II GZ 359/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komendanta Głównego Policji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2017 r.; sygn. akt VI SA/Wa 287/17 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r.; nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 marca 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 287/17) wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez D. M. decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. D. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r., dotyczącą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że w niniejszej sprawie istnieje możliwość wystąpienia po jego stronie znacznej szkody, jak również trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że jest jedynym żywicielem rodziny i skreślenie go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej powoduje, że pozostał bez pracy i nie jest w stanie zapewnić niezbędnych środków utrzymania dla siebie i rodziny. Podkreślił, że odebranie licencji oznacza dla niego utratę pracy i brak możliwości zatrudnienia na podobnym stanowisku w innej firmie. Dodał, że wszczęte wobec niego postępowanie karne uniemożliwia mu podejmowanie jakichkolwiek decyzji, a ewentualne uniewinnienie nie spowoduje przywrócenia go na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Skarżący stwierdził, że będzie zmuszony ponownie uzyskać wpis na listę, zaś do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności karnej on i jego rodzina będą pozbawieni środków do życia. Skarżący, odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że w sytuacji wykonania decyzji skreślającej z listy pracowników ochrony fizycznej, straci on natychmiast pracę, a więc zostanie pozbawiony środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Powołując się na dotychczas prezentowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 68/13) wskazał, że utrata źródła dochodu związana z utratą uprawnień do wykonywania zawodu, który z uwagi na swój rodzaj uprawnień tych wymaga, spowodować może wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, powołane przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wypełniają przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd podkreślił, że pozytywne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu i nie przesądza o końcowym wyniku sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Komendant Główny Policji. Zaskarżając orzeczenie w całości zarzucił Sądowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wstrzymanie wykonania decyzji, podczas gdy (w ocenie organu) nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W oparciu o powyższy zarzut organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie WSA w Warszawie do dalszego prowadzenia. Organ podkreślił, że skarżący nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, a także nie wykazał czy istnieją jakiekolwiek przeciwwskazania np. zdrowotne w podjęciu innej formy zarobkowania. Organ zaznaczył też, że skutki decyzji są (w jego ocenie) odwracalne, bowiem w razie uniewinnienia skarżącego od zarzutów, skarżący będzie miał możliwość ponownego wpisania się na listę pracowników ochrony fizycznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić należy, że do oceny zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, wystarczającym jest samo uprawdopodobnienie wystąpienia takich okoliczności. W ocenie NSA skarżący wystarczająco uprawdopodobnił zaistnienie przesłanek ochrony tymczasowej wymienionych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed Sądem I instancji. Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podkreślił, iż skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej pozbawiło go pracy i możliwości zarobkowania, dlatego też skarżący jak i jego rodzina pozostali bez środków do życia. Ze względu na powyższe okoliczności zasadnie nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że powyższa decyzja może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Należy pokreślić, że utrata źródła dochodu, jaką jest wykonywana przez skarżącego praca może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody zarówno skarżącemu jak i jego rodzinie (postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2005 r. o sygn. akt I OZ 1681/06). Podzielić należy pogląd Sądu, że nie można pozwolić na to by wykonanie decyzji pozbawiło stronę i jej rodzinę źródła dochodu, w szczególności gdy weźmie się pod uwagę, iż skarżący nie wykazał innych źródeł dochodu, niż tylko uzyskiwane z pracy jako pracownik ochrony fizycznej. Prawidłowo również Sąd wyjaśnił, że zaskarżona decyzja KGP zostanie poddana kontroli sądowej wówczas, gdy Sąd będzie rozpoznawał skargę (w oparciu o kryterium legalności), nie zaś oceniał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Zdaniem NSA Komendant w zażaleniu nie podważył prawidłowej oceny wniosku dokonanej przez Sąd I instancji. Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżący uprawdopodobnił w sposób wystarczający spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a organ tej oceny nie podważył. Chcąc skorzystać z ochrony tymczasowej, jaką jest możliwość wstrzymania wykonania decyzji strona zobowiązana jest bowiem uprawdopodobnić, a nie udowodnić zaistnienie określonych okoliczności przemawiających za jej zastosowaniem. Skarżący wystarczająco uprawdopodobnił spełnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji w myśl przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. do czego, wbrew sugestiom zażalenia Komendanta, nie było niezbędne przedłożenie szeregu dokumentów potwierdzających sytuację skarżącego, tylko przekonanie WSA o zasadności wniosku, czemu skarżący sprostał. Na uwzględnienie nie zasługuje również argumentacja podnoszona przez KGP w zażaleniu, iż skarżący może podjąć inną prace zarobkową. W dobie kryzysu gospodarczego rynek pracy jest bardzo hermetyczny. Sytuacja ta dotyczy zwłaszcza małych miejscowości, gdzie zachodzą obiektywne i znaczne trudności w znalezieniu zatrudnienia. Ze względu na powyższe skarżący może napotkać problemy w znalezieniu pracy, a to może spowodować poważne, a zarazem trudne do odwrócenia pogorszenie sytuacji życiowej całej rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt II GZ 532/16). Odnosząc się natomiast do stwierdzenia organu, że skutki decyzji są odwracalne, bowiem w razie uniewinnienia skarżącego od zarzutów, będzie on miał możliwość ponownego wpisania się na listę pracowników ochrony fizycznej wskazać należy, że przez cały czas (niedawno zawisłego) postępowania karnego skarżący nie będzie mógł podjąć pracy zarobkowej w zawodzie, zaś samo uniewinnienie nie spowoduje przywrócenia skarżącego na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, a możliwość ponownego wpisania się na listę wymagać będzie czasu i poniesienia kolejnych kosztów. W związku z powyższym do czasu ponownego wpisania na listę (dopiero po zakończeniu postępowania karnego) skarżący i jego rodzina byliby pozbawieni środków do życia. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wbrew argumentacji podniesionej w zażaleniu, skarżący wystarczająco uprawdopodobnił przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w myśl przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie zaznaczyć należy, że regulacja art. 29 ust. 9 ustawy o ochronie osób i mienia, stanowiąca o natychmiastowym wykonaniu decyzji właściwego komendanta wojewódzkiego Policji, nie wyłącza możliwości zastosowania przez Sąd art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 49/16). Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.