III SA/Wa 234/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-25
Skład orzekający: Katarzyna Owsiak, Artur Kuś, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół zajęcia i odbioru ruchomości, sporządzony na druku niezgodnym z obowiązującym wzorem, ale zawierającym wszystkie wymagane elementy, jest wadliwy i czy błędne oznaczenie wierzyciela w tym protokole stanowi podstawę do uchylenia czynności egzekucyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że protokół zajęcia i odbioru ruchomości, nawet jeśli sporządzony na druku niezgodnym z obowiązującym wzorem, nie jest wadliwy, jeśli zawiera wszystkie wymagane przez prawo elementy. Błędne oznaczenie wierzyciela w protokole nie stanowi podstawy do uchylenia czynności egzekucyjnej, jeśli organ egzekucyjny był właściwy do jej przeprowadzenia zgodnie z obowiązującymi przepisami, a wierzyciel został prawidłowo wskazany na podstawie rozporządzeń Ministra Finansów dotyczących wyznaczenia organów Służby Celnej do wykonywania zadań wierzyciela.Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu automatów do gier rozrywkowych. Skarżąca zarzuciła m.in. wadliwe sporządzenie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, w tym użycie nieaktualnego druku i błędne oznaczenie wierzyciela. Organy egzekucyjne (DIC i DIS) oddaliły skargę, uznając czynności za prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone zgodnie z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS) z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: DIC/organ egzekucyjny) z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu i odbiorze ruchomości w postaci automatów do gier rozrywkowych, dokonaną w dniu 10 czerwca 2016 r.
1.2. Z akt sprawy wynika, że DIC prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca/Strona) na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] wystawionego w dniu [...] marca 2016 r. przez Dyrektora Izby Celnej w S., obejmującego karę pieniężną od gier w wysokości 48.000,00 zł należności głównej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz nr [...] wystawionego w dniu [...] marca 2016 r. przez Dyrektora Izby Celnej w S., obejmującego karę pieniężną od gier w wysokości 24.000,00 zł należności głównej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
1.3. W celu realizacji należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny dokonał w dniu 10 czerwca 2016r. zajęcia automatów do gier rozrywkowych poprzez wpisanie tych ruchomości do protokołu zajęcia i odbioru ruchomości.
1.4. Skarżąca pismem z dnia 8 lipca 2016 r. wniosła skargę na ww. czynność egzekucyjną, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie:
- art. 67 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2016 r. poz. 599 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych poprzez sporządzenie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na formularzu odbiegającym od wzoru przyjętego w przywołanym rozporządzeniu poprzez usunięcie frazy "oznaczenie miejsca, daty i godziny" w polu umożliwiającym określenie miejsca i czasu dokonania czynności i zastąpienia jej frazą, "oznaczenie miejsca i czasu" w protokołach zajęcia i odbioru;
- art. 53 § 1 pkt 1 w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych poprzez pominięcie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości godziny przeprowadzonych czynności;
- art. 67 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne określenie w protokole wierzyciela, wskazując na Dyrektora Izby Celnej w S., co przesądza o braku elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej;
- art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych poprzez brak oznaczenia miejsca zamieszkania osoby, pod której dozór oddano zajęte ruchomości.
Zdaniem Skarżącej, automaty będące przedmiotem zajęcia są wyłącznie w posiadaniu zależnym spółki - na podstawie umowy leasingu, a ich właścicielem jest spółka handlowa prawa cypryjskiego, państwa członkowskiego Unii Europejskiej – S. Limited z siedzibą w [...] Cypr.
1.5. DIC postanowieniem z [...] sierpnia 2016r. nr [...] oddalił skargę stwierdzając, że nie znalazł nieprawidłowości w podjętej przez organ czynności egzekucyjnej.
1.6. Skarżąca pismem z 9 września 2016 r. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Strona skarżąca wskazała na naruszenie:
- art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych poprzez sporządzenie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym wzorze zajęcia, podczas gdy zgodnie z treścią naruszonej normy prawnej, podstawę stosowania środków egzekucyjnych stanowi protokół sporządzony według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
- art. 67 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne oznaczenie w protokole zajęcia wierzyciela, którego organ egzekucyjny oznaczył, jako Dyrektora Izby Celnej w S., podczas gdy Dyrektor Izby Celnej w S. nie jest wierzycielem w przedmiotowej sprawie, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnych.
1.7. DIS przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., utrzymał w mocy postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu ruchomości w postaci automatów do gier rozrywkowych. Zdaniem DIS, w postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne nie bada się zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku, ponieważ kwestie te są przedmiotem odrębnych postępowań. Sposób przeprowadzenia egzekucji wypełnia standardy zawarte w art. 97 § 1, art. 98, art. 99 i art. 100 u.p.e.a.: został sporządzony i podpisany protokół, do zajęcia wykorzystano druk "Protokół zajęcia i odbioru ruchomości", który zawierał elementy określone w art. 67 § 4 u.p.e.a. Odpis protokołu zajęcia z dnia 10 czerwca 2016 r. doręczono Spółce w dniu 27 czerwca 2016 r., natomiast odpis tytułów wykonawczych doręczono Spółce w dniu 6 kwietnia 2016 r. Zdaniem DIS, wykorzystanie nieaktualnego druku protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, niezgodnego z wzorem określonym dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, nie skutkuje wadliwością dokonanej czynności egzekucyjnej, ponieważ wykorzystany formularz zawierał wszystkie wymagane w art. 67 § 4 u.p.e.a. elementy. Jednocześnie DIS wskazał, że błąd pouczenia nie ma wpływu na prawidłowość podjętej czynności egzekucyjnej, gdyż Strona prawidłowo skierowała skargę do organu egzekucyjnego. Zdaniem DIS, skoro Dyrektor Izby Celnej w S. w świetle obowiązujących przepisów prawa stał się wierzycielem należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia tj. przed dniem 1 października 2015r., to określenie go w protokole z dnia 10 czerwca 2016 r., wierzycielem jest prawidłowe.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. Skarżąca złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia DIC i zasądzenie kosztów postępowania.
2.2. Strona zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r.. poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 97 § 2 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność, jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika niebędącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, zaś z informacji podnoszonych już w skardze na czynność egzekucyjną, wynika, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych;
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego nr [...] i podając jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., w sytuacji, gdy Dyrektor Izby Celnej w S. zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej;
- art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy, jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana;
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 54 § 5a u.p.e.a. oraz art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do sporządzenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym w dacie wystosowania zawiadomienia wzorze zajęcia, przy czym zgodnie z treścią naruszonej normy prawnej, podstawę stosowania środków egzekucyjnych stanowi zawiadomienie sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, zaś jakiekolwiek modyfikacje ustalonego, wzoru dopuszczalne są jedynie w zakresie przewidzianym w tym wzorze.
2.3. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
3.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
3.3. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.4. Oceniając zaskarżone postanowienie DIS z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
3.5. Na wstępie odnieść się należy do przepisów wyznaczających ramy postępowania podlegającego ocenie Sądu.
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się przed organami administracji na skutek skargi Strony wniesionej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Do rozpatrzenia tej skargi umocowany jest z mocy art. 54 § 1 u.p.e.a. organ nadzoru nad organem egzekucyjnym. Zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie wskazuje się na subsydiarny w stosunku do innych środków zaskarżenia charakter skargi z art. 54 u.p.e.a., co oznacza, że nie może ona zastępować środka zaskarżenia w postaci zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (tak: C. Kulesza, Komentarz do art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, teza 2.2., System informacji prawnej LEX; podobnie w wyrokach NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11, czy z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13). Stosownie zatem do wskazanego art. 54 § 1 u.p.e.a. w postępowaniu uruchomionym wniesieniem skargi bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość wyłącznie dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych wskazanych w skardze. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny.
Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wskazuje, jak rozumieć pojęcie czynności egzekucyjnych. W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, co podnoszono konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia.
Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12 lit a) tiret 12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest min. egzekucja z ruchomości.
Zgodnie natomiast z art. 97 § 1 i § 2 u.p.e.a. do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie, zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Niezbędną treść protokołu zajęcia wskazuje art. 67 § 4 w zw. z § 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 99 § 1 u.p.e.a. Poborca skarbowy zamieszcza w protokole zajęcia opis każdej zajętej ruchomości według cech jej właściwych, a ponadto oznacza jej wartość szacunkową, o ile przepisy § 2 i 3 nie stanowią inaczej. Przy sporządzaniu protokołu zajęcia zobowiązanemu przysługuje prawo przedstawienia rachunków i innych dowodów dla oznaczenia wartości szacunkowej zajętej ruchomości. Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony. Na każdej zajętej ruchomości poborca skarbowy umieszcza znak, ujawniający na zewnątrz jej zajęcie (art. 98 § 2 i § 3 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 100 § 1 u.p.e.a. poborca skarbowy pozostawi zajętą ruchomość w miejscu zajęcia pod dozorem zobowiązanego lub dorosłego jego domownika albo innej osoby, u której ruchomość zajął. Jeżeli zajęta ruchomość nie może być pozostawiona w miejscu zajęcia, a nie ma innej osoby, której by można było oddać zajętą ruchomość pod dozór, zostanie ona wzięta pod dozór organu egzekucyjnego.
3.6. Sąd, odnosząc powyższe regulacje prawne do rozpoznawanej sprawy zauważa, iż wymogi formalnoprawne wynikające z art. 97 i nast. u.p.e.a. regulujących kwestię zajęcia ruchomości zostały zachowane.
Znajdujący się w aktach sprawy Protokół zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 10 czerwca 2016 r. (karty 7-8 akt administracyjnych) zawierał niezbędne elementy określone w art. 67 § 4 u.p.e.a., został on sporządzony i podpisany przez poborcę skarbowego w obecności A.K. oraz Pana K. Protokół zawiera adnotację o oddaniu na podstawie art. 100 § 2 u.p.e.a. zajętych ruchomości pod dozór A.K. pracownika magazynu depozytowego, który potwierdził fakt objęcia dozoru nad ruchomościami oraz informację, iż na zajętych ruchomościach umieszczono znak ujawniający na zewnątrz ich zajęcie. Odpis Protokołu z dnia 10 czerwca 2016 r. doręczono Spółce w dniu 27 czerwca 2016 r. przy piśmie z dnia 20 czerwca 2016r. nr [...] (karta 9 akt administracyjnych), natomiast odpisy tytułów wykonawczych doręczono Spółce w dniu 6 kwietnia 2016 r. (karta 3 akt administracyjnych).
3.7. Konkludując, Sąd podziela stanowisko DIS wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że czynności podjęte przez organ egzekucyjny odpowiadały prawu.
Zdaniem Sądu organy obu instancji, jak wynika z akt sprawy, w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania spornego zajęcia ruchomości.
3.8. Jednocześnie nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, dlatego za niezasadne Sąd uznał wszystkie zarzuty w niej sformułowane.
3.9. Odnosząc się do pierwszego zarzutu, za niezasadne Sąd uznał podnoszone jako naruszone art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 97 § 2 u.p.e.a. Podkreślić trzeba, że podnoszona w tym zarzucie kwestia uprawnień właścicielskich nie stanowi podstawy do złożenia skargi na czynność egzekucyjną i wobec powyższego nie podlega rozpatrzeniu w trybie art. 54 u.p.e.a., ponieważ do ochrony interesów osób trzecich w przypadku kierowania egzekucji wobec rzeczy lub prawa majątkowego nienależącego do zobowiązanego służy art. 38 u.p.e.a. regulujący instytucję wyłączenia spod egzekucji. Niemożliwe było uwzględnienie tego zarzutu Strony w postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne, ponieważ odbyłoby się to z przekroczeniem zakresu tego środka prawnego. W szczególności Sąd wskazuje, że poborca jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany włada. Zgodnie bowiem z art. art. 97 § 2 u.p.e.a., zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Poborca nie jest natomiast ani zobowiązany ani uprawniony do badania czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji – Komentarz, Warszawa 2008 r. str. 328). Ustawodawca wychodzi z założenia, że zobowiązany powinien powiadomić osoby trzecie, jeśli w trakcie egzekucji naruszono prawa majątkowe tych osób. Z kolei osoba taka podejmując czynności zmierzające do wyłączenia spod egzekucji jej prawa powinna we własnym interesie zapoznać się z obowiązującym w tym zakresie terminem, a w przypadku jego niedotrzymania wystąpić z prośbą o przywrócenie, uprawdopodobniając, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości przysługuje jedynie osobie trzeciej, a nie zobowiązanemu. W sytuacji, gdy Spółka ma świadomość, iż zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, tylko własność osoby trzeciej, powinna o fakcie zajęcia powiadomić osobę, której jej zdaniem prawa majątkowe zostały naruszone, żeby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem.
3.10. Niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. zmierzające do wykazania, że organ egzekucyjny nieprawidłowo oznaczył w protokole zajęcia ruchomości z dnia 10 czerwca 2016 r. Dyrektora Izby Celnej w S. jako wierzyciela, który wystawił tytuł wykonawczy w dniu [...] marca 2016 r. o numerze [...] oraz w dniu [...] marca 2016 r. tytuł wykonawczy o numerze [...].
Wskazać bowiem należy, że Minister Finansów wydał dnia 15 września 2015 r. rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r., poz. 1494, dalej: Rozporządzenie) na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 990, ze zm., zwana dalej: u.s.c.). Wspomniany art. 9 ust. 2a u.s.c. stanowi, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców.
Warto również podkreślić, że przepis art. 9 ust. 1 u.s.c. wskazuje organy Służby Celnej, którymi są: 1) minister właściwy do spraw finansów publicznych; 2) Szef Służby Celnej; 3) dyrektorzy izb celnych; 4) naczelnicy urzędów celnych. Jednocześnie z art. 19 ust. 1 pkt 15 u.s.c. wynika, że do zadań dyrektora izby celnej należy wykonywanie zadań wierzyciela określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast art. 19 ust. 1 pkt 16 u.s.c. uzupełnia, że jego zadaniem jest również prowadzenie postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wbrew zatem twierdzeniom Strony zawartym w uzasadnieniu skargi nie można uznać, że Minister Finansów nie był właściwy do wydania ww. Rozporządzenia, a tym samym, że w sprawie działał jako wierzyciel niewłaściwy organ – Dyrektor Izby Celnej w S. Skoro bowiem Minister Finansów może wyznaczyć organ Służby Celnej, jakim jest dyrektor izby celnej, do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców, to tym samym mógł też wyznaczyć - zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 15 i 16 u.s.c. w związku z § 1c ww. Rozporządzenia - Dyrektora Izby Celnej w S. właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów u.p.e.a.
Jednocześnie na mocy § 3 Rozporządzenia w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Skoro Dyrektor Izby Celnej w S. w świetle obowiązujących przepisów prawa stał się wierzycielem należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia tj. przed dniem 1 października 2015 r., to określenie go jako wierzyciela w protokole z dnia 10 czerwca 2016 r. jest prawidłowe.
Prawidłowe było więc powołanie się przez DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na art. 5 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. Z art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzemieniu obowiązującym przed 1 marca 2017 r., a więc w obowiązującym w rozpoznawanej sprawie wynikało, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ pierwszej instancji, z zastrzeżeniem pkt 4. W art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w brzemieniu obowiązującym przed dniem 1 marca 2017 r. wskazano, że w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin - właściwy dyrektor izby celnej.
Zdaniem Sądu, podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że upoważnienie zawarte w art. 9 ust. 2a u.s.c. było, wbrew stanowisku Strony prezentowanemu w skardze, wystarczające i należało przyjąć, że Dyrektor Izby Celnej w S. był właściwy do działania w rozpoznawanej sprawie jako wierzyciel. Tym samym wszystkie podniesione w skardze zarzuty wiążące się z niewłaściwością tego organu, nie zasługiwały na uwzględnienie.
3.11. W związku z powyższym, na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. skoro zarówno w przedmiotowy tytułach wykonawczych, jak również w Protokole zajęcia i odbioru ruchomości jako wierzyciel został oznaczony prawidłowy podmiot – Dyrektor Izby Celnej w S.
3.12. Odnosząc się natomiast do zarzutu wykorzystania przy dokonaniu zajęcia w dniu 10 czerwca 2016 r. niewłaściwego druku protokołu zajęcia i odbioru ruchomości wskazać należy, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż wykorzystany formularz zawierał wszystkie wymagane w art. 67 § 4 u.p.e.a. elementy. Jest okolicznością niekwestionowaną przez DIS, że zastosowany formularz był niezgodny z wzorem określonym dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, skoro jednak zawierał wszystkie wymagane w art. 67 § 4 u.p.e.a. elementy, to przywołana okoliczność nie może skutkować wadliwością dokonanej czynności egzekucyjnej. Podzielić należy również ocenę DIS w zakresie błędnego pouczenia zawartego w protokole, że wada pouczenia nie ma wpływu na prawidłowość podjętej czynności egzekucyjnej tym bardziej, że Strona pomimo błędnego pouczenia prawidłowo skierowała skargę do organu egzekucyjnego.
Wobec powyższego za bezskuteczne uznać należało zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 54 § 5a u.p.e.a. oraz art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.
3.13. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa pozwalających na uwzględnienie skargi.
3.14. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło