II SA/Bk 541/17

WyrokWSA w Białymstoku2017-11-07

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Mieczysław Markowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o likwidacji czasowego ogrodu działkowego, która nie została wykonana, może zostać uznana za bezprzedmiotową i wygaszona na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy ogród nadal funkcjonuje, a jego status prawny nie został formalnie uregulowany jako rodzinny ogród działkowy?
Ratio decidendi
Decyzja o likwidacji czasowego ogrodu działkowego nie staje się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 k.p.a. jedynie z powodu jej niewykonania lub funkcjonowania ogrodu po terminie likwidacji, jeśli formalnie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego uniemożliwiająca jej wykonanie. Niewykonanie decyzji likwidacyjnej i dalsze funkcjonowanie ogrodu, nawet bez formalnego statusu rodzinnego ogrodu działkowego, nie stanowi podstawy do jej wygaszenia, zwłaszcza gdy interes społeczny i prawny przemawia za utrzymaniem jej w obrocie prawnym w celu przywrócenia praworządności.
Stan faktyczny
Polski Związek Działkowców (PZD) zwrócił się o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji likwidacyjnej z 1985 r. dotyczącej czasowego ogrodu działkowego. Organy administracji odmówiły, uznając, że nie zaszły przesłanki do wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. PZD argumentował, że ogród nadal funkcjonuje, a decyzja stała się bezprzedmiotowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmowną, wskazując na brak bezprzedmiotowości decyzji likwidacyjnej i niewykonywanie przez PZD obowiązku likwidacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu P. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wygaśnięcia decyzji likwidacyjnej oddala skargę Podstawę zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 r., sprecyzowanym w piśmie z dnia 18 listopada 2016 r., P. (powoływany dalej jako: "PZD OZP" lub "Skarżący") zwrócił się do Prezydenta Miasta B. o stwierdzenia wygaśnięcia - na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. – decyzji likwidacyjnej Geodety Miejskiego z dnia [...] grudnia 1985 r., nr [...], wydanej w stosunku do czasowego ogrodu działkowego (dalej: POD), położonego przy ul. [...] na działkach oznaczonych nr geod. [...] w B. Po ponownym rozpatrzeniu powyższego wniosku Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], odmówił wygaśnięcia ww. decyzji likwidacyjnej z dnia [...] grudnia 1985 r. W ocenie organu I instancji w analizowanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 162 § 1 k.p.a. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł PZD OZP. W uzasadnieniu podkreślono, że ogród został utworzony na mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 1981 r. (znak: [...]), zgodnie z którą nieruchomość została przekazana PZD w B. w użytkowanie czasowe na okres 5 lat, tj. do [...] grudnia 1986 r. W dniu [...] grudnia 1985 r. Geodeta Miejski w B., decyzją znak: [...] orzekł o likwidacji czasowego ogrodu działkowego, jednakże przedmiotowa decyzja zawierała klauzulę, że w przypadku uzyskania lokalizacji stałej ogrodu omawiany teren zostanie przekazany na rzecz PZD. W ocenie Skarżącego likwidacja rodzinnego ogrodu działkowego nigdy nie została przeprowadzona, a ROD "[...]" w B. funkcjonuje na przedmiotowym gruncie do dziś. Autor odwołania zarzucił jednocześnie organowi I instancji naruszenie zasady prawdy obiektywnej i tzw. słusznego interesu obywatela wynikającej z art. 7 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej wynikającej z art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej z pominięciem uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Podniesiono ponadto naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie istotnych w sprawie dokumentów, a także art. 80 k.p.a. poprzez ocenianie tego, czy dana okoliczność została udowodniona, bez rozważenia całokształtu zebranego materiału dowodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję uznając ją za merytorycznie prawidłową. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności przypomniano, że zgodnie z art. 162 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. W ocenie Kolegium PZD OZP posiada co prawda interes prawny we wnioskowaniu o wygaśnięcie przedmiotowej decyzji likwidacyjnej, tym niemniej w sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące stwierdzenia wygaśnięcia tejże decyzji na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. Odnosząc się do ww. przesłanek wygaszenia decyzji SKO stwierdziło, że po pierwsze żaden przepis prawa nie przewiduje konieczności wygaszenia decyzji likwidacyjnej Geodety Miejskiego z dnia [...] grudnia 1985 r., na mocy której nałożono obowiązek likwidacji czasowego POD, położonego w B. przy ul. [...] oraz zarządzono odebranie z dniem [...] grudnia 1986 r. tegoż gruntu. Sama zaś zmiana stanu prawnego, wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie stanowi samodzielnej podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. Możliwość taką muszą przewidywać przepisy szczególne - co w analizowanej sprawie nie ma miejsca. Dalej SKO przypomniało, że w stosunku do ogrodu im. [...] brak jest jakiejkolwiek dokumentacji, która mogłaby wskazywać na nieuregulowany stan prawny ogrodu. POD im. [...] w sensie prawnym nie przekształcił się bowiem w ROD, a tym samym nie został objęty ani przepisami ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2005 r., nr 169 poz. 1419, dalej jako: "urod z 2005 r."), ani przepisami ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40, dalej w skrócie "urod"). Nie można więc twierdzić, by w sensie instytucjonalnym, poprzez objęcie ówczesnego POD obecnymi, nowymi regulacjami prawnymi, przestał istnieć przedmiot postępowania, który stanowią nieruchomości nielegalnie zajmowane przez PZD OZP. Skutku w postaci wygaszenia decyzji nie powoduje też – zdaniem SKO - uchylenie przepisów na podstawie których decyzja została wydana. W sytuacji uchylenia przepisu, wygaśnięcie takiej decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. następuje tylko wówczas, gdy w przepisach zmieniających stan prawny przewidziany został taki skutek. Samo uchylenie podstawy prawnej wydanych decyzji powoduje, że z dniem wejścia w życie takiej zmiany prawa, przestaje istnieć podstawa prawna do wydawania w przyszłości takich decyzji. Odnosząc się zaś do żądania stwierdzenia bezprzedmiotowości decyzji ze względu na interes społeczny lub interes strony, Kolegium zauważyło, że są to odrębne przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na skutek jej bezprzedmiotowości (obok wygaśnięcia decyzji z mocy przepisu szczególnego). Bezprzedmiotowość decyzji, wskazana w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. stwarza podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Sama bezprzedmiotowość decyzji musi jednak zaistnieć, aby w dalszej kolejności móc rozważać, czy za stwierdzeniem wygaśnięcia danego aktu przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Co prawda wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji likwidacyjnej mogłoby być uznane za zgodne z interesem strony, tym niemniej słuszny interes strony należy rozumieć jednak jako interes prawny (oparty na obowiązującym przepisie prawa), a nie - jako interes faktyczny. Czyli można analizować go jedynie wówczas, gdy podjęte działania byłby zgodne z prawem. W przedmiotowej sprawie PZD nie wykonuje zaś ostatecznej decyzji, przez co narusza prawo. Nie jest możliwe legitymizowanie bezprawnego zajmowania gruntu przez PZD. W tym sensie decyzja wygaszająca, nie była by zgodna z interesem społecznym i słusznym interesem strony. Końcowo organ stwierdził, że w sprawie nie mogła mieć również zastosowania podstawa do wygaszenia decyzji z art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem przedmiotowa decyzja likwidacyjna nie została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wywiódł Skarżący zarzucając jej naruszenie: 1. art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i niewszechstronne rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, na okoliczność, czy R. im. [...] (dalej jako: "ROD") jest na terenie samowolnie zajmowanym przez Skarżącego, czy też ogrodem stałym lub ma jednak status ogrodu działkowego o nieuregulowanym stanie prawnym, a zatem uzasadniony jest wniosek Skarżącego o uchylenie decyzji likwidacyjnej z dnia [...] grudnia 1985 r.; 2. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i nie wygaszenie ww. decyzji likwidacyjnej, mimo że stała się ona bezprzedmiotowa ze względu na stan faktyczny i prawny, a ponadto przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes Skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2017 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Geodety Miejskiego z dnia [...] grudnia 1985 r. (znak: [...]). Decyzja likwidacyjna, której wygaśnięcia domaga się Skarżący, jest ostateczna, albowiem została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w B. z dnia [...] stycznia 1986 r. i na jej podstawie orzeczono o likwidacji czasowego ogrodu działkowego położonego w B. przy ul. [...] (pkt 1), zarządzono odebranie gruntu z dniem [...] grudnia 1986 r. (pkt 2) oraz wskazano, że likwidacja czasowego ogrodu następuje bez odszkodowania (pkt 3). Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku (art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z pkt 1 powołanego przepisu art. 162 § 1 k.p.a. wyprowadzić należy dwie normy prawne. Pierwsza z nich wskazuje, że organ jest zobligowany do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a jej wygaszenie nakazuje przepis prawa. Druga natomiast uprawnia organ do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa i leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Zarówno w pierwszej, jak i drugiej normie muszą zostać spełnione łącznie obie wskazane przesłanki, tj. bezprzedmiotowości i istnienie przepisu prawa nakazującego wygaszenie decyzji lub bezprzedmiotowości i istnienie interesu społecznego lub interesu strony. W ocenie składu orzekającego nie budzi wątpliwości, iż bezprzedmiotowość decyzji wynika z okoliczności mających miejsce po wydaniu decyzji, wskazujących na ustanie prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu ustania bytu prawnego podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającej wykonanie decyzji albo zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek. O bezprzedmiotowości można więc mówić tylko gdy nastąpiły zmiany podmiotowe lub przedmiotowe. W ramach zmian przedmiotowych skutkujących bezprzedmiotowością nie mieści się niewykonanie obowiązku, a jedynie ustanie istnienia przedmiotu. Przedstawiona wykładnia przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jednolicie jest przyjmowana zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie prawa administracyjnego i skład rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela powyższe poglądy (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 września 2014 r., II OSK 519/13; z dnia 17 września 2013 r., II OSK 956/12; z dnia 11 grudnia 2008 r., II OSK 1460/07, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dopiero ustalenie bezprzedmiotowości decyzji stwarza podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W kontekście powyższych uwag, w stanie faktycznym niniejszej sprawy - jak słusznie uznały organy obu instancji - brak jest podstaw do stwierdzenia, iż decyzja z dnia [...] grudnia 1985 r. orzekająca likwidację czasowego ogrodu działkowego przy ul. [...] stała się bezprzedmiotowa. Decyzja ta jest bowiem ostateczna i nadal podlega wykonaniu. Istnieje podmiot zobowiązany do jej wykonania, albowiem PZD Okręg P. jest następcą prawnym poprzedniego użytkownika omawianego gruntu, a grunt obecnie zajmowany przez ogród działkowy im. [...] jest tym samym, którego dotyczyła decyzja likwidacyjna z dnia [...] grudnia 1985 r. Wynikający zaś z ww. decyzji obowiązek likwidacji w dalszym ciągu nie został zrealizowany. Jak wynika zaś z materiału dowodowego oraz wyjaśnień organu I instancji, pomimo wydania decyzji o likwidacji, ogród działkowy działał i wciąż działa. Podejmowane czynności egzekucyjne, zmierzające do wydania nieruchomości były bezskuteczne i zostały zaprzestane przez Prezydenta B. W sprawie nie uległ także zmianie stan faktyczny w sposób uniemożliwiający wykonanie decyzji, ani też stan prawny w sposób nakazujący stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowego orzeczenia. Rację ma bowiem Kolegium twierdząc, że POD im. [...] w sensie prawnym nie przekształcił się w rodzinny ogród działkowy (dalej w skrócie "ROD"), a tym samym nie został objęty ani przepisami urod, ani urod z 2005 r. W konsekwencji bezpodstawne jest też twierdzenie strony skarżącej, że poprzez objęcie ówczesnego POD obecnymi, nowymi regulacjami prawnymi, przestał istnieć przedmiot postępowania. Przedmiot prowadzonego postępowania stanowią bowiem grunty nielegalnie zajmowane przez PZD OZP, które formalnie nie stanowią ROD. Zgodnie bowiem z art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych z dniem wejścia w życie tej ustawy rodzinne ogrody działkowe, w rozumieniu ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, stawały się rodzinnymi ogrodami działkowymi w rozumieniu tejże ustawy. Jak stanowi z kolei art. 41 ust. 1 oraz ust. 2 urod z 2005 r., pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w jej rozumieniu. Prowadzi to do wniosku, że skoro przedmiotowy pracowniczy ogród działkowy został zlikwidowany mocą decyzji z dnia [...] grudnia 1985 r., to nie mógł przekształcić się w rodzinny ogród działkowy. W przedmiotowej sprawie nie mógł też mieć zastosowania art. 41 ust. 2 urod z dnia 8 lipca 2005 r., przewidujący, że pracownicze ogrody działkowe o nieuregulowanym stanie prawnym, a zarejestrowane w rejestrze pracowniczych ogrodów działkowych prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w rozumieniu niniejszej ustawy. Co prawda, jak wynika z akt sprawy, na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. (tj. na 21 września 2005 r.) POD [...] posiadał stosowny wpis, tym niemniej nie sposób nie uwzględnić faktu, że w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja z dnia [...] grudnia 1985 r. o likwidacji czasowego ogrodu działkowego. Podnoszone zaś przez Skarżącego okoliczności, że po wydaniu ww. decyzji ogród działkowy działał i nadal działa, a podejmowane czynności egzekucyjne, zmierzające do wydania nieruchomości były bezskuteczne i zostały zaprzestane przez Prezydenta B., nie mogą w ocenie Sądu świadczyć o nieuregulowanym stanie prawnym POD. Jak słusznie bowiem wywiodło SKO w zaskarżonej decyzji odróżnić należy samowolne zajmowanie gruntu, pomimo wydania decyzji likwidacyjnej, od sytuacji w której POD funkcjonowałby na nieruchomości na podstawie niejasnych regulacji bądź też nie mógł wykazać dokumentów potwierdzających prawo do gruntu, pomimo legalnego na nim funkcjonowania. Oznacza to, że z formalnego punktu widzenia przedmiotowy grunt nie przekształcił się z POD w ROD, a w konsekwencji nie został objęty regulacjami ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Tym samym nie może być mowy o zaistnieniu bezprzedmiotowości decyzji likwidacyjnej z 1985 roku. Skutku w postaci wygaszenia decyzji nie powoduje też uchylenie przepisów na podstawie których decyzja została wydana. W sytuacji uchylenia przepisu, wygaśnięcie takiej decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. następuje tylko wówczas, gdy w przepisach zmieniających stan prawny przewidziany został taki skutek. Samo uchylenie podstawy prawnej wydanych decyzji powoduje, że z dniem wejścia w życie takiej zmiany prawa, przestaje istnieć podstawa prawna do wydawania w przyszłości takich decyzji. Odnosząc się zaś do żądania stwierdzenia bezprzedmiotowości decyzji ze względu na interes społeczny lub interes strony, należy zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, że są to odrębne przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na skutek jej bezprzedmiotowości (obok wygaśnięcia decyzji z mocy przepisu szczególnego). Bezprzedmiotowość decyzji, wskazana w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., stwarza podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony . Sama bezprzedmiotowość decyzji musi jednak zaistnieć, aby w dalszej kolejności móc rozważać, czy za stwierdzeniem wygaśnięcia danego aktu przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Taki pogląd dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych, które zgodnie podkreślają, że w sytuacji, gdy nie została spełniona przesłanka bezprzedmiotowości, nie ma podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia mocy decyzji ze względu ani na rację interesu społecznego, ani interesu strony. Norma art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia hipotetycznego stanu faktycznego: bezprzedmiotowości i interesu społecznego lub interesu strony. Interes społeczny, jak i to, że leży to w interesie strony nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia mocy prawnej decyzji (tak m.in. NSA w wyroku z 8 lipca 2015 r., sygn. II OSK 794/14, CBOSA). W kontrolowanym postępowaniu, jak wykazano już wyżej, brak jest natomiast podstaw do stwierdzenia, iż decyzja likwidacyjna z dnia [...] grudnia 1985 r. stała się bezprzedmiotowa, albowiem istnieje przedmiot postępowania stanowiący nielegalnie zajmowany przez PZD grunt i podlegający zwrotowi właścicielowi. W tych okolicznościach samodzielne występowanie przesłanki słusznego interesu strony nie może być poddawane analizie. W tym miejscu można jednie zasygnalizować, że co prawda stwierdzenia wygaśnięcia decyzji likwidacyjnej mogłoby być uznane za zgodne z interesem strony, tym niemniej interes strony należy rozumieć jednak jako interes prawny (oparty na obowiązującym przepisie prawa), a nie wyłącznie jako interes faktyczny. Czyli można analizować go jedynie wówczas, gdy podjęte działania byłby zgodne z prawem. W przedmiotowej sprawie, co ustaliły orzekające w sprawie organy, PZD nie wykonuje zaś ostatecznej decyzji, przez co narusza prawo. Nie jest zatem możliwe legitymizowanie bezprawnego zajmowania gruntu przez PZD. W przedmiotowej sprawie nie było też podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji likwidacyjnej na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem przedmiotowa decyzja nie została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku. Prawidłowości powyższego stanowiska nie podważają też dołączone do skargi dokumenty. Zgodnie z pismem z dnia 6 marca 1995 r. - działkę nr [...] (obręb [...] arkusz 2) oznaczono w ówcześnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (dalej jako: m.p.z.p. z 1994 r.) symbolem odpowiadającym opisowi "tereny stałych ogrodów działkowych", działka o nr geod [...] obręb [...] arkusz 2 oznaczona była symbolem odpowiadającym opisowi "tereny rolnicze w dolinie rzeki B. o funkcji ekologicznej współtworzące system przyrodniczy". Działka o nr geod [...] nie była zatem, wbrew twierdzeniom Skarżącego, przeznaczona pod tereny stałych ogrodów działkowych. Znajduje to potwierdzenie w piśmie z dnia [...] października 1995 r. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 1996 PZD zwrócił się do Prezydenta B. o ustanowienie na rzecz PZD prawa nieodpłatnego użytkowania wieczystego działek o nr geod [...]. Zwrócić należy uwagę na treść art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1995 r. o zmianie ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. nr 99 poz. 486), zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, przeznaczone w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego pod pracownicze ogrody działkowe, przekazuje się nieodpłatnie w użytkowanie P. Przekazania dokonują odpowiednio kierownicy urzędów rejonowych lub zarządy gmin. Samo więc przeznaczenie działki o nr geod [...] w m.p.z.p. z 1994 roku nie może świadczyć o nieuregulowanym stanie prawnym i rodzić po stronie Skarżącego przeświadczenia o przekazaniu gruntu w użytkowanie. Brak tytułu prawnego do obu działek potwierdza też pismo z dnia [...] lipca 2005r., zgodnie z którym Prezydent B. wnosi o wstrzymanie działań w kierunku przekazania ROD w użytkowanie ze względu na toczące się prace aktualizacyjne względem planu. Odnosząc się zaś do użytego w decyzji z dnia [...] marca 2007 r. zwrotu "o przekształceniu ROD im. [...] w ogród stały", zauważyć należy, że tego rodzaju sformułowanie, zawarte w decyzji odnoszącej się do innej przedmiotowo sprawy, nie może wywierać skutków prawych w zakresie faktycznego przekształcenia ROD w ogród stały, a tym bardziej przekształcania POD w ROD. Przytaczana decyzja nie zastępuje przekazania w użytkowanie i nie rodzi skutku zaistnienia nieuregulowanego stanu prawnego. W przypadku zaś ogrodu im. "[...]", brak jest jakiejkolwiek dokumentacji, która mogłaby wskazywać na nieuregulowany stan prawny ogrodu. Ponadto skoro przedmiotowy pracowniczy ogród działkowy został zlikwidowany mocą decyzji z dnia [...] grudnia 1985 r., to nie mógł przekształcić się w rodzinny ogród działkowy. Zauważenia też wymaga, że przywoływana w decyzji uchwała Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 1994 r. Nr [...], dotyczyła zatwierdzenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta B. i zmian w miejscowych planach szczególnych – k. 14-16 akt adm. Przedmiotem tej uchwały było określenie szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenów nią objętych, a nie przekształcanie podmiotowe ogrodów działkowych. Na mocy tej uchwały przedmiotowy POD nie mógł zatem w żadnym razie być przekształcony w ROD. Konkludując należy zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, że POD im [...] w sensie prawnym nie przekształcił się w ROD, a tym samym nie został objęty przepisami ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 2013 r., ani przepisami ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 2005 r. W tym miejscu należy też podkreślić, co zasygnalizowano już wyżej, że decyzje administracyjne nakładające na stronę obowiązek w celu przywrócenia porządku prawnego, a więc wymuszenia stanu zgodnego z prawem, nie mogą być wygaszana w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem w takich przypadkach w pierwszej kolejności należy brać pod uwagę aspekt praworządności, interes społeczny i interes innych stron postępowania przed słusznym interesem strony, na którą nałożono obowiązek, a która nie wykonuje tegoż obowiązku przez co narusza prawo. Skoro PZD zajmuje aktualnie bez podstawy prawnej teren objęty decyzją likwidacyjną, to rację ma Kolegium, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji likwidacyjnej, nie może być uznane za zgodne z interesem społecznym i słusznym interesem strony. Słuszny interes strony musi być bowiem interesem znajdującym oparcie w przepisach prawa. Odnosząc się z kolei do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 7, 8, 77 § 1, art. 80 k.p.a., stwierdzić trzeba, iż nie znajdują one usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Sądu wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło też dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ocena ta nie nosi cech dowolności. Dołączone przez stronę skarżącą do skargi dowody w żadnym razie nie zmieniają ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy. Decyzja ostateczna z dnia [...] grudnia 1985 r. pozostaje w obrocie prawnym i wywiera ona określone skutki prawne, które uniemożliwiają uwzględnienie wniosku strony skarżącej o jej wygaśnięcie na mocy art. 162 § 1 k.p.a. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło