia. RDOŚ w [...] wskazał cel i miejsce realizacji planowanego przedsięwzięcia, przedstawił analizowane warianty, uzasadnił wybór wariantu preferowanego przez inwestora, opisał czynności procesowe zmierzające do wydania decyzji, przedstawił uwagi i wnioski społeczeństwa, a następnie się do nich ustosunkował. Co prawda organ odwoławczy znalazł pewne mankamenty i niedociągnięcia w treści zaskarżonej decyzji, to jednak co do zasady spełnia ona wymagania ustawowe.
Podkreślono, że Stowarzyszenie [...] nie wskazało w odwołaniu, które fragmenty decyzji są trudne do zrozumienia ze względu na użyte sformułowania. Specyfika decyzji w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań wymaga niekiedy posłużenia się fachowym językiem z zakresu wiedzy specjalistycznej, co jednak automatycznie nie czyni tej decyzji niezrozumiałą.
Analiza treści decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. nie pozwala w ocenie organu na przyznanie słuszności zarzutom dotyczącym nieodniesienia się przez RDOŚ w [...] do uwag składanych przez strony i społeczeństwo w toku postępowania. Na str. [...] zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji opisał procedurę z udziałem społeczeństwa, w ramach której przeprowadzono rozprawę administracyjną otwartą, a następnie na str. [...] udzielił wyjaśnień w związku ze złożonymi w toku postępowania uwagami i wnioskami.
Organ nie uwzględnił także zarzutu K. B. i W. B., iż organ pierwszej instancji pominął opisanie okoliczności związanych ze zmianą przebiegu inwestycji. Organ wskazał, że stosowne odniesienie znajduje się na str. [...], i przytoczył jego treść. Mając zaś na względzie niezadowolenie skarżących z obecnego zakresu inwestycji, wskazano, że zadaniem organu właściwego do wydania decyzji o' środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie zaproponowanym przez inwestora. W przedmiotowym przypadku miało to miejsce na podstawie przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko. Zakres przedsięwzięcia oraz wszelkie jego zmiany koncepcyjne zależą od inwestora, a rolą organów ochrony środowiska jest ich ocena pod kątem warunków i wymagań środowiskowych. Wariant preferowany przez inwestora daje możliwość realizacji inwestycji bez znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko, dlatego organ pierwszej instancji określił dla niego warunki realizacji przedsięwzięcia. W opinii organu odwoławczego RDOŚ w [...], kierując się niezbędnymi zasadami, wynikającymi z przepisów prawa, wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając zapewnienie odpowiednich środków minimalizujących lub zapobiegających negatywnym oddziaływaniom na poszczególne komponenty środowiska.
Podkreślono, że nie wszystkie uwagi i wnioski składane w toku postępowania muszą być zasadne i w związku z tym organ administracji niekoniecznie musi je uwzględniać. Organ pierwszej instancji odpowiedział na uwagi i wnioski złożone w trakcie udziału społeczeństwa w sposób zwięzły i treściwy, uzasadniając każdorazowo zajęte stanowisko.
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji dokonał analizy oraz oceny zgromadzonych akt sprawy w stopniu umożliwiającym stronom zapoznanie się z motywami, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wystarczające. Tym samym, wbrew temu co podnoszą skarżący nie doszło do naruszenia art. 6, 7, 8, 11, 107 § 1 i 3 Kpa w związku z art. 82 ustawy ooś, art. 77 Kpa oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy ooś. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 Kpa oraz art. 79 ust. 1 ustawy ooś, Organ wyjaśnił, iż na mocy art. 10 § 1 Kpa organ jest zobowiązany do zapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Z kolei art. 79 ust. 1 ustawy ooś dotyczy zapewnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, do czego zobligowany jest organ.
Stosownie do art. 33 ust. 1. w związku z art. 79 ust. 1 ustawy ooś, po zgromadzeniu niezbędnej dokumentacji sprawy, o której mowa 'Y art. 33 ust. 2 ustawy ooś, obwieszczeniem z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], RDOŚ w [...] podał do publicznej wiadomości informację o tym, Że wszyscy zainteresowani mają możliwość zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków w terminie 21 dni. tj. od [...] września 2015 r. do [...] października 2015 r. włącznie. Definicja "podania do publicznej wiadomości" określona wart. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy ooś zawiera w sobie: udostępnienie informacji na stronie internetowej (Biuletyn Informacji Publicznej); ogłoszenie informacji w sposób zwyczajowo przyjęty w siedzibie organu; ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia.
Zgodnie z dokumentacją sprawy ww. obwieszczenia były zamieszczone: na tablicy ogłoszeń RDOŚ w [...] w dniach [...].09.2015 r. - [...].10.2015 r. oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu, na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta [...] w dniach [...].09.2015 r. [...].10.2015 r., na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...] w dniach [...] .09.2015 r. - [...] .10.2015 r., na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...] w terminie od [...].09.2015 r. - [...].10.2015 r. W związku z niedochowaniem wskazanego w obwieszczeniu terminu na składanie uwag i wniosków, RDOŚ w [...] wyznaczył dodatkowy, 7 -dniowy termin uzupełniający.
Ponadto, podkreślono, że organ pierwszej instancji przychylił się do jednego z wniosków, dotyczących prośby o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o czym poinformował społeczeństwo obwieszczeniem z dnia [...] października 2015 r., znak: [...]. Przywołane obwieszczenie RDOŚ w [...], informujące o dodatkowym terminie 7 dni na składanie uwag i wniosków oraz rozprawie administracyjnej, zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń RDOŚ w [...] w dniach [...].10.2015 r. - [...].11.2015 r. oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu, na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta [...] w dniach [...].09.2015 r. - [...]. 10.2015 r., na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...] w dniach [...].09.2015 f. - [...].10.2015 r., na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...] w terminie od [...].09.2015 r. - [...].10.2015 r. oraz w Gazecie [...] w dniu [...].10.2015 r.
Organ wskazał, że nie dopatrzył się nieprawidłowości w informowaniu społeczeństwa o przysługujących im uprawnieniach.
Ponadto, w związku z tym, że skarżący K. B. i W. B. uczestniczyli w rozprawie administracyjnej otwartej, przeprowadzonej na terenie gminy [...] w dniu [...] listopada 2015 r., w czasie której złożyli uwagi i wnioski dot. przedmiotowej inwestycji, uznano, że posiadali informację o toczącym się postępowaniu. Przepisy dotyczące ogółu społeczeństwa nie ograniczają uprawnień skarżących, którzy jako strony postępowania, mają prawo wypowiadania się i składania uwag na każdym etapie trwania postępowania, niezależnie od wyznaczonego terminu ,,21 dni".
Czyniąc zadość art. 10 Kpa, RDOŚ w [...] informował strony postępowania o podejmowanych czynnościach na każdym etapie postępowania, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych materiałów oraz zgłoszenie ewentualnych żądań. Jak dowodzą zgromadzone akta sprawy, stronom postępowania został umożliwiony czynny udział w każdym stadium analizowanego postępowania, poprzez zastosowanie doręczeń wskazanych wart. 49 Kpa. Tryb doręczania zawarty wart. 49 Kpa jest trybem wyjątkowym w stosunku do tradycyjnego doręczenia, wskazanego wart. 38-48 Kpa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, o wydaniu decyzji i innych czynnościach strony zawiadamiane są przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Upływ zaś czternastu dni, w ciągu których obwieszczenie było dostępne publicznie, powoduje, że czynność doręczenia uważa się za dokonaną ze skutkiem prawnym. Jego istota polega na zapewnieniu szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich stron postępowania w sytuacji ich mnogości. Ze względu zaś na specyfikę postępowań w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, charakteryzujących się dużą liczbą podmiotów uprawnionych, ustawodawca w art. 74 ust. 3 ustawy ooś zawarł regulację dopuszczającą stosowanie wskazanego art. 49 Kpa. Uprawnienie to jest jednakże warunkowane liczbą stron postępowania przekraczającą 20. Zgodnie z brzmieniem art. 74 ust. 3 ustawy ooś przepis art. 49 Kpa stosuje się, jeżeli liczba stron postępowania przekracza 20. Konstrukcja art, 49 Kpa wskazuje, że zawiadomienie dokonywane jest przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania.
Obwieszczenia wydawane przez RDOŚ w [...] w toku postępowania były wywieszane na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu oraz zamieszczane na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej, co jest zgodne z utrwaloną praktyką tego organu, stosowaną jednolicie względem wszystkich prowadzonych postępowań administracyjnych. Ponadto organ pierwszej instancji każdorazowo zwracał się do organów gmin, właściwych miejscowo ze względu na lokalizację inwestycji z prośbą o publiczne ogłoszenie przekazywanego w załączeniu obwieszczenia na tablicach ogłoszeń: Urzędu Miasta [...], Urzędu Gminy [...], Urzędu Gminy [...].
Organ odwoławczy uznał więc, że wyznaczenie przez RDOŚ w [...] 3-dniowego terminu na zapoznanie się i wypowiedzenie co do treści zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji nie stanowi o naruszeniu art. 10 § 1 Kpa. Strony mają bowiem prawo wypowiadania się i składania uwag na każdym etapie trwania postępowania, niezależnie od wyznaczonych terminów, które stanowią jedynie informację dla stron o fazie postępowania. Stosownie do powyższego, zawiadomienie RDOŚ w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], informujące strony postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów, stanowiło sygnał dla stron o przejściu organu do fazy wydawania decyzji.
Ponadto podniósł, że jakkolwiek wyznaczony 3-dniowy termin na zapoznanie się i wypowiedzenie co do akt sprawy wypadał w okresie świąteczno-noworocznym, na przełomie grudnia 2015 r. i stycznia 2016 r., to jednak zaskarżona decyzja została wydana [...] stycznia 2016 r., a zatem strony miały jeszcze 2-tygodniowy zapas czasu na dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Po dokonaniu analizy postępowania organu pierwszej instancji tutejszy organ nie stwierdził uchybień w zakresie sposobu realizacji zasady czynnego udziału stron. Organ wyjaśnił także, że zgodnie z przywołanym przez skarżących art. 81 ust. 1 ustawy ooś, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Mając powyższe na uwadze, wskazał, że dokonanie wyboru wariantu inwestycyjnego danego przedsięwzięcia następuje w wyniku procedury oceny oddziaływania na środowisko, której kluczowym elementem jest analiza raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zadaniem raportu jest określenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska oraz ludzi, przy uwzględnieniu przyjętych przez inwestora rozwiązań lokalizacyjnych, projektowych, technologicznych, technicznych i organizacyjnych. Dla organu przeprowadzającego procedurę dokument ten z definicji stanowi podstawowe źródło informacji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w fazie jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania i likwidacji.
Materiał dowodowy, stanowiący podstawę do wydania zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, obejmował, oprócz wariantu zerowego, polegającego na niepodejmowaniu realizacji przedsięwzięcia, analizę wariantów inwestycyjnych: I (preferowanego przez inwestora) i III.
Przeprowadzone analizy porównawcze wykazały, iż wariant preferowany przez inwestora, w stosunku do wariantu alternatywnego:
- jest krótszy, przez co zajmie mniejszą powierzchnię terenu,
- ze względu na przebieg jest korzystniejszy pod względem wpływu na środowisko przyrodnicze, wykazuje bowiem mniejszą kolizyjność z chronionymi siedliskami przyrodniczymi i gatunkami chronionych roślin, stanowiskami archeologicznymi i potencjalną koniecznością wykonania prac sondażowych,
- w mniejszym stopniu oddziałuje na wody podziemne i powierzchniowe. Zarówno wariant preferowany przez inwestora, jak i wariant alternatywny kolidują z różnymi obiektami budowlanymi, przez co niosą za sobą konieczność wyburzeń, jednakże ocena wpływu rozpatrywanych wariantów obejmowała także szereg innych elementów środowiska, jakie zostały poddane ocenie w toku postępowania.
W celu pełniejszego porównania wariantów przeprowadzono ocenę wielokryterialną. Wagi poszczególnych kryteriów zostały wyznaczone na podstawie znaczenia tych zagadnień dla analizy trasy. W wyniku przeprowadzonej analizy wielokryterialnej uznano za korzystniejszą realizację trasy wariantu I. Z przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji i uzupełnionej przez organ odwoławczy oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w wariancie I, proponowanym przez wnioskodawcę. W związku z powyższym, nie ma podstaw do zastosowania art. 81 ust. 1 ustawy ooś.
Organ wyjaśnił także, że nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżących, dotyczące braku obiektywizmu informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Raport na zlecenie inwestora został opracowany przez wykonawcę, który zatrudnia ekspertów doświadczonych w zakresie ocen oddziaływania na środowisko. Ocena dokumentu nastąpiła przy wydawaniu decyzji środowiskowej przez RDOŚ w [...], a następnie w postępowaniu odwoławczym przez GDOŚ. Organy te nie wydały decyzji automatycznie, ale dokonały oceny dowodowej raportu. Organy administracji, wyspecjalizowane wolą ustawodawcy w ocenach oddziaływania na środowisko, przeanalizowały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy z poszanowaniem aktualnej wiedzy naukowej na dany temat i przy wykorzystaniu wiedzy i własnych doświadczeń. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko poddany został weryfikacji pod kątem zgodności z wymaganiami zawartymi wart. 66 ustawy ooś. Nie można tym samym odbierać mu wiarygodności dowodowej ze względu na fakt, iż sporządzony został na zlecenie inwestora. Należy mieć także na uwadze, że postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań toczy się względem planowanych, a nie zrealizowanych przedsięwzięć. Tym samym, szczegółowe dane techniczne planowanego przedsięwzięcia mogą pochodzić wyłącznie od wnioskodawcy. Przedłożony przez inwestora ostateczny raport wraz z aneksami zawiera wszystkie elementy określone w art. 66 ustawy ooś i umożliwia ocenę wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego.
Odnosząc się do zarzutu niezgodności lokalizacji inwestycji z wojewódzkim planem zagospodarowania przestrzennego, organ wyjaśnił, iż plan zagospodarowania przestrzennego województwa ma charakter aktu kierownictwa wewnętrznego i jest narzędziem służącym przede wszystkim koordynacji zamierzeń organizacyjnych, społecznych, gospodarczych i innych, stanowiących obiekt zainteresowania samorządu wojewódzkiego. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa nie jest aktem prawa miejscowego i nie wiąże organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wobec powyższego zarzut dotyczący badania zgodności lokalizacji inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego dla województwa [...] nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutów skarżących, w których podnoszą, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana na podstawie niekompletnej i niespójnej dokumentacji, pozbawionej streszczenia w języku niespecjalistycznym uzupełnienia do raportu, wskazano, że stosownie do brzmienia art. 66 ust. 1 pkt 18 ustawy ooś raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien zawierać streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu.
W toku postępowania odwoławczego organ drugiej instancji poddał dokumentację sprawy wnikliwej weryfikacji i uznał, że materiał dowodowy, w oparciu o który została wydana decyzja z dnia [...] stycznia 2016 r., składający się m.in. z:
- raportu o oddziaływaniu na środowisko z maja 2012 r. wraz z załącznikami,
- 121 - stronicowej erraty do raportu z lipca 2015 r. wraz z załącznikami,
- 9 pism pełnomocnika inwestora, zawierających wyjaśnienia lub uzupełnienia raportu, wraz z załącznikami, jest nieczytelny i niespójny.
Z tego względu pismem z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], m.in. poinformował pełnomocnika inwestora, że preferowane byłoby przedłożenie jednolitej, ostatecznej wersji raportu wraz z załącznikami.
W odpowiedzi na powyższe, M. R., reprezentująca Województwo [...], przy piśmie z dnia [...] września 2016 r. przedłożyła ujednoliconą wersję raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a następnie przy piśmie z dnia [...] października 2016 r. ostateczny raport o oddziaływaniu na środowisko, uwzględniający streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie.
Opracowany dla przedmiotowej inwestycji ostateczny raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, opatrzony datą [...] października 2016 r., organ uznał za jest zgodny z wymogami wskazanymi w art. 66 ustawy ooś, stanowiąc tym samym podstawę orzekania w niniejszej sprawie. Zagadnienia wymagające przeprowadzenia przez organ drugiej instancji dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie miały wpływu na istotę rozstrzygnięcia, wobec czego zarzuty skarżących uznano za niezasadne.
Organ nie uwzględnił także zarzutu, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko pomija opis krajobrazu, w którym ma być zlokalizowane przedsięwzięcie oraz uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na krajobraz. Analiza przywołanego dokumentu w ocenie organu wykazała, że element wymagany art. 66 ust. 1 pkt 3a ustawy ooś, tj. opis krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane, został zawarty w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w rozdziałach:
- 2.1 pt.: "Lokalizacja przedsięwzięcia",
- 2.3 pt.: "Wykorzystanie i zagospodarowanie istniejącego terenu" oraz
- 3.8 pt.: "Obszary chronione i walory krajobrazowe".
Natomiast uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na krajobraz, wymagane art. 66 ust. 1 pkt 7 lit. da ustawy ooś, zostało ujęte w raporcie w rozdziałach:
- 5.1.10 pt.: "Obszary chronione i walory krajobrazowe" (zawiera analizę przewidywanych oddziaływań na etapie realizacji),
- 5.2.10 pt.: "Obszary chronione i walory krajobrazowe" (zawiera analizę przewidywanych oddziaływań na etapie eksploatacji),
- 6 pt.: "Uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu".
Zdaniem organu drugiej instancji przedstawiony w ww. rozdziałach opis krajobrazu jest wystarczający i odpowiada wymogom art. 66 ust. 1 pkt 3a ustawy ooś.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia chronionego konstytucyjnie prawa własności nieruchomości wskazano, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie narusza prawa własności, bowiem nie daje inwestorowi żadnych praw do terenu potencjalnego zainwestowania. Określa natomiast oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko i wymagania jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu czynników niekorzystnych. Na potrzeby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wnioskodawca nie musi legitymować się tytułem prawnym do nieruchomości lub jej części, przeznaczonej na realizację przedsięwzięcia., a zatem roszczenia prawne nie mogą być skutecznie podnoszone w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie.
Organ w odniesieniu do zarzutów w zakresie analizy oddziaływań skumulowanych, wskazał, że ich celem jest ocena możliwości wystąpienia ewentualnych dodatkowych uciążliwości dla środowiska, wynikających ze współoddziaływania planowanego obiektu z innymi istniejącymi, bądź planowanymi do realizacji przedsięwzięciami. Wskazał , że opracowana dla przedmiotowej inwestycji prognoza zanieczyszczeń powietrza i hałasu uwzględnia, oprócz oddziaływań generowanych przez obwodnicę [...], również oddziaływania z dróg serwisowych i dojazdowych do niej oraz skumulowane oddziaływania projektowanej drogi z innymi przedsięwzięciami istniejącymi lub planowanymi, w tym z hałasem i zanieczyszczeniami generowanymi przy funkcjonującej ul. [...] w [...]. Z analizy ostatecznego raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, że kumulacja oddziaływań występować będzie zarówno na etapie budowy, jak i eksploatacji północnej obwodnicy [...] i dotyczyć może przede wszystkim oddziaływań akustycznych i emisji produktów spalania paliw w silnikach samochodowych, emisji z terenów innych ciągów komunikacyjnych, co będzie związane ze zmianami natężenia ruchu drogowego na drogach dojazdowych i przedmiotowej obwodnicy [...].
Z ostatecznego raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, że prognozy ruchu zostały sporządzone na kierunku poprzecznym do obwodnicy dla dróg: [...],[...] oraz [...] - [...] (a w roku 2035 zamiast dwóch ostatnich, dla planowanej do realizacji Trasy [...]),[...] - [...] oraz [...]. Drogi równoległe na południe w stosunku do północnej obwodnicy [...], objęte analizą, stanowią ciąg [...] obwodnicy [...]. Na północ od przedmiotowej obwodnicy brak istotnych dróg przebiegających na kierunku wschód-zachód, aż do wysokości [...] tj. prawie 15 km na północ od projektowanej inwestycji. Ponadto analizie w roku 2035 podlegał projektowany odcinek drogi [...] w rejonie węzła [...].
Wobec zarzutu niedoszacowania prognoz natężenia ruchu poprzez nieuwzględnienie dróg dojazdowych z kierunku północnego do obwodnicy należy wskazać, że prognozy ruchu uwzględniają zarówno stronę północną, jak i południową, co wyraźnie widać np. na załącznikach graficznych, przedstawiających rozkład poziomu hałasu w okolicach węzłów, szczególnie przy węźle z drogą krajową nr [...], gdzie ruch jest największy. Izolinie obejmują jezdnię drogi krajowej nr [...] zarówno po północnej, jak i po południowej stronie obwodnicy, co wynika z uwzględnienia natężenia ruchu po obu stronach drogi. Załącznik graficzny do jednego z pism wyjaśniająco uzupełniających inwestora z dnia [...] grudnia 2015 r., na który powołuje się skarżące Stowarzyszenie [...] ma za zadanie zobrazować jedynie wpływ budowy północnej obwodnicy [...] na drogi znajdujące się na południe od obwodnicy. Dokument ten stanowi pokłosie dyskusji, jaka miała miejsce w trakcie rozprawy administracyjnej otwartej. Z kolei graficzna prezentacja prognozy ruchu, obejmująca północną i południową stronę obwodnicy została, w kształcie preferowanym przez skarżących, została uzupełniona na etapie postępowania odwoławczego.
Dla odcinków analizowanych fragmentów obwodnicy oraz dróg dojazdowych prognoza emisji zanieczyszczeń została wykonana poprzez oszacowanie przeciętnych jednostkowych wskaźników emisji podstawowych zanieczyszczeń komunikacyjnych, tj. dwutlenku azotu, tlenku węgla oraz pyłu zawieszonego dla poszczególnych rodzajów analizowanych pojazdów (osobowe, dostawcze, ciężarowe, autobusy) dla lat 2020 i 2035.
Pełną analizę wielkości i rozkładu przestrzennego poziomu emisji, łącznie z opracowaniem graficznym, przeprowadzono w oparciu o ww. analizę warunków ruchu i parametrów drogi, dla "wskaźnikowego zanieczyszczenia", jakim jest N02 oraz CO, PM10 i PM2,5.
Z przeprowadzonych symulacyjnych obliczeń propagacji zanieczyszczeń powietrza wynika, że stężenia 1-godzinne, jak i średnioroczne dla zanieczyszczenia, jakim jest pył zawieszony PM1O oraz CO, ze znacznym marginesem mieszczą się w de dyspozycyjnym, wynikającym z aktualnie obowiązujących norm immisji w otoczeniu budynków mieszkalnych. Jedynie w przypadku emisji pyłu zawieszonego PM2,5 i N02 obliczone średnioroczne stężenia, ze względu na wysoki poziom aktualnego tła zanieczyszczeń pyłem, nie mieszczą się w stężeniu dyspozycyjnym Da - R (różnica dopuszczalnego poziomu i tła zanieczyszczenia powietrza przyjętego wg aktualnego stanu zanieczyszczenia powietrza).
W przypadku skumulowanych oddziaływań obwodnicy [...] dominujące będzie oddziaływanie w zakresie hałasu, ponieważ do istniejących w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji liniowej ciągów komunikacyjnych oraz linii kolejowej dojdą kolejne emitory; nowoprojektowana trasa [...], droga krajowa nr [...], planowana trasa Wolbromska oraz zwiększony ruch pociągów po przebiegającej w pobliżu linii kolejowej (" związku z planowanym uruchomieniem Szybkiej Kolei [...].
Obliczenia dotyczące propagacji hałasu w przestrzeni wykonano w programie Traffic Noise 2008, wykorzystując model obliczeniowy NMPB-Routes-96 (zgodny z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem (Dz. U. z 2011 r. Nr 140, poz. 824 ze zm.)). Pozwala on określić równoważny poziom dźwięku w wybranym punkcie na podstawie znajomości położeń źródeł (odcinków dróg) oraz ich parametrów akustycznych, charakterystyki podłoża terenu, przy uwzględnieniu zjawisk ekranowania przez ekrany naturalne i urbanistyczne. Obliczenia wykonano dla roku 2020 oraz dla stanu docelowego, tj. dla roku 2035 dla przedziałów czasu odniesienia równych 16 godzin w ciągu dnia i 8 godzin w ciągu nocy.
Mając na uwadze rosnące natężenie ruchu, w punkcie VI.1 zaskarżonej decyzji RDOŚ w [...] zobowiązał inwestora do wykonania, na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu i emisji hałasu w oparciu o istniejące na czas wykonania projektu budowlanego, natężenie ruchu na drogach dojazdowych. W obliczeniach tych inwestor winien uwzględnić również oddziaływanie na drogach serwisowych.
Z kolei, zgodnie z twierdzeniami autorów raportu o oddziaływaniu na środowisko z 2016 r., cyt.: "Odrębnym źródłem hałasu jest ruch obwodnicy na lotnisku w [...] koło [...]. W związku z tym, że hałas związany ze startem i lądowaniem samolotów to inny rodzaj hałasu (inne źródło) nie można go kumulować z hałasem komunikacyjnym" (str. 215).
Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych, określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych pomiarów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112), są inne niż dla dróg i linii kolejowych, dlatego też nie można odnieść się w tym przypadku do oddziaływań skumulowanych. Niemniej jednak hałas powodowany przez startujące i lądujące samoloty w głównej mierze generowany jest w rejonie lotniska, oddalonego ponad 5 km od początku planowanej północnej obwodnicy [...].
Z przygotowanego przez firmę Kantor Management Consultants w 2010 r., opracowania dotyczącego oddziaływania na klimat akustyczny przedsięwzięć związanych z rozbudową [...] wynika, że dalszy wzrost ilości operacji lotniczych i obsługa 8 mln pasażerów w ciągu roku, nie spowoduje wzrostu poziomu emisji hałasu. Jest to związane z postępem technologicznym jaki ma miejsce w lotnictwie, tj. stałe obniżanie poziomu emisji hałasu przez samoloty oraz stosowane procedury (szczególnie w godzinach nocnych).
Wyniki pomiarów wykonywanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...], dalej WIOŚ w [...], w trzech punktach pomiarowych zlokalizowanych w [...] (po wschodniej stronie lotniska), w [...] (po północno-wschodniej stronie lotniska) i w [...] (po zachodniej stronie lotniska), potwierdzają, że poziomy dźwięku generowane przez ruch lotniczy nad analizowanym terenem północnej obwodnicy są i będą znacznie niższe od dopuszczalnych poziomów dźwięku i od lokalnego tła akustycznego, nie wpływając na wzrost skumulowanych oddziaływań akustycznych.
W związku ze stwierdzonymi uciążliwościami, związanymi z nadmierną emisją generowaną przez projektowaną obwodnicę [...], na znacznej długości trasy, tam gdzie nie są planowane tunele, zaproponowano zastosowanie ekranów akustycznych. Pozwolą one na ograniczenie ponadnormatywnego oddziaływania hałasu wzdłuż nowoprojektowanej inwestycji. W oparciu o analizę prognozowanych oddziaływań akustycznych w rejonie ulic [...] i [...] w [...] uznano za zasadne zastosowanie ekranów akustycznych po lewej stronie trasy w km ok. 6+750 do km 7+050. Niemniej jednak z uwagi na postęp urbanizacyjny i zmieniające się zagospodarowanie terenu, w punkcie VI.2 analizowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ pierwszej instancji zobowiązał inwestora do przedstawienia w raporcie, przedkładanym w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, lokalizacji oraz parametrów technicznych ekranów akustycznych przewidzianych do realizacji wzdłuż projektowanej drogi, uwzględniając, istniejące na czas składania wniosku o pozwolenie na budowę, zagospodarowanie terenu. Dopiero na etapie przygotowywania projektu budowlanego istnieje możliwość weryfikacji dokładnych niwelet drogi, wysokości nasypów itp.
Odnosząc się do kwestię specyfiki mikroklimatu w dolinie [...] organ wyjaśnił, że zgodnie z informacją zawartą w raporcie z [...] października 2016 r. "pod względem klimatycznym analizowany teren jest mało zróżnicowany. Jedynie w rejonie doliny [...] występuje większa amplituda temperatur, wyższa wilgotność, a także pojawiają się tzw. zastoiska zimnego powietrza " (str. [...]).
W związku z tym, organ wskazał, że twierdzenia skarżących, dotyczące nieuwzględnienia w prognozie zanieczyszczeń powietrza mikroklimatu panującego w dolinie [...], są niczym nie poparte i nie znajdują uzasadnienia w przedłożonym materiale dowodowym sprawy, nie zasługują na uwzględnienie. Niezależnie od powyższego wymaga zaznaczenia, że projektowana droga nie. wpłynie na poziom zanieczyszczeń powietrza w rejonie [...] ([...]) z uwagi na to, że na tym odcinku zostanie poprowadzona tunelem. Wspomniany tunel, oznaczony na załącznikach granicznych jako [...], pozwoli przejść pod ul. [...],[...],[...] oraz rzeką [...] ([...]). Tunel o długości 815 m zostanie wykonany metodą górniczą, a na początkowym i końcowym odcinku o łącznej długości ok. 200 m metodą odkrywkową. W tego względu organ odwoławczy nie podziela zarzutu dotyczącego bezpośredniego narażenia mieszkańców ul. [...] na zanieczyszczenie powietrza, gleby i wody.
Mając na uwadze zarzut dotyczący niedoszacowania prognoz ruchu, wskazano, że wyniki generalnego pomiaru ruchu, przeprowadzonego w 2010 r. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, dalej GPR 2010, na które powołują się skarżący, dostępne są na stronie internetowej tej jednostki, pod adresem: https:/ /www.gddkia.gov.pl/pl/987 /gpr-2010. Z informacji zamieszczonych w ww. serwisie wynika, że GPR 2010 został wykonany na istniejących drogach krajowych, z wyłączeniem odcinków zarządzanych przez prezydentów miast na prawach powiatu. W przywołanym serwisie dostępne są również wyniki pomiaru ruchu na drogach wojewódzkich, wykonanego w 2010 r. na istniejącej sieci dróg wojewódzkich, z wyjątkiem odcinków znajdujących się w miastach na prawach powiatu i nie administrowanych przez Zarządy Dróg Wojewódzkich.
Analiza powyższego wykazała, że na północ od [...] pomiarami objęte zostały drogi krajowe nr [...] w stronę [...] oraz nr [...] w stronę [...] i średni dobowy ruch pojazdów silnikowych na odcinkach położonych najbliżej [...] kształtował się na poziomie ok. 16 tys. pojazdów w przypadku drogi krajowej nr [...] i ok. 17 tys. w przypadku drogi krajowej nr [...].
Z kolei w przypadku dróg wojewódzkich pomiary wykazały ruch w ilości ok. 15,7 tys. pojazdów/dobę zarówno na drodze wojewódzkiej nr [...] w kierunku [...] , jak i na drodze wojewódzkiej nr [...] w kierunku [...].
Przywoływane przez skarżących 34 tys. pojazdów/dobę nie znajduje potwierdzenia w dostępnym materiale dowodowym, w tym w wynikach pomiarów, opublikowanych przez zleceniodawcę GPR 2010.
Argumentacji skarżących zdaniem organu przeczą również opublikowane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, pod adresem: https:/ /www.gddkia.gov.pl/pl/2551/GPR-2015. wyniki generalnego pomiaru ruchu, przeprowadzonego w 2015 r. Z informacji zamieszczonych w ww. serwisie wynika, że średni dobowy ruch pojazdów silnikowych na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...] kształtował się na poziomie ok. 20,1 tys. pojazdów i ok. 17,4 tys. pojazdów w przypadku drogi krajowej nr [...], na odcinku [...]/[...]/. Natomiast jeśli chodzi o drogi wojewódzkie, pomiary wykazały ruch w ilości ok. 13,4 tys. pojazdów/dobę na drodze wojewódzkiej nr [...] na odcinku [...] - [...], ok. 5,8 tys. pojazdów/dobę na drodze wojewódzkiej nr [...] na odcinku [...] - [...] i ok. 18,7 tys. pojazdów/dobę na drodze wojewódzkiej nr [...][...] w kierunku [...].
Jednocześnie wskazano, że autorzy raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowej obwodnicy [...], opracowując prognozę ruchu, uwzględnili oprócz wyników GPR 2010 na drogach krajowych i wojewódzkich, również inne parametry, w tym m.in. pomiary natężenia ruchu miejskiego. Prognoza ruchu uwzględnia zmiany w generacji ruchu, zarówno na obszarze [...], jak i w obszarze gmin [...],[...] i [...], wywołane zjawiskiem migracji mieszkańców [...] poza miasto, wzrostem liczby ludności, wzrostem ruchliwości mieszkańców oraz wzrostem wskaźnika motoryzacji. Prognoza ta wykonana została w oparciu o 'źródła wiedzy technicznej dotyczącej modelowania ruchu, model sieci miejskiej [...], opracowanej w ramach Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta [...], a także badania zachowań komunikacyjnych. W prognozie ruchu na 2035 r. uwzględniono również planowaną do realizacji drogę ekspresową [...] w kierunku [...] oraz [...].
Modelując prognozę natężenia ruchu, wzięto pod uwagę możliwość zwiększenia ruchu na drodze ekspresowej [...], wskutek wykorzystywania przez kierowców podróżujących z południa kraju na północ i odwrotnie, drogi ekspresowej [...] i obwodnicy [...], zamiast planowanej płatnej autostrady [...], co potencjalnie może się przełożyć na wyższe prognozowane natężenie ruchu na przedmiotowej obwodnicy [...].
Organ odwoławczy wskazał, że nie znalazł podstaw do uznania, by prognoza ruchu została niedoszacowania.
Odnosząc się do zarzutu użycia do obliczeń zanieczyszczeń powietrza nieaktualnej róży wiatrów, wskazano, że obliczenia prognozowanych stężeń substancji w powietrzu wykonano programem komputerowym OPERAT-FB, służącym do obliczeń rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym, emitowanych ze źródeł punktowych, liniowych i powierzchniowych, zgodnie z zał. nr 3 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010r. Nr 16, poz. 87): referencyjne metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu. Pakiet posiada atest Instytutu Ochrony Środowiska w [...] nr [...]. Program wykorzystany do obliczeń propagacji zanieczyszczeń komunikacyjnych z północnej obwodnicy [...] automatycznie generuje różę wiatrów na podstawie 30-letnich, najbardziej reprezentatywnych dla danego obszaru, okresów obserwacji z katalogu danych meteorologicznych zamieszczonego w programie. Katalog ten zawiera statystykę stanów równowagi dla całego roku, okresu grzewczego i dla okresu letniego oraz komplet róż dla całej Polski z 1981 r. Są to dane anemologiczne z najlepiej zbadanego okresu, a jednocześnie reprezentującego warunki najbardziej niekorzystne dla propagacji zanieczyszczeń powietrza w historii badań klimatu w Polsce i [...].
Analiza danych z ostatnich lat pozwala zauważyć m.in. łagodne zimy, co jest związane przede wszystkim z cyklicznością zmian klimatu Polski położonej w strefie klimatu przejściowego. Coroczna i wieloletnia zmienność warunków pogodowych jest zjawiskiem normalnym, wynikającym ze ścierania się mas powietrza napływających prawie ze wszystkich stron. Dlatego też najważniejszym czynnikiem, kształtującym klimat w Polsce, jest cyrkulacja atmosferyczna. Mniej więcej właśnie od 1980 roku, napływają do nas, częściej niż to miało miejsce wcześniej, masy powietrza oceanicznego znad północnego Atlantyku, stąd powietrze zimą jest względnie cieplejsze i bardziej wilgotne.
Gdyby uwzględnić aktualną różę wiatrów, pomijając przy tym fakt braku opracowań dla wystarczająco długiego okresu czasu - minimum 10-letniego, analizowany byłby okres, kiedy warunki anemologiczne bardzo sprzyjają dyspersji (rozpraszaniu) zanieczyszczeń w powietrzu.
Związane to jest szczególnie z:
- mniejszą częstością napływu mas z sektora wschodniego o zdecydowanie gorszych warunkach do dyspersji zanieczyszczeń w powietrzu (przewaga przypadków stałej równowagi atmosfery); - zwiększoną dynamiką procesów atmosferycznych w ostatnich latach, przy dominującej cyrkulacji zachodniej;
- większą, średnią prędkością wiatrów itp.
Efektem uwzględnienia w raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowej inwestycji aktualnej róży wiatrów byłoby znaczne zaniżenie stężeń zanieczyszczeń w otoczeniu analizowanej drogi, w stosunku do warunków mniej korzystnego rozkładu róży wiatrów, stanów równowagi atmosfery, wysokości warstwy mieszania itp.
Prowadziłoby to zafałszowania wyników, w sytuacji spodziewanego przez naukowców, powrotu do znacznie "mniej korzystnych" warunków przemieszczania się mas powietrza i związanej z tym dyspersji zanieczyszczeń w środowisku, w najbliższych latach po oddaniu do użytku projektowanej północnej obwodnicy [...].
Jednocześnie organ odwoławczy podzielił wątpliwości skarżących co do braku w dokumentacji, na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję, szczegółowych informacji w zakresie metodyki przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej, dlatego też pismem z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...], wezwał inwestora m. in. do przedstawienia dokładnej i jednolitej metodyki inwentaryzacji fauny przeprowadzonej w latach 2014 - 2015. W odpowiedzi na powyższe inwestor przedstawił wyjaśnienia przy piśmie z dnia [...] września 2016 r. wraz z załączoną jednolitą treścią raportu, w których przedstawiono szczegóły dotyczące metodyki prowadzonych badań, w tym terminy, czas trwania oraz zakres prowadzonych prac. Uszczegółowiono również wyniki inwentaryzacji, przedstawiając liczebność stwierdzonych gatunków. Dodatkowo, w ostatecznym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z [...] października 2016 r., przedłożonym wraz z załącznikiem zawierającym inwentaryzację przyrodniczą, skorygowanym według wezwania GDOŚ z dnia [...] lipca 2016 r., szczegółowo wyjaśniono wątpliwości wskazane przez GDOŚ. Przedstawione dane pozwoliły na przeprowadzenie oceny prawidłowości zastosowanych działań minimalizujących i kompensujących oraz dokonanie korekty części warunków przedstawionych w sentencji przedmiotowej decyzji. Jednocześnie należy wskazać, że w zaskarżonej decyzji RDOŚ w [...], w punkcie VI został nałożony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji inwestycyjnej.
Wyjaśniono także, że w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, w ramach oceny oddziaływania na środowisko przeanalizowano m.in. funkcję i zakres istniejących korytarzy migracyjnych. Z dokumentacji wynika, że w wariancie I przez obszar planowanej inwestycji nie przebiega żaden główny korytarz ekologiczny. Projektowana obwodnica przecina trzy lokalne lądowe korytarze ekologiczne ([...],[...] i [...]) oraz cztery miejscowe lądowe korytarze ekologiczne ([...],[...],[...] i [...]), w tym [...][...] - dol.. [...] -linia kolejowa, pod którym zaplanowano tunel "Ts 04 pozwalający przejść dołem pod ul. [...], "[...], do [...] oraz potokiem [...] ([...]). Zaprojektowano tunel o długości 815 m, który wykonany będzie w większości metodą górniczą, by nie ingerować w dolinę [...]. Zastosowana metoda pozwoli utrzymać dotychczasową drożność korytarza migracyjnego wzdłuż rzeki oraz właściwą łączność ekologiczną pomiędzy siedliskami, co warunkuje brak oddziaływania planowanej inwestycji na gatunki zwierząt żerujące w rejonie użytku ekologicznego "[...]". Biorąc więc pod uwagę, iż zapewniona zostanie drożność występującego na tym terenie korytarza ekologicznego, a ponadto, w ramach poprawy skuteczności przejścia dla zwierząt, w sentencji przedmiotowej decyzji wskazano konieczność zainstalowania ogrodzeń ochronno - naprowadzających po obu stronach wlotów tunelu nad rzeką [...] na odcinku nie krótszym niż 200 m wzdłuż drogi, jak również uwzględniając rozmieszczenie zabudowy na analizowanym terenie (na północ zwarta zabudowa miejscowości [...] oraz [...], a na południe miejscowość [...]), GDOŚ nie widzi uzasadnienia dla przeniesienia wyjścia z tunelu [...].
Biorąc pod uwagę zarzut braku informacji na temat prawdopodobieństwa wystąpienia katastrofy górniczej i budowlanej, związanej z drążeniem i eksploatacją tunelu pod terenem zabudowanym w [...], w ostatecznej wersji raportu z [...] października 2016 r. autorzy wyjaśnili, że tunel w ciągu planowanej północnej obwodnicy [...] na terenie gminy [...], realizowany będzie metodą górniczą, a początkowy i końcowy odcinek o łącznej długości około 200 m metodą odkrywkową. Prawdopodobieństwo wystąpienia katastrofy górniczej lub budowlanej, jakie niesie ze sobą budowa tego typu obiektów, związane jest z brakiem dokładnego rozpoznania hydrogeologicznego terenu. Wszelkie awarie i katastrofy mogące powstać w trakcie realizacji tuneli, wynikają ze złego rozpoznania lub zlekceważenia elementarnych zasad inżynieryjnych. Zagrożenia, wynikające ze zmechanizowanej metody, choć są niewielkie, to jednak należy je minimalizować. Nawet przy rozpoznanej geologii i dobranej technologii nie da się uniknąć osiadania, choć jest ono marginalne. Dużą rolę spełnia instalowanie systemów monitorowania osiadania, które są coraz dokładniejsze, a dane przesyła się online. Dzięki temu operator maszyny drążącej tunel otrzymuje informację o osiadaniach na powierzchni i może natychmiast reagować. Mając powyższe na uwadze, w celu minimalizacji możliwości wystąpienia tego typu awarii, prace przy budowie tuneli należy poprzedzić precyzyjnymi badaniami hydrogeologiczno - inżynierskimi w celu właściwego rozpoznania terenu. Dodatkowo prace muszą być wykonywane zgodnie ze sztuką inżynierską, przez osoby odpowiednio przeszkolone i przy prowadzonym nadzorze BHP. Stosując się do tych wytycznych zminimalizowane zostanie ryzyko wystąpienia katastrofy górniczej i jej następstw.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewiarygodnych danych w zakresie tła zanieczyszczeń powietrza, organ wskazał, że w ostatecznej wersji raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko autorzy wyjaśnili, iż ze względu na inną specyfikę gmin [...],[...] i [...] w stosunku do miasta [...] (intensywność zabudowy, natężenie ruchu, koncentracja przemysłu) do obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza nie przyjęto tła zanieczyszczeń powietrza, pochodzącego ze stacji monitoringu, zlokalizowanych w [...].
Przyjęte tło zanieczyszczeń stanowi średnią ważoną z podanych wartości stężeń średniorocznych uwzględniającą długość odcinka drogi w gminach [...],[...] oraz [...]. Dla odcinków drogi położnych w [...] przyjęto uśrednione tło zanieczyszczeń powietrza z wyżej wymienionych gmin. Co prawda w gminach tych nie prowadzi się pomiarów, bowiem brak jest stacji monitorujących stan powietrza, jednak WIOŚ w [...], określając poziom tła dla tych gmin i terenów ościennych zastosował metodę obliczeniową wykorzystując model propagacji zanieczyszczeń (opracowany przez ATMOTERM), posiłkując się danymi ze stacji zlokalizowanych w [...] (ul. [...]) oraz w [...] (str. [...] raportu z [...].10.2016 r.).
Mając na uwadze, że twierdzenia autorów raportu są nieco uproszczone, przez co mogą wydawać się niewiarygodne dla skarżących, celem ustalenia stanu faktycznego sprawy, aby rozwiać wszelkie wątpliwości, tutejszy organ uzyskał w dniu [...] października 2016 r. wyjaśnienia bezpośrednio od WIOŚ w [...], w których wskazano, iż aktualny stan jakości powietrza dla gmin [...],[...] oraz [...] w zakresie:
- pyłu zawieszonego PM10, PM2,5, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki i benzopirenu został określony na podstawie modelowania,
- metali ciężkich - na podstawie pomiarów wykonanych w strefie [...] ([...], os. [...]) w 2014 r. oraz
- benzenu - na podstawie metody obiektywnego szacowania.
Wyniki modelowania krajowego pochodzą z "Opracowania prognozy zanieczyszczenia powietrza pyłem drobnym w Polsce na lata 2010, 2015, 2020 wraz z analizą uwarunkowań i oceną kosztów osiągnięcia standardów dla pyłu, określonych projektowaną dyrektywą w sprawie jakości powietrza atmosferycznego i czystszego powietrza dla Europy", wykonanego na zlecenie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, dalej GIOŚ, w 2012 roku. Modelowanie polegało na wyznaczeniu przestrzennych rozkładów stężeń. Do obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu dla potrzeb systemu oceny jakości powietrza wybrano model CALPUFF (model dyspersji jakości powietrza) wraz z preprocesorem meteorologicznym CALMET (diagnostyczny 3-wymiarowy model meteorologiczny). Jest to wielowarstwowy, niestacjonarny model w układzie Lagrange'a, uwzględniający rzeźbę terenu oraz czasową i przestrzenną zmienność warunków meteorologicznych w trzech wymiarach. Model przygotowany jest do obliczania stężeń wielu substancji, wyznaczając wpływ danych meteorologicznych, zmiennych w czasie i w przestrzeni na transport, przemiany i depozycję zanieczyszczeń. Równocześnie zawiera moduły umożliwiające ewentualne uwzględnienie transportu zanieczyszczeń nad obszarami wodnymi, wpływu dużych zbiorników wodnych (morza), omywania budynków, suchej i mokrej depozycji, a także prostych przemian chemicznych.
Nadzór nad procesem modelowania oraz analizę wyników modelowania i ich wizualizację na mapie cyfrowej opracowywano w systemie ArcView i ArcGIS. Jako rok bazowy wybrano 2010 rok. Zgodnie z informacją zawartą w ww. opracowaniu dla ostatecznej oceny spełniania przez modelowanie wymagań Dyrektywy 2008J50/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystego powietrza dla Europy (CAFE) (Dz. Urz. UE L. 152 z 11.06.2008, str. 1 ), tzw. Dyrektywy CAFE, stosowano błąd względny RDE ( Relative Directive Error), a ściślej jego wartość maksymalną dla 90% stacji z badanego obszaru (MRDE). Analizy błędu RDE i błędu względnego (Bw- najczęściej stosowana miara niepewności błędu) wskazały na bardzo dobrą zgodność wyników modelowania z pomiarami na terenie kraju i województwa. W niemal wszystkich punktach pomiarowych, przy obu sposobach wyznaczania niepewności modelowania, błąd był zdecydowanie mniejszy od wymaganych 50%. Zgodnie z zaleceniami GIOŚ, wyniki modelowania należało wykorzystywać do wyznaczania tła substancji do 2015 roku łącznie.
W celu wykonania "Oceny jakości powietrza w województwie [...] w 2015 roku" GIOŚ przekazał w 2016 roku wyniki modelowania krajowego, z których wartości dla wybranych podstawowych substancji (w gminach objętych wnioskiem) W decyzji przedstawiono uzyskane wartości, wskazując , że pochodzą one z opracowania "Wyniki modelowania stężeń PM10, PM2,5, 502, N02, B(a)P na potrzeby rocznej oceny jakości powietrza dla roku 2015": będącego wariantem metody łączenia wyników modelowania stężeń zanieczyszczeń z wynikami pomiarów dla obszaru całego kraju i poszczególnych województw, mającym na celu najlepsze możliwe przybliżenie wyników modelowania do warunków rzeczywistych. Zastosowana procedura bazuje częściowo na rozwiązaniach przedstawionych w raportach technicznych dostępnych na stronie internetowej European Topie Centre on Air Pollution and Climate Change Mitigation (Europejskiego Centrum Tematycznego ds. zanieczyszczenia powietrza i łagodzenia zmian klimatu), działającego w ramach Europejskiej sieci informacji i obserwacji środowiska (w skrócie EIONET). W opracowanym wariancie wykorzystano model CALPUFF oraz WRF-CHEM. Jak wskazał WIOŚ w [...], analiza wyników wskaźników statystycznych błędów wykazała dobre dopasowanie modelu.
Wobec powyższych wyjaśnień, organ stwierdził, że nie ma podstaw, aby uznać za niewiarygodne dane w zakresie tła zanieczyszczeń powietrza, użyte do obliczeń.
Mając na uwadze nieuwzględniony przez RDOŚ w [...] postulat, dotyczący obniżenia prędkości maksymalnej do 80 km/h, wskazano, że określona w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach prędkość projektowa Vp = 100 km/h poza terenem zabudowy i Vp = 80 km/h w terenie zabudowy nie jest związana z prędkością dopuszczalną, bowiem jest to parametr techniczno-ekonomiczny, któremu są przyporządkowane graniczne wartości elementów drogi, proporcje między nimi oraz zakres wyposażenia drogi. Wnioskowana przez skarżących możliwość obniżenia prędkości dopuszczalnej wynika z warunków bezpieczeństwa ruchu i podlega regulacji w oparciu o przepisy dotyczące ruchu drogowego, które nie stanowią podstawy do określania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
Jeśli zaś chodzi o nieuwzględniony przez RDOŚ w [...] wniosek o zastosowanie cichej nawierzchni na projektowanej obwodnicy [...], wyjaśniono, że zakres przedsięwzięcia oraz jego wszelkie zmiany koncepcyjne zależą od inwestora, a rolą organów ochrony środowiska jest ich ocena pod kątem warunków i wymagań środowiskowych. Zastosowanie cichej nawierzchni na drogach serwisowych, poprowadzenie obwodnicy w wykopie, tunelem lub z użyciem ekranów akustycznych pozwoli na dotrzymanie standardów akustycznych na terenach podlegających ochronie, dlatego organ pierwszej instancji określił warunki realizacji przedsięwzięcia w kształcie zaproponowanym przez wnioskodawcę.
Nałożona w punkcie VII zaskarżonej decyzji analiza porealizacyjna będzie narzędziem sprawdzającym prawidłowość założeń przyjętych do obliczeń w zakresie zanieczyszczeń powietrza, hałasu i skuteczności urządzeń ochrony środowiska.
Wskazano także, że wypełniając delegację art. 10 Kpa, GDOŚ przed wydaniem decyzji, zawiadomieniem z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych materiałów oraz zgłoszenie ewentualnych żądań. Zawiadomienie zostało zamieszczone na okres 14 dni w Biuletynie Informacji Publicznej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz ogłoszone w sposób zwyczajowo przyjęty w siedzibie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...], Urzędzie Miasta [...], Urzędzie Gminy [...], Urzędzie Gminy [...].
Ze wskazanego w ww. zawiadomieniu uprawnienia skorzystała Gmina [...], która pismem z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], wniosła o dokonanie, na etapie opracowywania projektu budowlanego, ponownej weryfikacji budynków objętych ochroną akustyczną i zaproponowanie dodatkowych ekranów przeciwhałasowych od km 0+00 do km 1 +900 (od węzła [...] do planowanego wiaduktu nad ul. [...]). Dodatkowo, Gmina [...] zwróciła się z wnioskiem o zmianę - na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę przyjętych rozwiązań komunikacyjnych na skrzyżowaniu planowanej północnej obwodnicy [...] z drogą gminną na działce o nr [...] i ul. [...], mających na celu zapewnienie ciągłości przebiegu tych dróg.
Odnosząc się do pierwszego postulatu Gminy [...], wskazano, że w punkcie VI.2 zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. RDOŚ w [...] zobowiązał inwestora do przedstawienia w raporcie, przedkładanym w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, kilometrażu oraz parametrów technicznych ekranów akustycznych przewidzianych do realizacji wzdłuż projektowanej drogi, uwzględniając, istniejące na czas składania wniosku o pozwolenie na budowę, zagospodarowanie terenu. Na kolejnym etapie będzie możliwość weryfikacji długości, wysokości i położenia ekranów, przy uwzględnieniu dokładnych niwelet drogi, wysokości nasypów itp.
Z kolei drugi wniosek Gminy [...], wymaga zaznaczenia, iż stanowi on w istocie powtórzenie wniosku przedłożonego przez Gminę [...] pismem z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], na który pełnomocnik inwestora udzielił wyczerpującej odpowiedzi pismem z dnia [...] października 2015 r. W przywołanym piśmie pełnomocnik inwestora poinformował, że planowany przebieg dróg serwisowych zapewnia ciągłość połączenia ul. [...] z drogą na działce nr [...], a do pisma załączył graficzny projekt układu komunikacyjnego w rejonie między ul. [...] i drogi na dz. nr [...] a ul. [...].
Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. uwagi i wnioski przed wydaniem decyzji drugoinstancyjnej złożyło również Stowarzyszenie [...]. Skarżący zakwestionowali wyjaśnienia przedłożone pismem pełnomocnika inwestora z dnia [...] września 2016 r., stanowiące odpowiedź na punkty 10, 11, 15, 16, 18,22,23,28,29 wezwania GDOŚ z dnia [...] lipca 2016 r., przedstawili uwagi do raportu o oddziaływaniu na środowisko z [...] września 2016 r. oraz ponownie wystąpili z wnioskami o:
a) zastosowanie tzw. cichej nawierzchni na planowanej obwodnicy [...],
b) obniżenie prędkości maksymalnej ruchu na obwodnicy do 80 km/h.
Odnosząc się do zarzutu w zakresie nieweryfikowalnych i nietrafnych wyjaśnień dotyczących metody wykorzystanej do obliczeń hałasu w środowisku organ wskazał, że obliczenia akustyczne wykonano programem Traffic Noise 2008, który służy do prognozowania poziomu dźwięku w bezpośrednim otoczeniu dróg na podstawie danych teoretycznych lub empirycznych. Stosowana metodyka obliczeniowa opiera się o tzw. tymczasowy model obliczeniowy, zgodny z francuską krajową metodą obliczeniową "NMPBRoutes-96", do której odnosi się francuska norma "XPS 31-133". Metodyka ta jest zalecana w Dyrektywie 2002/49 /WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnoszącej się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku. Obliczenia wykonane zgodnie z powyższą metodą są powszechnie uznawane za poprawne i odwzorowujące rzeczywistość z taką dokładnością, na jaką pozwala obecny stan wiedzy naukowej. Jednocześnie pomimo tego, że program Traffic Noise nie wykorzystuje róży wiatrów, wymaga zaznaczenia, że liczy on rozprzestrzenianie hałasu zgodnie z obowiązującymi w kraju i w Unii Europejskiej normami, wytycznymi i aktami prawnymi, dla warunków najbardziej niekorzystnych tj.:
-liczy rozkład hałasu w ciągu doby (dzień/noc), a nie w ciągu roku,
- zakłada, że dla każdego kierunku propagacji, wiatr zawsze wieje od źródła, od drogi w kierunku punktu obserwacji. W rzeczywistości nawet w ciągu doby kierunki wiatrów się zmieniają. Stąd też zmierzone poziomy dźwięku prawie zawsze będą niższe od obliczonych,
- zakłada prędkość wiatru > 3m/ s dla pogody słonecznej i > 1 ,5m/ s dla pogody pochmurnej, gdyż są to warunki sprzyjające propagacji dźwięku, dające najwyższe wyniki hałasu,
- obliczenia wykonywane są dla najbardziej niekorzystnych warunków meteorologicznych, tj. przy wilgotności względnej powietrza 70% oraz przy temperaturze powietrza 10°C. Są to warunki przy których tłumienie hałasu przez atmosferę jest najmniejsze.
Wobec powyższego, wyjaśnienia przedstawione przez pełnomocnika inwestora organ uznał za wystarczające i nie budzące wątpliwości.
Mając na uwadze zarzut dotyczący aktualnych danych w zakresie oddziaływań akustycznych, generowanych przez samoloty korzystające z lotniska w [...] y wskazano, że informacje, których w opinii Stowarzyszenia zabrakło w dokumentacji sprawy, zostały uzupełnione w ostatecznym raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko z dnia [...] października 2016 r. W ww. opracowaniu posłużono się wynikami pomiarów, opublikowanych przez WIOŚ w [...] w 2015 r. w "Raporcie o stanie środowiska w województwie [...] w roku 2014", stanowiącym adekwatne i wiarygodne źródło informacji. Wobec powyższego twierdzenia Stowarzyszenia [...] są niesłuszne.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia w wykonanych modelach rozkładu ruchu pojazdów, pomiarów ruchu wykonanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w 2015 r., należy wskazać, że GPR 2010, przywołany w raporcie o oddziaływaniu na środowisko jako źródło danych źródłowych jest wykonywany co 5 lat. Odbył się w roku 2010, a następnie w roku 2015. Ze względu na dużą ilość mierzonych danych, ich upublicznienie następuje z pewnym opóźnieniem po zakończonym pomiarze. Generalny pomiar ruchu z roku 2015 jest wciąż opracowywany. Publikacja danych rozpoczęła się w kwietniu 2016 i trwa nadal.
Trudno oczekiwać od inwestora, aby aktualizował raport każdorazowo po ukazaniu się kolejnych danych. Raport o oddziaływaniu na środowisko został opracowany w oparciu o GPR 2010, który stanowi kompletną analizę. Na str. [...] ostatecznej wersji raportu z [...] października 2016 r. autorzy wskazali, że wzory użyte do obliczeń średniogodzinnego natężenia ruchu pojazdów w czasie 16 godzin dnia i 8 godzin nocy są pochodną GPR 2010. Ruch nocny 8- godzinny stanowi około 0,13 ruchu dobowego dla dróg ekspresowych oraz dróg głównych ruchu przyśpieszonego według GPR 2010 (źródło: "Synteza Generalnego Pomiaru Ruchu 2010", tabela nr 14), na bazie którego wykonane zostały obliczenia. Ruch dzienny stanowi dopełnienie natężenia dobowego, czyli 1,00- 0,13=0,87. Średniogodzinowy ruch stanowi część ruchu dobowego z opisanym powyżej współczynnikiem 0,13 lub 0,87 podzielonym przez liczbę godzin, do których się odnosi (odpowiednio 8 i 16). Przedstawione wyjaśnienia wyczerpują zapytanie tutejszego organu, wskazane w punkcie 15 wezwania z dnia [...] lipca 2016 r.
Kompleksowa prognoza ruchu na drogach dojazdowych do północnej obwodnicy [...] (ad. pkt [...] wezwania GDOŚ) została przedłożona przy piśmie pełnomocnika inwestora z dnia [...] października 2016 r.
W kolejnym zarzucie Stowarzyszenie [...], nawiązując do punktu [...] wezwania GDOŚ oraz powołując się na stanowisko Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, uznało za błędne założenia inwestora, jakoby planowana obwodnica nie miała przenosić części ruchu z północy na południe Polski. Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że przytoczone stanowisko Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa nie odpowiada na istotę pytania zadanego przez organ odwoławczy, tj. czy przedmiotowa inwestycja wraz z drogą ekspresową [...] przejmą ruch z autostrady [...], co nie jest jednoznaczne z ułatwieniem przez północną obwodnicę [...] przejazdu z północy na południe Polski. Pełnomocnik inwestora w przedłożonej ostatecznej wersji raportu udzielił wystarczającej i przekonującej odpowiedzi na zadane pytanie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego prędkości przyjętej do symulacji oddziaływań obwodnicy na otoczenie (ad. pkt [...] wezwania GDOŚ), wskazano, że prędkość 100 km/h (dla której wykonane zostały symulacje oddziaływań) stanowi prędkość projektową, zdefiniowaną w § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124) jako parametr techniczno-ekonomiczny, któremu przyporządkowane są graniczne wartości elementów drogi, proporcje między nimi oraz zakres wyposażenia drogi; prędkość projektowa nie jest związana z prędkością dopuszczalną, o której mowa w przepisach o ruchu drogowym. Z kolei prędkość miarodajna, o której piszą skarżący, zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 6 ww. rozporządzenia stanowi parametr odwzorowujący prędkość samochodów osobowych w ruchu swobodnym na drodze, służący do ustalania wartości elementów drogi, które ze względu na bezpieczeństwo ruchu powinny być dostosowane do tej prędkości.
Odnosząc się do przełożenia prędkości miarodajnej na rzeczywiste prędkości pojazdów organ odwołał sie do pochodzenia tego pojęcia.
Mając na uwadze sugestię Stowarzyszenia, aby powtórzyć ocenę oddziaływania planowanej drogi na klimat akustyczny i warunki aerosanitarne terenów sąsiadujących, wskazano, że w punkcie VI nałożono na inwestora obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, ze szczególnym uwzględnieniem m.in. zagadnień dotyczących zanieczyszczeń powietrza i oddziaływań akustycznych oraz rozwiązań mających na celu ochronę przed hałasem.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wskaźnika emisji PM2,5 (ad. pkt 23 wezwania GDOŚ), należy wyjaśnić, że zgodnie z informacją zamieszczoną w instrukcji obsługi pakietu oprogramowania do obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym "OPERAT-FB" program oblicza emisję pyłu PM2,5 na podstawie łącznej emisji pyłu i udziału frakcji do 2,5 fim. W tym konkretnym przypadku zastosowany został skład frakcyjny pyłu według CIDARS (California Emission Inventory Development and Reporting System). Program posiada atest Instytutu Ochrony Środowiska w Warszawie nr BA/147/96, potwierdzający jego przydatność do tego typu obliczeń i prawidłowość uzyskiwanych wyników. Z tego względu, zarzut Stowarzyszenia nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego prognoz zanieczyszczeń powietrza pyłami PM10 i PM2,5 wskazano, że w roku 2035 wzrasta liczba pojazdów, ale jednocześnie spada jednostkowa emisja pojazdu związana z postępem technologicznym i coraz ostrzejszymi normami emisji. W przypadku wariantu III znacznie większa jest dynamika wzrostu ruchu w późniejszym okresie, natomiast jest on niewielki w okresie zaraz po oddaniu obwodnicy do eksploatacji. Z kolei w wariancie I dynamika wzrostu ruchu jest większa w okresie wcześniejszym, a mniejsza w późniejszym. Dlatego w przypadku wariantu I spadek jednostkowej emisji powoduje zmniejszenie ogólnej emisji zanieczyszczeń w roku 2035, natomiast w wariancie III duży wzrost natężenia w późniejszym okresie przewyższa korzyści wynikające z obniżenia się jednostkowej emisji pojazdów.
W obliczeniach uwzględniana jest także długość odcinka. Wariant I i III różnią się długością, która wpływa na wielkość emisji. Długość drogi w wariancie I wynosi 11,6 km a w wariancie III 14,4 km.
Wszystkie wartości obliczone będą zweryfikowane empirycznie w trakcie wykonywania analizy porealizacyjnej. Z doświadczenia wynika, że pomiary hałasu prowadzone w ramach analizy porealizacyjnej są niższe od wartości określonych w obliczeniach symulacyjnych. jednocześnie istnieje możliwość zweryfikowania danych wejściowych, jak i wyników obliczeń, które stanowią załącznik nr 5 do raportu.
W opinii organu, przedstawione wyjaśnienia są racjonalne i przeczą argumentacji Stowarzyszenia [...].
W zakresie wartości tła, przyjętych do obliczeń zanieczyszczeń powietrza organ wyjaśnił, dodatkowo, iż tło zanieczyszczeń powietrza dla pyłów PM10 i PM2,5, opracowane przez WIOŚ w [...], opiera się na wynikach pomiarów prowadzonych zgodnie, z obowiązującymi przepisami oraz na modelowaniu matematycznym. Autorzy raportu o oddziaływaniu na środowisko nie mają, obowiązku prowadzania pomiarów zanieczyszczeń powietrza, mogą wykorzystać dane WIOS, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, załącznik nr 3 - Referencyjne metodyki modelowania poziomu substancji w powietrzu, punkt 1.1.
Natomiast Stowarzyszenie [...] w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. powołuje się na wyrywkowe, chwilowe pomiary stężenia, prowadzone przez nieakredytowaną jednostkę.
W odniesieniu do uwagi, w której zakwestionowano kompletność raportu z [...] września 2016 r., wskazano, że wymienione przez Stowarzyszenie pisma WIOŚ stanowią załącznik nr [...] i [...] do raportu. Autorzy raportu odwołują się do nich bezpośrednio w pierwszym akapicie rozdziału 3.5.2.1. Z kolei pisma pełnomocnika inwestora, przedstawiające np. graficzny rozkład natężeń ruchu na planowanej obwodnicy, stanowią materiał dowodowy zgromadzony przez organ prowadzący postępowanie. W samym raporcie o oddziaływaniu na środowisko odniesiono się do pism jakie wpłynęły do RDOŚ w [...] w toku postępowania zmierzającego do wydania zaskarżonej decyzji, jednakże pisma te nie stanowią załączników do raportu.
Skargę na powyższą decyzję wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], domagając się jej uchylenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 7, 75 § 1, 77 § 1 kpa w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227, z późno zm., dalej jako ooś") w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. ci pkt 8 lit. c ooś, poprzez rozstrzygnięcie sprawy wyłącznie na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej jako "Raport"), w którym nie przedstawiono wiarygodnych danych dotyczących tła zanieczyszczeń występującego aktualnie na terenie planowanej inwestycji (gmina [...], gmina [...], północna część miasta [...]), przy pominięciu przedstawionych przez Stowarzyszenie dowodów, z których wynika, iż poziom zanieczyszczeń w [...] jest wielokrotnie i długookresowo przekracza dopuszczalne normy, co uniemożliwia dokonanie prawidłowej prognozy emisji zanieczyszczeń dla tych obszarów;
2. art. 7, 75 § 1, 77 § 1 kpa w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 8 lit. a ooś, poprzez oparcie Zaskarżonej Decyzji o raport zawierający nierzetelne prognozy natężeń ruchu i dotknięty istotnymi brakami w zakresie analiz i opisu oddziaływań skumulowanych, pośrednich i długoterminowych planowanego przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu skargi odnosząc się do 1 zarzutu Skarżący wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym nie przedstawiono wiarygodnych danych dotyczących tła zanieczyszczeń występującego aktualnie na terenie planowanej inwestycji (gmina [...], gmina [...], północna część miasta [...]) oraz który oparty jest na błędnych założeniach dotyczących prognozy zanieczyszczenia powietrza pyłami PM10 i PM2,5, przy pominięciu przedstawionych przez Stowarzyszenie dowodów potwierdzających przekroczenie norm zanieczyszczenia powietrza, uniemożliwia dokonanie prognozy emisji zanieczyszczeń dla tych obszarów.
Skarżący zarzucił organowi zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania w prawidłowy sposób materiału dowodowego. Wskazał, że raport sporządzony przez inwestora, stanowiący podstawę do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oparty jest o błędną metodykę przyjętą do przeprowadzenia koniecznych badań w zakresie zanieczyszczenia powietrza, a więc nie spełnia kryterium odpowiedniej oceny. Zgodnie z referencyjnymi metodykami Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 nr 16 poz. 87), jedną z wartości uwzględnianych w obliczeniach prognozowanych stężeń substancji jest tło zanieczyszczeń powietrza. Tymczasem Inwestor do obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza zastosował metodę modelowania matematycznego, posiłkując się danymi ze stacji zlokalizowanych w [...] (ul. [...]) oraz [...] (str. [...] Raportu z [...] października 2016 roku). Wyniki modelowania matematycznego następnie uśredniono. Wielkość tła zanieczyszczeń występujących w gminach [...] przyjęta przez autorów Raportu za podstawę obliczeń zastała więc ustalona w oparciu o dane, które nie pochodzą ze stacji pomiarowych zlokalizowanych w miejscach mogących mieć znaczenie dla oceny oddziaływania planowanej inwestycji, lecz w miejscach oddalonych od terenów, gdzie ma przebiegać północna obwodnica [...] ("POK") o ok. 20 - 30 km, co czyni je całkowicie nieprzydatnymi przy ustalaniu tła zanieczyszczeń występującego w gminach [...] i [...]. Ponadto, wskazano, że stacja pomiarowa w [...] nie mierzy zanieczyszczenia pyłem PM 2,5, co wynika z informacji zawartych na stronie internetowej WIOŚ w [...] http[...]).
Podkreślono, że Skarżący w pismach z dnia [...] maja 2016 roku (pkt. [...]) oraz z dnia [...] listopada 2016 roku (pkt. [...]) przedstawił aktualne ([...] - [...] lutego 2016 roku oraz [...] października - [...] listopada 2016 roku) wyniki badania stężenia pyłu PM10 w miejscowości: [...] - Centrum, którędy przebiegać ma POK. Badania te przeprowadzone zostały przez [...] Alarm Smogowy w ramach akcji: "[...] bez smogu" (badania późniejsze). Przedstawione wyniki jednoznacznie wskazują na regularne przekraczanie w [...] dopuszczalnego progu średniego stężenia pyłu PM10, co poddaje w wątpliwość wiarygodność otrzymanych wyników modelowania matematycznego (ad. 31 decyzji GDOŚ z dnia [...] listopada 2016 roku). Pomimo przedstawienia powyższych wyników przez Stowarzyszenie, GDOŚ zaniechał ustalenia stanu faktycznego, stwierdzając, że Stowarzyszenie powołuje się na pomiary stężenia prowadzone przez nieakredytowaną jednostkę (str. [...] decyzji GDOŚ z dnia [...] listopada 2016 roku). Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt. 5 ustawy prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2001 nr 62 poz. 627), pomiary wykonywane przez Radio [...] oraz [...] Alarm Smogowy w ramach akcji: "[...] bez smogu" mogą być brane pod uwagę przy ocenie górnego progu oszacowania pyłu PM10 w tej sprawie, gdyż mogą stanowić źródła danych państwowego monitoringu środowiska. Nawet gdyby pomiary takie nie odpowiadały w całości wymaganiom ww. rozporządzenia, to i tak przekroczenia norm są tak częste i tak wysokie, iż nie można przyjąć, zgodnie z wynikami modelowania matematycznego, jakoby normy nie były w rzeczywistości przekraczane. Można nawet stwierdzić, iż niezwykle wysoki poziom zanieczyszczenia powietrza w [...] jest wiedzą powszechną. Z tego względu GDOŚ nie mógł uznać, że skoro, w jego ocenie, badania na które powołuje się Stowarzyszenie nie są wiarygodne, to zanieczyszczeń po prostu nie ma i bez wyjaśnienia faktycznego poziomu zanieczyszczeń, oprzeć się na wynikach modelowania matematycznego. Postępując w ten sposób GDOŚ naruszył art. 7, 75 § 1 i 77 §1 kpa. Podkreślono także, ze zastosowanie przez Inwestora metody modelowania matematycznego do oszacowania wartości tła niezbędne do oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, powinno być zakwestionowanie. Zgodnie bowiem z przepisami § 7 ust. 1 rozporządzenia, pomiarów ciągłych (pomiary automatyczne, manualne) prowadzonych w sposób systematyczny, odpowiednio do metodyk referencyjnych, o których mowa w § 11, w stałych punktach pomiarowych, w których występowały wcześniej najwyższe stężenia substancji. Przy dokonywaniu ocen można dodatkowo wykorzystać metody modelowania matematycznego, którego wyniki powinny być poddane sprawdzeniu poprawności (walidacji) w oparciu o wyniki pomiarów substancji. Zgodnie natomiast z ust. 2, oceny poziomu substancji w powietrzu w strefach, w których poziom substancji nie przekracza górnego progu oszacowania, dokonuje się na podstawie pomiarów w stałych punktach pomiarowych w połączeniu z metodami szacowania, w szczególności modelowania matematycznego, którego wyniki powinny być poddane walidacji na podstawie pomiarów substancji oraz pomiarów okresowych. Zgodnie zaś z art. 3, oceny poziomu substancji w powietrzu w strefach, w których poziom substancji nie przekracza dolnego progu oszacowania można dokonać na podstawie modelowania matematycznego, innych metod szacowania lub pomiarów okresowych. W myśl § 4 ust. 2 pkt. 1 ww. rozporządzenia, górny próg oszacowania uznaje się za przekroczony w przypadku m.in. pyłu zawieszonego PM10, pyłu zawieszonego PM2,5, jeżeli podczas pięciu kolejnych lat był on przekroczony w trzech lub więcej odrębnych latach. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do ww. rozporządzenia górny próg oszacowania, dla pyłu zawieszonego PM10 wynosi 30 ug/m3, przy maksymalnym dopuszczalnym stężeniu 50 ug/m3.
Przedstawione w pismach Stowarzyszenia wyniki wskazują zaś na przekraczanie w [...] górnego progu oszacowania dla pyłu zawieszonego PM10. Oznacza to, że oszacowanie wartości tła niezbędne do oceny oddziaływania [...] na środowisko zostało sporządzone z naruszeniem ww. przepisów prawa, co czyni analizę tła zanieczyszczeń przeprowadzoną w Raporcie całkowicie wadliwą. Faktyczny wpływ realizacji [...] na warunki aerosanitarne, przynajmniej w miejscowości [...], nie może zostać określony na podstawie Raportu. Ryzyko błędu w tym zakresie jest tym większe, że owe wyniki modelowania zostały następnie uśrednione tak, by jedna wartość mogła zostać wprowadzona do programu.
W Raporcie przyjęto również błędne założenia co do prognozy zanieczyszczenia powietrza pyłami PM10 i PM2,5 w kolejnych latach. W przypadku bowiem wariantu I przebiegu obwodnicy, prognoza zanieczyszczenia ww. pyłami jest mniejsza dla roku 2035 niż dla roku 2025, natomiast w przypadku wariantu III wartość zanieczyszczeń w 2035 jest znacznie większa niż w 2025 roku. Jako uzasadnienie takiego zjawiska Inwestor oraz GDOŚ powołują się na spadek jednostkowej emisji pojazdu, która ma być związana z postępem technologicznym i coraz ostrzejszymi normami emisji. Takie twierdzenie nie jest jednak poparte żadnymi badaniami oraz nie sposób dokładnie przewidzieć, jakie normy emisji będą obowiązywać w przyszłości.
Inwestor oraz GDOŚ twierdzą również, że taka odwrotna zależność jest podyktowana innym tempem przyrostu ruchu samochodowego w przypadku wariantu I oraz wariantu III. Tymczasem z zawartych w Raporcie prognoz ruchu faktycznie wynika, że przyrost obciążenia planowanej drogi w wariancie III nastąpi później niż w przypadku wariantu I. W obydwu jednak wariantach przyrost ruchu w latach 2020-2035 nastąpi i będzie bardzo duży - 30-40 tys. pojazdów na dobę, a ponadto w wartościach bezwzględnych, ruch w wariancie I będzie wyższy niż w wariancie III. Dla stwierdzenia spadku poziomu emisji pyłów w roku 2035 w wariancie I, przy jednoczesnym istotnym wzroście emisji w wariancie III, nie ma zatem żadnego innego racjonalnego uzasadnienia niż błąd w obliczeniach lub w założeniach obliczeniowych. Prowadzi to do wniosku, że Raport oparty jest na błędnych złożeniach, natomiast emisja pyłów w wariancie I w 2035 roku będzie istotnie wyższa niż wskazana w Raporcie.
Odnosząc się do zarzutu Nr 2 Skarżący wskazał, że zarzuca organowi oparcie zaskarżonej decyzji o raport zawierający nierzetelne prognozy natężeń ruchu dotknięty istotnymi brakami w zakresie analiz i opisu oddziaływań skumulowanych, pośrednich i długoterminowych planowanego przedsięwzięcia. W ocenie Skarżącego zaskarżona decyzja nie zawiera prawidłowej analizy prognozowanego ruchu samochodowego. Analizom znajdującym się w Raporcie został poddany jedynie ruch samochodowy od strony [...] (od południa) do planowanej obwodnicy. Nie wzięto natomiast pod uwagę ruchu samochodowego od północy w kierunku obwodnicy i dalej do [...] na innych drogach niż droga "olkuska" (ul. [...]) oraz nowa trasa [...]. Jest to istotny parametr określający stopień oddziaływania inwestycji. Ruch w stronę [...] jest na tych drogach bardzo duży, a w sytuacji, gdy nie został przeanalizowany, nie wiadomo, w jakim stopniu może wzrosnąć. Nie można w związku z tym prawidłowo ocenić oddziaływania inwestycji na środowisko.
Raport zawiera również braki w ocenie wszystkich potencjalnych oddziaływań skumulowanych. Nie została przeanalizowania możliwość zwiększenia ruchu na drodze ekspresowej [...] wskutek wykorzystania przez kierowców, podróżujących z [...] kraju na północ, tej drogi zamiast planowanej płatnej autostrady [...]. Istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że podróżujący wybiorą darmową drogę [...] i północną obwodnicę [...]. W konsekwencji rzeczywisty ruch samochodowy na obwodnicy może być znacznie wyższy niż prognozowany.
Wskazane uchybienia spowodowały w ocenie Skarżącego, że oddziaływanie inwestycji na środowisko nie zostało prawidłowo ocenione. Przy podejmowaniu decyzji nie zostały przeanalizowane wszystkie aspekty mogące mieć znaczenie na jej rozstrzygnięcie. Nie wzięto również pod uwagę wszystkich zastrzeżeń zgłaszanych przez Stowarzyszenie w pismach z [...] maja 2016 roku i [...] listopada 2016 roku.
Dodatkowo pismem z [...] września 2017r. Skarżące Stowarzyszenie dokonało uzupełnienia skargi dodatkowo zarzucając zaskarżonej decyzji:
1. nieważność, a to na skutek naruszenia art. 61 § 1 kpa w zw. z art. 64 § 2 kpa i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227, z późno zm., dalej jako ooś"), w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 43 ust. 1 i 57 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa z dnia 5 czerwca 1998 roku (dalej: .usw"), poprzez prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zadania pod nazwą "[...]", na wniosek i przy uczestnictwie osoby, która nie była legitymowana do występowania w toku postępowania jako pełnomocnik Inwestora, albowiem wniosek o wszczęcie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i pełnomocnictwo do złożenia takiego wniosku powinny pochodzić od województwa [...] reprezentowanego przez marszałka województwa, podczas gdy w niniejszej sprawie wszelkie działania były podejmowane przez osoby działające w imieniu województwa [...] na podstawie pełnomocnictw udzielonych przez jednego lub dwóch członków zarządu województwa [...], nieuprawnionych do reprezentacji województwa w niniejszej sprawie, jako nie dotyczącej mienia województwa [...].
2. naruszenie art. 7, 77 § 1 Kpa w związku z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret 1 ustawy ooś poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o nieaktua1ny stan faktyczny, do czego doszło w wyniku uznania przez GDOŚ za wystarczające wyjaśnień inwestora z dnia [...] września 2016 r., stanowiących odpowiedź na wezwanie GDOŚ z dnia [...] sierpnia 2016 r.
Skarżące Stowarzyszenie zwróciło również uwagę na presję, jaką w ich opinii, wywierał Prezydent Miasta [...] na procedujący organ odwoławczy.
Organ ustosunkował się do podniesionych zarówno w skardze jak i piśmie stanowiącym jej uzupełnienie w odpowiedzi na skargę oraz stanowisku z dnia [...] września 2017r. wnosząc o jej oddalenie.
O oddalenie skargi wniósł także uczestnik postępowania Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w piśmie z dnia [...] września 2017r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja z [...] listopada 2016r. Nr [...] Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, którą działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej Kpa, po rozpatrzeniu odwołań wniesionych m.in. przez skarżące Stowarzyszenie [...], uchylił w części decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pr.: "Budowa [...]", i w tym zakresie orzekł co do istoty oraz utrzymał ją w mocy w pozostałej części.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 71 ust. 2 pkt 1, 82 i 85 ustawy z dnia 2 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2013r. poz. 1235 ze zm.). Przepisy te wskazują kiedy istnieje potrzeba wydania zaskarżonej decyzji, co powinna ona określać oraz co winno zawierać jej uzasadnienie.
W ocenie Sądu analiza treści zaskarżonej decyzji prowadziła do wniosku, iż nie narusza ona przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie czy też jak domagało się tego skarżące Stowarzyszenie stwierdzenia jej nieważności.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy odnieść się do najcięższego z zarzutów bowiem mającym w ocenie strony skarżącej skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji. Rażącego naruszenia prawa Skarżący upatruje w rozpoznaniu przez organy wniosku z naruszeniem art. 61 § 1 kpa w zw. z art. 64 § 2 kpa i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 43 ust. 1 i 57 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa z dnia 5 czerwca 1998 roku (dalej: .usw"), poprzez prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji, na wniosek i przy uczestnictwie osoby, która nie była legitymowana do występowania w toku postępowania jako pełnomocnik Inwestora. W ocenie skarżącego wniosek o wszczęcie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i pełnomocnictwo do złożenia takiego wniosku powinny pochodzić od województwa [...] reprezentowanego przez marszałka województwa, podczas gdy w niniejszej sprawie wszelkie działania były podejmowane przez osoby działające w imieniu województwa [...] na podstawie pełnomocnictw udzielonych przez jednego lub dwóch członków zarządu województwa [...], nieuprawnionych do reprezentacji województwa w niniejszej sprawie, jako nie dotyczącej mienia województwa [...].
Wskazać zatem należy, że z akt sprawy wynika, iż kwestia należytego umocowania pełnomocnika inwestora była przedmiotem oceny i badania organów. Prowadząc pierwsze postępowanie odwoławcze w sprawie od decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji GDOŚ wezwał bowiem A. G. - pełnomocnika Województwa [...] do przedłożenia oryginału lub kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem dokumentu, z którego wynika, że R. C. - Wicemarszałek Województwa [...] oraz W. L. - Członek Zarządu Województwa [...] byli łącznie upoważnieni do reprezentowania Województwa [...], w tym do udzielenia A. G. pełnomocnictwa z dnia [...] października 2011 r. (znak: [...]) w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Zgodnie bowiem z art. 57 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa oświadczenia woli w imieniu województwa składa marszałek województwa wraz z członkiem zarządu województwa, chyba że statut województwa stanowi inaczej. W odpowiedzi na ww. wezwanie A. G. przesłał do organu II instancji potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię Uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie upoważnienia A. G. do reprezentowania województwa w przedmiotowym postępowaniu. Uchwałę podpisał Wicemarszałek Województwa [...] – R. C.
W decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], którą GDOŚ uchylił zaskarżoną decyzję RDOŚ w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. organ II instancji wskazał, że z przesłanego statutu województwa, wprowadzonego Uchwałą [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie Statutu Województwa [...], wynika, że oświadczenie woli w imieniu województwa składają dwaj członkowie zarządu lub członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd oraz, że tylko marszałkowi sejmik może udzielić upoważnienia do składania oświadczenia woli jednoosobowo (§ 103 statutu). Akta sprawy nie potwierdzały, że R. C., jako Wicemarszałek Województwa [...], był uprawniony do udzielenia samodzielnie pełnomocnictwa osobie trzeciej do reprezentowania Województwa, tym samym działanie A. G. jako pełnomocnika inwestora było prawnie nieusankcjonowane. Zważywszy, że wniosek o wydanie zaskarżonej decyzji został podpisany przez A. G., organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdził, że postępowanie prowadzone przez RDOŚ w [...] nie zostało skutecznie wszczęte.
Biorąc pod uwagę zalecenia GDOŚ, zawarte w kasatoryjnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., w toku ponownie prowadzonego postępowania RDOŚ w [...] wystąpił do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z zapytaniem dotyczącym popierania wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz poprosił o wskazanie pełnomocnika działającego w imieniu inwestora.
W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], J. K. p.o. Dyrektora Departamentu Transportu i Komunikacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] poinformowała, iż zarówno wniosek złożony przez Województwo [...], jak również pełnomocnictwo udzielone dla A. G. są nadal aktualne i prawidłowo sporządzone. Do ww. pisma z dnia [...] grudnia 2013 r. załączono Zarządzenie nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie organizacji posiedzeń Zarządu Województwa [...], Uchwała [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie zasad pracy i podziału kompetencji dla Członków Zarządu Województwa [...] oraz pełnomocnictwo z dnia [...] października 2011 r., znak: [...], udzielone A. G.
Informacje przedstawione w piśmie zostały zweryfikowane przez RDOŚ w [...], a następnie GDOŚ na etapie postępowania odwoławczego od decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], i obydwa organy uznały, że pełnomocnictwo udzielone A. G. zostało udzielone w sposób właściwy i możliwe było prowadzenie postępowania wszczętego na wniosek Województwa [...], reprezentowanego przez A. G.
Uchwała [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie upoważnienia A. G. do reprezentowania województwa w postępowaniu dotyczącym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "[...]" została podpisana przez Wicemarszałka R. C. na podstawie § [...] ust. [...] Statutu Województwa [...]. Zgodnie z zapisem § 4 ust. 4 Zarządzenia nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie organizacji posiedzeń Zarządu Województwa [...] podjęte przez zarząd uchwały kierowane są do podpisu członków zarządu zgodnie z przyjętym w odpowiedniej uchwale podziałem kompetencji (tu: uchwała Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.). Z zapisu § [...] przywołanej Uchwały wynika, że Wicemarszałek Województwa [...] R. C. jako członek zarządu właściwy do spraw: infrastruktury drogowej i kolejowej, transportu i komunikacji, polityki przestrzennej, rynku pracy i PO Kapitał Ludzki był właściwy do podpisu Uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie upoważnienia A. G. do reprezentowania Województwa [...] w postępowaniu dotyczącym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "[...]".
W toku postępowania odwoławczego od decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, po dokonaniu analizy dokumentacji sprawy pod względem formalnoprawnym, pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], organ odwoławczy wezwał także M. R. do przedłożenia oryginałów lub właściwie potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów, z których wynika, że S. S. - Wicemarszałek Województwa [...] oraz J. K. - członek Zarządu Województwa [...] byli łącznie upoważnieni do reprezentowania Województwa [...], w tym do odwołania pełnomocnictwa A. G. (pismo z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...]) oraz udzielenia pełnomocnictwa M. R. (pismo z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...]) w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. M. R. przedłożyła wyjaśnienia J. K. p.o. Dyrektora Departamentu Transportu i Komunikacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], wraz załącznikami, z których wynika, że odwołanie pełnomocnictwa udzielonego A. G. nastąpiło na podstawie Uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2015 r., zaś udzielenie pełnomocnictwa M. R. nastąpiło na podstawie Uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Przywołane uchwały zostały podpisane przez J. K. - członka Zarządu Województwa [...] na podstawie § [...] ust. [...] Statutu Województwa [...], w świetle którego Uchwały Zarządu podpisuje Marszałek lub upoważniony przez niego, inny członek zarządu.
Zgodnie z treścią § [...] ust. [...] Zarządzenia nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie organizacji posiedzeń Zarządu Województwa [...] podjęte przez zarząd uchwały kierowane są do podpisu członków zarządu. Z podziału kompetencji, przyjętego w Uchwale Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wynika, J. K., będący członkiem Zarządu Województwa [...] właściwym do spraw infrastruktury drogowej i kolejowej, transportu i komunikacji, projektów i inwestycji strategicznych, informatyzacji, współpracy z organizacjami pozarządowymi, promocji województwa, posiadał uprawnienie do podpisu powyższych uchwał. Jednocześnie odwołanie pełnomocnictwa A. G. nastąpiło pismem z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], podpisanym przez S. S. - Wicemarszałka Województwa [...] i J. K. - członka Zarządu Województwa [...], zaś udzielenie pełnomocnictwa M. R. do reprezentowania Województwa [...] w przedmiotowym postępowaniu nastąpiło pismem z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], podpisanym przez ww.
Zgodnie z § [...] ust. [...] Statutu Województwa [...] oświadczenia woli w imieniu Województwa składają dwaj członkowie Zarządu lub członek Zarządu i osoba upoważniona przez Zarząd, w związku z czym S. S. - Wicemarszałek Województwa [...] oraz J. K. - członek Zarządu Województwa [...] byli upoważnieni do reprezentowania Województwa [...]. Uprawnienie do podpisu ww. pism z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], wynika z Zarządzenia nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie podpisywania pism i dokumentów (zmienione zarządzeniami: [...]/[...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., [...]/[...]z dnia [...] marca 2009 r. i [...]/2009 z dnia [...] lipca 2009 r.).
Mając powyższe na uwadze, zarzut Stowarzyszenia dotyczący nieważności zaskarżonej decyzji, nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwszej nawet przy przyjęciu, tak jak domaga się tego Skarżący, iż wniosek winien pochodzić od marszałka, to wskazać należy, że skoro art. 57 ust. 1 ustawy o samorządzie w województwie, dopuszcza możliwość składania oświadczeń woli w imieniu województwa przez inny podmiot niż marszałka województwa wraz z członkiem zarządu, jeżeli dopuszcza to statut, a w toku postępowania organy ustaliły, że statut dopuścił taką możliwość, to brak jest podstaw do zarzucenia organom, iż w sposób rażący naruszyły przepisy prawa, rozpoznając wniosek podpisany przez osobę nie upoważnioną przez marszałka województwa. Po drugie i najważniejsze w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko, iż nawet wadliwe pełnomocnictwo nie powoduje nieważności decyzji administracyjnej (patrz. Wyrok NSA z 14 października 2015r. sygn. akt II GSK 1971/14, z dnia 13 czerwca 2007r. Sygn. akt I OSK 1433/06). Mając na uwadze, iż ani w toku postępowania ani po jego zakończeniu Inwestor nie kwestionował zasadności rozpoznanego przez organ wniosku, nie można uznać, iż doszło do rażącego naruszenia prawa. Co więcej w świetle ustaleń poczynionych przez organy w toku postępowania Sąd nie dopatrzył się także nieprawidłowości w rozpoznaniu wniosku Inwestora, które miałyby istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Sąd nie uwzględnił również zarzutów skierowanych do meritum zaskarżonej decyzji, ze wskazanych poniżej przyczyn.
W ocenie Sądu wbrew zarzutowi dotyczącemu zaniechania przez organ odwoławczy wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania zaskarżonej decyzji wyłącznie w oparciu o raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zawierający niewiarygodne dane w zakresie tła zanieczyszczeń powietrza, należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy a także z uzasadnienia decyzji, w toku prowadzonego postępowania GDOŚ, działając w zgodzie z art. 136 Kpa, przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w ramach którego pismem z dnia [...] lipca 2016 r., inwestor został wezwany do wyjaśnienia wątpliwości i uzupełnienia dokumentacji przedmiotowej sprawy w zakresie m.in. prognoz natężenia ruchu i zanieczyszczeń powietrza.
W aktach znajduje się pismo inwestora z [...] września 2016 r. zawierające odpowiedź na wezwanie organu. W załączeniu Inwestor przedłożył także jednolitą wersję raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, opatrzonego datą ,, [...] wrzesień 2016 r." wraz z załącznikami, po czym pismem z dnia [...] października 2016 r. przedłożył dopracowany ostateczny raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sygnowany datą ,, [...] październik 2016 r.".
W ostatecznej wersji raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko autorzy wskazali, iż trasa planowanej obwodnicy w granicach administracyjnych [...] przebiega obrzeżem miasta, którego zagospodarowanie i pokrycie terenu nie odbiega swym charakterem od terenów sąsiedniej gminy [...]. Z tego względu do obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza nie przyjęto tła zanieczyszczeń powietrza, pochodzącego ze stacji monitoringu, zlokalizowanych w [...]. Stacje te bowiem położone są na terenach charakteryzujących się inną specyfiką (intensywność zabudowy, natężenie ruchu, koncentracja przemysłu) niż północne obrzeże miasta oraz gminy [...],[...] i [...], przez które będzie przebiegać planowana obwodnica [...].
Wyjaśniono, że przyjęte tło zanieczyszczeń stanowi średnią ważoną z podanych wartości stężeń średniorocznych uwzględniającą długość odcinka drogi w gminach [...],[...] oraz [...]. Dla odcinków drogi położnych w [...] przyjęto uśrednione tło zanieczyszczeń powietrza z wyżej wymienionych gmin. Podkreślono przy tym, iż co prawda w gminach tych nie prowadzi się pomiarów, bowiem brak jest stacji monitorujących stan powietrza, jednak Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...], określając poziom tła dla gmin i terenów ościennych zastosował metodę obliczeniową wykorzystując model (opracowany przez firmę ATMOTERM), posiłkując się danymi ze [...] (ul. [...]) oraz w [...] (str. [...] raportu). Organ dokonał oceny zasadności i kompletności przedłożonego raportu i uznając je za niewystarczające dodatkowo zwrócił się o wyjaśnienia do WIOŚ.
W dniu [...] października 2016 r. w/w organ wskazał iż aktualny stan jakości powietrza dla gmin [...], [...] oraz [...] dla pyłu zawieszonego PM10, PM2,5, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki i benzopirenu określony został na podstawie modelowania, metali ciężkich - na podstawie pomiarów wykonanych w strefie [...] /[...]/, benzenu - na podstawie metody obiektywnego szacowania.
Zgodnie z twierdzeniami WIOŚ w [...], będącego wyspecjalizowanym organem wyniki modelowania krajowego pochodzą z "Opracowania prognozy zanieczyszczania powietrza pyłem drobnym w Polsce na lata 2010, 2015, 2020 wraz z analizą i oceną kosztów osiągnięcia standardów dla pyłu, określonych projektowaną w sprawie jakości powietrza atmosferycznego i czystszego powietrza dla Europy", wykonane na zlecenie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w 2012 roku. polegało na wyznaczeniu przestrzennych rozkładów stężeń.
Organ wyjaśnił zaś szczegółowo na jakiej podstawie, w oparciu o jaki model dokonano stosownych obliczeń zanieczyszczeń w powietrzu. Podkreślono przy tym, że zgodnie dla ostatecznej oceny spełniania przez modelowanie wymagań Dyrektywy 2008/50/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (CAFE) (Dz. Urz. UE L. 152 z 11.06.2008, str.1), tzw. Dyrektywy CAFE, stosowano błąd względny RDE ( Relative Directive Error), a ściślej jego wartość maksymalną dla 90% stacji z badanego obszaru (MRDE). Analizy błędu RDE i błędu względnego (Bw- najczęściej stosowana miara niepewności błędu) wskazały na bardzo dobrą zgodność wyników modelowania z pomiarami na terenie kraju i województwa. W niemal wszystkich punktach pomiarowych, przy obu sposobach wyznaczania niepewności modelowania, błąd był zdecydowanie mniejszy od wymaganych 50%. Zgodnie z zaleceniami GIOŚ, wyniki modelowania należało wykorzystywać do wyznaczania tła substancji do 2015 roku włącznie. W celu wykonania "Oceny jakości powietrza w województwie [...] w 2015 roku" GIOŚ przekazał w 2016 roku wyniki modelowania krajowego wskazując na wartości wybranych podstawowych substancji (w gminach objętych wnioskiem) dla gmin: [...],[...] i [...]. Podkreślono przy tym, że w opracowanym wariancie wykorzystano model CALPUFF oraz WRF-CHEM, a tło zanieczyszczeń powietrza dla pyłów PM10 i PM2,5, opiera się na wynikach pomiarów prowadzonych zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz na modelowaniu matematycznym.
Mając zatem na uwadze, że autorzy raportu o oddziaływaniu na środowisko nie mają obowiązku prowadzenia własnych pomiarów zanieczyszczeń powietrza, a tym samym mogą wykorzystać dane WIOŚ, nie można zarzucić organowi, iż nie dokonały właściwej oceny zasadności i kompletności przedłożonego raportu. Ponadto, wbrew zarzutom skargi zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, załącznik nr 3 - Referencyjne metodyki modelowania poziomu substancji w powietrzu, punkt 1.1. "Tło substancji, dla których są określone dopuszczalne poziomy w powietrzu, stanowi aktualny stan jakości powietrza określony przez właściwy inspektorat ochrony środowiska jako stężenie uśrednione dla roku. Dla pozostałych substancji tło uwzględnia się w wysokości 10 % wartości odniesienia uśrednionej dla roku. "
Tym samym wbrew stanowisku Skarżącego przedstawione przez nie w piśmie z [...] listopada 2016 r., wyniki pomiarów, nie mogły być wzięte pod uwagę a tym samym stanowić podstawę dokonania obliczeń zanieczyszczenia powietrza, na co słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, z uwagi na to, iż zawierają jedynie wyrywkowe, chwilowe pomiary stężenia, prowadzone przez nieakredytowaną jednostkę.
Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego błędnych założeń do prognozy zanieczyszczeń powietrza pyłami PM10 i PM2,5, Sąd uznał za zasadne stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji (str. 24). W ocenie Sądu wbrew stanowisku skarżącego wyjaśnienia organu pozwalały na uznanie zasadności i kompletności dokonanych w tym zakresie obliczeń. Podkreślenia wymaga przy tym, że organ z uwagi na rosnące natężenie ruchu, jak również ze względu na zgłoszone zastrzeżenia uczestników postępowania, zobowiązał inwestora do wykonania, na etapie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu w oparciu o istniejące na czas wykonania projektu budowlanego natężenie ruchu na drogach dojazdowych. W obliczeniach tych inwestor winien uwzględnić również oddziaływanie na drogach serwisowych (pkt 8 decyzji GDOŚ). Ponadto, wszystkie wartości obliczone będą zweryfikowane empirycznie w trakcie wykonywania analizy porealizacyjnej. Nałożona w punkcie [...] decyzji RDOŚ w [...] analiza porealizacyjna będzie narzędziem sprawdzającym prawidłowość przeprowadzonych analiz m.in. w zakresie zanieczyszczeń powietrza. Odnosząc się z kolei do zarzutów, iż decyzja organu drugiej instancji została wydana w oparciu o raport zawierający nierzetelne prognozy natężeń ruchu i dotknięty brakami w zakresie analiz i opisu oddziaływań skumulowanych, pośrednich i długoterminowych planowanego przedsięwzięcia, należy wskazać, że z ostatecznego raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, że prognozy ruchu zostały sporządzone na kierunku poprzecznym do obwodnicy dla dróg: [...],[...] oraz [...] - [...] (a w roku 2035 zamiast dwóch ostatnich, dla planowanej do realizacji Trasy [...]),[...] - [...] oraz [...]. Drogi równoległe na południe w stosunku do północnej obwodnicy [...], objęte analizą, stanowią ciąg [...] obwodnicy [...]. Na północ od przedmiotowej obwodnicy brak istotnych dróg przebiegających na kierunku wschód-zachód, aż do wysokości [...] tj. prawie 15 km na północ od projektowanej inwestycji. Ponadto analizie w roku 2035 podlegał projektowany odcinek drogi [...] w rejonie węzła [...]. Prognozy ruchu uwzględniają zatem wbrew stanowisku Skarżącego zarówno stronę północną, jak i południową, co wyraźnie widać np. na załącznikach graficznych, przedstawiających rozkład poziomu hałasu w okolicach węzłów, szczególnie przy węźle z drogą krajową nr [...], gdzie ruch jest największy. Izolinie obejmują jezdnię drogi krajowej nr [...] zarówno po północnej, jak i po południowej stronie obwodnicy, co wynika z uwzględnienia natężenia ruchu po obu stronach drogi.
Również wbrew zarzutom skargi wskazującym na niedoszacowanie prognoz ruchu należy wskazać, że jak słusznie przyjął organ, w raporcie przy opracowywaniu prognozy ruchu, uwzględniono oprócz wyników generalnego pomiaru ruchu, przeprowadzonego w 2010 r. przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad na drogach krajowych i wojewódzkich, również inne parametry, w tym m.in. pomiary natężenia ruchu miejskiego. Prognoza ruchu uwzględnia zmiany w generacji ruchu, zarówno na obszarze [...], jak i w obszarze gmin [...],[...] i [...], wywołane zjawiskiem migracji mieszkańców [...] poza miasto, wzrostem liczby ludności, wzrostem ruchliwości mieszkańców oraz wzrostem wskaźnika motoryzacji. Prognoza ta wykonana została w oparciu o źródła wiedzy technicznej dotyczącej modelowania ruchu, model sieci miejskiej [...], opracowane) w ramach Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta [...] 2010, a także badania zachowań komunikacyjnych. W związku z zarzutem pominięcia skumulowanych oddziaływań należy wskazać, że w ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy miał podstawy do przyjęcia poprawności opracowanej dla przedmiotowej inwestycji prognozy zanieczyszczeń powietrza. Jak wynika z akt sprawy uwzględnia ona bowiem, oprócz oddziaływań generowanych przez obwodnicę [...], również oddziaływania z dróg serwisowych i dojazdowych do niej oraz skumulowane oddziaływania projektowanej drogi z innymi przedsięwzięciami istniejącymi lub planowanymi. W prognozie ruchu na 2035 r. uwzględniono również planowaną do realizacji drogę ekspresową [...] w kierunku [...] oraz Trasę [...]. Modelując prognozę natężenia ruchu, wzięto także pod uwagę możliwość zwiększenia ruchu na drodze ekspresowej [...], wskutek wykorzystywania przez kierowców podróżujących z południa kraju na północ i odwrotnie, drogi ekspresowej [...] i obwodnicy [...], zamiast planowanej płatnej autostrady [...], co potencjalnie może się przełożyć na wyższe prognozowane natężenie ruchu na przedmiotowej obwodnicy [...]. (Kompleksowa prognoza ruchu na drogach dojazdowych do północnej obwodnicy [...] została przedłożona przy piśmie pełnomocnika inwestora z dnia [...] października 2016 r. ).
W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi zaskarżonej decyzji nie można także zarzucić, iż wydana została z naruszeniem przepisów k.p.a, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem tylko takie naruszenie przepisów postępowania skutkuje zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a uchyleniem decyzji.
Sąd nie dopatrzył się bowiem w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7, 8, 10, 77 § 1, 78 §2, 80 i 107 §3 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez Inwestora (raport, wyjaśnienia), ale też dokonały jego oceny posiłkując się nie tylko posiadaną wiedzą i doświadczeniem ale także występując o stosowne informacje do innych organów. W ocenie zatem Sądu organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., oraz art. 85 ooś zaskarżona decyzja została uzasadniona, a strony w tym strona skarżąca miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji. Na rozstrzygnięcie sprawy nie mogło mieć także wpływu fakt niepoinformowania stron przez organ odwoławczy o tym, że w toku postępowania przed tym organem Inwestor [...] października 2016r. złożył poprawiony raport oddziaływania inwestycji na środowisko. Jak wynika bowiem z akt sprawy dokument ten wpłynął w okresie gdy skarżący miał otwarty termin do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Odnosząc się z kolei do sugestii Stowarzyszenia [...], jakoby Prezydent Miasta [...] próbował wywierać presję na organie odwoławczym, należy wskazać, że GDOŚ jest organem samodzielnym, niezależnym, i jak wynika z akt sprawy dołożył wszelkich starań, aby zgromadzić wyczerpujący materiał dowodowy działając w oparciu o art. 136 k.p.a.
Reasumując oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził także żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło