III SA/Wa 3275/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-18

Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Bożena Dziełak, Elżbieta Olechniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia 100% podatku naliczonego od zakupu paliwa, czynszu najmu i kosztów eksploatacji samochodu osobowego udostępnionego podwykonawcy, jeśli podwykonawca dojeżdża tym samochodem z miejsca świadczenia usługi do swojej siedziby, która jest jednocześnie miejscem jego zamieszkania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że parkowanie samochodu służbowego poza siedzibą firmy nie wyklucza automatycznie możliwości odliczenia 100% podatku naliczonego, jeśli jest to uzasadnione specyfiką działalności, uregulowane w wewnętrznych przepisach i kontrolowane przez podatnika. Podkreślono, że celem jest stworzenie mechanizmów maksymalizujących gwarancję wykorzystania pojazdu wyłącznie w działalności gospodarczej, a nie całkowite wyeliminowanie potencjalnego ryzyka użycia prywatnego, które zawsze istnieje przy "czynniku ludzkim". W analizowanym przypadku skarżąca Spółka podjęła działania (regulaminy, umowy, ewidencja przebiegu pojazdu) zmierzające do wykluczenia użycia pojazdu do celów prywatnych, co uzasadnia pełne odliczenie VAT.
Stan faktyczny
Spółka P. świadczy usługi doradcze i nadzoru inwestycyjnego, w ramach których udostępnia podwykonawcom (osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą) wynajęte samochody osobowe do odbywania podróży służbowych. Podwykonawcy zobowiązani są do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu i zakazu używania samochodu do celów prywatnych. Spółka zamierza odliczać 100% VAT od kosztów związanych z tymi samochodami. Minister Finansów uznał to za nieprawidłowe, twierdząc, że dojazd podwykonawcy z miejsca świadczenia usługi do jego siedziby (będącej jednocześnie miejscem zamieszkania) oznacza mieszane wykorzystanie pojazdu. Spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości i zasądził od Ministra Finansów na rzecz P. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 3 lipca 2014 r. nr IPPP2/443-371/14-2/BH w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej "Skarżącą", "Stroną", "Spółką" lub "Wnioskodawcą") złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Spółka prowadzi swoją podstawową działalność gospodarczą w dziedzinie inwestorstwa zastępczego i doradztwa inwestycyjnego na terenie całego kraju, na rzecz różnorakich podmiotów gospodarczych (krajowych i zagranicznych) inwestujących w Polsce. W ramach podpisywanych umów świadczy przede wszystkim usługi doradcze w zakresie projektów oraz nadzorów inwestorskich inwestycji budowlanych. Usługi polegają na koordynacji inwestycji budowlanych, koordynacji prac budowlanych oraz projektowych, prowadzeniu spraw administracyjnych oraz nadzorowaniu inwestycji. W ramach wykonywania ww. czynności Spółka nawiązuje długoterminową współpracę na podstawie umów o świadczenie usług z podwykonawcami. Ze względu na charakter usług (projektanci, inspektorzy nadzoru, rzeczoznawcy) podwykonawcy Spółki w wielu przypadkach są osobami fizycznymi prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą. W związku z prowadzeniem przez Spółkę działalności na terenie całego kraju, wymaga ona od swoich podwykonawców odbywania wielu podróży służbowych. Świadczą oni usługi na rzecz Spółki w swoich siedzibach (biurach), np. wykonywanie kosztorysów, dokumentacji projektowej, ale również regularnie muszą odwiedzać budowy, które są rozrzucone po całym kraju oraz lokalne biura Spółki. Aby ułatwić i umożliwić podwykonawcom odbywanie podróży, Spółka zobowiązuje się do udostępnienia podwykonawcom, w celach realizacji prac objętych umową, samochodów osobowych wynajętych od innej Spółki. Udostępnione samochody służą jedynie do odbywania podróży służbowych związanych ze świadczonymi usługami na rzecz Spółki. Do obowiązków podwykonawcy w tym zakresie należą m.in.: - prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu i przekazanie jej Spółce najpóźniej ostatniego dnia roboczego każdego miesiąca, - nieoddawanie do użytkowania samochodu osobom trzecim, - w przypadku zniszczenia lub utraty samochodu wpłacenie odszkodowania w wysokości 50 000 zł, - utrzymanie samochodu w należytym stanie technicznym, - informowanie z odpowiednim wyprzedzeniem o obowiązkowych przeglądach i konieczności przedłużania umowy ubezpieczenia, - przestrzeganie przepisów prawa obowiązującego w Polsce, w szczególności przepisów prawa drogowego, - zapłata na własny koszt wszelkich mandatów lub innych kar wynikających z naruszenia przepisów, - nieholowanie pojazdów, przyczep lub innych przedmiotów, - niepozostawianie samochodu bez opieki lub zabezpieczenia, - zwrócenie pojazdu w stanie niepogorszonym ponad normalne zużycie, - całkowity zakaz używania samochodów w celach prywatnych lub w innych celach niezwiązanych z usługami świadczonymi na rzecz Spółki. Wszystkie koszty związane z bieżącą eksploatacją, koszty paliwa, płynów, drobnych akcesoriów samochodowych tj. żarówek, odświeżaczy powietrza, wycieraczek itp. pokrywa Spółka i to Spółka jest uprawniona do odliczania podatku naliczonego. Ze względu na to, iż samochody osobowe wykorzystywane są jedynie do celów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, Spółka zgłosi ten fakt na druku VAT- 26 i odliczać będzie 100% podatku naliczonego od zakupu paliwa, od czynszu najmu i od kosztów związanych z bieżącą eksploatacją, wypełniając ewidencję przebiegu pojazdu zgodnie z artykułem 86a ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm., zwanej dalej "u.p.t.u."). W związku z powyższym Skarżąca zapytała czy, jeśli w opisie trasy ewidencji przebiegu pojazdu prowadzonej zgodnie z artykułem 86a ust. 7 u.p.t.u., zostanie wykazana trasa dojazdu z siedziby (biura) podwykonawcy będącego osobą prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, która to siedziba (biuro), jest jednocześnie miejscem jego zamieszkania, do innego miejsca świadczenia usług na rzecz Spółki, Spółka postąpi prawidłowo odliczając 100% podatku naliczonego od zakupu paliwa, od czynszu najmu i od kosztów związanych z bieżącą eksploatacją samochodu osobowego? Spółka podniosła, iż na podstawie wypełnionych ewidencji przebiegu pojazdu i wymienionych w niej opisach tras z siedziby działalności gospodarczej podwykonawcy do innego miejsca wykonywania umowy, ma prawo odliczyć 100% VAT-u z tytułu nabycia paliwa, czynszu najmu oraz pozostałych kosztów eksploatacyjnych. Spółka zgodnie z umową o świadczenie usług między firmami zobowiązuje się do zapewnienia środka transportu służącego podwykonawcy do świadczenia usług, które wykonywane są w różnych miejscach w Polsce, do których trzeba dojechać jak również w siedzibie (biurze) podwykonawcy. Często w miejscach prowadzonych inwestycji brak jest możliwości dojazdu środkami komunikacji publicznej. Bez znaczenia pozostaje to, że podwykonawca dojeżdża do miejsca wskazanego przez Spółkę z miejsca siedziby będącego jednocześnie miejscem jego zamieszkania. Samochód przekazywany jest wyłącznie do świadczenia usług opisanych w umowie, nie może być wykorzystywany do prywatnych przejazdów podwykonawcy. Obowiązek prowadzenia ewidencji zostanie wypełniony przez podwykonawcę P. Sp. z o.o., a następnie przekazany w terminach i na zasadach określonych w artykule 86a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i to z powyższego wynika, że P. Sp. z o.o. przekazując podwykonawcy auto do użytkowania zobowiązuje podwykonawcę do sporządzenia ewidencji przebiegu pojazdu w imieniu i na rzecz P. Sp. z o.o. Ewidencja przebiegu pojazdu sporządzona i przekazana do P. Sp. z o.o. wraz z innymi dowodami księgowymi będzie podstawą zapisów w księgach rachunkowych P. Sp. z o.o. Ponadto kwota czynszu najmu samochodu jaki Spółka musi zapłacić za wynajem jest wkalkulowana w ogólne wynagrodzenie wynegocjowane z poszczególnym podwykonawcą. Jeśli Spółka nie przekazałaby do użytkowania samochodu wynegocjowałaby znacząco mniej korzystne warunki umowy i poniosła wyższe koszty wykonania usługi. W interpretacji indywidualnej z 3 lipca 2014 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, stanowisko Skarżącej dotyczące podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w pełnej wysokości, wynikającego z otrzymanych faktur z tytułu zakupu paliwa, najmu oraz wydatków związanych z bieżącą eksploatacją samochodu osobowego udostępnionego podwykonawcy, uznał za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 86 ust. 1, ust. 2, art. 86a ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 7, ust. 8 u.p.t.u., art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 lutego 2014 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 312, zwanej dalej "ustawą nowelizującą") i wskazał, że wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą możliwości odliczenia 100% podatku naliczonego od zakupu paliwa, czynszu najmu oraz kosztów związanych z bieżącą eksploatacją samochodu osobowego, w sytuacji gdy podwykonawca będący osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą w prowadzonej ewidencji wykaże trasę dojazdu z miejsca świadczenia usługi do swojego biura (siedziby), które jest jednocześnie miejscem jego zamieszkania. Zdaniem Wnioskodawcy w opisanej sytuacji Spółka ma prawo do odliczenia podatku VAT z otrzymywanych faktur w pełnej wysokości z tego względu, że samochody osobowe, w okolicznościach opisanych we wniosku, są używane wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Kluczową rolę w rozwiązaniu przedstawionego we wniosku problemu odgrywa przepis art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a w związku z art. 86a ust. 4 pkt 1 u.p.t.u. Z treści tych przepisów wynika, że podatnik ma możliwość odliczenia 100% kwoty podatku naliczonego zawartego w fakturach dotyczących wydatków związanych z eksploatacją pojazdów, w tym napraw, paliwa itp. w sytuacji, gdy pojazdy te są wykorzystywane wyłącznie do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Dla celów pełnego odliczania VAT - fakt wykorzystywania ich wyłącznie do działalności musi być rozpatrywany w kategoriach obiektywnych. W celu dokonania pełnego odliczenia podatku VAT muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki, tj. sposób wykorzystania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza w ustalonych przez niego zasadach ich używania, wyklucza ich użycie do celów prywatnych oraz wykluczenie użytku prywatnego musi zostać potwierdzone prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdu. Analiza cytowanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług pozwala stwierdzić, że pojazdy samochodowe, w tym samochody osobowe, są uznawane za wykorzystywane wyłącznie do celów działalności, jeżeli zostaną spełnione łącznie dwa warunki: 1) sposób wykorzystania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania wyklucza ich użycie do celów prywatnych, 2) wykluczenie użytku prywatnego musi zostać potwierdzone prowadzoną przez podatnika ewidencją przebiegu pojazdu. Należy zauważyć, że przepisy nie określają w jaki sposób podatnik ma zapewnić w przedsiębiorstwie wyeliminowanie użytku prywatnego tego pojazdu. Przykładowo może tego dokonać za pomocą wprowadzonych regulaminów, umów, zarządzeń wraz z podjęciem działań zabezpieczających ich wykonanie. Działania te muszą być dostosowane do specyfiki działalności przedsiębiorstwa i sposobu używania pojazdów dla tych celów. Określone przez podatnika zasady używania pojazdów muszą obiektywnie potwierdzać, że pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej i nie ma możliwości prywatnego użytku tych pojazdów. W odniesieniu do opisanego stanu faktycznego organ stwierdził, że dojazd podwykonawcy z miejsca świadczenia usługi do miejsca zamieszkania będącego jednocześnie siedzibą działalności prowadzonej przez podwykonawcę wskazuje, że obiektywnie nie można wykluczyć wykorzystania pojazdu do celów prywatnych. W takim przypadku podwykonawca używa samochodu osobowego zarówno celem powrotu do swojej siedziby jak również powrotu do miejsca zamieszkania, a zatem pojazd wykorzystywany jest do celów mieszanych. Nie ma obiektywnych możliwości rozdzielenia wykorzystania tego pojazdu wyłącznie do celów działalności gospodarczej tj. powrotu do siedziby firmy i celów prywatnych tj. powrotu do miejsca zamieszkania. Żadne regulaminy, umowy czy też prowadzone ewidencje nie spowodują zmiany takiego stanu rzeczy. Ponadto parkowanie samochodu w miejscu zamieszkania w żadnej sytuacji nie wykluczy istnienia potencjalnych możliwości użytku tego pojazdu do celów prywatnych. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że samochód przekazywany jest wyłącznie do świadczenia usług opisanych w umowie i nie może być wykorzystywany do prywatnych przejazdów podwykonawcy. Wbrew opinii Wnioskodawcy fakt, że miejsce zamieszkania podwykonawcy jest jednocześnie miejscem siedziby jego działalności i do celów dojazdu do tego miejsca wykorzystywany jest samochód osobowy udostępniony przez Wnioskodawcę ma istotne znaczenie dla określenia prawa Wnioskodawcy do odliczenia podatku VAT z otrzymywanych faktur w pełnej wysokości. Jak wskazano powyżej powoduje to, że samochód nigdy nie może być uznany za wykorzystywany jedynie do celów działalności gospodarczej, a to z kolei powoduje, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. W związku z tym. Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT w pełnej wysokości z otrzymanych faktur. Organ podkreślił, że z wniosku wynika, że pojazdy samochodowe są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Tym samym Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia 50% podatku naliczonego z tytułu wydatków eksploatacyjnych związanych z samochodem, o którym mowa we wniosku, zgodnie z art. 86a ust. 1 u.p.t.u., w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2014 r. Natomiast w okresie od dnia 1 kwietnia 2014 r. do 30 czerwca 2015 r., Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w przypadku nabycia paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, przeznaczonych do napędu ww. pojazdu samochodowego wykorzystywanego do celów "mieszanych" tj. do działalności gospodarczej i do celów prywatnych, z uwagi na treść art. 12 ust. 1 i 2 ustawy nowelizacyjnej. Pismem z 16 lipca 2014 r. Skarżąca wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez uznanie jej stanowiska za prawidłowe. W odpowiedzi na to wezwanie, Minister Finansów pismem z 13 sierpnia 2014 r., stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. W skardze złożonej na ww. interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie: 1) art. 217 Konstytucji RP - poprzez jego niezastosowanie, tj. przez zwiększenie obowiązku podatkowego Skarżącego bez ustawowego upoważnienia i wbrew faktycznemu brzmieniu obowiązujących przepisów prawa podatkowego; 2) art. 217 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwą wykładnię, tj. nieuprawnione zastosowanie wykładni rozszerzającej zakres stosowania dyspozycji przepisu art. 86a ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., tj. przyjęcie iż sama hipotetyczna możliwość wykorzystania pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 86a ust. 4 pkt 1 u.p.t.u. przesądza o konieczności stosowania wobec podatnika (właściciela pojazdu) przepisu art. 86a ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.; 3) art. 86a ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. przyjęcie, że dyspozycja przepisu ma zastosowanie do stanu faktycznego zaprezentowanego przez Skarżącego; 4) art. 86a ust. 4 pkt 1 u.p.t.u. poprzez jego nieprawidłowy wykładnię, tj., przyjęcie, że potencjalna możliwość wykorzystania pojazdu samochodowego do celów innych niż prowadzenie działalności gospodarczej wyklucza możliwość jego zakwalifikowania jako pojazd wskazany w przepisie; 5) art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm., zwanej dalej "u.s.d.g.") w zw. z art. 20 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, tj. przyjęcie interpretacji przepisów prawa podatkowego, która niezasadnie różnicuje pozycję przedsiębiorców wbrew zasadzie równości gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie. Od dnia 1 stycznia 2014 r. kwestie dotyczące zasad odliczania i rozliczania na gruncie podatku VAT wydatków dotyczących samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony zostały uregulowane przepisami art. 86a u.p.t.u. Natomiast z dniem 1 kwietnia 2014 r. na podstawie art. 1 pkt 4 ustawy nowelizującej przepis art. 86a uległ zmianie. Na mocy art. 86a ust. 1 u.p.t.u. – w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2014 r. – w przypadku wydatków związanych z pojazdami samochodowymi kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, stanowi 50% kwoty podatku: 1) wynikającej z faktury otrzymanej przez podatnika; 2) należnego z tytułu: a) świadczenia usług, dla którego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 podatnikiem jest ich usługobiorca, b) dostawy towarów, dla której zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 podatnikiem jest ich nabywca, c) wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów; 3) należnego, w przypadku, o którym mowa w art. 33a; 4) wynikającej z otrzymanego dokumentu celnego, deklaracji importowej w przypadku, o którym mowa w art. 33b, oraz z decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34. Za pojazdy samochodowe – według art. 2 pkt 34 ustawyu.p.t.u. – uznaje się pojazdy samochodowe w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. W świetle art. 86a ust. 2 tej ustawy, do wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, o których mowa w ust. 1, zalicza się wydatki dotyczące: 1) nabycia, importu lub wytworzenia tych pojazdów oraz nabycia lub importu ich części składowych; 2) używania tych pojazdów na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, związane z tą umową, inne niż wymienione w pkt 3; 3) nabycia lub importu paliw silnikowych, oleju napędowego i gazu, wykorzystywanych do napędu tych pojazdów, usług naprawy lub konserwacji tych pojazdów oraz innych towarów i usług związanych z eksploatacją lub używaniem tych pojazdów. Stosownie natomiast do art. 86a ust. 3 u.p.t.u., przepis ust. 1 nie ma zastosowania: 1) w przypadku gdy pojazdy samochodowe są: a) wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika lub b) konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą, jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie; 2) do towarów montowanych w pojazdach samochodowych i do związanych z tymi towarami usług montażu, naprawy i konserwacji, jeżeli przeznaczenie tych towarów wskazuje obiektywnie na możliwość ich wykorzystywania wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika. Zgodnie z art. 86a ust. 4 u.p.t.u., pojazdy samochodowe są uznawane za wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, jeżeli: 1) sposób wykorzystywania tych pojazdów przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu pojazdu, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub 2) konstrukcja tych pojazdów wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub powoduje, że ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest nieistotne. Ewidencja przebiegu pojazdu jest prowadzona od dnia rozpoczęcia wykorzystywania pojazdu samochodowego wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika do dnia zakończenia wykorzystywania tego pojazdu wyłącznie do tej działalności (art. 86a ust. 6 u.p.t.u.). W powołanych wyżej przepisach art. 86a u.p.t.u. ustawodawca zawarł szczególne uregulowania dotyczące określenia wysokości przysługującej do odliczenia kwoty podatku naliczonego. Taka konstrukcja oznacza, że w sytuacji, gdy znajdzie zastosowanie szczególne uregulowanie zawarte w art. 86a ust. 1 u.p.t.u., wówczas podatnik może skorzystać jedynie z ograniczonego prawa do odliczenia podatku naliczonego (w 50%). Jeżeli jednak przepis art. 86a ust. 1 tej ustawy nie znajdzie zastosowania (vide: art. 86a ust. 3 u.p.t.u.), wówczas znajdą zastosowanie ogólne uregulowania zawarte w art. 86 tej ustawy. Przepisy ustawy nie określają jednak w jaki sposób podatnik ma zapewnić w swojej firmie wyeliminowanie użytku prywatnego używanych w nim pojazdów samochodowych dla celów pełnego odliczenia podatku naliczonego. Wskazać jednak należy, że przykładowo może tego dokonać za pomocą wprowadzonych regulaminów, umów, zarządzeń wraz z podjęciem dodatkowych działań zabezpieczających ich wykonanie. Działania te muszą być dostosowane do specyfiki działalności przedsiębiorstwa i sposobu używania dla jego celów pojazdów. Określone przez podatnika zasady używania pojazdów muszą obiektywnie potwierdzać, że pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej i nie ma możliwości prywatnego użytku tych pojazdów. Zdaniem organu przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji procedury nie wykluczają użycia samochodów do celów niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Możliwy jest choćby dojazd podwykonawcy samochodem służbowym z miejsca świadczenia usługi do miejsca zamieszkania będącego jednocześnie siedzibą działalności prowadzonej przez podwykonawcę. Zatem istnieje realna możliwość wykorzystania samochodów służbowych do celów prywatnych. Z taką argumentacją nie można się jednak zgodzić. Po pierwsze, w opinii Sądu parkowanie samochodu poza siedzibą firmy nie oznacza automatycznie, tak jak to przyjął organ, że samochód nie jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej. Na gruncie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) wykształcił się pogląd, że przejazdy pracowników mobilnych samochodem służbowym na trasie pomiędzy wyznaczonym miejscem zamieszkania lub jego pobliżu (parkowania), a miejscem wykonywania pracy - o ile nie służą osobistym celom pracowników, lecz wykorzystywane są w ramach realizacji zadań służbowych - nie stanowią nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 1 tej ustawy, a zatem ich wartości nie można uważać za przychód pracowników ze stosunku pracy. Zdaniem Sądu nie ma żadnych przeszkód ku temu, by kwestie te podobnie rozumieć na gruncie ustawy o VAT. Chodzi jedynie o to, by możliwość parkowania pojazdu poza siedzibą firmy była uzasadniona specyfiką prowadzonej działalności, określona została w wewnętrznych regulacjach obowiązujących u podatnika, zaś podatnik zapewnił odpowiednie mechanizmy kontroli przestrzegania wykorzystania tak postawionych do dyspozycji podwykonawców (użytkowników) pojazdów wyłącznie dla celów związanych z działalnością gospodarczą (wykonywaniem obowiązków służbowych). W realiach niniejszej sprawy skarżąca Spółka wyraźnie wskazała, że w związku z prowadzeniem przez Spółkę działalności na terenie całego kraju, wymaga ona od swoich podwykonawców odbywania wielu podróży służbowych. Świadczą oni usługi na rzecz Spółki w swoich siedzibach (biurach), np. wykonywanie kosztorysów, dokumentacji projektowej, ale również regularnie muszą odwiedzać budowy, które są rozrzucone po całym kraju oraz lokalne biura Spółki. Aby ułatwić i umożliwić podwykonawcom odbywanie podróży, Spółka zobowiązuje się do udostępnienia podwykonawcom, w celach realizacji prac objętych umową, samochodów osobowych wynajętych od innej Spółki. Udostępnione samochody służą jedynie do odbywania podróży służbowych związanych ze świadczonymi usługami na rzecz Spółki. Po drugie, interpretacja wskazana przez organ powoduje, że sporne zapisy ustawy podatkowej nigdy nie mogłyby zostać zastosowane. Zauważyć należy, że dopóki mamy do czynienia z tzw. "czynnikiem ludzkim" zawsze istnieje potencjalne zagrożenie, że dany pojazd może zostać wykorzystany do celów innych niż związane z działalnością gospodarczą spółki. Okoliczności tej nie da się całkowicie wyeliminować, chodzi zatem jedynie o stworzenie takich mechanizmów i wprowadzenie takich zasad używania pojazdów, które dadzą maksymalną gwarancję wykorzystania ich wyłącznie w działalności gospodarczej podatnika. Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości używania samochodu na potrzeby inne niż związane z prowadzoną działalnością gospodarczą potwierdzające brak wykorzystania pojazdu do użytku prywatnego pracownika. Okoliczności te to m.in. zasady korzystania z samochodów przez podwykonawców, w ramach których podwykonawcy są zobowiązani m.in. nieoddawania do użytkowania samochodu osobom trzecim oraz przestrzegania całkowitego zakazu używania samochodów w celach prywatnych lub w innych celach niezwiązanych z usługami świadczonymi na rzecz Spółki. Skarżąca nadzoruje użytkowanie ww. samochodu wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Przejawia się to obowiązkiem podwykonawców prowadzenia i przekazania Spółce w ściśle określonym terminie ewidencji przebiegu pojazdu. A zatem Spółka dokłada należytej staranności, aby wykluczyć możliwość użycia pojazdu do celów prywatnych, o czym świadczą ww. okoliczności. Jak wskazano powyżej Skarżąca zobowiązuje podwykonawców do prowadzenia i przekazania ewidencji przebiegu samochodu, a zatem przyjąć należy, że prowadzi ewidencję, o której mowa w art. 86a ust. 7 u.p.t.u. Zdaniem Sądu z opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że Spółka podjęła działania, o których mowa w art. 86a ust.4 pkt 1 u.p.t.u., a tym samym nie znajduje zastosowania ograniczenie określone w art. 86a ust.1 tej ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 146 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, orzekając o wykonalności i kosztach odpowiednio na podstawie art. 152 i art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło