II SA/Kr 961/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia N SA Andrzej l rla Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2017 r. sprawy że skargi A. M. oraz R. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 22 mają 2017 r.; znak: [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę. I. Prezydenta Miasta T. postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2017 r. (znak: [...]) wydanym na podstawie art. 113 par. 1 k.p.a. orzekł o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w ostatecznej własnej decyzji z dnia 28 lutego 2017 r. (znak: [...]) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej obejmującej budowę układu komunikacyjnego wraz z zatoką autobusową na skrzyżowaniu A. i ul. S. w T.. Podlegająca sprostowaniu omyłka polegała na: 1. błędnym wpisaniu w tabeli na stronie 4 danych dotyczących podziału powierzchni działek nr [...] i [...], które powstają w wyniku podziału działki nr [...]. Działka nr [...] o pow. 0,0033 ha z mocy prawa staje się własnością Gminy Miasta T., a działka nr [...] o pow. 0,0606 ha pozostaje u dotychczasowego właściciela; 2. omyłkowym wpisaniu na stronie 4, w wierszu 6-14 wszystkich działek powstałych w wyniku podziału, zamiast tylko tych, które z mocy ustawy stają się własnością Gminy Miasta T. tj. wpisaniu działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], zamiast działki nr [...], [...], [...] i [...]. II. Zażalenie na to postanowienie wniósł A. M.. Wskazał, że postanowieniem Prezydenta Miasta T. z dnia 4 kwietnia 2017 r. pawilon handlowy, który stanowi własność składającego zażalenie, znacznie straci na wartości. Wynika to z faktu ograniczenia miejsc parkingowych. Podał, że na działce nr [...] w T. stała kamienica, którą zarządzał Miejski Zarząd Budynków w T.. Budynek ten uległ zawaleniu. Na działce nr [...] i [...] składający zażalenie wybudował pawilon handlowy. Wskazał, że w pozwoleniu na budowę tego pawilonu znacznie ograniczono jego powierzchnię, co uzasadniano koniecznością zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych. A. M. domagał się aby rozstrzygnięcie sprawy uwzględniało parking zastępczy dla obsługi pawilonu handlowego. Podkreślił, że pawilon bez parkingu nie ma żadnej wartości. Podał, że nie dopuszcza wywłaszczenia go z części działek bez rekompensaty, czyli działek zamiennych. III. Postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r. (znak: [...]) Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta T. z dnia 4 kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji podjął, czynności zmierzające do jednoznacznego wskazania i doprecyzowania numerów działek objętych w/w inwestycją i dokonując sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w wydanym postanowieniu postąpił zasadnie i w sposób uprawniony. Podał Wojewoda, iż wskazanie wszystkich numerów działek utworzonych po podziale, stanowi oczywistą omyłkę i bezpodstawne poszerzenie zakresu inwestycji, który w rzeczywistości jest mniejszy. Organ zawęził i uporządkował ilość działek objętych inwestycją. Nadto, zakres tego terenu znajduje potwierdzenie w dokumentacji projektowej (załącznikach graficznych do dokumentacji). Następnie Wojewoda stwierdził, że pozostałe kwestie podniesione przez skarżących w zażaleniu związane przede wszystkim ze stanem technicznym budynku usługowego jak również z odszkodowaniem za wywłaszczone nieruchomości, jako niedotyczące zakresu sprostowań dokonanych zaskarżonym rozstrzygnięciem, pozostają poza oceną organu odwoławczego i nie mogą podważać postanowienia organu I instancji, gdyż nie dotyczą zasadności i prawidłowości wydania zaskarżonego orzeczenia. IV. Postanowieniem z dnia 1.06.2017 r. Wojewoda sprostował własne postanowienie z dnia 22 maja 2017 r. poprzez zastąpienia słów "Starosta [...]" słowami "Prezydent Miasta T." (str. 1 wers 8,16,22,36 i str. 2 wers 9,12,13). V. Skargę do WSA w Krakowie na opisane wyżej postanowienie Wojewody z dnia 22.05.2017 r. wnieśli A. M. i R. M.. Podkreślili, że decyzja administracyjna przed jej sprostowaniem wywłaszczała ich z całej nieruchomość tj. z działki nr [...], [...], [...], [...] obr. [...]. Natomiast w wyniku postanowienia prostującego ograniczono zakres wywłaszczenia jedynie do części nieruchomości tj.: działek nr [...], [...] i [...], obr. [...]. Zaskarżonym postanowieniem zmieniono rozstrzygnięcie decyzji wywłaszczeniowej, gdyż inne grunty zostały wywłaszczone niż pierwotnie wskazano. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1959/11). Podkreślili, że w trybie art. 113 k.p.a., sprostowaniu nie mogą podlegać omyłki pisarskie istotne, nieoczywiste dla strony postępowania, wpływające w znaczny sposób na ich sytuację prawną (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt. IV SA/Po 1125/12). W ocenie skarżących, nie budzi wątpliwości, że w zaistniałej sprawie, postanowieniem o sprostowaniu doprowadzono do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, ograniczono bowiem zakres przedmiotowy wywłaszczenia. Takiej zmiany nie można traktować jako "oczywistej omyłki". Podkreślili skarżący, że prowadzą działalność gospodarczą w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie układu komunikacyjnego wraz z zatoką autobusową na skrzyżowaniu A. i ul. S. w T.. W ramach działalności gospodarczej A. M. jest właścicielem pawilonu handlowego usytuowanego na obszarze oddziaływania inwestycji. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia organu II instancji pominięto wcześniej podnoszone kwestie dotyczące stanu faktycznego budynku usługowego, zlokalizowanego w sąsiedztwie obiektu, którego skarżący jest właścicielem jako nie podlegające rozpoznaniu w postępowaniu prowadzonym na skutek wniesionego uprzednio zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta T. z dnia 4 kwietnia 2017 r. W opinii organu odwoławczego argumenty i zarzuty, które nie odnosiły się do zakresu sprostowań nie mogą w żaden sposób wpływać na wydane postanowienie organu I instancji, ponieważ nie dotyczą zasadności i prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Na potrzeby realizacji inwestycji drogowej, o jakiej wyżej mowa, wywłaszczone na rzecz Gminy Miasta T. zostały działki nr [...] o pow. 0,0033 ha, [...] o pow. 0,0007 ha i [...] i pow. 0,0025 ha obr. [...], natomiast w zamian nie zostały skarżącemu zaoferowane nieruchomości zamienne, o które wnioskował. Podniósł, iż z uwagi na charakter i specyfikę obiektu, którego jest właścicielem oraz jego przeznaczenie, przyznanie działki zamiennej miało kluczowe znaczenie, bowiem pawilon handlowy nie może funkcjonować bez miejsca zapewniającego możliwość bezpiecznego pozostawienia pojazdów klientów na czas zakupów. W takiej sytuacji nieruchomość skarżącego zdecydowanie traci na swoim znaczeniu i wartości. W toku postępowania ustalono, że jedyną formą rekompensaty może być dla skarżącego wyłącznie odszkodowanie. W pierwotnej treści decyzji przed jej sprostowaniem, wskazano, że skarżący zostaje wywłaszczony z całości nieruchomości. Z wyżej przywołanych powodów, w szczególności braku miejsc przy częściowym wywłaszczeniu, skarżący nie skierował odwołania od decyzji wywłaszczającej. Gdyby jednak pierwotna treść decyzji obejmowała od razu jedynie cześć działek — nie wszystkie, zapewne odwołanie od decyzji wywłaszczeniowej zostałoby wniesione. Nadto, skarżący zwrócił uwagę na sposób przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. W jego przekonaniu, postępowanie to zostało przeprowadzone z naruszeniem wielu zasad ogólnych, o których mowa w K.p.a. Przede wszystkim skarżący został całkowicie pozbawiony możliwości wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta T. NR [...] z dnia 28 lutego 2017 r. (znak: [...]) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji. W konsekwencji, stanowiło to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 k.p.a. jak i wykluczyło skorzystanie z uprawnienia przewidzianego dla strony w rozumieniu art. 11 g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, która znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącego, działanie organu było celowe, po to, aby pozbawić skarżącego prawa do odwołania się od decyzji wywłaszczeniowej. Decyzja merytorycznie została zmieniona celowo - pod "przykryciem" sprostowania, już po jej uprawomocnieniu się - właśnie po to, aby nie miał możliwości prawnej odwołania się od nowego rozstrzygnięcia. Jedyne, co skarżący może teraz podnosić, to naruszenie przepisów dotyczących trybu sprostowania decyzji administracyjnej ale nie samej jej treści. Akcentowali skarżący, iż naruszenie przywołanych wyżej przepisów stanowiło wyraz pozostawienia strony bez możliwości obrony swoich uzasadnionych praw i interesów w związku z prowadzonym postępowaniem. Skarżący, będący stroną postępowania dotyczącego udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji jako właściciel nieruchomości znajdującej się w strefie bezpośredniego oddziaływania planowanego zamierzenia budowlanego stracił w ten sposób przewidzianą prawem legitymację do zakwestionowania rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji publicznej. Narusza to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Stwierdził skarżący, że nie miał możliwości należytej reprezentacji i obrony swoich praw oraz interesów w postępowaniu zainicjowanym wydaniem decyzji o udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, która w następstwie jej niezaskarżenia stała się ostateczna. Z uwagi na fakt, w jaki sposób planowane zamierzenie inwestycyjne oddziaływałoby na nieruchomość będącą własnością skarżącego, niewątpliwie skorzystałby on z przysługującego prawa do wniesienia odwołania. W praktyce jednak skarżący poprzez niemożność wniesienia środka odwoławczego stracił wpływ na tok dalszego postępowania i równocześnie uniemożliwiono mu czynny udział w postępowaniu, co gwarantuje art. 10 § 2 k.p.a. Naruszenie powyższych przepisów spowodowało, że w przekonaniu skarżącego całe postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady budzenia zaufania obywateli do organów władzy publicznej. VI. W odpowiedzi na skargę Wojewoda nie podzielił twierdzeń skargi o niedopuszczalnym zastosowaniu w sprawie trybu art. 113 § 1 kpa i o dokonaniu w rezultacie zmiany istotnej decyzji. W tym zakresie wskazał, że postanowienie organu I instancji utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody nie zmieniło ani też nie uzupełniło zakresu wniosku inwestora ani też zakresu merytorycznego rozstrzygnięcia decyzji wydanej w sprawie, lecz jedynie uporządkowało i doprecyzowano w treści decyzji Prezydenta Miasta T. działki objęte inwestycją, zawężając zakres zajęcia (zgodnie z zakresem wniosku inwestora oraz przedłożonymi do niego załącznikami). Wojewoda powołał wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 812/11, w którym stwierdzono, iż przez oczywiste omyłki (w rozumieniu art. 113 par. 1 k.p.a.) należy rozumieć błędy, które jednoznacznie wynikają z zestawienia zebranego w sprawie materiału z treścią decyzji. Taki błąd, wystąpił w treści decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 28 lutego 2017 r., pozwalając tym samym na zastosowanie trybu sprostowania, o którym mowa w art. 113 § l kpa. Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, a sprowadzające się do stwierdzenia, że wszelkie zarzuty dotyczące prawidłowości postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 28 lutego 2017 r., nie mogły być przedmiotem oceny instancyjnej przez organ odwoławczy, w ramach postępowania prowadzonego w związku z wniesionym zażaleniem na postanowienie z dnia 4 kwietnia 2017 r. W ramach tego postępowania Wojewoda, mógł badać wyłącznie prawidłowość postanowienia organu I instancji, wydanego w trybie art. 113 § 1 k.p.a., o sprostowaniu decyzji z dnia 28.02.2017 r. Poza zakresem tego postępowania pozostają wszelkie podnoszone przez skarżących kwestie dotyczące prawidłowości wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w tym dotyczące prawidłowości dokonanych przez organ I instancji doręczeń w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, w związku z czym podlega oddaleniu. Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 113 par. 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Jako "błąd pisarski" rozumieć należy widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, niepopraną jego pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (np. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 323/10). "Omyłka pisarska" zaś to np. widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów. Z kolei, "inne oczywiste omyłki" to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, a więc omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wypowiedzianą niedwuznacznie przez władzę, a zostało wyrażone tylko przez przeoczenie lub niewłaściwy dobór słów itp. (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1.06.2011 r., sygn. II SA/Gd 155/11). Zasadniczą cechą błędu lub innej omyłki, pozwalającą na zastosowanie trybu sprostowania na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. jest "oczywistość". Wystąpienie tej przesłanki można stwierdzić porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami (por. np. wyrok NSA z dnia 30.09.2008 r., sygn. I OSK 1502/07). W ocenie sądu, kontrolowane rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe, bowiem w realiach sprawy dopuszczalne było dokonanie sprostowania decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 28.02.2017 r. w sposób określony w postanowieniu tego organu z dnia 4.04.2017 r. Omyłka, jaką popełnił organ I instancji we wskazanej decyzji nosiła bowiem cechy "innej oczywistej omyłki", w rozumieniu wskazanego na wstępie przepisu. Należy zauważyć, że w kontrolowanym postanowieniu Prezydenta Miasta T., w pkt I sprostowano decyzję tego organu z dnia 28.02.2017 r. w ten sposób, że w tabeli przedstawiającej działki powstałe w wyniku podziału, odmiennie określono powierzchnię działek nr [...] i [...] (powstałych z działki nr [...]). Analiza akt sprawy prowadzi do niewątpliwego wniosku, że działka nr [...] ma powierzchnię 0,0033 ha, a nie jak to wynikało pierwotnie z decyzji zezwalającej na inwestycję drogową – 0,0606 ha, zaś działka nr [...] ma powierzchnię 0,0606 ha, a nie 0,0033 ha. Powyższe wynika jednoznacznie z dokumentu w postaci mapy podziału nieruchomości i znajdującego się przy tej mapie wykazu zmian powierzchni działek (k. 10 akt administracyjnych). Wskazać więc należy, że powyższy błąd stanowił oczywistą omyłką pisarką, skoro z dokumentów powstałych w ramach postępowania administracyjnego (będących podstawę realizacji inwestycji drogowej) wynika odmienna powierzchnia tych działek. W punkcie II zaskarżonego postanowienia z dnia 4.04.2017 r., Prezydent Miasta T. sprostował numery działek wymienionych we własnej decyzji z dnia 28.02.2017 r., które z mocy prawa stają się własnością Gminy Miasta T.. Sprostowanie w powyższym zakresie nastąpiło w ten sposób, iż w miejsce wyszczególnionych wszystkich działek, które powstały na potrzeby planowanej inwestycji w wyniku podziału nieruchomości, wpisane zostały wyłącznie działki o numerach [...], [...], [...] i [...]. W ocenie sądu, w realiach ocenianej sprawy brak było podstaw do twierdzenia aby dokonane sprostowanie decyzji było nieuprawnione. Przy ustalaniu bowiem tego, czy w sprawie wystąpiła oczywista omyłka, nie można abstrahować od oceny i analizy całości materiału dowodowego sprawy. W analizowanym przypadku, ocenie winna podlegać także dokumentacja projektowa sprawy oraz wniosek inicjujący postępowanie o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Ocena bowiem tych dokumentów pozwoli ustalić, czy pierwotna treść decyzji obarczona była oczywistą omyłką, podlegającą sprostowaniu w trybie art. 113 par. 1 k.p.a. Wskazać zatem należy, iż na powoływanej już wyżej karcie 10 akt administracyjnych znajduje się mapa zawierająca projekt podziału działek. Z mapy tej oraz umieszczonej tam tabeli wynika, że działka nr [...] dzieli się na działki nr [...] i [...], działka nr [...] dzieli się na działkę nr [...] i [...], zaś działka nr [...] dzieli się na dz. nr [...] i [...]. Z analizy tego dokumentu wynika przy tym, że realizacja inwestycji drogowej następować będzie na działkach utworzonych w wyniku podziału, tj. nieruchomościach o numerach [...], [...], [...] oraz na istniejącej wcześniej działce nr [...]. Zatem, po to dokonano podziału nieruchomości (wydzielenia mniejszych działek) aby jedynie te mniejsze fragmenty były przeznaczone na potrzeby realizacji inwestycji drogowej. Nie znajdowałoby bowiem żadnego racjonalnego uzasadnienia uprzednie dokonywanie podziału działek, aby następnie wszystkie powstałe w ten sposób działki przeznaczyć na cel inwestycji drogowej. W takim bowiem przypadku, podział nieruchomości, nie byłby w ogóle potrzebny. Przyjęte konstatacje znajdują potwierdzenie we wniosku inwestora z dnia 27.12.2016 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej w postaci budowy układu komunikacyjnego wraz z zatoką autobusową na skrzyżowaniu al. [...] i ul. S. w T.. W dokumencie tym wprost wskazano, iż działkami wydzielonymi pod inwestycję są działki o nr [...], [...], [...]. W kontekście zatem przedstawionych rozważań i ocen stwierdzić należy, iż pierwotna treść decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 28.02.2017 r. (sprzed sprostowania) w zakresie odnoszącym się do określenia szeregu działek, które z mocy prawa stają się własnością Gminy dotknięta była oczywistą omyłką. Wymieniała bowiem wszystkie działki powstałe w wyniku podziału nieruchomości, zamiast jedynie tych, które niezbędne były na potrzeby realizacji inwestycji drogowej i które przechodzą z mocy prawa na własność Gminy Miasta T.. Uprawniało to organ administracji publicznej do zastosowania trybu uregulowanego w art. 113 par. 1 K.p.a. Z przedstawionych wyżej powodów, sąd nie podzielił sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia wskazanego wyżej przepisu. Nie były przy tym trafne te zarzuty skargi, które odnosiły się do pozbawienia skarżących czynnego udziału w postępowaniu dotyczącym decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 28.02.2017 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Podkreślić należy, iż kontrolowana aktualnie sprawa odnosi się bowiem wyłącznie do kwestii sprostowania decyzji i przedmiotem ocen nie mogą być inne kwestie, w tym dotyczące prawidłowości postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją podlegającą sprostowaniu. Mając powyższe na uwadze, sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369) oddalił skargę.