II SAB/Kr 199/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie NSA Anna Szkodzińska (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi T. M. na bezczynność Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Architektów [...] Okręgowej Izby Architektów RP w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skargę oddala. Uzasadnienie: Wnioskiem z dnia 11 maja 2017 r. (data wpływu do organu 12 maja 2017 r.) T. M. zwrócił się do Okręgowej Izby Architektów o udzielenie informacji w zakresie prowadzonych postępowań w sprawie odpowiedzialności zawodowej w stosunku do arch. J. K. oraz B. S.. Jednocześnie zwrócił się z prośbą o przekazanie pełnej dokumentacji urzędowej dotyczącej ww. kwestii i przesłanie jej na wskazany adres e-mail. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Architektów [...] Okręgowej Izby Architektów podał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) i nie podlegają udostępnieniu w trybie przewidzianym ww. ustawą. Wskazano, że o ile [...] Okręgowa Izba Architektów RP jako organ samorządu zawodowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika bezpośrednio z art. 4 ust. 1 pkt 2 UDIP, o tyle żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, o której mowa w art. 6 przedmiotowej ustawy. Informacje te dotyczą sprawy indywidualnej, tj. prowadzonych postępowań w sprawie odpowiedzialności zawodowej wobec architekta J. K. oraz architekta B. S. wraz z dodatkowym wnioskiem o przekazanie pełnej dokumentacji dotyczącej powyższych postępowań. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może stanowić środka wykorzystywanego do występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Chodzi tu tylko i wyłącznie o dostęp do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. Charakteru informacji publicznej nie mają bowiem wnioski w sprawach indywidualnych, wnioski będące postulatem wszczęcia postępowania w innej sprawie, wnioski dotyczące przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych, wnioski stanowiące ingerencję w działalność sądów, a także wnioski dotyczące dokumentów prywatnych (por. II SA/Gd 183/13). Do akt przedmiotowych spraw dostęp mają jedynie sami zainteresowani, a więc architekci, których dotyczą postępowania. Potwierdza to również jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych, zgodnie z którą odpowiedzialność zawodowa rodzi stosunek prawny między osobą mającą uprawnienia a organem kontroli sposobu wykonywania zawodu i tylko na tej linii można mówić o interesie i obowiązku prawnym (por. VII SA/Wa 1253/07). Dodał organ, że wniosek z dnia 11 maja 2017 r. można traktować jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie dokumentacji urzędowej w zakresie prowadzonych postępowań w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. Akta prowadzone przez właściwy organ samorządu zawodowego architektów w kierunku ewentualnej odpowiedzialności zawodowej architekta mogą bowiem zawierać nośniki, na których została utrwalona informacja publiczna np. dokumenty urzędowe zdefiniowane w art. 6 ust. 2 UDIP. Jednakże przedmiotowy wniosek nie dotyczy informacji publicznej. Nadto "prawo do informacji dotyczy informacji w sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich"(por. I OPS 7/13). Pismem z dnia 4 lipca 2017 r. (omyłkowo datowanym na dzień 4 czerwca 2017 r., data wpływu do organu 6 lipca 2017 r.) T. M., działając przez profesjonalnego pełnomocnika sprecyzował wniosek z dnia 11 maja 2017 r. w ten sposób, że wniósł o: 1. udostępnienie informacji publicznej o treści wszystkich orzeczeń kończących postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej (niezależnie od ich podstawy prawnej), jakie zapadły w odniesieniu do architektów: J. K. oraz B. S., w okresie 2012 - do dnia 30 czerwca 2017 r. - poprzez przesłanie kserokopii tych orzeczeń, wraz z uzasadnieniami na podany już wcześniej adres email lub na wskazany adres kancelarii jego pełnomocnika albo poinformowanie, że takie orzeczenie nie zostało dotąd wydane; 2. w przypadku gdy wobec wyżej wskazanych architektów, toczy się jakiekolwiek postępowanie w sprawie ich odpowiedzialności zawodowej, czy to przed Rzecznikiem Odpowiedzialności Dyscyplinarnej, czy też przed jakimikolwiek innym organem, o jakim to postępowaniu ma wiedzę Rzecznik - poinformowanie o: - sygnaturze (znaku) takiego postępowania/postępowań; - przyjętej kwalifikacji prawnej w takim postępowaniu/postępowaniach; c) -etapie na jakim znajduje się aktualnie dana sprawa/sprawy Odnosząc się do treści pisma z dnia 21 czerwca 2017 r. podał, że wbrew twierdzeniom organu, żądane informacje mają charakter informacji publicznych, bo odnoszą się do wykonywania władzy publicznej przez samorząd zawodowy architektów (sprawowania władzy dyscyplinarnej, czy też quasi-dyscyplinarnej określonej przez przepisy Prawa Budowlanego o odpowiedzialności zawodowej). Wskazani architekci są natomiast osobami sprawującymi funkcje publiczne, a nie osobami prywatnymi. Wedle wnioskującego powołane przez organ orzecznictwo sądów administracyjnych, nie potwierdza stanowiska wyrażonego w piśmie Rzecznika z 21 czerwca 2017 r., w związku z czym organ winien udostępnić żądane informacje sprecyzowane niniejszym pismem. Podał, że nieudostępnienie żądanych informacji, zmusi go do skorzystania z przysługujących środków prawnych, co narazi samorząd zawodowy architektów na niepotrzebne, dodatkowe koszty. Pismem z dnia 25 sierpnia 2017 r. (data wpływu do organu 31 sierpnia 2017 r.) T. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Architektów RP w udostępnieniu informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 11 maja 2017 r., sprecyzowanym pismem z dnia 4 lipca 2017 r., co do której organ błędnie uznał, że nie stanowi informacji publicznej, a następnie nie odniósł się do treści pisma z dnia 4 lipca 2017 r. Skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, że nie ulega wątpliwości, iż organy samorządu zawodowego, sprawując władzę publiczną m.in. poprzez wykonywanie władzy dyscyplinarnej i quasi-dyscyplinarnej (odpowiedzialność zawodowa architektów przewidziana przez przepisy Prawa budowlanego) muszą udostępniać treść zapadłych w tych sprawach orzeczeń. Orzeczenia te odnoszą się nie tylko bowiem do prywatnych spraw, ale właśnie do spraw jak najbardziej publicznych tj. prawidłowości wykonywania, ściśle reglamentowanego i dysponującego uprawnieniami przyznanymi przez Państwo - zawodu architekta. Dodał, że architekci, w szczególności m.in. sporządzając projekt budowlany, z mocy odpowiednich przepisów, pełnią funkcję w istocie publiczną, tworząc, współtworząc lub opiniując dokumenty urzędowe, o określonym znaczeniu prawnym. Treść orzeczeń zapadłych w sprawach ich odpowiedzialności, a także pozostałe informacje, o jakie skarżący wnosił ostatecznie sprecyzowanym wnioskiem z dnia 4 lipca 2017 r.- są zatem "informacją publiczną", a więc mogą i powinny zostać skarżącemu udostępnione. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Architektów [...] Okręgowej Izby Architektów RP do udostępnienia skarżącemu informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 4 lipca 2017 r. (błędnie datowanym na 4 czerwca 2017 r.) albo wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, w terminie dni; 2. stwierdzenie, że Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Architektów [...] Okręgowej Izby Architektów RP dopuścił się bezczynności; 3. stwierdzenie, że bezczynność ww. organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądzenie od Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Architektów [...] Okręgowej Izby Architektów RP - Małopolskiej Izby Architektów na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Architektów RP wniósł o oddalenie skargi. Podał, że ustosunkował się merytorycznie do wniosku skarżącego z dnia 11 maja 2017 roku i w formie pisemnej poinformował, iż żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej, wobec czego nie podlegają one udostępnieniu w trybie UDIP. Zgodnie natomiast z dominującym poglądem wyrażonym w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, w sytuacji, gdy sprawa nie dotyczy informacji publicznej, wydanie decyzji administracyjnej odmownej jest zbędne i nieuzasadnione, a podmiot, do którego kierowany jest wniosek ma obowiązek jedynie poinformować wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej(por. II SA 2867/02, I OSK 50/06). Wedle organu, w niniejszej sprawie nie zaszła bezczynność, gdyż pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. poinformowano skarżącego o odmowie udostępnienia żądanych informacji, wskazując jednocześnie na przyczyny takiej odmowy. Nie ma również znaczenia fakt, że skarżący dokonał sprecyzowania swojego wniosku pismem z dnia 4 lipca 2017 roku (uściślając jedynie swoje żądanie, które de facto nie zostało zmienione), gdyż już wcześniej organ wyraził pisemnie swoje stanowisko w tym zakresie i nie uległo ono zmianie. Wobec powyższego organ nie był zobowiązany do ponownego poinformowania skarżącego o odmowie udostępnienia informacji. Nie zmieniły się bowiem przyczyny które legły u podstaw zajęcia stanowiska, o którym mowa w piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r. Dodał, że bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej wiąże się z brakiem jakiegokolwiek działania organu. Jeżeli natomiast organ udzielił odpowiedzi, która może nawet nie satysfakcjonuje wnioskodawcy, to nie pozostaje w bezczynności, a więc skarga na bezczynność w takiej sprawie zostanie oddalona. W pozostałym zakresie organ podtrzymał stanowisko zajęte w piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo dostępu do informacji zagwarantowane w art. 61 Konstytucji RP znajduje konkretyzację w treści art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacją publiczną jest "każda informacja o sprawach publicznych". Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Sprawa publiczna to sprawa ogółu, a pojęcie to koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego. Przekazywanie informacji o takich sprawach to realizowanie prawa do "przejrzystego" państwa i jego funkcjonariuszy ( w zakresie jasności jego struktur, gospodarowania środkami publicznymi, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności administracji i innych organów itp.). Pytanie skierowane przez T. M. do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej nie dotyczyło sprawy publicznej. Nie ma sporu co do tego, że wskazany we wniosku podmiot jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej i że takie informacje posiada. Jedną z form wykonywania władzy publicznej przez podmioty pozostające poza strukturą administracji publicznej jest sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organy samorządu zawodowego. Działalność dyscyplinarna samorządów zawodowych nie odnosi się do spraw organizacyjnych ani porządkowych, lecz do spraw publicznych, gdyż służy realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu. Rzecz jednak w tym, że wniosek skarżącego w istocie nie dotyczył tej działalności, lecz dwóch wymienionych z imienia i nazwiska osób. Pytanie o to, czy i jakie postępowania dyscyplinarne prowadzone są (były) wobec konkretnych osób fizycznych nie jest pytaniem w sprawie publicznej, lecz pytaniem w sprawie prywatnej. Takiego charakteru tego pytania nie zmienia to, że odpowiedź na nie znajdowała się posiadaniu podmiotu, który – jak wyżej wskazano – obiektywnie jest w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji. Nie każda informacja będąca w posiadaniu podmiotu zobowiązanego w rozumieniu ustawy jest informacją publiczną. Nie jest informacją o sprawie publicznej to, ile postępowań np. sądowych zostało wszczętych z powództwa określonej osoby prawnej lub fizycznej (niebędącej "emanacją" władzy publicznej i niedysponującej środkami publicznymi), choć taką informacją oczywiście sąd będzie dysponował. Wyraźnie przy tym zaznaczyć trzeba, że nie chodzi tu o kwestię ochrony dóbr gwarantowaną przepisem art. 5 ust. 2 ustawy, która to ochrona jest atrybutem tylko publicznej informacji: wniosek skarżącego nie mógł być pozytywnie załatwiony nie ze względu na konieczność ochrony prywatności lub tajemnicy przedsiębiorcy, ale dlatego, że nie był wnioskiem o informację publiczną. Publicznego charakteru żądanej informacji nie nadaje to, że osoby, których ona dotyczy są architektami. Prawdą jest, że architekci wykonują odpowiedzialny, reglamentowany reglamentowanego zawód i dysponują uprawnieniami przyznanymi przez Państwo. To jednak nie czyni ich jeszcze funkcjonariuszami tego państwa lub też osobami związanymi z władzą publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2d w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy. Stosownie do w/w przepisów udostępnieniu podlega informacja o osobach sprawujących funkcje w organach władzy publicznej, organach samorządów gospodarczych i zawodowych, podmiotach reprezentujących Skarb Państwa, podmiotach reprezentujących państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmiotach reprezentujących inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmiotach reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Do tej grupy osób wykonujących zawód architekta zaliczyć się nie da. Także i z tego, "podmiotowego" punktu widzenia żądanej informacji nie można nadać przymiotu publicznej. W tej sytuacji nie mają istotnego znaczenia regulacje dotyczące postępowań dyscyplinarnych architektów. Warto jedynie odnotować, że postępowanie to reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. - o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U.2014/1946) oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz.U.2002/194/1635). Zewnętrzną jawność postępowań dyscyplinarnych i wydawanych w ich toku orzeczeń dyscyplinarnych wyłączają przepisy § 4 ust. 1, § 6 ust. 2, § 30 ust. 1 oraz § 33 ust 3 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. Skoro wniosek nie dotyczył informacji publicznej, to stwierdzić należy, że organ nie mógł dopuścić się bezczynności. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi skargę oddalono.