II OSK 814/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-03-05
Skład orzekający: sędzia NSA Zofia Flasińska, sędzia NSA Zdzisław Kostka, sędzia del. NSA Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, uznając, że planowana rozbudowa narusza przepisy dotyczące nasłonecznienia i dostępu światła dziennego do sąsiednich budynków, mimo że organy administracji uznały te przepisy za spełnione?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące nasłonecznienia i dostępu światła dziennego. NSA stwierdził, że brak nasłonecznienia w pomieszczeniach z oknami od strony północnej jest stanem naturalnym i nie stanowi przeszkody dla rozbudowy, a spełnienie wymogów nasłonecznienia dla pomieszczeń mieszkalnych od strony południowej zwalniało organy z dalszej analizy. WSA nieprawidłowo uznał, że istniejący brak nasłonecznienia uniemożliwia rozbudowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu, uznając naruszenie przepisów rozporządzenia w zakresie usytuowania obiektu i wymogów nasłonecznienia. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu Starosta zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia. Skarżący, sąsiad, sprzeciwił się inwestycji, wskazując na naruszenie prawa sąsiedzkiego i ograniczenie dostępu światła. WSA uchylił decyzję Wojewody, uznając, że projekt narusza przepisy dotyczące nasłonecznienia i dostępu światła dziennego do sąsiedniego budynku. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 marca 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. NSA Jerzy Solarski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Lubelskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 608/17 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; II. zasądza od K. K. na rzecz Wojewody Lubelskiego kwotę 610 zł (sześćset dziesięć) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Lu 608/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA") po rozpoznaniu skargi K. K. (dalej: "Skarżący") na decyzję Wojewody Lubelskiego (dalej: "Wojewoda") z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną:
zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty R. (dalej: "Starosta") z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą S. i G. małż. J. (dalej: "Inwestorzy") pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości D., gmina S. Rozpoznając wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, Starosta, postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nałożył na Inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie. Po otrzymaniu uzupełnionych opracowań, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...], odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę uznając, że przedłożony projekt budowlany narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422; dalej: "rozporządzenie"), w zakresie usytuowania rozbudowanego obiektu oraz wymogów nasłonecznienia budynku znajdującego się na sąsiedniej działce nr [...]. Wojewoda uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność zbadania czy spełnione są warunki z § 13 i § 60 rozporządzenia; jednocześnie uznał za niewłaściwe stosowanie w sprawie § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia. Po ponownym rozpoznaniu wniosku Starosta, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia na rozbudowę opisanego budynku mieszkalnego. W odwołaniu Skarżący, jako współwłaściciel działki sąsiedniej nr [...], sprzeciwił się projektowanej inwestycji, gdyż jej realizacja uniemożliwi mu swobodny dostęp do budynku znajdującego się na tej działce w celu jego konserwacji i wykonywania prac remontowych. Wojewoda nie dopatrzył się naruszenia warunków technicznych przez usytuowanie planowanej zabudowy w granicy działki nr [...]. Stwierdził, że zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy), dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Planowana rozbudowa budynku nie przewiduje otworów okiennych i drzwiowych w ścianie usytuowanej w granicy działki nr [...], a w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziano możliwość lokalizowania budynków na granicy działki budowlanej oraz w odległości 1,5 m od granicy z działką budowlaną. Nie ma więc potrzeby rozważania zastosowania przepisu § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia wobec wspomnianego pozwolenia zawartego w planie, gdyż zapisy ustępu 2 dają szersze uprawnienia, niż ustępu 3, a te ostatnie stosowane są dla oceny poprawności usytuowania zabudowy (dokładnie rozbudowy) w granicy działki w przypadku braku takich uprawnień zawartych w planie miejscowym i to wyłącznie do zabudowy jednorodzinnej. Zatem są spełnione wymagania zawarte w § 13 i § 60 rozporządzenia. Wojewoda stwierdził, że wysokość przesłaniania jest mniejsza niż wymagana – zgodnie z § 13 rozporządzenia – odległość od istniejącej ściany ganku budynku skarżącego, wynosząca 2,70 m. Natomiast brzmienie § 60 rozporządzenia, jak wyjaśnił projektant w piśmie z dnia 6 grudnia 2016 r., zwalnia od dalszej analizy nasłonecznienia w związku z projektowaną inwestycją. Projektant poinformował, że budynek mieszkalny na działce nr [...] posiada pomieszczenia mieszkalne, co do których planowana dobudowa nie ma znaczenia przy zacienianiu. Wskazywane w odwołaniu pomieszczenie z oknem od północy to pomieszczenie kuchni. Wymagania § 60 ust. 1 rozporządzenia nie mają do niego zastosowania, a ich spełnienie względem całego budynku mieszkalnego na działce nr [...] wynika z treści § 60 ust. 2. W tych okolicznościach, stosownie do art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.; dalej: "P.b."), organy nie mogły odmówić wydania pozwolenia na budowę.
Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, Konstytucji RP oraz rozporządzenia podnosząc, że projektowana inwestycja narusza prawo sąsiedzkie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję wskazując, że przedmiotem wniosku jest rozbudowa budynku w zabudowie bliźniaczej o pomieszczenie gospodarcze. Nie jest kwestionowane, że realizacja projektowanych robót budowlanych ograniczy dopływ światła do kuchni znajdującej się w sąsiedniej części budynku usytuowanego na działce nr [...], stanowiącej współwłasność Skarżącego. Nie do przyjęcia jest natomiast stanowisko organów, że skoro nie są zachowane ustawowe normy doświetlenia lokali mieszkalnych w sąsiednim budynku, to nie ma znaczenia dalsze zmniejszenie dopływu światła dziennego. Okoliczność ta ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem każdorazowo rozpoznając wniosek o pozwolenie na budowę organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązane są ocenić całokształt zamierzenia inwestycyjnego, objętego przedłożonym projektem budowlanym. Ocena ta, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. obejmować musi zbadanie zgodności projektu zagospodarowania działki z prawem, również w kontekście norm techniczno-budowlanych. W aktach sprawy znajduje się przedłożony przez Inwestorów uzupełniony projekt budowlany zawierający m.in. dokument pn. "Analiza oświetlenia i nasłonecznienia budynku mieszkalnego". Wskazano w nim, że wskutek usytuowania planowanego do rozbudowy budynku, znajdującego się na działce nr [...] (budynku przesłaniającego), okno znajdujące się w północnej elewacji budynku mieszkalnego na działce nr [...] (budynku przesłanianego) "nie posiada nasłonecznienia". Podobnie okno w ganku od strony wschodniej również nie posiada nasłonecznienia. Z tych przyczyn projektowany do rozbudowy budynek mieszkalny narusza obecnie obowiązujące przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia, nakazujące takie usytuowanie projektowanych obiektów budowlanych, by zachować określone w tych przepisach minimalne wymogi nasłonecznienia budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. WSA podkreślił, że Skarżący wskazywał na zbyt duże zbliżenie do granicy działki "ganku" istniejącego budynku. Z akt sprawy nie wynika, kiedy został zrealizowany ten budynek, czy w oparciu o pozwolenie na budowę, jeśli było wymagane, oraz w jakim kształcie tego pozwolenia. Co do zasady nie można nakazać organom architektoniczno-budowlanym występowania z żądaniem udokumentowania legalności budynku objętego wnioskiem o zezwolenie na przebudowę lub zmianę sposobu użytkowania, jednak w takiej sprawie, w której stan zgodności z prawem budzi uzasadnione wątpliwości, organ architektoniczno-budowlany powinien rozstrzygnąć tę niepewność. W przeciwnym razie może dojść do sytuacji, gdy doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem będzie w sensie prawnym i faktycznym niemożliwe. Nie jest dopuszczalne projektowanie robót budowlanych w stosunku do obiektu, którego usytuowanie jest niezgodne z przepisami prawa. WSA zaznaczył, że ta kwestia nie została wyjaśniona przez organy wydające decyzję o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że organy administracji obu instancji naruszyły nie tylko powoływane przepisy Prawa budowlanego oraz rozporządzenia, lecz również art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. , poz. 23 ze zm., dalej: "K.p.a.), a Wojewoda również art. 136 K.p.a. Prowadzone przez Wojewodę postępowanie prowadziło również do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, to jest zasady praworządności (art. 6 i 7 K.p.a.), zasady zaufania do działania organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), jak też zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.). Wojewoda utrzymując w mocy wadliwe rozstrzygnięcie Starosty naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Skargę kasacyjną wniósł Wojewoda (dalej: "Skarżący kasacyjnie"), zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o:
1. uchylenie przez WSA zaskarżonego wyroku w całości, ponowne rozpoznanie na tym samym posiedzeniu sprawy przez WSA i oddalenie skargi Skarżącego na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2017r.,
2. w przypadku nie uwzględnienia wniosku z pkt 1, wniósł o uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania WSA,
3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm prawem przypisanych.
Wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") poprzez orzekanie poza granicą sprawy w zakresie dotyczącym badania legalności istniejącego na działce nr [...] budynku mieszkalnego,
2. art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie sprzecznych ustaleń z dowodami zebranymi w sprawie, a w szczególności z "Analizą oświetlenia i nasłonecznienia budynku mieszkalnego", polegające na ustaleniu, że projektowany do rozbudowy budynek mieszkalny narusza § 13 i § 60 rozporządzenia,
3. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie ustaleń Sądu, że projektowany do rozbudowy budynek mieszkalny narusza § 13 i § 60 rozporządzenia oraz nieodniesienie się do ustaleń organów o nienaruszeniu tych przepisów przed i po planowanej rozbudowie budynku mieszkalnego na działce nr [...], nakazanie organom badania spełnienia wymagań z § 13 i § 60 rozporządzenia przy jednoczesnym ustaleniu przez Sąd, że projektowany do rozbudowy budynek nie spełnia wymagań określonych w tych przepisach,
4. § 60 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędne zastosowanie do pomieszczeń kuchni i ganku budynku mieszkalnego na działce nr [...],
5. § 60 ust. 2 rozporządzenia poprzez niezastosowanie.
W uzasadnieniu podniesiono, że prowadzenie postępowania wyjaśniającego dla sprawdzenia legalności istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] nie mieści się w dyspozycji art. 35 ust. 1 P.b. Podniesiono również, że WSA nie wyjaśnił jasno w uzasadnieniu dlaczego uznał, że projektowany do rozbudowy budynek mieszkalny narusza § 13 i § 60 rozporządzenia. Nie odniósł się do ustaleń organów w kwestii naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia, nie wskazał, jakie błędy popełniły organy ustalając, że przedmiotowa rozbudowa nie narusza wymogów zawartych w § 13 i § 60 rozporządzenia. Pominięcie w uzasadnieniu tych wyjaśnień należy uznać za naruszenie art. 141§ 4 P.p.s.a. W toku postępowania organy ustaliły, że zarówno dla pomieszczenia kuchni jak i pomieszczenia w ganku spełnione są wymagania § 13 ust 1 rozporządzenia, rozbudowa budynku mieszkalnego na działce nr [...] wprowadza ograniczenia w zapewnieniu naturalnego oświetlenia pomieszczeń kuchni i ganku budynku mieszkalnego na działce nr [...], ale bez przekroczenia wartości określonych w tym przepisie. W konkluzji Wojewoda podkreślił, że planowana rozbudowa nie narusza § 13 i § 60 rozporządzenia. Ustalenia organu potwierdza materiał dowodowy zebrany w sprawie, zaś WSA dokonując odmiennych ustaleń naruszył art. 133 § 1 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny zarzutów sformułowanych skargą kasacyjną.
Skarga kasacyjna w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wskazuje na art. 134 § 1 P.p.s.a., upatrując naruszenie tego przepisu poprzez orzekanie poza granicą sprawy w zakresie dotyczącym badania legalności istniejącego na działce nr [...] budynku mieszkalnego. Tymczasem sprawdzanie przez organy administracji architektoniczno-budowlanej legalności istniejącego budynku nie jest możliwe przy rozpatrywaniu wniosku dotyczącego rozbudowy, gdyż wniosek o pozwolenie na rozbudowę budynku dotyczy nowych elementów, które mają dopiero powstać. Zakres badania przez organy wniosku o pozwolenie na budowę jest określony w art. 35 ust. 1 P.b. i w ramach tego przepisu nie mieści się badanie legalności istniejącego budynku podlegającego rozbudowie, a WSA nie wskazał innego przepisu prawa zobowiązującego organy do badania legalności budynku podlegającego rozbudowie. Wobec tego, zdaniem skargi kasacyjnej, WSA zobowiązując organy do wyjaśnienia kwestii legalności istniejącego na działce nr [...] budynku mieszkalnego orzekał poza granicami sprawy, naruszając art. 134 § 1 P.p.s.a.
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (...). Z unormowania tego wynika, że granice sprawy wyznacza przede wszystkim, jak ma to miejsce w tym przypadku, wniosek o wydanie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz treść zaskarżonej decyzji.
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest dopuszczalne kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy. Również w ramach zarzutu naruszenia tego przepisu nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (zob. np. wyrok NSA z dnia 17 września 2018 r. sygn. II OSK 3343/17, z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. II GSK 1763/17, z dnia 27 września 2017 r., sygn. I OSK 2535/16). Podzielając te poglądy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA nie naruszył omawianego przepisu w sposób wskazany skargą kasacyjną. W uzasadnieniu WSA stwierdził jedynie, że "z akt sprawy nie wynika, kiedy został zrealizowany ten budynek oraz w jakim kształcie tego pozwolenia. Wprawdzie co do zasady nie można nakazać organom architektoniczno-budowlanym występowania z żądaniem udokumentowania legalności budynku objętego wnioskiem o zezwolenie na przebudowę lub zmianę sposobu użytkowania, jednakże w takiej spawie, w której stan zgodności z prawem budzi uzasadnione wątpliwości, organ architektoniczno-budowlany winien rozstrzygnąć tę niepewność". Brak rozważenia tej kwestii (legalności istniejącego budynku) oceniony został przez WSA jako naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., jednakże skarga kasacyjna nie formułuje zarzutu naruszenia wymienionych przepisów postępowania. Zatem zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony.
Jako kolejne, skarga kasacyjna wskazuje przepisy art. 133 § 1 i art. 141 P.p.s.a. upatrując ich naruszenie poprzez dokonanie sprzecznych ustaleń z dowodami zebranymi w sprawie, a w szczególności z "Analizą oświetlenia i nasłonecznienia budynku mieszkalnego", a także poprzez niedostateczne wyjaśnienie ustaleń Sądu, że projektowany do rozbudowy budynek mieszkalny narusza § 13 i § 60 rozporządzenia.
Przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. określa czas orzekania i podstawy wyrokowania (sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy ...) i stwierdzić należy, że nie służy on podważaniu stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym a zaaprobowanego przez sąd. Przepis ten nakłada na sąd jedynie obowiązek wydania wyroku po przeprowadzeniu rozprawy i jej zamknięciu oraz wprowadza zakaz wyjścia poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Art. 133 § 1 P.p.s.a. nie zawiera natomiast żadnych unormowań wskazujących na sposób analizy akt sprawy. Oznacza to, że nie można za pośrednictwem tego rodzaju zarzutu kwestionować prawidłowości stanu faktycznego przyjętego przez sąd pierwszej instancji jako podstawa rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. I OSK 1350/11; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. II OSK 1609/10; wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. II OSK 1645/09; wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 763/12). Wobec tego art. 133 § 1 P.p.s.a. nie mógł zostać naruszony w sposób wskazany w petitum skargi kasacyjnej, tj. przez dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z dowodami zebranymi w sprawie, a w szczególności z "Analizą oświetlenia i nasłonecznienia budynku mieszkalnego" nawet w sytuacji, gdyby ocena materiału dowodowego była wadliwa czy też nie uwzględniała całości materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r. sygn. I OSK 1708/10, CBOSA).
Również nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten zawiera ustawowy wzorzec uzasadnienia wyroku i jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku a w szczególności, jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazuje się również, że w drodze zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości merytorycznej, gdyż nie można utożsamiać wadliwości (niepełności) argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, z brakami (niekompletnością) uzasadnienia wyroku (zob. np. wyrok NSA z 11 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 1043/14, z dnia 5 sierpnia 2015 r. sygn. II FSK 1608/13, czy z dnia 18 października 2017 r. sygn. II OSK 2694/16). W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy i wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, dlatego oceniany zarzut nie może odnieść zamierzonego skutku.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie § 60 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędne zastosowanie do pomieszczeń kuchni i ganku budynku mieszkalnego oraz naruszenie § 60 ust. 2 rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie. Poza tym przepisem, w zarzutach dotyczących przepisów postępowania wskazano na naruszenie § 13 rozporządzenia. Przepis ten nieprawidłowo powiązano z art. 133 § 1 oraz z art. 141 § 4 P.p.s.a. (zarzuty nr 2 i 3), jednakże z mocy uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09 (ONSAiWSA 1/2010, poz.1), obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest odniesienie się również do zarzutu naruszenia § 13 rozporządzenia. W uzasadnieniu dotyczącym obu wymienionych przepisów naprowadzono, że zarówno dla pomieszczenia kuchni, jak i pomieszczenia w ganku, spełnione są wymagania § 13 ust 1 rozporządzenia a rozbudowa budynku mieszkalnego aczkolwiek wprowadza ograniczenia w zapewnieniu naturalnego oświetlenia pomieszczeń kuchni i ganku budynku mieszkalnego na działce nr [...], to jednak bez przekroczenia wartości określonych w tym przepisie. Natomiast w zakresie nasłonecznienia, to pomieszczenia z oknami od strony północnej nie są nasłonecznione i jest to stan naturalny. Stąd też planowana rozbudowa nie narusza § 13 i § 60 rozporządzenia.
Zagadnienie czy planowana rozbudowa budynku mieszkalnego spowoduje naruszenie § 13 oraz § 60 rozporządzenia w odniesieniu do okna znajdującego się w ganku oraz do okna kuchennego zlokalizowanego w północnej ścianie budynku sąsiedniego (w zabudowie bliźniaczej), w związku z wytycznymi zawartymi w decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia [...] października 2016 r., było przedmiotem dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Opierając się na analizie oświetlenia i nasłonecznienia budynku mieszkalnego sporządzonej przez projektanta organy ustaliły, że obiektem przesłaniającym jest przedmiotowa rozbudowa z projektowanym dachem jednospadowym. Natomiast obiekt przysłaniany to budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [...], który posiada otwór okienny w ścianie ganku od strony wschodniej; parapet tego okna zlokalizowany jest w odległości od projektowanej rozbudowy 2,7 m oraz 5,53 m od istniejącego ganku rozbudowywanego budynku. W ścianie północnej istnieje również okno (kuchnia). W zakresie wymagań dotyczących § 13 rozporządzenia, tj. naturalnego oświetlenia pomieszczeń ustalono, że w przypadku okna ganku wysokość przesłaniana nie może być większa niż 2,41 m (max. wysokość rozbudowy na ściance kolankowej 4,19 minus poziom względny +1,78). Wielkość ta jest mniejsza niż odległość 2,7 m do granicy, co zapewnia spełnienie wymagań z § 13 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia (Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m). W odniesieniu do okna kuchni znajdującego się w ścianie północnej, także nie nastąpi naruszenie wskazanego przepisu. Natomiast w zakresie wymagań przewidzianych w § 60 rozporządzenia (minimalny czas nasłonecznienia pomieszczeń) organy wyjaśniły, że planowana rozbudowa nie spowoduje naruszenia tego przepisu. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że brak nasłonecznienia w pomieszczeniach z oknami znajdującymi się w elewacji północnej jest oczywisty. Wobec tego rozważanie nasłonecznienia pomieszczeń z oknami w elewacji północnej jest niecelowe, skoro słońce w naturalny sposób do takich okien, w rozumieniu § 60 rozporządzenia, nigdy nie dociera. Także okno ganku bez rozbudowy nie posiada nasłonecznienia, wobec tego planowana rozbudowa pozostaje bez wpływu na nasłonecznienie (brak nasłonecznienia) ganku. Zaznaczyć jednak należy, że budynek mieszkalny na działce nr [...] posiada okna w ścianie południowej z pomieszczeń mieszkalnych a więc są spełnione wymagania nasłonecznienia, o jakich mowa w § 60 ust. 2 rozporządzenia. Ta niekwestionowana okoliczność zwalniała organy z dalszej analizy nasłonecznienia w związku z planowaną rozbudową. W świetle powyższych ustaleń faktycznych błędny jest wniosek WSA, że skoro w istniejącym stanie brak jest nasłonecznienia dla pomieszczeń ganku i kuchni, to okoliczność ta stoi na przeszkodzie wnioskowanej rozbudowie. Usprawiedliwiony jest więc zarzut naruszenia § 13 oraz § 60 rozporządzenia i dlatego zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, z jednoczesnym przekazaniem sprawy WSA do ponownego rozpoznania.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego ma oparcie w art. 203 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło