II OZ 1570/17
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-12-21
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zaskarżenia uchwały rady gminy podjętej przed 1 czerwca 2017 r. do obliczenia terminu do wniesienia skargi stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, w szczególności art. 53 § 2 P.p.s.a. w wykładni ustalonej uchwałą NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07?Ratio decidendi
Do uchwał organów administracji publicznej podjętych przed 1 czerwca 2017 r. stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. W przypadku skargi na uchwałę rady gminy podjętą przed tą datą, termin do jej wniesienia oblicza się zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r., uwzględniając wykładnię ustaloną uchwałą NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, która ma moc wiążącą dla sądów administracyjnych. Zastosowanie tej wykładni do ustaleń faktycznych sprawy skutkowało uznaniem skargi za wniesioną po terminie i jej odrzuceniem.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. K. na uchwałę Rady Gminy Mucharz z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając ją za wniesioną po terminie. Sąd I instancji ustalił, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone 31 marca 2017 r., a termin 60-dniowy na wniesienie skargi upływał 30 maja 2017 r. Skarga została wniesiona dopiero 2 lub 3 sierpnia 2017 r. M. K. wniósł zażalenie, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie art. 53 § 2 P.p.s.a. oraz argumentując, że nowe brzmienie przepisów, wprowadzone ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r., powinno być uwzględnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1125/17 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. K. na uchwałę Rady Gminy Mucharz z dnia [...] listopada 2016, nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mucharz dla obszarów sołectw Ś. i J. postanawia: oddalić zażalenie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1125/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. K. (dalej jako skarżący) na uchwałę na uchwałę Rady Gminy Mucharz z dnia [...] listopada 2016, nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mucharz dla obszarów sołectw Ś. i J.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd zwrócił uwagę, że na mocy art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm., dalej jako u.s.g.) po spełnieniu przesłanek wskazanych w tym przepisie możliwe jest zaskarżenie do sądu administracyjnego uchwały lub zarządzenia podjętego przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Dalej wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 - dalej jako P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Sąd wyjaśnił, że zmiana dotychczasowych przepisów regulujących obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia oraz termin do wniesienia skargi dokonana na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935, dalej: ustawa zmieniająca), która obowiązuje od dnia 1 czerwca 2017 r. (wejście w życie), nie będzie miała zastosowania w niniejszej sprawie. Z treści przepisów intertemporalnych art. 17 ust. 2 ustawy zmienianej wynika bowiem, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (P.p.s.a.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zatem do aktów i czynności organów administracji publicznej, podjętych przed dniem 1 czerwca 2017 r., zastosowanie znajdują przepisy art. 53 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed tej daty.
Sąd mając na uwadze treść art. 52 § 4 i art. 53 § 2 P.p.s.a. stwierdził, że warunkiem zaskarżenia uchwały w sprawie planu miejscowego jest wezwanie na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007r., sygn. akt II OPS 2/07 (OSNAiWSA 2007/3/60), przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Sąd wskazał, że do złożenia skargi zastosowanie może mieć albo termin 30 dniowy od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa albo termin 60 dni gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, który biegnie od dnia wniesienia tego wezwania do organu.
Sąd zwrócił uwagę, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dokonane przed złożeniem skargi do sądu ma być bezskuteczne. O bezskuteczności wezwania natomiast można mówić zarówno wówczas, gdy właściwy organ nie uwzględni wezwania i to stanowisko przedstawi w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajmie stanowiska w sprawie wezwania i nie udzieli odpowiedzi skarżącemu. Stosownie do okoliczności będzie miał zastosowanie albo termin 30 dni albo 60 dni na złożenie skargi do sądu administracyjnego. Termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi zaczyna biec tylko wówczas, gdy doręczenie odpowiedzi na wezwanie nastąpi przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, chyba że skarżący już wcześniej nie czekając na odpowiedź złoży skargę. Jeśli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, a skarżący wyczekuje na stanowisko organu, to powinien wnieść skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone przez skarżącego w dniu 31 marca 2017 r. Ostatnim dniem sześćdziesięciodniowego terminu, liczonego od tej daty, był dzień 30 maja 2017 r. Ponieważ do tego dnia Rada Gminy Mucharz nie doręczyła skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, był to też ostatni dzień terminu do wniesienia skargi na akt prawa miejscowego. Ponieważ skarga została wniesiona najwcześniej w dniu 2 sierpnia 2017 r., wniesiono ją z uchybieniem terminu i stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. K., zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. Złożył wniosek o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa procesowego w postaci art. 53 § 2 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do obliczenia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, polegające na przyjęciu, iż ów przepis należy interpretować i stosować w ten sposób, że w pierwszej kolejności bieg rozpoczyna termin sześćdziesięciodniowy, liczony od daty wysłania wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, a termin trzydziestodniowy liczony jest od daty doręczenia odpowiedzi organu na to wezwanie, przy czym drugi z tych terminów jest wiążący w przypadku udzielenia przez organ odpowiedzi na ww. wezwanie w pierwszym sześćdziesięciodniowym terminie, a na przyjęty sposób obliczania powyższych terminów nie mają żadnego wpływu zdarzenia, powstałe w momencie biegu tychże terminów, jak np. czynności organu, w tym wyznaczenie przez organ terminu do załatwienia sprawy (ustosunkowania się do wezwania do usunięcia naruszeń prawa), podczas, gdy możliwa jest odmienna wykładnia tegoż przepisu lub też przepis ten w zakresie sposobu obliczania terminu nie ma zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że interpretacja art. 53 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie powinna uwzględnić fakt, że dotychczasowe rozumienie tego przepisu budziło wątpliwości i stało się podstawą dokonania zmian legislacyjnych. Zmiany przepisów dotyczą kwestii zniesienia instytucji wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu oraz zmian w zakresie terminu do wniesienia skargi, a dokładnie określenia sposobu jego obliczania, określania zdarzeń, od których rozpoczyna on bieg oraz ujednolicenia terminu poprzez usunięcie terminu sześćdziesięciodniowego. Uzasadnienie projektu ustawy zmieniającej (Druk nr 1183 z dnia 28 grudnia 2016 r., str. 124-125) wyjaśnia, że przepisy w dotychczasowym brzmieniu powodowały w judykaturze poważne wątpliwości co do stosowania terminu, w jakim strona mogła wnieść skargę w przypadkach, w których obowiązana była wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Skoro ustawodawca dostrzegł konieczność zmiany przepisów by usunąć wątpliwości w zakresie rozumienia sposobu obliczania terminu i spełniania obowiązków, od których zależało skuteczne wniesienie skargi, to należy poddać w wątpliwość dotychczasowy sposób interpretacji. Należy poszukać innych możliwych rozumień przepisu i w miarę możliwości zastosować je w praktyce, w tym w okolicznościach niniejszej sprawy.
Skarżący stawia tezę, że w zakresie wezwania do usunięcia naruszenia prawa należy zastosować przepisy K.p.a. (tak wynika z art. 101 ust. 3 u.s.g.) a nie P.p.s.a., które w pełni regulują wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W jego ocenie w przypadku wnoszenia skargi do sądu administracyjnego należy w oparciu o przepisy trzech ustaw (usg, kpa, ppsa) zrekonstruować rozumienie normy w taki sposób, aby oddać właściwy model postępowania w sprawach, jak niniejsza.
Sekwencja zdarzeń, wypływająca z trzech ustaw: usg, kpa, ppsa, jest, w ocenie pełnomocnika skarżącego następująca: strona wzywa organ do usunięcia naruszenia prawa, terminem na załatwienie sprawy w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wezwanie jest termin wynikający z kpa, przy czym jest on modyfikowany przez ppsa, jednak w odmienny sposób, niż przyjmowano dotychczas, tzn. organ ma 30 dni na załatwienie sprawy względnie na wskazanie w tym terminie innego terminu, w jakim załatwi sprawę. Jeżeli doręczenie odpowiedzi nastąpi w tym czasie (30 dni) bądź po załatwieniu sprawy w nowym terminie, to wówczas bieg rozpoczyna 30 dniowy termin do złożenia skargi. Jeśli natomiast w ciągu 30 dni organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie bądź nie wskaże nowego terminu na załatwienie sprawy, to wówczas biegnie termin 60 dniowy, liczony od daty wezwania. Taka sekwencja zdarzeń jest tym bardziej zasadna, gdyż pozwala organowi dokonać autokorekty uprzednio wydanego aktu, co do którego zastrzeżenia składa strona lub, co bardziej prawdopodobne, przedstawić argumenty na uzasadnienie swojego stanowiska w zakresie odmowy uwzględnienia wezwania do naruszenia prawa. Wówczas strona, która otrzymała uzasadnione stanowisko organu w terminie 30 dniowym bądź po załatwieniu sprawy w innym terminie, wskazanym przez organ, ma pełny obraz sytuacji prawnej i faktycznej w sprawie, co pozwala jej sformułować wyczerpujące zarzuty w skardze, kierowanej do sądu oraz pozwala ją w pełni uzasadnić, a to wobec posiadania pełni wiedzy w sprawie. Taka wykładnia jest także na korzyść organu, albowiem nie powoduje niejako dualizmu w postępowaniu organu, gdzie jednocześnie musi on zająć się kwestiami formalnymi, związanymi z przekazaniem skargi do sądu i rozwiązaniem ewentualnej autokontroli na etapie przekazywania skargi i jednocześnie musi ustosunkować się do złożonego wezwania które ową skargę poprzedza.
Pełnomocnik skarżącego wskazał, że mając na uwadze zmianę przepisów, skarżący zastosował się do odmiennej interpretacji przepisów, przedstawionej powyżej i nie powinien ponosić negatywnych skutków prawnych z tego tytułu, skoro bowiem intencją samego ustawodawcy była zmiana przepisów, usuwająca wątpliwości interpretacyjne i trudności w stosowaniu w obrocie prawnym.
Niezależnie od powyższego pełnomocnik podnosi, że w doktrynie istnieje pogląd, który wskazuje, że "Przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. [Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi] nie ma zastosowania przy obliczaniu terminów do wnoszenia skarg na uchwały i zarządzenia o jakich mowa w art. 101 u.s.g. (i poprzez odesłanie do przepisu art. 101a u.s.g.)" (M. Stahl, Samorząd terytorialny w orzecznictwie sądowym. Rozbieżności i wątpliwości. Opublikowano: ZNSA 2006/6/19; dostęp w: SIP LEX). W związku z powyższym oraz mając na uwadze wcześniejszy wywód, należy stwierdzić, że w takim wypadku tym bardziej właściwą interpretacją przepisów będzie ta wskazana powyżej, z tą jednak modyfikacją w omawianym przypadku, że nie będzie brany pod uwagę termin sześćdziesięciodniowy, tylko pozostałe terminy z kpa i ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Rady Gminy Mucharz nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mucharz dla obszarów sołectw Ś. i J. została podjęta w dniu [...] listopada 2016 r. Jest to o tyle istotne, że wskazuje w jakim brzmieniu przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogą być stosowane w niniejszej sprawie.
Od dnia 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935, dalej: ustawa zmieniająca). W art. 9 tej ustawy zawarto wskazanie jakie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) ulegają zmianie od chwili wejścia w życie ustawy zmieniającej. Zmianie podlegał m.in. art. 53 P.p.s.a., określający terminy wniesienia skargi do sądu administracyjnego i czynności jakie należy dopełnić by wniesiona skarga była skuteczna.
W przepisie intertemporalnym art. 17 ust. 2 tej ustawy zmieniającej wskazano, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (P.p.s.a.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Wobec powyższego do aktów i czynności organów administracji publicznej, podjętych przed dniem 1 czerwca 2017 r., zastosowanie znajdują przepisy art. 53 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed tej daty.
W niniejszej sprawie do skargi na uchwałę podjętą w dniu [...] listopada 2016 r. zastosowanie będzie miał stan prawny sprzed 1 czerwca 2017 r.
Zgodnie z tym do oceny czy skarga na tę uchwałę została złożona w terminie i czy spełniała wymogi przewidziane prawem należy stosować wykładnię przepisów art. 52 i art. 53 P.p.s.a., obowiązującą przed 1 czerwca 2017 r.
Zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu przed 1 czerwca 2017 r. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Powyższy przepis wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa i wynosi on trzydzieści dni, a liczony jest od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie. Z kolei drugi termin dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i wynosi sześćdziesiąt dni, zaś liczony jest od dnia wniesienia przez stronę wezwania do organu.
Zatem po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciodniowy. Jeśli jednak przed upływem sześćdziesiątego dnia organ doręczy stronie odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Termin sześćdziesiąt dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź, gdy organ udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie sześćdziesięciodniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jeżeli organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w terminie 60 dni od wniesienia wezwania ale doręczenie tejże odpowiedzi nastąpi już po zakreślonym terminie sześćdziesięciu dni, to nie rozpoczyna biegu termin trzydziestu dni do wniesienia skargi. Wówczas uznać należy, że nadal obowiązuje termin 60 dni od wniesienia wezwania a termin 30 dni z uwagi na brak doręczenia stronie nie rozpoczął biegu.
Z treści art. 53 § 2 P.p.s.a. wynika jednoznacznie, że termin 30 dni do wniesienia skargi rozpoczyna swój bieg dopiero po doręczeniu przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zatem by termin 30 dni zaczął bieg nie wystarczy wyłącznie sporządzenie odpowiedzi na wezwanie ani nawet wiedza strony, że takowa odpowiedź została sporządzona. Przepis powyższy jednoznacznie mówi o doręczeniu stronie przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Doręczenie to powinno nastąpić najpóźniej w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Otrzymanie (doręczenie) stronie odpowiedzi na wezwanie wyznacza początek biegu terminu 30 dni na złożenie skargi, gdy jednak to nie nastąpiło należy uznać, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie została udzielona (nie dotarła do strony) i wówczas ma zastosowanie termin 60 dni.
Podkreślić należy, że skarżący składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinien monitorować upływ terminu 60 dni i w razie braku doręczenia mu odpowiedzi organu wnieść skargę przed upływem tego terminu.
W niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło w piśmie z dnia 31 marca 2017 r., co potwierdzają przesłane przez skarżącego potwierdzenia nadania (k. 27 akt sądowych). Rozpoczął się tym samym bieg sześćdziesięciodniowego terminu do złożenia skargi, który upływał w dniu 30 maja 2017 r. Do ostatniego dnia tego terminu Rada Gminy nie doręczyła skarżącemu odpowiedzi na wezwanie a zatem termin ten był ostatnim dniem na wniesienie skargi. Pismo z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie było odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa a jedynie informacją, że rozpoznanie wezwania nastąpi w czerwcu 2017 r. W dniu [...] czerwca 2017 r. Rada Gminy podjęła uchwałę, w której nie uwzględniła wezwania. Odpowiedź ta została skarżącemu doręczona dopiero w dniu 2 lipca 2017 r. W dniu 2 lub 3 sierpnia 2017 r. skarżący wniósł skargę na przedmiotową uchwałę.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że skarga nie została wniesiona w przewidzianym do tego terminie 60 dni od złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa określonym w art. 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Taką skargę stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało odrzucić jako wniesioną po terminie, co Sąd I instancji uczynił w zaskarżonym postanowieniu.
W stanie prawnym odnoszącym się do uchwały wydanej w dniu [...] listopada 2016 r. nie można było zastosować odmiennej interpretacji wskazanego przepisu jak stara się to uzasadnić pełnomocnik skarżącego w zażaleniu. Zaprezentowana wyżej wykładnia art. 53 § 2 P.p.s.a. została ugruntowana w orzecznictwie a ponadto znalazła potwierdzenie w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (OSNAiWSA 2007/3/60). Stwierdzono tam, że przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Skoro przedmiotowa uchwała dotyczyła zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to niewątpliwie kwestionowany przepis w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. miał zastosowanie. Oczywiście należało przyjąć jego wykładnię zawartą w powyższej uchwale, która nie została zmieniona odmienną uchwałą podjętą przez skład siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego do czasu rozstrzygania przez Sąd I instancji w trybie art. 269 P.p.s.a. Uchwała ta jest uchwałą abstrakcyjną co powoduje, że ma moc ogólnie wiążącą. Istotą owej mocy ogólnie wiążącej uchwał jest to, że stanowisko zajęte w uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować.
Skoro wykładnia zawarta w uchwałach NSA ma moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych, to formalnie nie wiąże ona organów administracji publicznej, stron i uczestników postępowania. Nie może jednak budzić wątpliwości, że czynność procesowa strony, na przykład wniesienie skargi do sądu administracyjnego, zmierzająca do wydania orzeczenia sprzecznego z tą wykładnią, pozostanie z reguły bezskuteczna. Strony oraz inni uczestnicy postępowania są pośrednio związani mocą prawną uchwał, która polega na tym, iż podmioty te nie są w stanie swoją interpretacją przełamać wykładni przyjętej w uchwale.
Sąd I instancji orzekając w zaskarżonym postanowieniu o odrzuceniu skargi jako wniesionej po terminie, był związany treścią powyższej uchwały co do stosowania art. 53 § 2 P.p.s.a. przy skargach na uchwały jednostek samorządu gminy z art. 101 ust. 1 u.s.g. Nie można zatem skutecznie czynić Sądowi zarzutu, że nie pominął wykładni art. 53 § 2 P.p.s.a. zawartej w tej uchwale.
Zdaniem NSA, okoliczność, że ustawodawca dokonał zmiany przepisów z uwagi na to, że ich zastosowanie budziło wątpliwości w stosowaniu nie uzasadnia dokonania wykładni art. 53 § 2 P.p.s.a, wbrew tej przyjętej w obowiązującej uchwale NSA.
Sąd I instancji dokonał wykładni art. 53 § 2 P.p.s.a. zgodnie z poglądem wyrażonym w tej uchwale i zastosował go zgodnie z tą uchwałą. Uchylenie postanowienia jako niezgodnego z prawem, bowiem strona ma odmienny pogląd, nie mogło stanowić podstawy do uznania, że sąd, będąc związany uchwałą, nie odstąpił od jej zastosowania.
Także fakt, że wykładnia przepisu zaprezentowana przez skarżącego odpowiada ogólnym zamierzeniom ustawodawcy co do usunięcia dotychczasowych wątpliwości w stosowaniu tego przepisu nie może prowadzić do obalenia poglądu przyjętego w obowiązującej uchwale.
Chybiony jest zatem pogląd, że skarżący, który zastosował się do odmiennej interpretacji przepisów, przedstawionej w zażaleniu nie powinien ponosić negatywnych skutków prawnych z tego tytułu. Oczekiwanie, że sąd nie będzie stosował wykładni przepisu, która została potwierdzona uchwałą jest nieracjonalne. Sąd działa na podstawie przepisów prawa i będąc związany wykładnią przepisu dokonaną w uchwale nie może od niej odstąpić nawet z uwagi na intencje samego ustawodawcy. Sąd uwzględni wolę ustawodawcy dopiero wtedy kiedy treść przepisu ulegnie zmianie i zmieniony przepis będzie obowiązywał. Skoro ustawodawca w przepisie intertemporalnym przewidział zastosowanie art. 52 i 53 P.p.s.a. do uchwał wydanych po wejściu ustawy zmieniającej w życie, to Sąd nie mógł odstąpić od wykładni art. 53 § 2 P.p.s.a., która obowiązywała w stanie prawnym do 1 czerwca 2017 r.
Wskazać należy, że odmienny pogląd prezentowany w piśmiennictwie odnośnie do zastosowania art. 53 § 2 P.p.s.a. do skargi wnoszonej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie podważa podjętej w tym przedmiocie uchwały a potwierdza jedynie, że kwestia ta jest odmiennie rozumiana w doktrynie prawa. Sąd jednak orzekając w niniejszej sprawie był związany poglądem wyrażonym w powołanej uchwale.
Wbrew temu co podkreślał pełnomocnik skarżących w zażaleniu Sąd poprawnie zinterpretował treść art. 53 § 2 P.p.s.a. i zastosował go prawidłowo do ustalonych w sprawie okoliczności, zatem zarzut naruszenia ww. przepisu uznać należało za bezzasadny. Ustalenie co do upływu terminu do wniesienia skargi musiało skutkować jej odrzuceniem, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło