I OZ 490/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-18

Skład orzekający: Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji, sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien zasądzić na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego?
Ratio decidendi
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu winien uwzględnić wniosek skarżącego i zasądzić nie tylko zwrot kosztów postępowania przed Sądem I instancji, lecz także koszty postępowania kasacyjnego należne stronie, poniesione w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej. Wobec powyższego, stosownie do art. 200 PPSA, w razie uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło zażalenie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w części dotyczącej zasądzenia kosztów postępowania sądowego. WSA w Poznaniu w pkt 3 wyroku zasądził od Burmistrza Gminy i Miasta Odolanów na rzecz skarżącego kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania i wniosło o zmianę postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów, domagając się zasądzenia całości kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok w części dotyczącej punktu 3 (trzeciego) i w tym zakresie przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt IV SAB/Po 155/15 w części dotyczącej zasądzenia kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi [...] na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta Odolanów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia uchylić zaskarżony wyrok w części dotyczącej punktu 3 (trzeciego) i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania Wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt IV SAB/Po 155/15 (dalej wyrok z 3 lutego 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w pkt 1) umorzył postępowanie sądowo-administracyjne, w zakresie zobowiązania Burmistrza Gminy i Miasta Odolanów do załatwienia wniosku; w pkt 2) stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 3) zasądził od Burmistrza Gminy i Miasta Odolanów na rzecz [...] kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że o kosztach orzekł na podstawie art. 200 i 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa, w zw. z § 18 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), zasądzając na rzecz skarżącego koszty pełnomocnictwa w kwocie 240 zł i zwrot uiszczonego wpisu w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193 ze zm.) wynoszącej 100 zł. Pismem z dnia 29 lutego 2016 r. [...] (dalej Stowarzyszenie) wniosło zażalenie od wyroku z 3 lutego 2016 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 200, art. 201 § 1, art. 205 § 2 i art. 209 ppsa. Stowarzyszenie wniosło o zmianę zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, przez zasądzenie od Burmistrza Gminy i Miasta Odolanów na rzecz skarżącego całości kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, poniesionych przez skarżącego w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej z 27 maja 2015 r. do których zaliczały się opłaty sądowe oraz wynagrodzenie adwokata, "względnie" o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wniósł zażalenie ograniczając się do zaskarżenia rozstrzygnięcia Sądu I instancji wyłącznie w zakresie orzeczenia o kosztach postępowania. Orzeczenie to stanowi punkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2016 r. Gdy strona nie skarży wyroku w zakresie orzeczenia co do istoty sprawy, zgodnie z treścią art. 194 § 1 pkt 9 ustawy ppsa, przysługuje jej zażalenie. W myśl art. 194 § 2 ppsa termin do złożenia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Wniesiony środek zaskarżenia został złożony w terminie (k. 140, 145-147 akt sądowych). Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu uchwały 7 Sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07: "(...) uwzględnienie skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie oznacza jeszcze, że stroną "przegrywającą" jest organ administracyjny. Jeżeli w następstwie takiego orzeczenia NSA, sąd pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględni skargę, to nie ma przeszkód, by na podstawie art. 200 ppsa zasądzić na rzecz skarżącego wszystkie koszty postępowania, w tym koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ podlegają one zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co trafnie zauważył NSA w postanowieniu z dnia 25 lipca 2005 r. (sygn. akt II OSK 552/05, ONSAiWSA z 2006 r. nr 1, poz. 17). Natomiast nie należy się skarżącemu zwrot kosztów postępowania od organu w razie nieuwzględnienia skargi, bo to wynika wprost z art. 200 ppsa oraz zasady orzekania o zwrocie kosztów między stronami przyjętej w art. 199 ppsa." (ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 23, s. 43) W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1940/15 uwzględnił skargę kasacyjną Stowarzyszenia i uchylił postanowienie WSA w Poznaniu z 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/15, odrzucające skargę Stowarzyszenia na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta Odolanów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 6 stycznia 2014 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Poznaniu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, w zakresie zobowiązania Burmistrza Gminy i Miasta Odolanów do załatwienia wniosku oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (k. 53, 55-61, 70-73, 88-94, 124, 126-136 akt sądowych). Wobec powyższego, stosownie do art. 200 ppsa, w razie uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 1 ppsa do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Przepis ten pozwala na zasądzenie przez sąd zarówno kosztów wskazanych w tym przepisie, jak i innych poniesionych przez stronę kosztów, jeżeli są one niezbędne do celowego dochodzenia praw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu winien uwzględnić wniosek skarżącego i zasądzić nie tylko zwrot kosztów postępowania prowadzonego przed Sądem I instancji, lecz także koszty postępowania kasacyjnego należne stronie, a poniesione w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Po 25/15 (postanowienie NSA z 8.7.2010 r., I OSK 637/10, cbosa). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że postanowienie Sądu I instancji zawarte w punkcie 3 wyroku IV SAB/Po 155/15 zostało wydane z naruszeniem art. 200, 203 pkt 1, art. 209 i art. 210 § 1 i 2 ppsa i uchylił je na podstawie art. 185 § 1 ppsa w celu wydania przez Sąd I instancji prawidłowego orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania, obejmującego nie tylko zwrot kosztów przed sądem I instancji, lecz także kosztów postępowania kasacyjnego, zakończonego postanowieniem NSA z 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1940/15.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło