II GSK 878/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 895/17 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 895/17 oddalił skargę A.B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę adwokatów. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że pismem z dnia 28 grudnia 2016 r. skarżący zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z wnioskiem o wpis na listę adwokatów, w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1999 ze zm.), w związku z zatrudnieniem na stanowisku asesora komorniczego w kancelarii Komornika Sadowego przy Sądzie Rejonowym w [...] – X. i wykonywaniem czynności komorniczych. Do wniosku skarżący dołączył: kwestionariusz osobowy, oświadczenie o korzystaniu z pełni praw publicznych i posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych, zaświadczenie o niefigurowaniu w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego, opinię komornika sądowego X., rekomendację od adwokat [...], poświadczone kopie dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych i świadectwa zdania egzaminu komorniczego oraz dokumenty dotyczące powołania i zatrudnienia na stanowisku asesora komorniczego – decyzję o powołaniu na stanowisko asesora komorniczego przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz zarządzenia Prezesa i Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w [...] o wyznaczaniu skarżącego na zastępcę komornika sądowego. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. wpisała skarżącego na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej uznając, że w świetle treści złożonych przez skarżącego dokumentów daje on rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Uchwała ta została doręczona Ministrowi Sprawiedliwości w dniu 24 stycznia 2017 r. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) w związku z art. 69a ust. 1 i art. 65 pkt 4 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze sprzeciwił się wpisowi skarżącego na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] dokonanemu na mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, że z przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze wynika expressis verbis, że przesłankę wpisu na listę adwokatów stanowi wykonywanie zawodu komornika przez okres co najmniej 3 lat. Zdaniem organu, przytoczona regulacja nie pozostawia marginesu uznania administracyjnego. Przesłanka wpisu jest ściśle określona i nie może podlegać interpretacji. Wnioskodawca spełnia przesłanki określone w art. 65 pkt 1 - 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, lecz nie spełnia przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, tj. nie wykonywał zawodu komornika. Odnosząc się do powołanej we wniosku o wpis kwestii "wykonywania czynności komorniczych" przez asesora komorniczego, organ wskazał, że nie można zadań wykonywanych w ramach zawodu asesora komorniczego przy kancelarii komornika sądowego interpretować w ten sposób, iż ustawa wymaga jedynie określonej praktyki, bez powołania na stanowisko komornika, aby uznać że przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze została spełniona. Organ podniósł, że skarżący nie wykazał, że posiada tytuł zawodowy komornika sądowego, wobec powyższego, bez względu na charakter oraz intensywność wykonywanej przez niego praktyki i czynności komorniczych w ramach zajmowanego stanowiska asesora komorniczego, nie spełnia przesłanki do wpisu na listę adwokatów bez ukończenia aplikacji adwokackiej i zdania egzaminu adwokackiego, określonej w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił: 1) błędną wykładnię art. 31, art. 93, art. 32, art. 10, art. 11, art. 12, art. 13, art. 32, art. 26, art. 72 i art. 94 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1309 ze zm.); 2) błędną wykładnię art. 66 ustawy - Prawo o adwokaturze; 3) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez błędne określenie w sentencji decyzji, listy prowadzonej przez organ samorządowy adwokatury jako listy adwokatów Izby Adwokackiej w [...], która to lista nie jest prowadzona; 4) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez błędne przywołanie w uzasadnieniu decyzji nieistniejącego w systemie prawnym określenia tytuł zawodowy komornika sądowego; 5) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez błędne określenie wykonywanego zawodu, jako wykonywanie czynności komorniczych, pomijając wykonywanie czynności egzekucyjnych; 6) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez błędne przywołanie w uzasadnieniu decyzji orzecznictwa SN, wskazując błędną sygnaturę; 7) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzywołanie w uzasadnieniu faktu, że do wniosku zostały dołączone zarządzenia prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] o wyznaczeniu asesora na zastępcę komornika na okres przerwy w jego działalności z dnia [...] lutego 2007 r., z dnia [...] czerwca 2008 r., z dnia [...] lipca 2008 r., z dnia [...] marca 2010 r. i z dnia [...] marca 2011 r. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że Minister Sprawiedliwości, wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszenia norm procedury administracyjnej, ani też norm prawa materialnego wskazanych przez skarżącego. W ocenie Sądu I instancji, Minister Sprawiedliwości - wbrew zarzutom skarżącego - wydając zaskarżoną decyzję, w sposób prawidłowy zastosował regulację prawną wyrażoną w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze przyjmując zasadnie, że skarżący nie posiada tytułu zawodowego komornika, więc niezbędnej - w świetle powołanego przepisu - przesłanki do wpisu na listę adwokatów. Przyjmując powyższe stanowisko, Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wszelkich wątpliwości i argumentów strony skarżącej. Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie treścią art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy albo wykonywały zawód komornika. Z przepisu tego wynika expressis verbis, że przesłankę wpisu na listę adwokatów stanowi wykonywanie zawodu komornika. W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że przytoczona regulacja nie pozostawia marginesu uznania administracyjnego, albowiem powyższa przesłanka wpisu jest ściśle określona i nie może podlegać interpretacji. Sąd I instancji zauważył, że z dokumentacji przedłożonej przez skarżącego w związku z ubieganiem się o wpis na listę adwokatów wynika, że skarżący jest zatrudniony na stanowisku asesora komorniczego w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], X. i nigdy nie zajmował stanowiska komornika. Skarżący spełnia zatem przesłanki określone w art. 65 pkt 1 - 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, lecz nie spełnia przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, tj. nie wykonywał zawodu komornika. Odnosząc się do powoływanej przez skarżącego we wniosku oraz w skardze kwestii "wykonywania czynności komorniczych" przez asesora komorniczego, Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, zgodnie z którym nie można zadań wykonywanych z ramach zawodu asesora komorniczego przy kancelarii komornika sądowego interpretować w ten sposób, iż ustawa wymaga jedynie określonej praktyki, nawet bez powołania na stanowisko komornika, aby uznać że przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze została spełniona. Zlecenie czynności egzekucyjnych asesorowi komorniczemu (art. 33 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji) oraz zlecenie pełnienia obowiązków komornika (art. 26 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji) nie powoduje, że asesor uzyskuje automatycznie tytuł zawodowy komornika. Sąd I instancji zgodził się też z organem, że w tej sprawie nie ma żadnych podstaw do uznania, iż skarżący legitymuje się odpowiednim tytułem zawodowym, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Nie zachodzi również w tej sprawie, w odniesieniu do zwrotu "wykonywały zawód komornika", konieczność zastosowania innej wykładni, niż wykładnia literalna. Sąd I instancji stwierdził, że gdy w systemie prawnym wiążąco ustalono znaczenie określonych zwrotów prawnych, a definicja zawodu komornika została określona przez przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, to należy używać ich właśnie w tym znaczeniu. Dyrektywa ta związana jest z tzw. definicją legalną - występującą w tekstach prawnych, wprowadzoną przez prawodawcę w celu ustalenia wiążącego rozumienia poszczególnych terminów. Ustawodawca w ustawie - Prawo o adwokaturze wprowadził takie rozwiązania w zakresie dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata bez aplikacji i egzaminu adwokackiego, które obok gwarancji odpowiednio długiej i intensywnej praktyki zawodowej, przewidują również konieczność uzyskania odpowiedniego tytułu zawodowego, gwarantując ochronę interesu publicznego i przyszłych klientów adwokata. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że posiada tytuł zawodowy komornika sądowego. W związku z tym, bez względu na charakter oraz intensywność wykonywanej przez niego praktyki i faktycznie wykonywanych czynności komorniczych w ramach zajmowanego stanowiska asesora komorniczego, nie spełnia on przesłanki wpisu na listę adwokatów bez ukończenia aplikacji adwokackiej i zdania egzaminu adwokackiego, określonej w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że poczynione przez Ministra Sprawiedliwości ustalenia wynikają z prawidłowo zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów cyt. ustawy nie budzi zastrzeżeń. Minister Sprawiedliwości nie dopuścił się więc naruszenia przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, bowiem prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy - zasadnie przyjął, iż zachodzi podstawa do uznania, że skarżący nie spełnia wszystkich przesłanek koniecznych do skutecznego ubiegania się o wpis na listę adwokatów. Ze wskazanych powodów skarga została oddalona. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił: - na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego w postaci jego błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania poprzez naruszenie: 1) art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, które przejawiło się tym, że Sąd oraz organ nie dokonał prawidłowej subsumpcji i błędnie ocenił, że wykonywanie zawodu komornika dotyczy tylko osób, które zajmowały stanowisko komornika, pomijając osoby, które wykonują zawód komornika, będąc powołanymi przez prezesa Sądu Apelacyjnego na stanowiska asesora komorniczego oraz tych osób, które wykonują zawód komornika w wyniku wyznaczenia ich na zastępcę komornika; 2) art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, które przejawiło się tym, że Sąd oraz organ pominął w wykładni wskazanego przepisu okoliczność, że zajmowane stanowisko asesora komorniczego przez skarżącego jest tożsame ze stanowiskiem komornika, w ten sposób Sąd oraz organ pominął wykładnię celowościowo - systemową, z której wynika, że wykonywanie konkretnych zadań i obowiązków kreuje stanowisko, przy czym winno być one równoważne ze wskazanymi także w zakresie tego stanowiska czynnościami; 3) art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, które przejawiło się tym, że Sąd oraz organ nie dokonał prawidłowej literalnej wykładni tego przepisu poprzez pominięcie faktycznego znaczenia użytego zwrotu "wykonywały zawód komornika" i zawężenia jego znaczenia poprzez wyinterpretowanie przez Sąd, że powyższe należy rozumieć jako zajmowanie stanowiska komornika oraz posiadanie tytułu zawodowego komornika, o którym to według uzasadnienia zaskarżanego wyroku mowa w ww. artykule, co stoi w wyraźnej sprzeczności z jego brzmieniem, bowiem polskie prawo nie przewiduje określenia definiującego tytuł zawodowy komornika, co ma miejsce m.in. w zawodach adwokata i radcy prawnego; 4) art. 26 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, które przejawiło się tym, że Sąd pominął całkowicie jego brzmienie, z którego wyraźnie wynika, że w przypadku pełnienia zastępstwa w zakresie wykonywania czynności asesorowi komorniczemu przysługują prawa i obowiązki komornika oraz fakt, że skarżący pełnił funkcję zastępcy komornika, będąc jednocześnie asesorem komorniczym, wobec czego przysługują mu prawa i obowiązki komornika, ponadto wykonując zastępstwo, faktycznie wykonywał zawód komornika; 5) art. 33 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, które przejawiło się tym, że Sąd pominął jego brzmienie, z którego wynika, że komornik zleca asesorowi komorniczemu przeprowadzenie egzekucji oraz fakt, że skarżący przeprowadza egzekucję w sposób ciągły w czasie od dnia powołania na stanowisko asesora komorniczego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...]; 6) art. 31 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, które przejawiło się tym, że Sąd pominął jego brzmienie, z którego jednoznacznie wynika, że egzamin komorniczy polega na sprawdzeniu przygotowania osoby przystępującej do egzaminu komorniczego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika, biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący zdał egzamin komorniczy i od chwili powołania na stanowisko asesora wykonuje samodzielnie oraz należycie zawód komornika; 7) art. 93 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, które przejawiło się tym, że Sąd pominął jego brzmienie, z którego wynika, że do kompetencji Rady Izby Komorniczej należy nadzór nad przestrzeganiem przez komorników i asesorów komorniczych powagi i godności zawodu oraz fakt, że skarżący zajmuje stanowisko asesora od 22 stycznia 2007 r. i od tego dnia nieprzerwanie Rada Izby Komorniczej sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przez skarżącego powagi i godności zawodu komornika; 8) art. 10 i art. 32 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, które przejawiło się tym, że Sąd pominął ich brzmienie, z którego wynika, że wymagania na stanowisko asesora komorniczego oraz komornika są tożsame, z jednym tylko wyjątkiem - kandydat na komornika musi pracować w charakterze asesora co najmniej dwa lata, podczas gdy skarżący zajmuje stanowisko asesora od ponad 10 lat, co oznacza, że spełnia wszystkie konieczne wymagania w tym zakresie; - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1) art. 1 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., które przejawiło się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że organ dopuścił się dokonania oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny i wybiórczy, pomijając fakt, że skarżący kilkukrotnie był wyznaczany jako zastępca komornika decyzjami Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...], pomijając tym samym brzmienie przepisów regulujących status zastępcy komornika, zawartych w Ustawie o komornikach sądowych i egzekucji, które wskazano powyżej; 2) art. 1 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 10, art. 75 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które przejawiło się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się niewystarczający i budzący wątpliwości z uwagi na zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do pełnego wyjaśnienia statusu asesora komorniczego w oparciu o przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji; 3) art. 106 p.p.s.a., które przejawiło się oddaleniem wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu dołączonego do skargi, tj. oświadczenia komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] X. z dnia [...] 2017 r., z którego jasno wynika, że skarżący, zajmując stanowisko asesora komorniczego, wykonuje czynności egzekucyjne opisane szczegółowo w Kodeksie Postępowania Cywilnego, co w praktyce oznacza, że wykonuje zawód komornika. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 17 maja 2018 r. skarżący przedstawił raz jeszcze stanowisko w sprawie wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z tego mianowicie powodu, że – jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku (por. s. 10) – organ nadzoru zasadnie według Sądu I Instancji skorzystał z przysługujących mu uprawnień, albowiem zarówno charakter jak i intensywność praktyki oraz czynności wykonywanych przez stronę w charakterze asesora komorniczego sprzeciwiały się temu, aby uznać, że w rozpatrywanej sprawie ziściła się przesłanka umożliwiająca dokonanie skutecznego wpisu na listę adwokatów bez wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i zdania egzaminu adwokackiego, a mianowicie przesłanka wykonywania zawodu komornika przez wymagany prawem czas, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają rezultatu przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości, którą w wykonaniu przysługujących temu organowi uprawnień nadzorczych wyrażono sprzeciw wobec wpisu strony na listę adwokatów. Sąd I instancji nie naruszył bowiem prawa stwierdzając, że wymieniona decyzja nie jest niezgodna z prawem, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Przede wszystkim nie ma podstaw, aby twierdzić, że ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w sprawie były wadliwe, w tym niepełne, nie w pełni wyjaśnione oraz nieprawidłowo ocenione, co miałoby zdaniem strony skarżącej wymagać ich korekty, w tym również przeprowadzonej w trybie art. 106 p.p.s.a. Zarzuty kasacyjne adresowane wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia nie mogą być uznane za uzasadnione, a co za tym idzie, również za skuteczne. Z tego mianowicie powodu, że nie można i nie należy mylić ustaleń faktycznych z prawną ich oceną, a taka właśnie sytuacja ma miejsce w odniesieniu do zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a., na gruncie których strona skarżąca w kontekście argumentu "pominięcia, że skarżący kilkukrotnie był wyznaczany, jako zastępca komornika" podnosi również argument "pominięcia przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji regulujących status zastępcy komornika i status asesora komorniczego". Podkreślając, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby eksponowane przez stronę okoliczności natury faktycznej i prawnej zostały w sprawie pominięte – narracja uzasadnienia kontrolowanego orzeczenia dowodzi bowiem tezy przeciwnej (por. odpowiednio s. 1 oraz s. 9 – 10) – trzeba wyjaśnić, że jeżeli za fakt należałoby uznać zdarzenie, zjawisko lub sytuację, które miały miejsce, to gdy chodzi o rozpatrywaną sprawę oraz jej okoliczności, które przyjęte zostały przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania, za "fakt" w przywołanym tego słowa rozumieniu – a przy tym fakt w sprawie niesporny i niekwestionowany – należałoby niewątpliwie uznać to, że skarżący zdał egzamin komorniczy, był zatrudniony na stanowisku asesora komorniczego, był wyznaczany na zastępcę komornika sądowego oraz wykonywał obowiązki związane z tym zatrudnieniem oraz powierzaną mu funkcją zastępcy komornika sądowego. Natomiast inną kwestią jest to, czy zatrudnienie na stanowisku asesora komorniczego oraz zastępowanie komornika sądowego i wykonywanie związanych z tym obowiązków może być uznane za równoważne – w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze – wykonywaniu zawodu komornika sądowego, jako przesłanki wpisu na listę adwokatów bez wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i zdania egzaminu adwokackiego. Stanowi to bowiem ocenę formułowaną na tym etapie procesu stosowania prawa, który wiąże się z kwalifikowaniem danego faktu z punktu widzenia konkretnej normy prawnej, a więc stanowi element procesu subsumcji stanu faktycznego pod konkretny przepis prawa, co w okolicznościach rozpatrywanej sprawy odnieść należy do art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze oraz stosownych przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. W związku z powyższym, kwestionowanie motywowanego treścią przywołanej regulacji prawnej stanowiska Sądu I instancji odnośnie do braku ziszczenia się w rozpatrywanej sprawie przesłanki wpisu na listę adwokatów bez wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i zdania egzaminu adwokackiego – co stanowi istotę sporu prawnego w sprawie – nie może być uznane za skuteczne, jeżeli polega na stawianiu zarzutów naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie orzeczenia, i to w sytuacji, gdy jak powyżej już to podkreślono, eksponowane przez stronę okoliczności natury faktycznej, a mianowicie wykonywanie obowiązków asesora komorniczego (w tym zastępowanie komornika sądowego) nie zostały w sprawie w żaden sposób zakwestionowane, ani też pominięte. Nie może temu również służyć zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. - jakkolwiek strona skarżąca ograniczyła się do wskazania, jako naruszonego przez Sąd I instancji art. 106 p.p.s.a., to jednak zważywszy na zawarty w pkt 3. petitum skargi kasacyjnej opis zarzucanego naruszenia należało przyjąć, że zarzuca naruszenie regulacji normującej uzupełniające postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym, a mianowicie art. 106 § 3 p.p.s.a. - a to dlatego, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu (art. 106 § 3) będzie dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu, albowiem celem tego postępowania nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej – należy to bowiem do organów administracji – lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05). Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są również uzasadnione zarzuty błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze oraz wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. W związku z tym, że zarzuty te pozostają ze sobą w ścisłym funkcjonalnym związku, albowiem stawiana na ich gruncie kwestia wiąże się z potrzebą udzielenia odpowiedzi na pytanie odnośnie do symetrii (równoważności) stanowiska oraz obowiązków asesora komorniczego (nawet zastępującego komornika sądowego) w relacji do stanowiska oraz obowiązków komornika sądowego, co stanowi wspólny ich mianownik, zarzuty te, wobec ich komplementarnego charakteru, można i należało rozpoznać łącznie. W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że skoro art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze zwalnia z wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego osoby, o których mowa w tym przepisie – w tym osoby wykonujące przez określony nim czas zawód komornika – który to wymóg stanowi jedną z koniecznych przesłanek wpisu na listę adwokatów, to niewątpliwie ma charakter wyjątku od zasady określonej w art. 65 wymienionej ustawy. Ma to tę konsekwencję, że wymieniony przepis powinien podlegać wykładni ścisłej. Nie oznacza to jednak jeszcze, że można i należałoby na tym poprzestać w procesie interpretacji wymienionego przepisu oraz oceny ziszczenia się określonej nim przesłanki wpisu na listę adwokatów, ograniczając się tym samym wyłącznie do konstatacji, że będąc asesorem komorniczym skarżący nie wykonywał (bo nie mógł wykonywać) zawodu komornika sądowego. Zwłaszcza, gdy w kontekście enigmatyczności samego terminu "bezpośredniego rozumienia prawa" oraz wynikających z tego konsekwencji o niepożądanym charakterze podkreślić, że dane rozumienie teksu prawnego zawsze przecież stanowi rezultat - niekiedy nawet nieuświadamianego - procesu wykładni, co uzasadnia (jednak) twierdzenie, że omnia sunt interpretanda (M. Zieliński, Osiemnaście mitów w myśleniu o wykładni prawa, "Palestra", 2011, nr 3 - 4, s. 20 i n.; zob. również M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, Stan prawny: 2016.12.05 komentarz LEX/el.2017 oraz przywołana tam literatura przedmiotu). Stąd też, rekonstrukcja zwrotu "wykonywania zawodu komornika" nie może pomijać konsekwencji wynikających z normatywnej treści przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji określającej i opisującej złożony charakter pozycji ustrojowej oraz statusu (w tym statusu zawodowego) komornika sądowego, co w konsekwencji uzasadnia, aby w spornym w sprawie zakresie odwołać się również do argumentów z wykładni systemowej zewnętrznej. Podkreślając więc ponownie, że na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze mowa jest o "wykonywaniu zawodu komornika", posłużenie się przez ustawodawcę właśnie tego rodzaju konwencją językową akcentującą znaczenie wykonywania wskazanego w tym przepisie zawodu, nie zaś legitymowania się wyłącznie praktyką właściwą temu zawodowi należy uznać za pozostające w funkcjonalnym i logicznym związku z celem wymienionego przepisu, który trywialnie rzecz ujmując reguluje możliwość przejścia z prawniczego zawodu komornika sądowego do zawodu adwokata i przejście to racjonalizuje. Skoro tak, to za nie bez znaczenia z punktu widzenia oceny ziszczenia się spornej w sprawie przesłanki, o której mowa w przywołanym przepisie ustawy z dnia 26 maja 1982 r., należy uznać w szczególności te przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, które status (w tym zwłaszcza status zawodowy) komornika kreują w ten sposób, że komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym, prowadzi kancelarię komorniczą w rewirze sądu rejonowego, przy którym (po spełnieniu wymogów określonych w art. 10 ustawy i wykonania zobowiązania wynikającego z art. 13 tej ustawy) został powołany, i w którym to rewirze działa, zaś konsekwencją powołania przez Ministra Sprawiedliwości na stanowisko komornika sądowego jest i to, że powołany na to stanowisko z mocy prawa przynależy do samorządu zawodowego komorników sądowych, z czym również wiążą się właściwe i przynależne statusowi zawodowemu komornika sądowego prawa i obowiązki (por. w szczególności art. 1, art. 3a, art. 5, art. 8 w związku z art. 7, art. 10 w związku z art. 11, art. 79). Gdy zestawić z wymienionymi konstytutywnymi cechami zawodu komornika sądowego cechy właściwe stanowisku asesora komorniczego, nie sposób jest twierdzić, aby we wskazanej płaszczyźnie istniała między nimi jakakolwiek symetria. Asesor komorniczy nie prowadzi bowiem kancelarii komorniczej w rewirze sądu rejonowego, przy którym został powołany, lecz – jakkolwiek jest powoływany przez właściwego prezesa sądu apelacyjnego – jest jednak zatrudniany na podstawie umowy o pracę przez komornika sądowego wskazywanego w opinii właściwej rady komorniczej (art. 32 ust. 3, ust. 4 – 7 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji; por. również uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2003 r., sygn. akt I KZP 12/03, OSNKW 2003/5-6/42). Z powołania, którego konsekwencją jest zatrudnienie w kancelarii komorniczej nie wynika również przynależność do samorządu zawodowego komorników sądowych (nawet wówczas, gdy pełni funkcję zastępcy komornika), ani też status funkcjonariusza publicznego, z którego asesor komorniczy korzysta wyłącznie wówczas gdy – więc nie tak, jak komornik sądowy o czym stanowi art. 1 ustawy przywołanej ustawy – pełni zlecone mu obowiązki zastępcy komornika na podstawie art. 26 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, bądź prowadzi czynności egzekucyjne zlecone mu przez komornika w trybie art. 33 tej ustawy, co wyjaśniono w przywołanej uchwale Sądu Najwyższego odnoszącej się do prawnokarnego statusu asesora komorniczego Z punktu widzenia oceny o braku symetrii cech zawodu komornika sądowego oraz cech właściwych stanowisku asesora komorniczego – niezależnie od powyżej przywołanych – za nie bez znaczenia należałoby uznać i ten argument, który w zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności dyscyplinarnej nakazuje uwzględnić tę różnicę, że o ile komornik sądowy może podlegać, jako najsurowszej, karze dyscyplinarnej wydalenia ze służby komorniczej, to wobec asesora komorniczego – jakkolwiek jest to kara nie mniej dotkliwa – może być orzeczona kara dyscyplinarna skreślenia z wykazu asesorów komorniczych, a wymienione kary niosą ze sobą ponadto różne konsekwencje, gdy chodzi odpowiednio o prawo ponownego ubiegania się o powołanie na stanowisko komornika sądowego oraz asesora komorniczego. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione argumenty, aż nadto jasno i wyraźnie wykazują brak symetrii cech właściwych zawodowi komornika sądowego oraz cech właściwych stanowisku asesora komorniczego, a wniosku tego nie podważają eksponowane przez stronę skarżącą argumenty z treści art. 93, czy też art. 10 w związku z art. 32, czy też art. 31 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Argumenty te nie są bowiem trafne. Z tego mianowicie powodu, że gdy uwzględnić treść przywołanych przepisów prawa oraz ich funkcje i cele, za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że jakkolwiek istotnie celem egzaminu komorniczego jest przygotowanie osoby przystępującej do egzaminu komorniczego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika (art. 31 ust. 3), to jednak nie oznacza to jeszcze, że wraz z pozytywnym wynikiem wymienionego egzaminu, zdający staje się komornikiem sądowym. W tej mierze nie można bowiem tracić z pola wiedzenia tego, że uzyskanie tego statusu, niezależnie od innych warunków określonych ustawą jest – co do zasady – poprzedzone również obowiązkiem odbycia co najmniej dwuletniej asesury komorniczej (art. 10 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 32 ust. 1), której celem – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – jest również praktyczna nauka zawodu komornika sądowego podejmowana w najbardziej naturalnych, optymalnych i umożliwiających to warunkach, a mianowicie poprzez zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w kancelarii komorniczej. W korespondencji do przedstawionych argumentów należy również wyjaśnić, że jakkolwiek istotnie z art. 93 ust. 1 pkt 4 ustawy o komornikach i egzekucji wynika, że do zakresu działania rady izby komorniczej należy, między innymi, nadzór nad przestrzeganiem przez komorników i asesorów komorniczych powagi i godności zawodu, to jednak nie oznacza to – zważywszy na dotychczas przedstawione racje – że stanowisko asesora komorniczego oraz komornika sądowego, gdy chodzi o ich status są tożsame. Nie dość bowiem, że – co ponownie i stanowczo należy podkreślić – sprzeciwiają się temu wszystkie dotychczas przedstawione racje i argumenty, to przede wszystkim należy wyjaśnić, że treść oraz istota omawianej regulacji stanowi realizację ustanowionej w art. 17 Konstytucji, której konsekwencje w odniesieniu do samorządu zawodów prawniczych wyrażają się w tym, że - jak wynika to z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego - samorządom zawodowym, o których mowa w przywołanym przepisie ustrojodawca powierzył realizowanie dwojakiego rodzaju równorzędnych funkcji. Pierwszą z nich, jest reprezentowanie osób wykonujących określony zawód, drugą zaś, sprawowanie przez nie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Skoro tak, to w odniesieniu do drugiej z wymienionych funkcji za naturalne i oczywiste należy uznać to, że sprawowana piecza oraz nadzór dotyczą także asesorów komorniczych – jako pretendujących siłą rzeczy do do ubiegania się o powołanie na stanowisko komornika sądowego, czemu może się sprzeciwiać uchybianie godności i powagi czynności wykonywanych przez asesora komorniczego – co znajduje swoje odzwierciedlenie również w treści pkt 2, pkt 7, pkt 10 art. 93 przywołanej ustawy, a także chociażby w jej art. 29c, czy też w art. 32. Niezależnie od wykazanego powyżej braku symetrii cech kreujących zawód komornika sądowego oraz cech właściwych stanowisku asesora komorniczego, według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma również uzasadnionych i przekonujących podstaw, aby w spornym w sprawie zakresie wspólnego mianownika można było poszukiwać (czy też doszukiwać się go) na tej płaszczyźnie, która odnosi się do praktycznej sfery zagadnienia, a mianowicie obowiązków związanych z wykonywaniem czynności egzekucyjnych. Na pytanie o równoważność obowiązków komornika sądowego oraz obowiązków asesora komorniczego należy bowiem udzielić odpowiedzi negatywnej. Przede wszystkim z tego powodu, że jak wynika to z przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, komornik sądowy – co jest zasadą – działa osobiście oraz na własny rachunek (art. 2 ust. 2 w związku z art. 3a), co ma swoje konsekwencje gdy chodzi o towarzyszące temu inne jeszcze obowiązki (por. np. art. 66), zaś asesor komorniczy nie działa, ani osobiście, ani też na własny rachunek, lecz – co potwierdza wymienioną zasadę – w oparciu o udzielone mu przez komornika zlecenie (art. 33), które po pierwsze, powinno być wystawione na piśmie i określać sprawy lub czynności, do których przeprowadzenia asesor komorniczy został upoważniony, po drugie, podlega z mocy ustawy ograniczeniom natury przedmiotowej wynikającym z ust. 1 i ust. 2 art. 33 przywołanej ustawy oraz po trzecie, co nie mniej istotne w relacji do zasady osobistego działania komornika sądowego, może być w każdym czasie cofnięte z konsekwencję przejęcia sprawy lub czynności do osobistego prowadzenia. Z powyższego wynika, że wykonywanie przez asesora komorniczego w ograniczonym przedmiotowo zakresie konkretnych czynności egzekucyjnych w czasie urzędowania komornika sądowego i na jego zlecenie, nie oznacza jeszcze istnienia równoważności wiążących się z tym obowiązków z obowiązkami komornika sądowego, który zatrudniając asesora komorniczego może udzielić mu upoważnienia do działania w jego imieniu, lecz nie musi, co ma to i tę konsekwencję – że niezależnie od ograniczeń przedmiotowych – nie pozostaje również bez wpływu na zdobywane w ten sposób doświadczenia i praktykę. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia równoważności obowiązków komornika sądowego i obowiązków asesora komorniczego nie sposób jest również poszukiwać na płaszczyźnie regulacji zawartej w art. 26 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, z którego wynika, że jeżeli komornik nie może pełnić obowiązków z powodu przeszkód prawnych lub faktycznych, pełnienie obowiązków zleca się zastępcy komornika, którym może być również asesor komorniczy, któremu w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 2, przysługują prawa i obowiązki komornika. Nie kwestionując tego, że skarżący – jak sam to podaje – kilkukrotnie w okresie asesury pełnił funkcję zastępcy komornika, należy jednak wyjaśnić, że w ust. 3 art. 26 przywołanej ustawy jasno i wyraźnie jest mowa o tym, że przysługujące asesorowi komorniczemu, jako zastępcy, prawa i obowiązki komornika, gdy chodzi o ich zakres, ograniczają się wyłącznie – co należy podkreślić – do czynności wymienionych w art. 2 ustawy. Z faktu zastępowania komornika przez asesora komorniczego nie wynika więc, że uzyskuje on (wstępuje w) ogół praw i obowiązków kreujących – jak powyżej już to wyjaśniono – zespół cech właściwych statusowi, w tym statusowi zawodowemu, komornika sądowego. Skoro więc zakres praw i obowiązków uzyskiwanych przez niego w związku z zastępowaniem komornika jest zdecydowanie węższy, niż zakres praw i obowiązków komornika sądowego, to nie sposób jest twierdzić o ich równoważności. Zwłaszcza, gdy w tym kontekście oraz w kontekście przedmiotu rozpatrywanej sprawy ponownie odwołać się do przedstawionego na wstępie argumentu z konsekwencji konwencji językowej, którą ustawodawca operuje na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze, która kładzie akcent na znaczenie wykonywania zawodu komornika sądowego, nie zaś legitymowania się praktyką właściwą temu zawodowi. Z przedstawionych powodów skargę kasacyjną należało oddalić, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Stawiane w niej zarzuty nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja sprzeciwiająca się wpisowi strony na listę adwokatów nie jest niezgodna z prawem, albowiem wpisowi temu sprzeciwia się brak spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.