VIII SA/Wa 531/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-26
Skład orzekający: Renata Nawrot, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki od sumy depozytowej, stanowiącej odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 updof, analogicznie jak kwota główna odszkodowania?Ratio decidendi
Odsetki od sumy depozytowej, nawet jeśli stanowią one oprocentowanie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, nie są objęte zwolnieniem z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 updof. Przepis ten dotyczy wyłącznie odszkodowania jako świadczenia głównego, a nie odsetek, które stanowią odrębny przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 updof). Zwolnienie podatkowe jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania musi być interpretowane ściśle.Stan faktyczny
Skarżąca otrzymała zwrot depozytu sądowego wraz z odsetkami, który stanowił odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości. Wnioskodawczyni zapytała, czy odsetki te, podobnie jak kwota główna odszkodowania, powinny być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 updof. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że odsetki te podlegają opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KIS" lub "DKIS"), pismem z [...] kwietnia 2017 r. udzielił D. P. (dalej: "Skarżąca" lub "Wnioskodawczyni") interpretacji przepisów prawa podatkowego w jej indywidualnej sprawie w zakresie zwolnienia, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.; dalej: "updof") z opodatkowania odsetek wypłaconych od sumy odszkodowania złożonego do depozytu sądowego.
Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny (zdarzenie przyszłe).
Wnioskiem z [...] grudnia 2010 r. Zastępca Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Z. G. wystąpił o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności w udziale wynoszącym [...] części
w nieruchomościach należących do zmarłego [...] maja 2007 r. W. P.. Wypłata odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości nastąpiła przez złożenie do depozytu sądowego. Skarżąca, na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z [...] stycznia 2016r. (sygn. akt [...]) nabyła [...] części spadku po zmarłym mężu W. A. P.. Natomiast, zgodnie z treścią postanowienia tego sądu z [...] października 2016 r. (sygn. akt [...]) D. P. otrzymała zwrot depozytu sądowego w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami na podstawie § 17 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2012 r.
w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia gospodarki finansowej i działalności inwestycyjnej sądów powszechnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 1476; dalej: "rozporządzenie MS z 19 grudnia 2012 r.") tytułem jej udziału w złożonym depozycie zgodnie
z postanowieniem o stwierdzenie praw do nabycia spadku.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy jeśli odszkodowanie jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 updof, to również powinny zostać zwolnione z opodatkowania odsetki wypłacone na podstawie § 17 rozporządzenia MS
z 19 grudnia 2012 r. ?
Zdaniem Wnioskodawczyni odpowiedź na powyższe jest twierdząca, gdyż kwota główna odszkodowania podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 updof,
a odsetki powiększające wartość odszkodowania opodatkowane są tak jak przychód,
z którym są związane. Powołując się następnie na treść § 17 ww. rozporządzenia MS
z 19 grudnia 2012 r. stanowiącego źródło powstania wypłaconych odsetek wskazała, że przepis ten w punkcie 4 stanowi, że "Oprocentowanie sum depozytowych oraz sum na zlecenie stanowiących własność osób fizycznych, prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej – po potrąceniu kosztów związanych z prowadzeniem rachunku bankowego – powiększa ich wartość, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 5". Wywiodła zatem, że
w przepisie tym wskazano jednoznacznie, że wartość odsetek zostaje włączona do kwoty głównej poprzez jej powiększenie. Zwróciła uwagę, że w omawianym przypadku nie mamy do czynienia z otrzymaniem odsetek od banku, gdyż to nie podatnik złożył kwotę depozytu do banku, a Sąd. Podatnik natomiast otrzymuje zwolniony depozyt, który zgodnie z cytowanym wyżej przepisem w sposób nierozerwalny składa się z kwoty głównej odszkodowania i wartości dodanej (włączonej) na mocy przepisu ustawowego. Wychodząc z założenia, że zwolniony depozyt został powiększony o wartość odsetek bankowych uzyskanych przez Sąd to przypisanie odsetek do należności głównej odszkodowania jest oczywiste. W ocenie Skarżącej, stanowisko takie jest zgodne
z najnowszym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA
z 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 289/12). W odniesieniu do opodatkowania odszkodowań zdaniem Skarżącej skoro odszkodowania oraz inne świadczenia z tytułu ubezpieczeń osobowych lub majątkowych, niezależnie od tego czy zostały przyznane na podstawie uznania ubezpieczyciela, ugody pozasądowej lub sądowej, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 updof, to również powinny zostać zwolnione z opodatkowania odsetki włączone do kwoty głównej. Choć rzeczywiście w przepisach nie ma mowy o tym, jak należy traktować odsetki za zwłokę, wypłacane przy odszkodowaniu, to jednak nie ma w nich także nic, co by sugerowało, że należy je traktować jako coś zupełnie odrębnego od świadczenia pierwotnego. Zdaniem Wnioskodawczyni, skoro jedno łączy się ściśle z drugim, nie można odsetek powiększających wartość zwolnionego depozytu traktować jako czegoś osobnego, tylko należy je uznać za część świadczenia podstawowego i tak też opodatkować, czyli w przypadku odszkodowania wypłacanego z depozytu trzeba zwolnić je z podatku. Skarżąca dodała, że w ustawodawstwie podatkowym występuje wielokrotnie zasada, że kwota główna jest łączona z odsetkami, i tak np. umorzenie kwoty głównej zobowiązania skutkuje automatycznym umorzeniem odsetek (art. 67a
§ 2 Op). Tak samo przedawnienie kwoty głównej skutkuje wobec odsetek. Wskazuje to na to, że w sytuacji gdy kwota odsetek jest bezpośrednio związana z kwotą główną, ustawodawca wiąże skutki podatkowe w sposób nierozerwalny. Tym samym mając na uwadze brzmienie postanowienia w sprawie zwolnienia depozytu oraz przepisy §17 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2012 r. należy uznać, że w przypadku będącym przedmiotem niniejszego wniosku o interpretację, także mamy do czynienia z takim nierozerwalnym połączeniem, a tym samym rozstrzygnięcia podatkowe w zakresie zwolnienia podatkowego odnoszą się do całości kwoty otrzymanej w wyniku zwolnienia depozytu. W związku z powyższym Wnioskodawczyni uważa, że odsetki od odszkodowania, które otrzymała są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Dyrektor KIS stanowisko Skarżącej uznał jednak za nieprawidłowe, gdyż w jego ocenie nie można utożsamiać odsetek od sum depozytowych ze świadczeniem odszkodowawczym, czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). W ocenie organu, odsetki mają bowiem charakter uboczny względem świadczenia głównego. Zwrócił przy tym uwagę, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych
w katalogu zwolnień przedmiotowych wymieniono wprost odsetki wolne od podatku, np. w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95, pkt 119 i pkt 130, co oznacza, że ustawodawca wyraźnie odróżnia je od odszkodowania, zadośćuczynienia, czy innych świadczeń. A zatem skoro ustawodawca wyraźnie określa, że w tych przypadkach także odsetki od określonych przychodów wolne są od podatku dochodowego, natomiast w stosunku do innych kategorii przychodów zwolnionych od podatku o odsetkach związanych z tymi należnościami nie wspomina, należy uznać że jest to zabieg celowy. Nie można przyjąć, że odsetki są odszkodowaniem sensu stricte i jako takie objęte są zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych. Okoliczność, że odsetki stanowią najczęściej swoistą rekompensatę wynikającą z czasookresu, jaki upłynął pomiędzy zaistnieniem zdarzeń skutkujących wypłatą zadośćuczynienia a skonkretyzowaniem obowiązku naprawienia szkody (krzywdy) w wyroku sądu, nie jest wystarczająca do objęcia zwolnieniem z opodatkowania przedmiotowych odsetek, na podstawie tychże przepisów.
Reasumując, zdaniem organu interpretacyjnego z uwagi na to, że w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych brak jest regulacji, które zwalniałyby od podatku odsetki od sum depozytowych, przyjąć należy, że odsetki takie stanowią przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 updof, zgodnie z regułą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy. Zdaniem Dyrektora KIS, takie stanowisko jest zgodne z poglądami prawnymi prezentowanymi
w orzecznictwie sądowym i wyrażonymi na tle m.in. art. 481 § 1 k.c. (por. wyrok NSA
z 24 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1629/06; wyrok Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 1997r., sygn. akt II CKN 118/97; wyrok WSA w Gliwicach z 11 lipca 2013 r., sygn. akt
I SA/Gl 145/13; wyroki WSA w Warszawie: z 25 marca 2015r., sygn. akt III SA/Wa 2626/14 i 9 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2675/14), a przede wszystkim charakter odsetek został ostatecznie przesądzony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA
z 6 czerwca 2016r., sygn. akt II FPS 2/16, której istota sprowadza się do twierdzenia, że czym innym jest świadczenie główne, a czym innym odsetki za opóźnienie w jego zapłacie, w związku z tym należy je rozliczać oddzielnie i zaliczyć do przychodów
z innych źródeł, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 updof.
Zdaniem organu z przytoczonych powyżej uregulowań jasno wynika, że wyłączenie z opodatkowania należności głównej nie oznacza, że wolne od podatku są także odsetki od niej naliczone, w szczególności zwolnienie takie nie wynika z treści art. 21 ust. 1 pkt 29 updof. W konsekwencji, zasądzone odsetki nie mieszczą się
w zakresie przedmiotowym powołanego przepisu, gdyż nie zostały wypłacone stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz nie mieszczą się w pojęciu odszkodowania (stanowią świadczenie uboczne do odszkodowania), a tym samym nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Odsetki te jak wynika z opisu zdarzenia faktycznego narosły od kwoty odszkodowania złożonego do depozytu sądowego. Zatem dochód z tytułu przedmiotowych odsetek od odszkodowania (sumy depozytowej), wypłaconych na podstawie orzeczenia sądowego należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ww. ustawy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawczynię wyroków sądów organ wskazał, że dotyczą one konkretnej, indywidualnej sprawy podatnika osądzonej
w określonym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) i w tej sprawie rozstrzygnięcia
w nich zawarte są wiążące. Organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Po bezskutecznym wezwaniu Dyrektora KIS do usunięcia naruszenia prawa, Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") skargę na ww. interpretację. Wystąpiła o jej uchylenie stawiając przy tym zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 10 ust. 1 pkt 9 updof poprzez błędną wykładnię przepisu uznając, iż
w przypadku kwoty podwyższającej odszkodowanie o wartość odsetek naliczoną
w wysokości wynikającej z uzyskanych przez Sąd depozytowy odsetek z [...], mamy do czynienia z samodzielnym przychodem, o którym mowa w niniejszym przepisie;
- art. 21 ust. 1 pkt 29 updof poprzez błędną wykładnię przepisu uznającą, że zastosowanie ulgi także do odsetek od kwoty odszkodowania stanowiłoby niedozwoloną wykładnię rozszerzającą w sytuacji, gdy ze względu na bezpośredni związek odsetek i należności głównej należy uznać, że zastosowanie ulgi także do odsetek nie stanowi wykładni rozszerzającej;
- art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2017 r. poz. 201, ze zm.) poprzez nie powołanie w uzasadnieniu, czy okoliczności badane podczas oceny materiału dowodowego zostały uznane za istotne dla sprawy lub/i czy Organ pominął je i z jakiego powodu przy wydawaniu oceny, co do stanu faktycznego, w zakresie bezpośredniego związku pomiędzy wypłaconą kwotą odsetek oraz kwotą główną odszkodowania zwolnionego z depozytu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wystąpił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i związaną z nim argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy oceny trafności wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 29 updof, dokonanej przez Dyrektora KIS na tle stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Jego istota sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wypłacone od sumy depozytowej, którą stanowiło korzystające ze zwolnienia podatkowego odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości przyznane na podstawie ustawy
o gospodarce nieruchomościami, odsetki korzystają, tak jak świadczenie główne ze zwolnienia przewidzianego w treści powołanego wyżej przepisu.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 updof wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów
o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku
z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 updof opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a
i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Z kolei przepis art. 10 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy przewiduje odrębne źródło przychodów – inne źródła.
W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art, 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f są, otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 updof, za przychody z innych źródeł, o których mowa
w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego,
w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12 - 14 i 17.
Rozporządzenie MS z 19 grudnia 2012 r. w § 17 ust. 1 stanowi, że sumy depozytowe są to przechowywane przez sądy obce środki pieniężne, w szczególności kaucje, wadia oraz sumy stanowiące przedmiot sporu, otrzymane w związku
z postępowaniem sądowym. Sumy depozytowe składane w związku z postępowaniem karnym, w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, cywilnym oraz w sprawach o wykroczenia w wypadku konieczności zachowania konkretnych egzemplarzy środków pieniężnych sądy przekazują do przechowywania bankom
w postaci depozytu zamkniętego (ust. 2). Sumy depozytowe zarówno w pieniądzu krajowym, jak i w walutach obcych, składane w związku z postępowaniem karnym,
w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, cywilnym oraz
w sprawach o wykroczenia, z zastrzeżeniem ust. 2, są przechowywane na rachunkach depozytowych Ministra Finansów, z obowiązkiem wyodrębnienia przez dany sąd sum składanych przez jednostki sektora finansów publicznych, według podziału określonego przez ministra właściwego do spraw budżetu państwa w komunikacie, który będzie publikowany na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (ust. 3). Oprocentowanie sum depozytowych oraz sum na zlecenie stanowiących własność osób fizycznych, prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej - po potrąceniu kosztów związanych z prowadzeniem rachunku bankowego - powiększa ich wartość, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 5 (ust. 4).
Przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji stan faktyczny wskazuje, że wypłacona Skarżącej suma depozytowa, a w zasadzie jej część odpowiadająca nabytemu udziałowi w wywłaszczonych nieruchomościach stanowi przychód uzyskany z tytułu odszkodowania wypłaconego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Kwota odszkodowania wobec pozostawania w depozycie sądowym została wypłacona wraz z odsetkami, o których mowa w § 17 ust. 4 Rozporządzenia MS z 19 grudnia 2012 r. W ocenie Skarżącej skoro przedmiotowe odszkodowanie korzysta ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 29 updof, to odsetki wypłacone wraz z tą kwotą także korzystają z tego zwolnienia, albowiem powiększają należność główną i są ściśle z nią związane.
W ocenie Sądu powyższy wniosek Skarżącej nie może być uznany za prawidłowy. Wypłacone Skarżącej odsetki (oprocentowanie) naliczone od sumy depozytowej, których źródło stanowi § 17 ust. 4 rozporządzenia MS z 19 grudnia 2012r. nie powiększają kwoty odszkodowania, ale stanowią odrębną kwotę, powiększając wartość sumy złożonej do depozytu. Ich podstawą jest odrębny stan faktyczny
i podstawa materialnoprawna. Zgodnie z art. 6932 § 1 Ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 j.t. ze zm, dalej: "Kpc") złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego może być dokonane dopiero po uzyskaniu zezwolenia sądu. We wniosku o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego należy: 1) określić zobowiązanie, przy wykonaniu którego składa się przedmiot; 2) przytoczyć okoliczności uzasadniające złożenie; 3) dokładnie oznaczyć przedmiot, który ma być złożony; 4) wskazać osobę, której przedmiot ma być wydany, oraz warunki, pod którymi wydanie ma nastąpić (art. 693 Kpc). Z powyższych przepisów wynika, iż złożenie przedmiotu świadczenia może nastąpić wyłącznie po zezwoleniu sądu, a przedmiot depozytu musi być dokładnie oznaczony. Wobec tego, iż nie jest możliwe już w dacie składania wniosku o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego odniesienie się do odsetek, regulacja z § 17 ust. 4 Rozporządzenia MS z 19 grudnia 2012 r. daje postawę prawną do pozostawania odsetek od należności głównej (sumy depozytowej) w depozycie sądowym. W realiach niniejszej sprawy, sporne odsetki pochodzą zatem z innego źródła, gdyż powstały i zostały wypłacone
w związku z treścią § 17 ust. 4 rozporządzenia MS z 19 grudnia 2012 r., tj. są to odsetki od sum depozytowych, które w opisanym stanie faktycznym stanowi przekazane do depozytu sądowego odszkodowanie przyznane w związku z wywłaszczeniem nieruchomości. Ich źródłem w niniejszej sprawie nie jest przyznane odszkodowanie (należność główna), lecz kwota stanowiąca sumę depozytową. Wskazania jednocześnie wymaga, że choć istotnie § 17 ust. 4 tego rozporządzenia wskazuje, że oprocentowanie sum depozytowych (...) powiększa ich wartość, to jednak w ocenie Sądu nieuprawniony jest wniosek, że oznacza to, iż odsetki te powiększają wartość odszkodowania. Powiększenie dotyczy bowiem wartości sum depozytowych, nie zaś jak wskazuje Skarżąca odszkodowania. Prawidłowe zatem jest stanowisko organu interpretacyjnego, że oprocentowanie sum depozytowych nie mieści się w zakresie zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 updof, gdyż nie stanowi przychodu uzyskanego z tytułu odszkodowania wypłaconego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami (w tym przypadku z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie). Nieuprawniony jest zatem wniosek Skarżącej jakoby przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 29 updof nakazywały traktować łącznie pod względem skutków podatkowych należność główną oraz wszelkie świadczenia poboczne (akcesoryjne), w tym otrzymane odsetki. Treść tego przepisu stanowi bowiem wprost, że zwolnieniu podlegają przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłaconego stosowanie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Ustawodawca nie wymienił tutaj odsetek od odszkodowania. Tym bardziej, że jak słusznie zauważył organ interpretacyjny przepis art. 21 ust. 1 updof
w swoim katalogu zwolnień przewiduje wprost same odsetki jako należności wolne od podatku dochodowego (art. 21 ust. 1 pkt 95, pkt 119, pkt 130, pkt 130a oraz pkt 130b updof), a zatem gdyby wolą racjonalnego ustawodawcy było zwolnienie odsetek stanowiących przedmiot sporu w sprawie, to wymieniłby je wprost w treści art. 21 ust.
1 pkt 29 powołanej ustawy. Wywiedzenie odmiennego wniosku, zdaniem Sądu stanowi wykładnię rozszerzającą omawianego przepisu, a zatem niedozwoloną, gdyż jak
w przypadku wszystkich zwolnień podatkowych jako wyjątku od powszechności opodatkowania musi być dokonywana ściśle.
Zdaniem Sądu aktualność na tle rozpoznawanej sprawy zachowują nadto poglądy prawne zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16 traktujące o prawnopodatkowym bycie odsetek czy też podobnych należnościach akcesoryjnych. Choć uchwała ta została podjęta na tle konkretnej sprawy, w której spór dotyczył kwestii opodatkowania odsetek za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje, to jednak w ocenie tutejszego Sądu nie ulega wątpliwości, że aktualny jest pogląd w zakresie wszystkich przypadków wypłaty odsetek, w sytuacji gdy w updof brak jest uregulowań co do skutków podatkowych w tym zakresie. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażone w uzasadnieniu ww. uchwały, że odsetki za opóźnienie w zapłacie powstają z mocy ustawy, a nie czynności prawnej, a czynność prawna, zobowiązująca do spełnienia świadczenia w określonym terminie jest zdarzeniem jedynie pośrednio mającym wpływ na ich powstanie, a po powstaniu odsetki stają się długiem samodzielnym, niezależnym od długu głównego. Gdyby zatem wszystkie odsetki miały dzielić los należności głównej, to w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych by nie przyjęto szczegółowych regulacji dotyczących m.in. odsetek z tytułu spóźnionej wypłaty wynagrodzeń (art. 21 ust. 1 pkt 95 updof). Powyższe argumenty przesądziły również o przyjęciu przez NSA, że odsetki powinny być zaliczone do przychodów
z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 updof). Wskazano, że wprawdzie odsetek nie wymieniono w katalogu przykładowych przychodów (art. 20 ust.1 cyt. ustawy), ale jest to katalog otwarty, a wskazane w nim rodzaje przychodów są tylko niektórymi, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę przy wyliczeniu wyrażenia "w szczególności".
Reasumując, zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko przyjęte przez organ
w zaskarżonej interpretacji, że przepisy updof, w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 29, którego źródła zwolnienia podatkowego upatruje Skarżąca nie przewidują zwolnienia
z opodatkowania wypłaconych z depozytu sądowego wraz z odszkodowaniem odsetek, ściślej kwoty z tytułu oprocentowania sumy depozytowej, o której mowa w § 17 rozporządzenia MS z 19 grudnia 2012 r. W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko organu, że zakres przedmiotowy zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 updof nie obejmuje przychodu z tytułu oprocentowania sumy depozytowej. W sposób uprawniony przyjął nadto, że m.in. w świetle powołanej wyżej uchwały NSA, sygn. akt
II FPS 2/16, środki pieniężne wypłacone skarżącej z powyższego tytułu, należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9
w zw. z art. 20 ust.1 updof.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela także poglądy prawne zawarte
w nieprawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 28 września 2017 r., sygn. akt I SA/Go 298/17, który orzekał
w podobnym stanie faktycznym.
Zarzuty skargi Sąd uznał tym samym za chybione, o czym mowa powyżej (art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 21 ust. 1 pkt 29 updof). Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nie znajduje bowiem zastosowania do interpretacji indywidualnych, jako nie wymieniony w treści art. 14h Op.
Zauważyć jednocześnie wypada, iż zaskarżony akt spełnia wymogi wskazane
w treści art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Zawiera bowiem ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, w tym wskazuje prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym.
Z tych też względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 t.j. ze zm.) oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło