III SA/Łd 664/17
WyrokWSA w Łodzi2017-10-19
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu nieuiszczenia opłat za studia, wydana w ramach uznania administracyjnego, może zostać utrzymana w mocy bez należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz bez rozważenia wszystkich zarzutów strony odwołującej się?Ratio decidendi
Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów z powodu nieuiszczenia opłat, będąca decyzją uznaniową, musi spełniać wymogi formalne i merytoryczne postępowania administracyjnego, w tym zawierać szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Organy administracji publicznej są zobowiązane do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz odniesienia się do wszystkich zarzutów strony. Brak tych elementów, w tym nieuwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania z uwagi na złożenie wniosku o rozłożenie zaległości na raty, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skreślenia studenta M. P. z listy studentów Akademii A. w Ł. z powodu nieuiszczenia opłat za studia. Po wydaniu decyzji przez Dziekana, student złożył wniosek o rozłożenie zaległości na raty, który został rozpatrzony negatywnie. Następnie student wniósł odwołanie do Rektora, argumentując bezprzedmiotowość postępowania w związku ze złożonym wnioskiem o raty. Rektor utrzymał w mocy decyzję Dziekana. Student zaskarżył decyzję Rektora do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zebrania i oceny materiału dowodowego, uzasadnienia decyzji, czynnego udziału strony, dwuinstancyjności postępowania oraz wykonania decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Student podniósł również zarzut naruszenia Prawa o szkolnictwie wyższym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Rektora Akademii A. w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Akademii A. w Ł. Zasądzono od Rektora Akademii A. w Ł. na rzecz skarżącego M. P. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Rektora Akademii A. w Ł. z dnia [...] bez numeru w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Ł. z [...] bez numeru; 2. zasądza od Rektora Akademii A. w Ł. na rzecz skarżącego M. P. , kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
III SA/Łd 664/17
UZASADNIENIE
Rektor Akademii [...] w Ł. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 190, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 267 ze zm.) – dalej: p.s.w.; art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.); § 23 Regulaminu Studiów Akademii [...] w Ł., utrzymał w mocy decyzję Dziekana Akademii [...] w Ł. z dnia [...] orzekającą o skreśleniu M. P. z listy studentów czwartego roku siódmego semestru w roku akademickim 2016/2017 z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Zawiadomieniem z dnia 6 marca 2017 r. M. P. został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia z listy studentów AHE w Ł. w związku z niewniesieniem opłat związanych z odbywaniem studiów. Jednocześnie strona została pouczona o treści art. 10 § 1 k.p.a. Powyższe zawiadomienie zostało przesłane na wskazany przez stronę adres do korespondencji i doręczone w trybie art. 44 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] Dziekan AHE w Ł. orzekł o skreśleniu M. P. z listy studentów czwartego roku siódmego semestru w roku akademickim 2016/2017 z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Odpis powyższej decyzji został doręczony stronie w dniu 11 kwietnia 2017 r.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r. skarżący wystąpił do Kwestora AHE w Ł. z wnioskiem o rozłożenie spłaty powstałych wobec uczelni zaległości w miesięcznych ratach. Ze znajdującej się na powyższym wniosku, adnotacji działającego z upoważnienia Kwestora Kierownika Działu Obsługi Finansowej Studenta AHE wynika, że wniosek został rozpatrzony negatywnie.
Natomiast w dniu 25 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł odwołanie do Rektora AHE w Ł., w którym wskazał, iż fakt złożenia przez niego wniosku o rozłożenie zaległości na raty, czyni zasadnym umorzenie postępowania administracyjnego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Rektor AHE w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż we wniesionym odwołaniu skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów potwierdzających dokonanie wpłaty, jak również okoliczności, które przemawiałyby za uchyleniem decyzji I instancyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. P. zarzucił naruszenie:
- art. 153 p.p.s.a poprzez niezastosowanie się przez organ do wytycznych zawartych w wyroku prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 maja 2016 r., III SA/Łd 149/16;
- art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewystarczające zebranie, a następnie ocenę materiału dowodowego sprawy, a co za tym idzie niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;
- art. 107 § 1, § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wydanej decyzji;
- art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez naruszenie przysługującego stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu;
- art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polegającego na nieprzeprowadzeniu ponownego postępowania przez organ odwoławczy;
- art. 130 § 1 w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez wykonanie decyzji organu I instancji przed upływem terminu do wniesienia odwołania;
- art. 190 p.s.w. poprzez jego niezasadne zastosowanie i skreślenie skarżącego z listy studentów.
Z uwagi na powyższe naruszenia strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzenie nieważności postanowienia AHE z dnia 28 kwietnia 2017 r. jako wydanego bez podstawy prawnej, zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu strona przedstawiła argumentację, która w jej ocenie wskazuje na zasadność podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Rektor AHE w Ł. wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga M. P. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesionej w niej zarzuty uznać należy za zasadne.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.. Dz.U. z 2017 r. 1369) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Rektora Akademii [...] w Ł. z dnia [...] (bez numeru) utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Akademii [...] w Ł. z dnia [...] (bez numeru) orzekająca o skreśleniu M. P. z listy studentów czwartego roku, siódmego semestru w roku akademickim 2016/2017.
Postawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 190 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1842 ze zm.) – dalej: p.s.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: k.p.a.
Natomiast przyczyną skreślenia skarżącego z listy studentów, co wynika zarówno z treści zaskarżonej decyzji, jak i wniesionej skargi, było niewniesienie przez skarżącego opłat związanych z odbywaniem studiów. Ponadto, co istotne w sprawie fakt istnienia po stronie skarżącego zaległych zobowiązań na rzecz uczelni, nie jest przez M. P. kwestionowany, o czym świadczy choćby zawarty w aktach administracyjnych sprawy, wniosek strony z dnia 24 kwietnia 2017 r. o rozłożeniu spłaty tej zaległości na miesięczne raty.
Wskazać również należy, iż kwestia dotycząca skreślenia M. P. z listy studentów Akademii [...] w Ł. i, z uwagi na nieuzyskanie zaliczenia semestru w określonym terminie oraz nieuiszczenie opłat związanych z odbywaniem studiów była już przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r., III SA/Łd 149/16 uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Akademii [...] w Ł. z dnia 25 listopada 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Jednakże co istotne wyżej wymieniona decyzja orzekała o skreśleniu M. P. z listy studentów trzeciego roku szóstego semestru w roku akademickim 2014/2015. Tym samym powołane orzeczenie z dnia 19 maja 2016 r. wydane zostało w innej sprawie, pomiędzy tymi samymi stronami.
Przechodząc do oceny zasadności przedmiotowej skargi na wskazać należy, iż przesłanki warunkujące skreślenie studenta z listy studentów określone zostały w art. 190 p.s.w. Zgodnie z art. 190 ust. 1 p.s.w. kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku: niepodjęcia studiów, rezygnacji ze studiów, niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Natomiast w myśl art. 190 ust. 2 p.s.w. kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce; 2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów; 4) niepodpisania przez studenta przedłożonej przez uczelnię umowy o warunkach odpłatności za studia lub usługi edukacyjne (. Od decyzji, o której mowa w art. 190 ust. 1 i 2 ustawy, stronie przysługuje odwołanie do rektora, a decyzja rektora jest ostateczna (art. 190 ust. 3 p.s.w.).
Szczegółowe regulacje w powyższym zakresie, stosownie do treści art. 160 p.s.w., przewiduje regulamin studiów, określony odrębnie dla każdej uczelni. W niniejszej sprawie kwestię dopuszczalności skreślenia z listy studentów, w tym z powodu nieuiszczenia opłat związanych z odbywaniem studiów, reguluje § 23 ust. 2 lit. c Regulaminu Studiów Akademii [...] w Ł., przyjętego uchwałą Rady Studentów Akademii [...] w Ł. z dnia 30 lipca 2015 r. (bez numeru).
Ponadto, co wynika z treści art. 207 ust. 1 p.s.w., do decyzji o skreśleniu z listy studentów, które niewątpliwie uznać należy za decyzję podejmowaną w indywidualnej sprawie studenta, zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych skazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a., przesądza o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej i o dopuszczalności jedynie pewnych odstępstw od uregulowanych w k.p.a. zasad. Na pewno uznać należy, iż organy nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcia przez organy szkoły wyższej, w indywidualnych sprawach studentów, jak również postępowania w których one zapadają, muszą zachowywać chociażby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (wyrok WSA w Poznaniu z 2 grudnia 2015 r., IV SA/PO 356/15; wyrok WSA w Opolu z 28 czerwca 2016 r., II SA/Op 172/6; wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 października 2106 r., II SA/Bd 344/16; www.cbois.nsa.gov.pl; także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 roku, w spr. SK 19/99, publik. w OTK nr 7, poz. 258). W szczególności zwrócić należy uwagę na przepis art. 107 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji oraz przepis art. 107 § 3 k.p.a., który precyzuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie sądów administracyjnych uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik, jest wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Konsekwentnie niezrealizowanie dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a, i brak właściwego uzasadniania decyzji narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tym bardziej, że wydawana na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 p.s.w. decyzja o skreśleniu z listy studentów z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów (co miało miejsce w niniejszej sprawie) należy do decyzji uznaniowych, na co wskazuje użyty przez ustawodawcę zwrot "może". Z powyższego wynika, że niewniesienie opłat związanych z odbywaniem studiów, niekoniecznie musi stanowić podstawę do skreślenia z listy studentów, lecz może być przesłanką innego rozstrzygnięcia wobec studenta (np. warunkowego wpisu na kolejny semestr), przewidzianego regulaminem studiów. Z utrwalonego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że nawet działając w ramach uznania administracyjnego organ nie przestaje być związany jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy materialnej (obiektywnej), obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), jak i wymogiem właściwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.)., które jak już wcześniej wskazano powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest tym samym uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, a organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne występujące w danej sprawie.
W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja Rektora [...] w Ł. z dnia 30 lipca 2017 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie spełniają powyżej wskazanych wymogów, co uzasadnia ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podkreślenia wymaga bowiem, że wydana w I instancji decyzja z dnia [...] wydana przez Prodziekana kierunku Transport Akademii [...] w Ł., poza zacytowaniem nieaktualnego brzmienia art. 190 ust. 1 i 2 p.s.w., lakonicznego odwołania się do nieistniejącego § 21 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Studiów Akademii [...] w Ł. oraz wskazania na niewywiązanie się przez skarżącego z ciążącego na nim obowiązku wnoszenia opłat za studia, nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, podjętego w ramach uznania administracyjnego. Również organ odwoławczy wskazując na podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, poza wskazaniem na przepis art. 104 k.p.a. regulującym formę załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej oraz art. 207 ust. 1 p.s.w. odsyłającym do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., ograniczył się jedynie do lakonicznego przywołania przepisu art. 190 p.s.w., bez wskazania na konkretny paragraf i punkt tego przepisu, na podstawie którego uczelnia była uprawniona do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. To samo zastrzeżenie odnosi się do powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji § 23 Regulaminu Studiów Akademii [...] w Ł., który poza możliwością skreślenia z lisy studentów z uwagi na niewniesienie opłat za studia, reguluje inne przypadki, zarówno obligatoryjnego, jak i uznaniowego rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Kwestie te nie zostały także wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które zawiera jedynie stwierdzenie, że skarżący został skreślony z listy studentów z powodu nieuiszczenia opłat związanych z odbywaniem studiów, wskazaniem daty wydania decyzji I instancyjnej, jak również daty wniesienia odwołania, w którym zdaniem organu odwoławczego, "skarżący nie przedstawił jednak żadnych dokumentów świadczących o spełnieniu uchybionym obowiązkom studenta, które stanowiły podstawę skreślenia z listy studentów" oraz "nie przedstawił również żadnych nowych okoliczności, które mogłyby uzasadnić wydanie decyzji uchylającej decyzję Dziekana". Organ pominął jednak, a tym samym nie odniósł się w żaden sposób do zarzutu odwołania, co do bezprzedmiotowości postępowania w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów, z uwagi na złożenie przez stronę skarżącą, w dniu 24 kwietnia 2017 r., a więc po wydaniu decyzji przez organ I instancji, wniosku o rozłożenie na raty spłaty należności, w kwocie 2 363,57 zł., a co za tym idzie konieczności umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Ponadto, jak wynika z załączonych do akt sprawy dokumentów, jak i z treści wniesionej skargi, jakkolwiek o ile okolicznością bezsporną pozostaje kwestia istnienia zaległości w opłatach po stronie skarżącego, to brak jest zgody stron postępowania, co do wysokości tych zaległości. Podkreślić w tym miejscu należy, na co wielokrotnie wskazywały sądy administracyjne, że uregulowana w Dziale II Rozdziale 10 k.p.a. instytucja procesowa odwołania umożliwia uprawnionym podmiotom zaskarżenia decyzji administracyjnej, co skutkuje przeniesieniem na organ odwoławczy kompetencji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Przy czym, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wynikającą z treści art. 15 w zw. z art. 138 k.p.a., organ odwoławczy nie może się ograniczyć wyłącznie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Rozstrzygnięcie to polega na ponownym rozpoznaniu sprawy merytorycznie w jej całokształcie w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Organ ten musi ocenić, czy na tle określonego stanu faktycznego organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Ponadto organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzeć wszystkie żądania strony podniesione w odwołaniu i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Uprawniony jest także, zgodnie z art. 136 k.p.a. do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż organ odwoławczy nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego, gdyż nie rozpoznał w całokształcie merytorycznie sprawy, jak również nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Brak jakichkolwiek ustaleń faktycznych organu odwoławczego, odnoszących się do argumentów podniesionych w odwołaniu, świadczy o zupełnej dowolności organu, będącej zaprzeczeniem swobody rozstrzygania w ramach uznania administracyjnego. Obowiązkiem organu administracji jest tymczasem wnikliwe ustalenie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Konwalidacji stwierdzonych przez Sąd uchybień nie może zastąpić udzielona przez organ odpowiedź na wniesioną skargę z dnia 7 lipca 2017 r., która jest jedynie pismem procesowym, a nie rozstrzygnięciem podlegającym kontroli sądu. Oparcie się sądu na aktach oznaczałoby, że to sąd, a nie organ ustala stan faktyczny, a tym samym wchodzi w rolę organu orzekającego, zamiast zgodnie ze swoją kompetencją, jedynie kontrolować postępowanie organu.
Reasumując Sąd podkreśla raz jeszcze, że organ działając w granicach uznania administracyjnego obowiązany jest szczegółowo ustalić stan faktyczny sprawy, wszechstronnie i wnikliwie rozważyć oraz ocenić cały materiał dowodowy oraz wskazać w uzasadnieniu decyzji okoliczności, które zdecydowały o celowości wydania takiego rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Z uzasadnienia musi wynikać też, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dowodów, lub nie dokonał oceny tego materiału wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Takich rozważań zabrakło w uzasadnieniu decyzji organów obydwu instancji. Nie wyjaśniły one stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszyły art. 7 oraz art. 77 k.p.a. Uzasadnienie decyzji organu I instancji stanowi w istocie powtórzenie treści przepisów będących podstawą skreślenia studenta z listy, natomiast uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 1 i §3 k.p.a., w tym w ogóle nie odnosi się do zarzutu odwołania.
Tym samym za zasadne w ocenie Sądu uznać należało zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., które to naruszenie skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji , na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Za niezasadny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., który to zarzut, w ocenie skarżącego polega na nieuwzględnieniu wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 maja 2016 r., III SA/Łd 149/16. Jak już bowiem wcześniej wskazano powołane orzeczenie zapadło w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Rektora [...] w Ł. z dnia 25 listopada 2015 r. orzekającej o skreśleniu skarżącego z listy studentów trzeciego roku szóstego semestru w roku akademickim 2014/2015. Tym samym powołane orzeczenie z dnia 19 maja 2016 r. wydane zostało w innej sprawie, a organy procedujące w sprawie niniejszej nie były związane treścią art. 153 p.p.s.a.
Za chybiony zdaniem Sądów uznać również należy zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. polegający zdaniem skarżącego na pozbawieniu go przysługującego prawa do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, w tym prawa do uczestniczenia we wszystkich czynnościach postępowania. Wbrew stanowisku skarżącego organy procedujące w sprawie nie naruszyły normy art. 10 §1 k.p.a., bowiem jak wynika z załączonego do akt administracyjnych sprawy zawiadomieniem z dnia 6 marca 2017 r. skarżący został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia z listy studentów z powodu nieuiszczenia opłat za studia. Zawiadomienie to zostało przesłane, zgodnie z żądaniem skarżącego na wskazany przez niego adres do korespondencji i doręczone, w sposób skuteczny w trybie art. 44 k.p.a. Zawiadomienie to zawierało stosowne pouczenie o przysługujących mu uprawnieniach procesowych. Ponadto pomimo doręczenia powyższego zawiadomienia w drodze doręczenia zastępczego, skarżący nie poniósł żadnych ujemnych konsekwencji procesowych. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 81 k.p.a. bowiem organy w toku przedmiotowego postępowania nie przeprowadzały żadnego postępowania dowodowego.
Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 15 k.p.a., które to naruszenie w ocenie strony skarżącej winno skutkować stwierdzeniem nieważności w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W sprawie nie wystąpiła bowiem żadna z przesłanek określona w wyżej powołanym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącego podstawę prawną do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów z powodu nieuiszczenia opłat związanych z odbywaniem studiów stanowi powołany wcześniej przepis art. 190 ust. 2 pkt 3 p.s.w., natomiast stwierdzone przez Sąd uchybienia procesowe organów administracji procedujących w niniejszej sprawie, nie maja charakteru rażącego naruszenia prawa.
W sprawie nie doszło nadto do naruszenia art. 130 k.p.a., gdyż z treści decyzji organu I instancji z dnia [...], nie wynika, że podlegała ona wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, w szczególności z jej treści nie wynikała data, kiedy następuje skreślenie skarżącego z listy studentów.
Za mało precyzyjny Sąd uznał natomiast zarzut skargi, co do naruszenia art. 190 p.s.w., polegający zdaniem skarżącego na niezasadnym skreśleniu skarżącego z listy studentów. Jak już bowiem wcześniej wskazano powołany przepis art. 190 p.s.w. reguluje obligatoryjne i fakultatywne (uznaniowe) przesłanki skreślenia studenta z listy studentów. W sytuacji nie sprecyzowania w sposób dokładny, która jednostek redakcyjnych powołanego przepisu jest przedmiotem zarzutu skargi, Sąd nie jest uprawniony do odgadywania intencji skarżącego w powyższym zakresie.
Podkreślenia po raz kolejny wymaga również, iż przesłana do sądu dokumentacja sprawy w postaci luźnych kserokopii dokumentów nie spełnia wymogów stawianych aktom administracyjnym. Przesyłane sądowi akta postępowań, toczących się przed organem I i II instancji winny zawierać dokumenty ułożone chronologicznie, złączone i ponumerowane, wyposażone w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, pism składanych przez uczestników postępowania, notatek sporządzanych przez pracowników organu, dokumentów związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (vide wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2008 r. w sprawie II SA/Wa 2170/07 LEX nr 355205). Należy jednak stwierdzić, iż zastrzeżenia co do formy przesłanych akt administracyjnych nie miały wpływu na ocenę zasadności skargi.
Rozpatrując sprawę ponownie organy będą zobowiązane do uwzględnienia powyżej wskazanego stanowiska Sądu, a szczególności do przedstawienia w sposób prawidłowy, z odniesieniem się do wszystkich zarzutów strony, zasadności wydanego rozstrzygnięcia, w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Akademii [...] w Ł. z dnia [...]
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło