I SA/Po 485/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-10-18

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, uwzględniając przy tym przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?
Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły przepisy proceduralne, w tym zasady dotyczące prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny materiału dowodowego oraz uzasadnienia decyzji. Nie dokonały one wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej strony skarżącej w kontekście przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o umorzenie zaległości z tytułu opłaty rocznej za 2009 rok wraz z odsetkami, argumentując trudną sytuacją finansową i koniecznością utrzymania rodziny. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja finansowa strony nie uzasadnia przyznania ulgi i że obowiązek zapłaty powstał w wyniku dobrowolnego działania strony. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego, brak zgodności ze stanem faktycznym oraz przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty rocznej za 2009 rok wraz z odsetkami z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Marszałek Województwa W., po rozpatrzeniu wniosku K. J. (obecnie [...]) o umorzenie opłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, ustalonej decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., odmówił umorzenia opłaty rocznej za 2009 r. wraz z odsetkami z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej w wysokości [...] zł z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej gruntów klasy IlIa pochodzenia mineralnego, o powierzchni [...] ha, stanowiących działkę o numerze ewidencyjnym [...], położonych we wsi P., gmina L., przeznaczonych pod budynek sportowo-agroturystyczny. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podatniczka złożyła wniosek o umorzenie zaległości dotyczącej opłaty za 2009 r., motywując wniosek brakiem środków finansowych na spłatę zaległości. Nadmieniła, że posiada na wychowaniu dwoje małych dzieci, a kwota zadłużenia dotycząca zaległej opłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej jest nierealna do spłaty w odniesieniu do aktualnie posiadanych możliwości finansowych. Zdaniem wnioskodawczyni, wszczęte postępowanie egzekucyjne powoduje niedostatek i ubóstwo rodziny oraz pogłębia zadłużenie, bez możliwości spłaty zaległości. Podatniczka oświadczyła, że na gruntach wyłączonych z produkcji rolnej nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, co zostało również potwierdzone przez Urząd Gminy B. pismem z [...] października 2015 r. Do wniosku o umorzenie opłaty zobowiązana dołączyła zeznanie podatkowe PIT-37 za 2014 r., wykazujące uzyskany dochód, po odliczeniach, w wysokości [...] zł. Organ wyjaśnił, że zaległość o umorzenie, której wnioskuje strona dotyczy 2009 r. Upływ czasu spowodował, iż aktualna kwota zaległości uległa prawie podwojeniu z uwagi na obowiązek naliczania należnych odsetek od zaległej opłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Zdaniem organu strona od roku 2009 r. miała świadomość, że jest zobowiązana do zapłaty powyższej należności. W 2009 r. został wystawiony wobec strony tytuł wykonawczy, stąd argument, że zapłata należnej kwoty spowoduje ubóstwo jej rodziny jest nieprzekonujący i w ocenie organu nie został udowodniony, skoro przez tyle lat strona nie wykazała dobrej woli, aby spłacić należność, chociażby wnioskując o rozłożenie należności na raty. Powołując przepis art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p."), organ uznał, że przeprowadzona analiza zasadności odmowy umorzenia w świetle obowiązujących przepisów prawnych oraz informacji na temat wysokości posiadanych dochodów płatnika uprawnia do stwierdzenia, że spłata zaległej kwoty, nie spowoduje zagrożenia egzystencji zobowiązanej. W odwołaniu z dnia [...] listopada 2015 r. strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego i brak zgodności ze stanem faktycznym. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołując przepis art. 67a § 1 pkt 2 i pkt 3 O.p. organ stwierdził, że najistotniejsze znaczenie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy ma określenie, czy w sprawie zachodzi uzasadniony ważny interes podatnika lub interes publiczny. W ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, iż podmiot wnioskujący o rozłożenie opłaty publiczno-prawnej na raty winien wykazać spełnienie przesłanek umożliwiających przyznanie ulgi w postaci rozłożenia należności na raty. Kolegium uznało, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania ulgi. W analizowanej sprawie wykazać należało, że rozłożenie należności na raty jest uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Samo oświadczenie o trudnej sytuacji finansowej wynikającej z powiększenia rodziny nie przesądza, iż zachodzi w sprawie ważny interes podatnika lub interes publiczny. Organ I instancji nie pozostał bezczynny i wzywał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku i przedstawienia odpowiednich dokumentów. Jednak w odpowiedzi otrzymywał jedynie oświadczenia wnioskodawczyni o jej trudnej sytuacji finansowej. W oparciu o analizę przedstawionych dokumentów Kolegium stwierdziło, że strona nie wykazała, iż w sprawie zachodzą przesłanki do rozłożenia przedmiotowej opłaty na raty tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny. W ocenie Kolegium argument strony, że zapłata należnej kwoty spowoduje ubóstwo jej rodziny jest nieprzekonujący i nie został udowodniony. Odnosząc się do źródła powstania obowiązku zapłaty przedmiotowej należności przez wnioskodawczynię organ wskazał, iż powstała ona w związku z dobrowolnym działaniem wnioskodawczyni. To bowiem na jej wniosek została wydana decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. skutkująca powstaniem określonego w niej zobowiązania do zapłaty opłaty z tytułu trwałego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. Zdaniem Kolegium organ I instancji podjął wszelkie możliwe środki służące do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W skardze z dnia [...] marca 2017 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego i brak zgodności ze stanem faktycznym, a przez to podejmowanie decyzji na przesłankach wadliwych, co skutkuje doprowadzeniem skarżącej do ubóstwa. Jednocześnie skarżąca zarzuciła przewlekłość postępowania, w wyniku którego poniosła szkodę w postaci odsetek naliczonych w okresie trwania niezasadnie długiego postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że przedstawiła stan swoich finansów. Wskazała, że jest to kwota [...]za cały rok na utrzymanie rodziny. Zaznaczyła, że na dzień składania wniosku przedstawiła wszystkie dokumenty potwierdzające zdolność finansową, a raczej jej brak, i w jej ocenie wyczerpała wszelkie formy udowodnienia ważnego interesu (podatnika) w sprawie umorzenia zaległości. Na poparcie stanowiska skarżąca powołała liczne orzecznictwo sądowe. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Pismem procesowym z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżąca ustosunkowała się do udzielnej przez organ odpowiedz na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przedstawienie wyniku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, wymaga uprzedniego wyjaśnienia roli sądu administracyjnego w przypadku kontroli decyzji organu opartej na tzw. uznaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie jest to szczególnie istotne, ponieważ powołany przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., poza uznaniem administracyjnym, zawiera także pojęcia niedookreślone o charakterze klauzul generalnych "ważny interes podatnika", "interes publiczny". Pojęcia te ograniczają zakres stosowania uznania, wskazują bowiem sytuację faktyczną, w której można dokonać umorzenia zaległości podatkowej. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II FSK 1652/10, LEX nr 1121075), sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych organów podatkowych podlega ograniczonej kontroli sądu administracyjnego, który nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ podatkowy wybór jest trafny. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. sprawia, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie kontroluje się merytorycznej zasadności, czy celowości takich decyzji (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2013 r., I SA/Lu 944/12, LEX nr 1298349). Sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy zaległość podatkowa, odsetki za zwłokę winny zostać umorzone, zgodnie z wnioskiem podatnika. Takie rozstrzygniecie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast zaskarżona decyzja "uznaniowa" podlega w pełnym zakresie badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, a więc do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustalonych graniach zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" stanowią warunki skorzystania przez organ podatkowy z uznania. W świetle orzecznictwa "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Interes publiczny to z kolei sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. Ponadto przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty. Sądy administracyjne wskazują także, że przesłanka "ważnego interesu podatnika" wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Jednak organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany. Istotne też jest, że "ważnego interesu podatnika" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Przeciwnie, przez "ważny interes podatnika" należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Pojęcia "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, bowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji rodzinnej podatnika. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15, treść art. 67a § 1 O.p. wyznacza dwie fazy postępowania podatkowego, prowadzonego w oparciu o ten przepis. "W pierwszej, organ podatkowy obowiązany jest dokonać ustalenia czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. [...] W przypadku natomiast uznania, że spełniona została jedna bądź obie z przesłanek, postępowanie podatkowe wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. [...] Stwierdzenie przez organ braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany. Brak przesłanek oznacza wobec tego konieczność wydania decyzji o odmowie zastosowania ulgi podatkowej". Odnośnie kwestii proceduralnych podkreślić ponadto należy, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Wobec powyższego ocena, czy przesłanki ulgi istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 191, 187 § 1 i 122 O.p. Po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych organ winien zatem jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 marca 2013 r., I SA/Kr 1663/12, LEX nr 1305394). O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria zobiektywizowane. Niezbędne jest ustalenie sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. W konsekwencji konieczne jest zbadanie sytuacji ekonomiczno-finansowej podatnika, wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz ponoszonych wydatków. Z kolei ważny interes publiczny powinien być oceniany wielopłaszczyznowo, co oznacza, że nie wystarczy stwierdzić, że w interesie państwa jest zapewnienie ściągalności podatków, ale należy też uwzględnić następstwa odmowy udzielenia ulgi w sferze życia społecznego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że odwołanie się do interesu publicznego wymaga każdorazowo dokonywania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak, np. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej (por. S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 255). Organ podatkowy, mając pozostawiony wybór takiego lub innego rozstrzygnięcia, ma jednak zawsze obowiązek wszechstronnego wytłumaczenia się w uzasadnieniu decyzji, dlaczego podjął właśnie takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza zatem dowolności. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania organów podatkowych. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 67a O.p., jest postępowaniem "wnioskowym" - na plan pierwszy wyłania się treść żądania zawarta we wniosku, która powinna być przez organ przeanalizowana w pierwszej kolejności, by następnie organ zajął stanowisko w kwestii czy zachodzi w sprawie "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Stwierdzenie którejkolwiek z tych przesłanek nie obliguje wprawdzie organu podatkowego do wydania decyzji o zastosowaniu ulgi, ale jej odmowa wymaga stosownego w tym względzie uzasadnienia. W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada, czy w jego toku organy podatkowe zachowały rządzące nim i określone w O.p. zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto na mocy art. 187 § 1 O.p. są one zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bowiem tylko wówczas wysnute z analizy tego materiału wnioski będą pozostawały w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 O.p. Ustalenie nawet przez organ, że istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający zastosowanie ulgi, stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości, ale nie zobowiązuje organu do wydania decyzji pozytywnej dla podatnika. To do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia, przy czym w sytuacji odmowy organ powinien w sposób szczegółowy, wnikliwy, oparty o zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz logiczny uzasadnić dlaczego nie załatwił sprawy zgodnie wnioskiem strony (art. 210 § 4 O.p.). Nie powinno budzić wątpliwości, że ocena ta musi odnosić się do aktualnej sytuacji podatnika, tj. sytuacji istniejącej w dniu wydania decyzji. Przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza zatem dowolności. W ocenie Sądu organy nie sprostały powyższemu obowiązkowi. W rozpatrywanej sprawie skarżąca wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. wystąpiła o umorzenie opłaty rocznej za 2009 r. wraz z odsetkami z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Decyzja organu I instancji nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, bowiem pozbawiona jest opisu szczegółowej sytuacji majątkowej i rodzinnej strony. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, jakoby organ oparł rozstrzygnięcie na wnikliwej analizie stanu faktycznego. Organ I instancji dokonując oceny istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ma obowiązek rozważyć wszelkie okoliczności, które wpływają na ocenę tych przesłanek, istotne są również w takiej sytuacji okoliczności i przyczyny powstania zaległości podatkowej. W rozpatrywanej sprawie nie doszło do analizy stanu faktycznego i oceny konsekwencji jakie pociąga za sobą spłata zobowiązania, którego wartość, jak podaje wnioskodawczyni, wzrosła prawie o 100%. Organ nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji stanu dochodów do wysokości wydatków jakie podatniczka ponosiła za badany okres, nie wyjaśnił czy wcześniej toczyły się postępowania z wniosku skarżącej o zastosowanie ulgi, jak się zakończyły, czy prowadzone były postępowania egzekucyjne, czy postępowania te uległy zawieszeniu, czy podatniczka prowadzi działalność gospodarczą, czy została wykreślona z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (w skrócie: "CEIDG"), w jakim okresie korzystała z urlopu macierzyńskiego. Organ nie zbadał sytuacji rodzinnej wnioskodawczyni. Powyższe potwierdza, że organ nie dokonał merytorycznej analizy złożonego wniosku pod kątem przesłanek zastosowania ulgi, nie zbadał stanu finansowego podatniczki i jej możliwości spłaty zobowiązania. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się dokumenty : np. oświadczenie podatniczki z [...] lipca 2015 r. o ponoszonych aktualnie wydatkach (k. 35 akt adm.), dane z CEIDG o wykreślonym statusie indywidualnej działalności gospodarczej (k. 52 akt adm.), oświadczenie podatniczki z dnia [...] sierpnia 2015 r. o aktualnej sytuacji (k. 55 akt adm.), które nie zostały przeanalizowane przez organ. W ocenie Sądu organ I instancji w ogóle nie odniósł się do okoliczności czy w przedmiotowej sprawie występuje ważny interes podatnika. O występowaniu ważnego interesu podatnika decyduje sytuacja ekonomiczna podatnika. Organ nie zbadał czy w odniesieniu do strony nastąpiło znaczne obniżenie zdolności płatniczej. Bez zbadania sytuacji ekonomiczno-finansowej strony pod kątem wystąpienia ważnego interesu podatnika organ nie mógł odmówić umorzenia zaległości podatkowej. Uzasadnienie zarówno decyzji organu I jak i II instancji nie analizuje przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego na tle opisanego we wniosku stanu faktycznego i zgromadzonego materiału. Organy podatkowe nie dokonały w sposób wyczerpujący i szczegółowy analizy sytuacji finansowej strony skarżącej, nie odniosły się do okoliczności wskazanych we wniosku i odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło próbę ustalenia stanu faktycznego, wyręczając w tym zakresie organ I instancji, czym naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 127 O.p. Zasada wyrażona w tym przepisie gwarantuje stronom postępowania, że orzeczenie wydane w pierwszej instancji będzie mogło być zweryfikowane nie tylko pod względem merytorycznym, lecz także w zakresie usuwania uchybień, błędów proceduralnych czy omyłek popełnionych w tym postępowaniu. W związku z powyższym organy podatkowe naruszyły art. 120, art. 122, art. 127 art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz art. 210 § 1 pkt 5 i 6 oraz § 4 O.p. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe powinny zatem uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Winny merytorycznie rozpatrzyć wniosek podatniczki z dnia [...] maja 2015 r., prawidłowo ustalić stan faktyczny w oparciu o zgromadzone dowody i oświadczenia skarżącej. Nadto dokonać rzetelnej analizy sytuacji majątkowej skarżącej w kontekście przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Wyniki analizy powinny natomiast zostać zawarte w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 210 § 4 O.p. Niezbędne jest też ustalenie, czy w sprawie nastąpiło przedawnienie przedmiotowej opłaty – w aktach znajduje się postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] czerwca 2015 r., w uzasadnienia którego zawarto informację o zajęciu w 2015 r. wierzytelności pieniężnej (k. 31 akt adm.). Jednak tylko na tej podstawie nie sposób stwierdzić, czy i kiedy nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. Wobec naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło