II SA/Bk 543/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-10-26
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Marek Leszczyński, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa (białaczka włochatokomórkowa) powstała w wyniku narażenia na substancje cytostatyczne, z którymi skarżąca miała kontakt w środowisku pracy jako pielęgniarka, może zostać stwierdzona, jeśli opinie lekarskie wskazują na brak związku przyczynowego z narażeniem zawodowym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Mimo że choroba skarżącej znajduje się w wykazie chorób zawodowych i była ona narażona na cytostatyki, kluczowe jest stwierdzenie bezspornego lub wysoce prawdopodobnego związku przyczynowego między schorzeniem a narażeniem zawodowym. Opinie lekarskie, które są wiążące dla organów administracji, nie potwierdziły takiego związku, wskazując, że cytostatyki mogą powodować raka głównie u osób leczonych tymi preparatami, a nie w wyniku narażenia zawodowego poprzez kontakt ze skórą czy drogą wziewną.Stan faktyczny
Skarżąca, pielęgniarka, podejrzewała u siebie chorobę zawodową (nowotwór układu krwiotwórczego) w związku z narażeniem na substancje cytostatyczne w miejscu pracy. Organy administracji, po przeprowadzeniu wieloletniego postępowania i uzyskaniu szeregu opinii lekarskich, stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując na brak udowodnionego związku przyczynowego między narażeniem zawodowym a chorobą. Skarżąca kwestionowała rzetelność i kompletność opinii lekarskich oraz postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi C.G. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. (zwany dalej: "PPIS w B.") na skutek otrzymanego w dniu [...] maja 2012 r. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej C. G. (zwanej dalej: "skarżącą") zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i skierował skarżącą na badania do Poradni Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. w celu rozpoznania choroby zawodowej.
W dniu [...] maja 2013 r. Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z ustaleniem klinicznym: obserwacja w kierunku nowotworu układu krwiotwórczego - negatywna. Wraz z ww. orzeczeniem P. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B. przesłał 2 świadectwa pracy, zaświadczenie o zatrudnieniu w "P." w B. z dnia [...] marca 2013 r., karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...] listopada 2012 r. i [...] stycznia 2013 r., pismo Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego w B. z dnia [...] marca 2013 r. oraz pismo Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Organ I instancji pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wystąpił o ponowne przeprowadzenie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego ponieważ, nie zgodził się ze stwierdzeniem, że skarżąca nie była narażona w środowisku pracy na czynniki rakotwórcze. W odpowiedzi Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. poinformowała, że wniosek pacjentki wraz z dokumentacją przesłano do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. celem badania odwoławczego.
W dniu [...] czerwca 2013 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej.
Organ l instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] zwrócił się do Zakładu Toksykologii i Kancerogenezy Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wyjaśnienie, czy leki cytostatyczne należy traktować jako substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka w świetle przepisów prawa.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. (data wpływu [...] października 2013 r.) prof. dr hab. S. C., kierownik Zakładu Bezpieczeństwa Chemicznego Instytutu Medycyny Pracy w Ł. udzielił odpowiedzi.
W dniu [...] października 2013 r. PPIS w B.sporządził kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u skarżącej. Ww. kartę wraz z kartami charakterystyk substancji czynnych doksorubacyny, cisplatyny, cyklofosfamidu i etopozydu przesłał pismem z dnia [...] października
2013 r. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł.
Jednostka orzecznicza drugiego stopnia pismem z dnia [...] listopada 2013 r. podtrzymała swoje stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] czerwca 2013 r. z powodu braku zaklasyfikowania leków cytostatycznych do kategorii l (1A), czyli substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w B. nie stwierdził
u skarżącej choroby zawodowej -nowotworu układu krwiotwórczego. Po rozpatrzeniu odwołania, P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. (zwany dalej: "PPWIS w B.") decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W związku z powyższym PPIS w B. pismem z dnia [...] maja 2014 r. zwrócił się do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. o ponowne rozpatrzenie sprawy choroby zawodowej u skarżącej.
W odpowiedzi na pismo PPIS z dnia [...] maja 2014 r., Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. w dniu [...] czerwca 2014 r. uznała, że brak jest podstaw do zmiany stanowiska.
Pismem z dnia [...] lipca 2014r. organ I instancji wezwał jednostkę orzeczniczą I stopnia do przeprowadzenia postępowania diagnostyczno-orzeczniczego i wydania orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej skarżącej.
W dniu [...] sierpnia 2014 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej. Skarżąca odwołała się od ww. orzeczenia lekarskiego do Instytutu Medycyny Pracy w Ł.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej
w B. wpłynęło orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł.
z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej - nowotworu układu krwiotwórczego, wymienionej
w poz. 17.3 wykazu chorób zawodowych.
PPIS w B. pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zwrócił ww. orzeczenie lekarskie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., gdyż uznał, że zostało ono wydane
w oparciu o nieaktualny stan prawny, mogący mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. Ponadto zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w oparciu o aktualne przepisy. Dodatkowo pismem
z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ I instancji przesłał uaktualnioną kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej oraz aktualną kartę charakterystyki cyklofosfarnidu, który obecnie został zaklasyfikowany jako substancja rakotwórcza kategorii l (A) zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008.
Instytut Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. wyjaśnił, że nie znalazł merytorycznych podstaw do weryfikacji wydanego wcześniej orzeczenia.
W dniu [...] września 2015 r., w wyniku ponownego pisma PPIS w B., Instytut Medycyny Pracy w Ł. przesłał korektę orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej -nowotwór układu krwiotwórczego.
W odpowiedzi na pismo PPIS w B. z dnia [...] września 2015 r., Instytut Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. ponownie wyjaśnił, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią nowotworu złośliwego układu krwiotwórczego u skarżącej.
W dniu [...] lutego 2016 r. organ I instancji, za pośrednictwem P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B., zwrócił się o dodatkową konsultację w sprawie podejrzenia choroby zawodowej- nowotworu układu krwiotwórczego w postaci białaczki włochato- komórkowej u skarżącej, do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. do PPIS wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydane na podstawie dokumentacji u skarżącej- brak podstaw do rozpoznania nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi- nowotwór układu krwiotwórczego, wymienionej w poz. 17.3 wykazu chorób zawodowych.
W związku z pismem skarżącej z dnia [...] września 2016 r. PPIS w B., pismem z dnia [...] września 2016 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o ponowne zajęcie stanowiska w tej sprawie.
Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wyjaśnił, że w całości podtrzymuje orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej- nowotworu układu krwiotwórczego u skarżącej.
PPIS w B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] stwierdził
u skarżącej brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - nowotworu układu krwiotwórczego, wymienionej w poz. 17.3 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367, zwanego dalej: "rozporządzeniem").
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że ustalenia faktyczne w sprawie oparte są na niepełnym materiale dowodowym, zaniechano dokładnego
i wnikliwego sprawdzenia sposobu działania i wpływu leków cytostatycznych oraz, że wydając decyzję wzięto pod uwagę jedynie informacje zawarte w orzeczeniach lekarskich. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 k.p.a.
Po rozpatrzeniu odwołania, PPWIS w B. decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 2351 i 235 2 k.p. zawierającego definicję choroby zawodowej, a następnie wskazał, że nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi znajdują się w poz. 17 załącznika do rozporządzenia.
PPWIS w B. wyjaśnił również, że organy inspekcji sanitarnej, wydając decyzje w przedmiocie choroby zawodowej, mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. (-) rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, (-) musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, (-) a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
PPWIS stwierdził, że organ I instancji zgodnie z określonym w rozporządzeniu sposobem i trybem przeprowadził kontrolowane postępowanie dotyczące zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej.
Organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. Organ wielokrotnie podejmował różne czynności w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a mając wątpliwości co do treści orzeczeń lekarskich zwracał się o ich uzupełnienie czy wyjaśnienie. Zdaniem organu odwoławczego świadczą o tym pismo z dnia [...] sierpnia 2013 r. do Zakładu Toksykologii i Kancerogenezy Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Ponadto podjął dalsze niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w związku z tym uzyskał karty charakterystyki cytostatyków, z którymi pracowała skarżąca. W dniu [...] października 2013 r. sporządził kartę oceny narażenia zawodowego, z której wynika, że od [...] września 1979 r. do [...] września 1992 r. skarżąca pracowała jako pielęgniarka w SP ZOZ Wojewódzki. Szpitalu Zespolonym w B. i była narażona między innymi na substancje czynne o działaniu rakotwórczym, zawarte w lekach cytostatycznych; zaś od [...] września 1992 r. do [...] września 1993 r. pracowała w Uniwersyteckim Dziecięcym Szpitalu Klinicznym
w B. Odcinek Onkologii III Kl. Chorób Dzieci (narażenie na substancje czynne o działaniu rakotwórczym, zawarte w lekach cytostatycznych).
W dalszym ciągu mając wątpliwości co do uzasadnienia orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Ł. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], organ I instancji zwrócił się pismem
z dnia [...] października 2013 r. o jego uzupełnienie. Poradnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia [...] listopada 2013 r. odniosła się do zastrzeżeń organu I instancji.
Dążąc do dokładniejszego wyjaśnienia sprawy, organ I instancji wezwał pismami z dnia [...] maja 2014 r. oraz [...] lipca 2014 r. P. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B. do przeprowadzenia ponownego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej
u skarżącej, pod rygorem nałożenia kary zgodnie z art. 88 § 1 k.p.a. Ponowne wezwanie do wydania orzeczenia lekarskiego PPIS w B. wysłał pismem
z dnia [...] sierpnia 2014 r.
W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że
w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organ II instancji podniósł, że organ l instancji dokonał oceny materiału dowodowego w tym wszystkich orzeczeń lekarskich po kolei je weryfikując, co potwierdza fakt, iż po otrzymaniu kolejnego orzeczenia lekarskiego z Instytutu Medycyny Pracy w Ł.
z dnia [...] marca 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej
u skarżącej, PPIS w B. pismem z dnia [...] kwietnia 2015r. oraz pismem uzupełniającym z dnia [...] kwietnia 2015 r. (dotyczącym zmiany klasyfikacji cyklofosfamidu) zwrócił się o weryfikację ww. orzeczenia i przeprowadzenie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego. Weryfikując dalej materiał dowodowy zwłaszcza orzeczenie lekarskie i jego uzupełninie, organ I instancji po raz kolejny zwrócił się pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., a następnie pismem z dnia [...] września 2015 r. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wydanie orzeczenia lekarskiego.
Ponadto PPIS dodatkowo pismem z dnia [...] lutego 2017 r. oraz pismem z dnia [...] września 2016 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Poradni Chorób Zawodowych w S. o dodatkową konsultację w sprawie podejrzenia choroby zawodowej.
Mając powyższe na względzie organ II instancji podniósł, że ze wszystkich wydanych orzeczeń wynika bezspornie, iż u skarżącej rozpoznana ww. choroby nie jest następstwem narażenia zawodowego mimo, że skarżąca była narażona na cytostatyki, w tym sklasyfikowane do kategorii 1 - czynników rakotwórczych.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że orzeczenia lekarskie wydane przez jednostkę orzecznicza I stopnia jak i II stopnia wydane zostały przez lekarzy spełniających wymagania kwalifikacyjne i są ze sobą spójne. Wskazał, że lekarze orzecznicy, jako specjaliści medycyny pracy, posiadają kwalifikacje i kompetencje do orzekania w sprawie chorób zawodowych.
PPWIS w B. podniósł, że organ nie może wydać rozstrzygnięcia przeciwnego do opinii lekarskiej przedstawionej w orzeczeniach i konsultacjach, w przypadku gdy okoliczności braku podstaw do stwierdzenia u zainteresowanej choroby zawodowej zostały udowodnione.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca ma chorobę-białaczkę włochatokomórkową tyle, że nie ma ona podłoża zawodowego, a zatem nie można stwierdzić u niej choroby zawodowej.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji PPIS w B. z dnia [...] lutego 2017 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przejawiającego się:
a) całkowitym pominięciem i nieodniesieniem się do zarzutów skarżącej w zakresie zaniechania dokładnego i wnikliwego sprawdzenia oraz zbadania sposobu działania, wpływu na zdrowie leków cytostatycznych, tj. cyklofosfamid, doksorubacyna, cisplatyna, etopozyd oraz kontaktu z nimi przy braku odpowiednich zabezpieczeń w latach 1979 - 1998;
b) uznaniem, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie są rzetelne, uzasadnione oraz spełniają wymogi opinii biegłych w myśl przepisów postępowania administracyjnego;
c) oparciem zaskarżonej decyzji na wadliwych orzeczeniach lekarskich, tj. bezzasadnych, wewnętrznie sprzecznych oraz nieuzasadnionych, w których wydające je organy całkowicie zaniechały zbadania skarżącej oraz związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy rozpoznanym u niej nowotworem układu krwionośnego a wieloletnim bezpośrednim kontakcie, który odbywał się bez odpowiednich zabezpieczeń, z substancjami zaliczonymi do l kategorii (A i B) rakotwórczości, co znalazło wyraz w konsekwentnym powielaniu argumentu, iż działanie leków cytostatycznych może powodować raka jedynie u osób nimi leczonych, co wynika z bliżej nieokreślonych "danych literaturowych";
d) uznaniu, że do wydania decyzji wymagane jest bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia, a stwierdzoną dolegliwością, podczas gdy brak jest przepisów prawa nakładających na organ taki obowiązek, z kolei z ugruntowanego orzecznictwa wynika wręcz brak konieczności wykazania takiego związku;
2) naruszenie art. 7 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez:
a) oparcie zaskarżonej decyzji na orzeczeniach lekarskich, które zdaniem organu są prawidłowe i spełniają wymagane prawem warunki, podczas gdy żadna z wydanych w niniejszej sprawie opinii lekarskich nie spełnia wskazywanych przez organ wymagań, tj. nie posiada rzetelnego i merytorycznego uzasadnienia, wyjaśnienia sposobu argumentacji, jak również nie jest jasna kompletna, rzetelna, nie bazuje na konkretnych materiałach naukowych, czy też badaniach i literaturze, co
w rezultacie prowadzi do stwierdzenia, iż orzeczenia te nie zawierają informacji niezbędnych i istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jak również
z uwagi na swoje wadliwości -nie mogą stanowić podstawy do wydania zaskarżonej decyzji z uwagi na posiadane wadliwości.
b) uznanie, że z wydanych w sprawie opinii wynika, iż: (1) skarżąca była narażona na cytostatyki, w tym zaklasyfikowane do kategorii 1, tj. substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka, (2) analiza danych literaturowych wykazała, że powyższe cytostatyki mogą powodować raka, ale tylko u osób, które są leczone tymi preparatami z powodu innych chorób rozrostowych, (3) nie znaleziono przekonywujących danych literaturowych potwierdzających, że potencjał rakotwórczy cytostatyków wynika z natężenia wziewnego czy też kontaktu ze skórą, podczas gdy stwierdzenia wskazane w punktach (2) i (3) nie znajdują żadnego potwierdzenia
w gromadzonym materialne dowodowym, bowiem ani w wydanych opiniach, ani orzeczeniach lekarskich nie zostały wskazane dane literaturowe, na podstawie których tak stwierdzono (pkt 2), jak również nie wskazano w jaki sposób, gdzie oraz czego dokładnie szukano w przedmiocie wykazania potencjału rakotwórczego cytostatyków wynikającego z narażenia wziewnego czy też kontaktu ze skórą;
3) naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a., a także art. 77 § 1 k.p.a., poprzez oparcie się wyłącznie na wadliwych orzeczeniach lekarskich, jak również nieprzeprowadzenie
w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia rzeczywistego stanu rzeczy w zakresie narażenia zawodowego, w tym m.in. do:
a) zbadania czy w świetle dostępnej wiedzy medycznej cytostatyki, z którymi miała do czynienia skarżąca, mogły spowodować powstanie choroby zawodowej określonej w poz. 17.3 wykazu chorób zawodowych, przy czym potencjalne narażenie zawodowe mogło mieć miejsce od 1979 r., kiedy przygotowywanie tych leków, ich podawanie, a także zabezpieczenia były na zdecydowanie niższym poziomie, aniżeli w chwili obecnej, a niejednokrotnie owe leki podawane były bez jakiegokolwiek zabezpieczenia;
b) zbadania jakie jeszcze inne leki w trakcie swoje pracy przygotowywała i podawała skarżąca oraz w jakich warunkach się to odbywało (z uwzględnieniem odpowiednich zabezpieczeń przy ich przygotowywaniu i podawaniu lub ich braku);
c) dokonania oceny możliwości wpływu substancji z jakimi miała do czynienia skarżąca na powstanie i rozwój jej choroby, uwzględniając fakt, iż w świetle przepisów rozporządzenia z 2009 r. okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania tej choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wyznacza się indywidualnie, w zależności od okresu latencji nowotworu;
oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy w zakresie uznania, iż brak jest związku przyczynowo -skutkowego pomiędzy rozpoznanym u skarżącej nowotworem układu krwionośnego a wieloletnim bezpośrednim kontakcie z substancjami zaliczonymi do 1 kategorii (A i B) rakotwórczości, co skutkowało prowadzeniem postępowania i wydaniem decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania;
co w rezultacie doprowadziło do
4) oparcia ustaleń faktycznych w sprawie na niepełnym materiale dowodowym co znalazło przejaw w całkowitym pomięciu okoliczności niezbędnych do orzeczenia choroby zawodowej względem skarżącej, tj.
a) sposób podawania pacjentom w latach 1979 - 1998 leków cytostatycznych, tj. cyklofosfamid, doksorubacyna, cisplatyna, etopozyd, jak również tzw. chemii pacjentom, co odbywało się bez odpowiednich (często bez jakichkolwiek) zabezpieczeń, a co miało bezpośredni związek na narażenie jej na działanie czynników rakotwórczych i w rezultacie powstanie nowotworu układu krwionośnego;
b) zaniechanie dokładnego i wnikliwego sprawdzenia oraz zbadania sposobu działania i wpływu na zdrowie skarżącej leków cytostatycznych, z którymi skarżąca miała do czynienia w trakcie pracy w latach 1979 - 1998, a jedynie oparcie się na orzeczeniach lekarskich, których podstawą są bliżej nieokreślone "dane literaturowe", przy czym nie wiadomo także z jakiego okresu owe dane są, co rodzi wysokie prawdopodobieństwo nieaktualności zawartych w nich danych.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła podniesione w niej zarzuty. Podniosła, że od początku swojej pracy zawodowej, czyli od [...] września 1979 r. aż do zakończenia pracy w szpitalu w sierpnia 2011 r., miała stały kontakt z cytostatykami, w szczególności: cyklofosfamid, doksorubucyna, cisplatyna, etopozyd, czyli z substancjami o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla człowieka. Wskazała, że oddział szpitalny w latach 80-tych nie był przystosowany do przygotowania i podawania ww. leków. Pielęgniarkom nie zapewniano jakichkolwiek środków zabezpieczających przy podawaniu leków, w tym rękawiczek, masek, a czasami także fartuchów. Nadmieniła, że z uwagi na fakt, że w okresie zatrudnienia skarżąca miała duży kontakt z pościelą, wydzielinami i wydalinami pacjentów bez jakiegokolwiek zabezpieczenia, ryzyko narażenia zawodowego w tym okresie było znaczne.
Ponadto skarżąca wskazała, że zarówno organy obu instancji, jak i podmioty wydające orzeczenia lekarskie nie odniosły się do konkretnej literatury odnośnie rakotwórczego oddziaływania cytostatyków na pacjentów, jak również na pracowników szpitalnych. Zatem bezzasadne są twierdzenia podnoszone przez lekarzy w wydanych opiniach, jak również stwierdzenia organu I i II instancji, jakoby cytostatyki działały negatywnie na zdrowie wyłącznie pacjentów, a nie na osoby, które im te leki przygotowywały i podawały. Zdaniem pełnomocnika organ w sposób prawidłowy ustalił, że u Skarżącej rozpoznano jednostkę chorobową jaką jest nowotwór złośliwy układu krwionośnego, która została ujęta pod pozycją 17.3 wykazu chorób zawodowych, jak również okoliczność, że pracując jako pielęgniarka była narażona na substancje zaliczone do 1 kategorii (A i B) rakotwórczości. Wskazała, że nowotwór złośliwy powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy. Wobec powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że brak jest związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy pracą w ww. warunkach, a zachorowaniem na rozpoznany nowotwór.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej: [...]PWIS) z dnia [...] maja 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. (dalej: PPIS) z dnia [...] lutego 2017 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej- nowotworu układu krwiotwórczego- białaczki włochatokomórkowej, wymienionej w poz. 17.3 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca
2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U z 2013 r., poz. 1367). Rozstrzygnięcia te pozostają w zgodzie z przepisami prawa.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli
w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z punktu widzenia skutku w postaci rozpoznania choroby zawodowej (czy też wykluczenia podstaw do jej stwierdzenia) istotne jest zatem, aby dane schorzenie było ujęte w wykazie chorób zawodowych oraz było spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania, co można stwierdzić w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem. Inaczej rzecz ujmując, tak, jak wskazano w wyroku
w sprawie II SA/Sz 1218/12 z dnia 30 stycznia 2013 r. (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA): "Na pojęcie choroby zawodowej składają się elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem". Stosownie do art. 235² Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., II OSK 654/12, CBOSA).
Zgodnie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), zwanego dalej "rozporządzeniem", decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Z treści tego przepisu wynika, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie. Właściwe medyczne jednostki orzecznicze uprawnione do tego rozpoznania zostały określone w § 5 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone we wskazanych przepisach, zatrudniony w jednej z wymienionych jednostek orzeczniczych (ust. 1). W ust. 2 i w ust. 3 tego paragrafu wymienia się jednostki orzecznicze I i II stopnia. Te ostatnie powołane zostały do weryfikacji wyników badań i ustaleń oraz ocen jednostek orzeczniczych I stopnia.
W sprawach dotyczących chorób zawodowych zadaniem lekarskich jednostek orzeczniczych jest wydanie orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych. Wydanie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ma miejsce wówczas, gdy lekarskie jednostki orzecznicze stwierdzą, że występujące schorzenie u skarżącego nie jest objęte wykazem chorób zawartych w załączniku do rozporządzenia lub w sytuacji umieszczenia na liście chorób zawodowych, ale braku związku przyczynowego z warunkami pracy (narażenia zawodowego).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie bezsporne jest, że choroba skarżącej znalazła się w wykazie chorób zawodowych- nowotwór układu krwiotwórczego- białaczka włochatokomórkowa, wymienionej w poz. 17.3 wykazu chorób zawodowych, określonego w cyt. rozporządzeniu oraz, że została rozpoznana przez lekarzy orzeczników. Kwestią sporną jest spełnienie ostatniej przesłanki, tj. stwierdzenie bezspornie lub z dużym prawdopodobieństwem związku przyczynowego między schorzeniem i narażeniem zawodowym. Skarżąca twierdzi, że nowotwór złośliwy powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy. Z kolei organy stanęły na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie rozpoznana choroba nie jest następstwem narażenia zawodowego.
Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe i zostało poparte, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wszechstronnie zgromadzonym materiałem dowodowym. Kontrolowane postępowanie nie budzi zastrzeżeń co do jego wszechstronności w gromadzeniu materiału dowodowego czy jego kompleksowej oceny, stąd też za bezpodstawne należy ocenić zarzuty naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i przebieg postępowania nie wskazują również na naruszenie zasady budzenia zaufania obywateli do organów państwa, sprzeniewierzenie się zasadzie wyjaśniania przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, czy skonstruowanie uzasadnienia niezgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Z akt sprawy wynika bowiem, że Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wydała orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Skarżącej. Wraz z ww. orzeczeniem P. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B. przesłał 2 świadectwa pracy, zaświadczenie o zatrudnieniu w "P." w B. z dnia [...] marca 2013 r., karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...] listopada 2012 r. i [...] stycznia 2013 r., pismo Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego w B. z dnia [...] marca 2013 r. oraz pismo Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Następnie organ pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wystąpił o ponowne przeprowadzenie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., który w dniu [...] czerwca 2013 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organ w toku postępowania podejmował czynności w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Mając wątpliwości co do treści orzeczeń lekarskich zwracał się o ich uzupełnienie czy wyjaśnienie. Świadczy o tym pismo z dnia [...] sierpnia 2013 r. do Zakładu Toksykologii i Kancerogenezy Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o wyjaśnienie czy leki cytostatyczne należy traktować jako substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka. Ponadto podjął dalsze niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w związkuz tym uzyskał karty charakterystyki cytostatyków, z którymi pracowała skarżąca. W dniu [...] października 2013 r. sporządził kartę oceny narażenia zawodowego, z której wynika, że od [...] września 1979 r. do [...] września 1992 r. skarżąca pracowała jako pielęgniarka w SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony w B. i była narażona między innymi na substancje czynne o działaniu rakotwórczym, zawarte w lekach cytostatycznych; zaś od [...] września 1992 r. do [...] września 1993 r. pracowała w Uniwersyteckim Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w B. Odcinek Onkologii III Kl. Chorób Dzieci (narażenie na substancje czynne o działaniu rakotwórczym, zawarte w lekach cytostatycznych. W dalszym ciągu mając wątpliwości co do uzasadnienia orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Ł. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., organ I instancji zwrócił się pismem z dnia [...] października 2013 r. o jego uzupełnienie. Poradnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia [...] listopada 2013 r. odniosła się do zastrzeżeń organu I instancji i wyjaśniła, ze wszystkie cytostatyki stosowane w pracy zawodowej przez stronę zostały pod względem rakotwórczości zaklasyfikowane do kat. 1B, tj. czynniki prawdopodobnie rakotwórcze a nie uznane za rakotwórcze dla ludzi. Dążąc do dokładniejszego wyjaśnienia sprawy, organ I instancji wezwał pismami z dnia [...] maja 2014 r. oraz [...] lipca 2014 r. P. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w B. do przeprowadzenia ponownego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u skarżącej, pod rygorem nałożenia kary zgodnie z art. 88 § 1 k.p.a. W dniu [...] kwietnia 2015 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. wpłynęło orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] z o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej - nowotworu układu krwiotwórczego, wymienionej w poz. 17.3 wykazu chorób zawodowych. PPIS w B. pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zwrócił ww. orzeczenie lekarskie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., gdyż uznał, że zostało ono wydane w oparciu o nieaktualny stan prawny, mogący mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. Instytut Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. wyjaśnił, że nie znalazł merytorycznych podstaw do weryfikacji wydanego wcześniej orzeczenia. W dniu [...] września 2015 r., w wyniku ponownego pisma PPIS w B., Instytut Medycyny Pracy w Ł. przesiał korektę orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej -nowotwór układu krwiotwórczego. W dalszej kolejności organ I instancji pismem z dnia [...] września 2015 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o uzupełnienie i wyjaśnienie na podstawie jakich dowodów naukowych wywiedziono twierdzenie, że potencjał rakotwórczy cytostatyków, na które narażona była zawodowo skarżąca, nie wynika z ich narażenia wziewnego, czy kontaktu ze skórą, które są drogami narażenia w warunkach zawodowych. Dodatkowo przesłał opracowanie z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. "Cyklofosfamid. Dokumentacja proponowanych dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego". Następnie pismem z dnia [...] lutego 2017 r. oraz pismem z dnia [...] września 2016 r. organ I instancji zwrócił się do Instytutu Pracy i Zdrowia Środowiskowego Poradni Chorób Zawodowych w S. o dodatkową konsultację. W dniu [...] sierpnia 2016 r. do PPIS wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wyjaśnił, że w całości podtrzymuje orzeczenie lekarskie
W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że z ww. orzeczeń lekarskich zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego wynika, że nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową, jeśli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze
u ludzi. Przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego na czynniki rakotwórcze uwzględnia się: substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w przepisach wydanych na podstawie art. 222 § 3 Kodeksu pracy oraz pierwotną lokalizacje nowotworu i okres latencji. Takim przepisem jest rozporządzenie Ministra Zdrowia
z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym
w środowisku pracy. Zdaniem lekarzy z danych dotyczących narażenia zawodowego wynika, że skarżąca nie była w środowisku pracy narażona na czynniki rakotwórcze - ewidentnie żadne z wymienionych w kartach oceny narażenia zawodowego leków cytostatycznych nie zostały wymienione w tym wykazie. Wszystkie cytostatyki stosowane w pracy zawodowej przez stronę zostały pod względem rakotwórczości zaklasyfikowane do kat. 1B, tj. czynniki prawdopodobnie rakotwórcze a nie uznane za rakotwórcze dla ludzi.
Z orzeczeń lekarskich wynika, że zgodnie z kartą oceny narażenia zawodowego skarżąca w trakcie zatrudnienia w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym mogła sporadycznie w latach 1993-1998 przygotowywać i podawać cytostatyki. Od 1998 r. nie miała kontaktu z cytostatykami. Wskazano, że z wywiadu wynika, ze od ok. 1992 r. u badanej stwierdzana była w morfologii leukopenia ok. 2300-3000. Od 2001 jest pod kontrolą Poradni Hematologicznej. W marcu 2003 r. rozpoznano białaczkę włochatokomórkową. Po zastosowanej terapii uzyskano remisję. Z powodu wznowy procesu chorobowego w 2010 r. przebyła kolejny cykl chemioterapii, po którym uzyskano całkowitą remisję hematologiczną choroby.
Poza tym wskazano, że analiza danych literaturowych jednak wykazała, iż powyższe cytostatyki mogą powodować raka, ale tylko u osób które są leczone tymi preparatami z powodu innych chorób rozrostowych, np. cyclophosphamid u osób leczących się tym cytostatykiem może indukować nowotwór pęcherza moczowego, a etopozyd nowotwory układu krwiotwórczego (głównie ostrą białaczkę szpikową). Ich potencjał rakotwórczy nie wynika jednak z narażenia wziewnego czy kontaktu ze skórą. Ponadto nie znaleziono istotnego związku pomiędzy występowaniem białaczki włochatokomórkowej, a narażeniem na promieniowanie jonizujące czy substancje cytotoksyczne. W orzeczeniu z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Poradni Chorób Zawodowych
w S. wskazano, że z doniesień literaturowych wynika, że cytostatyki mogą wywoływać nowotwór u pacjentów leczonych tym preparatem. Natomiast nie zaobserwowano żadnego ryzyka zachorowania przy narażeniu wziewnym czy kontaktu ze skórą. Należy też podkreślić, że w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] czerwca 2015 r. wyjaśniono, że orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2015 r. zostało wydane przed datą kiedy zaczęły obowiązywać przepisy, wskazujące, że podejrzenie nowotworów zawodowych należy rozpatrywać
w odniesieniu do substancji rakotwórczych zarówno w kategorii 1A jaki i B. Zmiany te zaczęły obowiązywać dopiero z dniem 1 czerwca 2015 r.
Fakt, że lekarze nie podali konkretnych tytułów literatury, która została wykorzystana przy sporządzaniu opinii, nie miało w ocenie Sądu, wpływu na wynik sprawy.
Słuszne jest zatem stanowisko organów, że lekarze wydający te orzeczenia dysponowali oceną narażenia zawodowego, dokumentacją lekarską i informacjami
o przebiegu pracy zawodowej. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w orzeczeniach lekarskich Medycyny Pracy w Ł. (z dnia: [...] czerwca 2013 r., [...] listopada 2013 r., [...] marca 2015 r., [...] września 2015 r.) wyraźnie wskazano, że opinia jest wydawana na podstawie dokumentacji, ponieważ rozpoznanie kliniczne choroby ustalone w specjalistycznej jednostce służby zdrowia i potwierdzone badaniem histologicznym nie budzi wątpliwości i nie wymaga dodatkowej diagnostyki. Stad też zarzut pełnomocnika, że organy całkowicie zaniechały zbadania skarżącej nie miał wpływu na wynik sprawy. Organ administracji nie ma bowiem prawa do samodzielnej oceny dokumentacji i są związane orzeczeniami lekarskimi. Tym bardziej, że orzeczenia wydane przez jednostkę orzeczniczą I i II stopnia w Ł., jak również dodatkowa konsultacja Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wbrew twierdzeniom strony skarżącej, są spójne, logiczne i wyjaśniają dlaczego stwierdzone u skarżącej schorzenie nie powstało w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy. Wobec powyższego, jak prawidłowo wskazały organy, brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią § 5 wskazanego rozporządzenia właściwymi do orzekania w zakresie chorób zawodowych są wyłącznie lekarze spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w stosownych przepisach prawa
i zatrudnieni w określonych jednostkach orzeczniczych. Lekarz ten wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich
i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., której wiarygodność organ ocenia na podstawie art. 80 k.p.a. Organy inspekcji sanitarnej nie posiadają uprawnień do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i są związane orzeczeniami lekarskimi, które posiadają walor opinii biegłego. Organy muszą zatem jedynie ocenić wydane orzeczenia jako dowód w postępowaniu, zgodnie z regułami określonymi w k.p.a. Jeżeli wydana opinia lekarska jest należycie uzasadniona, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, organ prowadzący postępowanie jest nią związany w tym znaczeniu, że nie może rozpoznać choroby zawodowej, gdy choroby zawodowej nie stwierdza lekarz właściwej jednostki orzeczniczej. Orzeczenie lekarskie jest jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu choroby zawodowej, jeżeli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Stanowisko takie wielokrotnie wyrażał w swoich Naczelny Sąd Administracyjny. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/0,6 opubl. CBOIS ).
Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że stwierdzony u niej nowotwór układu krwiotwórczego jest przyczyną wieloletniego narażenia na substancje szkodliwe w miejscu pracy i niewyjaśnienie w tym zakresie stanu faktycznego sprawy, nie może być uznana za uzasadnioną. Subiektywne przekonanie skarżącej o związku chorób z czynnikami występującymi w jej środowisku pracy nie są wystarczającą podstawą do zakwestionowania wydanych w sprawie orzeczeń, wydanych przez lekarzy z uprawnionych jednostek. Nie ma zatem podstaw, w świetle zebranego w sprawie materiału, do zakwestionowania ustaleń organu, że brak jest podstaw do uznania, że stwierdzone u skarżącej schorzenia są przyczynowo związane z wykonywaną pracą zawodową. Podkreślić należy, że zawarta w art. 235¹ Kodeksu pracy definicja choroby zawodowej wymaga aby w wyniku oceny warunków pracy można było stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W tym miejscu Sąd pragnie nadmienić, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji stwierdził, że wyniki oceny warunków
pracy muszą pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba spowodowana została narażeniem zawodowym (str. 6 decyzji organu II instancji). Stąd też zarzut pełnomocnika, że organ uznał, że do wydania decyzji wymagane jest bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia, a stwierdzoną dolegliwością jest niezasadny.
Z powołanego orzecznictwa sądów administracyjnego wynika, że związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, nie zaś jak wskazuje pełnomocnik jedynie bezspornie.
Reasumując, organy prawidłowo uznały, ze skarżąca ma chorobę zawodową białaczkę włochatokomórkową tyle, że nie ma ona podłoża zawodowego, a zatem nie można stwierdzić u niej choroby zawodowej.
Podkreślić należy, że organ administracji nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania. Organ ocenia orzeczenia jako dowód w postępowaniu i, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie ocena ta była wnikliwa i wyczerpująca. Co więcej postępowanie w przedmiocie ustalenia choroby zawodowej toczy się według procedury przewidzianej w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Ta procedura w pełni została w postępowaniu w sprawie niniejszej zachowana, a wydane decyzje zostały należycie uzasadnione z zachowaniem wymogów art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło