I SA/Wa 1293/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.), Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi .. O., A. Z., J. Z., J. O., Z. Z. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.11.2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 504/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz I. O., J. O., Z. Z., A. Z., J. Z. kwoty po 500 (pięćset) złotych dla każdego z nich tytułem sumy pieniężnej; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz I. O., J. O., Z. Z., A. Z., J. Z. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. O., J. O., Z. Z., A. Z. i J. Z., reprezentowani przez adw. R. P., wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 504/15. Wskazanym powyżej orzeczeniem w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 12 lutego 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W złożonej skardze skarżący wnieśli o: a) wymierzenie Prezydentowi W., b) stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, c) przyznanie od Prezydenta W. na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, d) zasądzenie od Prezydenta W. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca uzasadniła, że sprawa nie została załatwiona do dnia dzisiejszego pomimo wydania wyroku stwierdzającego bezprawne blokowanie pokrzywdzonym realizacji słusznych praw związanych z nieruchomością, a Prezydent W. nie wykonał ww. wyroku pomimo uprzednich wezwań ze strony skarżących. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że z uwagi na konieczność dokonania analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji, czy w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwości zakończenia sprawy w terminie określonym w wyroku z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 504/15. Podkreślił, że akta własnościowe przedmiotowej sprawy zostały przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w związku ze skargą na niewykonanie wyroku z dnia 25 października 2015 r. sygn. I SAB/Wa 1199/16. Akta zostały zwrócone do Wydziału Spraw Dekretowych w dniu 19 kwietnia 2017 r. Jednocześnie prowadzone jest postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej co do pozostałej części gruntu nieruchomości [...], zaś akta administracyjne zostały zwrócone w dniu 12 kwietnia 2017 r. Obecnie akta własnościowe sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Warszawie w związku z skargą na niewykonanie wyroku przez prezydenta W. z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 498/15. Brak akt utrudnia możliwość analizy sprawy oraz przyczynia się do opóźnień w prowadzonym postępowaniu o odszkodowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 p.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem 18 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 504/15 uwzględnił skargę, zobowiązując Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 18 listopada 2015 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 10 lutego 2016 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 504/15 (k. 46). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu 10 czerwca 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, wezwania do wykonania powołanego wyroku, jak też wymierzenia organowi grzywny przez Sąd w wysokości [...] zł za niewykonanie przedmiotowego orzeczenia, w orzeczeniu z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1530/16 – organ nie wydał rozstrzygnięcia. Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych sprawy, po otrzymaniu prawomocnego wyroku z dnia 6 grudnia 2016 r. r., sygn. akt I SA/Wa 1530/16 i zwrocie akt administracyjnych sprawy, Prezydent nie uczynił w sprawie nic, co zbliżyłoby ten organ do rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r., przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r. wyniosło 3.536,87 zł. W przedstawionych okolicznościach sprawy - z uwagi na przekroczenie terminu, wyznaczonego przez Sąd na załatwienie sprawy, uprzednie wymierzenie grzywny organowi za niewykonanie przedmiotowego wyroku oraz możliwość jej kilkukrotnego wymierzana - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości [...] złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta W. za niewykonanie wyroku z dnia [...] listopada 2015 r. Wskazać także należy, że rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do art. 154 § 2 p.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia budzi sytuacja, w której organ, po zwrocie akt sprawy, wraz z wyrokiem, wydanym w przedmiocie bezczynności, a następnie wymierzeniu mu grzywny za niewykonanie tego wyroku, nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Sądowi znany jest z urzędu zarówno fakt, że w sprawy gruntów [...] należą, ze względu na swój historyczny charakter, do spraw trudnych i skomplikowanych, jak też okoliczność wpływu dużej ich ilości do organu. Powyższe nie może jednak w niniejszym przypadku wpłynąć na dokonaną ocenę, gdyż działania organu, po otrzymaniu prawomocnego wyroku, trudno uznać za nakierowane na rozpoznanie sprawy. Jego reakcji nie wywołał też, jak wspomniano uprzednio, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym została organowi wymierzona grzywna za niewykonanie przedmiotowego orzeczenia w przedmiocie bezczynności. Jednocześnie w ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez organ nie mogą stanowić usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Organ prowadząc postępowanie w analizowanej sprawie powinien był dopilnować sporządzenia zastępczych akt własnościowych nieruchomości, których istnienie pozwoliłoby na kontynuację postępowania niezależnie od zaistniałych przeszkód procesowych. Sąd uwzględnił wniosek skarżących, uznając, że żądanie przyznania od organu na ich rzecz sumy pieniężnej jest uzasadnione. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że zasadne jest przyznanie skarżącym sumy pieniężnej w kwocie po [...] zł dla każdego z nich. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty mogą uzasadniać jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżącej wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ mimo nałożenia na niego grzywny za niewykonanie wyroku nadal nie czyni odpowiednio skoncentrowanych działań w sprawie, zmierzających do jej zakończenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd przyznał skarżącym sumę pieniężną w oparciu o art. 154 § 7 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji). W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.