II OSK 794/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia WSA del. Wanda Zielińska-Baran Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SA/Po 741/13 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 11 października 2013 r., sygn. akt II SA/Po 741/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, oddalił skargę. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania J. K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] marca 2013 r. odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] maja 2002 r. nakazującej A. K. rozbiórkę magazynu elementów przeznaczonych do galwanizacji na działce przy ul. [...] w C.. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] maja 2002 r. nakazano A. K. rozbiórkę magazynu elementów przeznaczonych do galwanizacji na działce przy ul. [...] w C., a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2002 r. Skarga sądowa na ostatnio wymienioną decyzję wniesiona przez A. i J. K. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 października 2004 r. sygn. akt II SA/Po 1869/02 została oddalona. Powołany wyrok uprawomocnił się 14 lutego 2007 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. II OSK 319/06 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku przez A. i J. K.. W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że na wniosek A. K. wszczęto na podstawie art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie o uchylenie opisanych wyżej decyzji organów obu instancji w przedmiocie rozbiórki magazynu elementów przeznaczonych do galwanizacji. Postępowanie to zakończyło się decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2010 r. o odmowie uchylenia decyzji rozbiórkowej, utrzymaną następnie w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2010 r. Skarga sądowa na tę decyzję wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1315/10 została oddalona. Oddalona również została skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku przez A. i J. K. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2012 r. sygn. II OSK 200/11. W sprawie ustalono, że A. K. zmarła 30 czerwca 2011 r. Jej spadkobierca J. K. (akt poświadczenia dziedziczenia nr [...]), który wstąpił w prawa i obowiązki zmarłej wynikające z decyzji rozbiórkowej z [...] maja 2002 r., wnioskiem z 20 lutego 2013 r. zwrócił się o stwierdzenie wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] maja 2002 r;. orzekającej rozbiórkę przedmiotowego magazynu. Wnioskodawca wskazał, że słuszny interes strony i interes społeczny przemawiają za wygaszeniem wskazanej decyzji, bowiem J. K. prowadzi w przedmiotowym obiekcie działalność gospodarcza zatrudniając około 15 osób, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego umożliwia posadowienie takiego budynku magazynowego jaki istnieje obecnie. W dalszych wywodach decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1. stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony, 2. została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. W ocenie organu odwoławczego wygaśnięcie decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek w nim wymienionych. Przesłanka zawarta w określeniu "nakazuje to przepis prawa" odsyła w gruncie rzeczy do przepisów szczególnych, które nakazują stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Z kolei "bezprzedmiotowość" decyzji o której mowa w art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak wskazał NSA w wyroku z 30 stycznia 2008 r. sygn. OSK 4/07 www.orzeczenia.nsa.gov.pl oznacza ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć przedmiot rozstrzygnięcia – prawo lub obowiązek strony. Wprawdzie w odwołaniu wskazano, że na podstawie obowiązujących obecnie przepisów przedmiotowy magazyn mógłby zostać zalegalizowany, to sam fakt zmiany przepisów nie stanowi podstawy wygaśnięcia decyzji, jeżeli nie nakazuje tego przepis prawa. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ odwoławczy dodał, że jeżeli nowa regulacja prawna nie przewiduje uregulowań co do losu decyzji wydanych przed wejściem jej w życie i wydanej na odmiennych podstawach prawnych, to decyzja ta nadal jest wiążąca, mimo że przestała istnieć podstawa prawna, która uzasadniała jej wcześniejsze wydanie. Zmiana stanu prawnego nie ma znaczenia dla ważności decyzji wydanych przed tą zmianą. Podobnie decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu nie staje się bezprzedmiotowa na skutek zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ustawodawca w ustawie z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 8 poz. 718), która z dniem 11 lipca 2003 r. wprowadziła postępowanie legalizacyjne w sprawie budowy obiektów bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie zawarł przepisów mówiących o losach decyzji wydanych przed wejściem w życie zmiany przepisów. Wolą ustawodawcy było więc, aby decyzje wydane przed 11 lipca 2003 r. pozostały w obrocie prawnym i były wykonywane. Organ odwoławczy dalej wyjaśnił, że uprawnienia i obowiązki wynikające dla strony z decyzji administracyjnej wygasają ze śmiercią strony tylko wówczas, gdy mają charakter ściśle osobisty. Powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne wskazał, że w sprawach, w których obowiązek dotyczy rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, obowiązek wynikający z decyzji obciąża aktualnego właściciela budynku, bez względu na to, czy stał się właścicielem z mocy umowy czy też dziedziczenia. Nie ulega on przedawnieniu chyba, że przewiduje to przepis szczególny. Nowy właściciel jest następcą prawnym poprzedniego właściciela i wchodzi w prawa i obowiązki wiążące się z nieruchomością, a decyzja o nakazie rozbiórki nie traci mocy prawnej i podlega wykonaniu. W wyniku powyższych rozważań organ odwoławczy doszedł do wniosku, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] maja 2002 r. nie stała się bezprzedmiotowa. Natomiast interes społeczny lub interes strony mają charakter wtórny a ich istnienie może być rozpatrywane dopiero w razie stwierdzenia, że decyzja okazała się bezprzedmiotowa. Organ odwoławczy dodał, że decyzja z [...] maja 2002 r. nie została wydana z zastrzeżeniem warunku. W tych okolicznościach sprawy organ odwoławczy uznał, że prawidłowo organ I instancji (w uzasadnieniu mylnie podano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Złotowie) odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę. Skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K.. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 162 "KPC" skarżący wniósł o jej uchylenie. Uzasadniając skargę skarżący przyznał, że jest jedynym spadkobiercą A. K.. W dalszej kolejności argumentował, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów przedmiotowy magazyn mógłby zostać zalegalizowany. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza bowiem posadowienie identycznego budynku magazynowego do galwanizacji. Doświadczenie życiowe i zasady logicznego rozumowania wskazują, że wykonanie decyzji o rozbiórce jest niecelowe, a nadto oznacza ślepe egzekwowanie nieobowiązującego już prawa. Skarżący może obecnie posadowić, zgodnie z przepisami taki sam magazyn. Zatem wykonanie rozbiórki doprowadzi jedynie do chwilowego "zaniku" istniejącej budowli, która (o ile przedsiębiorstwo skarżącego nie zbankrutuje) zostanie ponownie wzniesiona w istniejącym kształcie. Skarżący dodał, że rozbiórka magazynu spowoduje konieczność zmniejszenia zatrudnienia w jego przedsiębiorstwie, a w konsekwencji może doprowadzić do jego upadłości, co bez wątpienia nie leży w interesie skarżącego ani osób przez niego zatrudnionych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Uczestnik postępowania J. W. powołując się na interes społeczny wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w jej miejsce nałożenie przez Sąd na skarżącego wysokiej grzywny z przeznaczeniem na szczytny cel społeczny. Rozpoznając sprawę Sąd stwierdził, że w sprawie bezsporny jest fakt pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] maja 2002 r. nr Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego-[...] nakazującej A. K. rozbiórkę samowolnie wzniesionego na działce przy ul. [...] w C. magazynu elementów przeznaczonych do galwanizacji. Decyzja ta jak również utrzymująca ją w mocy decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego poddane były z inicjatywy skarżącego kontroli sądowoadministracyjnej zakończonej oddaleniem skargi i skargi kasacyjnej (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 27.X.2004 r. sygn. II SA/Po 1869/02 oraz wyrok NSA z 14.II.2007 r. sygn. akt II OSK 319/06 dołączone w kserokopii w toku postępowania sądowego do akt administracyjnych). Bezskuteczne okazały się też działania skarżącego zmierzające do wyeliminowania decyzji rozbiórkowej z obrotu prawnego w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z 14.X.2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1315/10 oraz wyroki NSA z 20.IV.2012 r. sygn. akt II OSK 200/11 dołączone w kserokopii w toku postępowania sądowego do akt administracyjnych). Sąd wskazał, że bezsporne jest, że skarżący J. K. jest jedynym spadkobiercą zmarłej inwestorki przedmiotowego magazynu A. K. (zob. twierdzenia skargi). W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ odwoławczy są prawidłowe. Wbrew też zarzutom skargi stanowią one wystarczającą podstawę do stanowczego rozstrzygnięcia sprawy. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że trafnie organ odwoławczy wywiódł, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego magazynu w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści powołanego przepisu organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Na gruncie tego przepisu Sąd pierwszej instancji w pełni zaakceptował wywody Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do sposobu rozumienia "bezprzedmiotowości" decyzji a także wnioski organu, że w niniejszej sprawie taka bezprzedmiotowość nie wystąpiła. Sąd dodał, że argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji wsparte zostały orzecznictwem sądowoadministracyjnym, które Sąd podziela w niniejszej sprawie. Ogólnie rzecz ujmując bezprzedmiotowość decyzji należy rozumieć jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnego nawiązanego na jej podstawie (zob. między innymi: postanowienie NSA z 20 września 2012 r.sygn. II OSK 2025/12). W ocenie Sądu pierwszej instancji, stosunek prawny określony w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z [...] maja 2002 r. nakazującej rozbiórkę magazynu nie przestał istnieć. Obowiązek rozbiórki jest nadal możliwy do wyegzekwowania, tyle że obecnie obciąża on skarżącego jako aktualnego i jedynego właściciela nieruchomości zabudowanej przedmiotowym magazynem, będącego następcą prawnym inwestora (A. K.). Zdaniem Sądu, nie ma takiego przepisu prawa, który nakazywałby wygaszenie decyzji rozbiórkowej z [...] maja 2002 r. Nowelizacja Prawa budowlanego zawarta w ustawie z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80 poz. 718) wprowadzając możliwość legalizacji obiektów wzniesionych samowolnie nie zawiera przepisu odnoszącego się do losów decyzji wydanych przed jej wejściem w życie. Zatem decyzje takie są nadal wiążące, mimo że zmieniła się podstawa prawna, która uzasadniała ich wydanie (patrz: Tadeusz Woś "Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej" Państwo i Prawo 1992/7/53). Sąd pierwszej instancji stwierdził, że trafnie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznał, że zmiana stanu prawnego, polegająca na uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczającego lokalizację przedmiotowego magazynu na terenie działki skarżącego nie uczyniła decyzji rozbiórkowej bezprzedmiotową. Nie ustał bowiem byt prawny stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji nakazującej rozbiórkę. Powołane stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, które Sąd podzielił w sprawie (Zob. między innymi powołany przez organ odwoławczy wyrok NSA z 6.V.2010 r. II OSK 749/09 CBOS). W świetle przedstawionych wyżej rozważań zarzut skargi naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Sąd pierwszej instancji uznał za nieuzasadniony. Zdaniem Sądu, ponieważ w sprawie nie zaistniała bezprzedmiotowość decyzji rozbiórkowej - to słusznie organ odwoławczy odstąpił od oceny, czy za wygaśnięciem tej decyzji przemawiał słuszny interes skarżącego. Nawiązując do twierdzenia skargi, że "realizacja decyzji o rozbiórce z [...] maja 2002 r. będzie jedynie ślepym egzekwowaniem nieobowiązującego już prawa" Sąd pierwszej instancji przypomniał, że nakaz rozbiórki przedmiotowego magazynu był następstwem samowoli budowlanej tj. naruszenia porządku prawnego w budownictwie i że naruszenie tego porządku prawnego nadal istnieje. Z przyczyn wyżej wskazanych, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) Sąd skargę oddalił. J. K. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach: 1) naruszenia art. 145 § 1 ust. 1lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art., 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji, w sytuacji, kiedy doszło do naruszenia przez organ przepisu art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez jego błędną wykładnię i niezastosowanie do decyzji nakazującej rozbiórkę, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, w obrocie prawnym istnieje bowiem nadal prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę, mimo że na podstawie obecnie obowiązujących przepisów możliwe jest posadowienie budowli objętej nakazem rozbiórki, wskazywany przepis powinien znaleźć zastosowanie; 2) naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 31 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy jej utrzymanie w mocy doprowadzi do wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, co w okolicznościach niniejszej sprawy będzie stanowiło naruszenie zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 31 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na tych podstawach wnosił o: 1) rozpoznanie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanego skargą kasacyjną, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest zasadny. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje podstawy prawne zastosowania przez sąd środka prawnego uchylenia decyzji, jeżeli stwierdzi przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania, aby można je było zakwalifikować do naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy należy wiązać z normą prawną będącą podstawą materialnoprawną rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Według art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego: "Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony". Art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego reguluje dwie odrębne sytuacje, a więc są w nim zawarte de facto dwa przepisy. Pierwszy z nich stanowi, że organ pierwszej instancji stwierdza wygaśnięcie mocy prawnej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, i czyni to z wyraźnego nakazu przepisu prawa. Przepis drugi stanowi zaś, że organ pierwszej instancji stwierdza wygaśnięcie mocy prawnej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, a czyni to z uwagi na interes społeczny lub w interesie strony. Pierwszy przepis nie zmienia istniejącego stanu prawnego, bo odsyła do przepisów szczególnych, nakazujących stwierdzenie wygaśnięcia mocy prawnej decyzji. Przepis drugi stanowi natomiast samoistną materialnoprawną podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mocy prawnej decyzji. Zasadnicza przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowość decyzji, która powstała po wydaniu decyzji. Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji należy wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Brak podmiotu stosunku administracyjnoprawnego wystąpi np. w razie śmierci strony w zakresie uprawnień lub obowiązków o charakterze osobistym, które nie przechodzą na następców prawnych, rozwiązania jednostki organizacyjnej będącej stroną (bez następstwa prawnego), jak również w razie utraty przez stronę kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego mamy wówczas do czynienia, gdy np. w decyzji rozstrzygnięto odnośnie do praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, co do których w wyniku ich zniszczenia lub istotnego przekształcenia te prawa lub obowiązki nie mogę być dalej realizowane, albo wtedy, gdy strona zrezygnowała z uprawnienia. Nie można natomiast zrezygnować z realizacji obowiązku – o ile bowiem jednostka rozporządza uprawnieniem, to realizacja obowiązku takiej cechy nie ma, będąc obwarowana przymusem państwowym. Zmiana przepisów prawa, w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie prowadzi do bezprzedmiotowości ani w zakresie uprawnień, ani też obowiązków. Wyłącznie jeżeli przepisy prawa expressis verbis ustanawiają utratę mocy decyzji można wyprowadzać taki skutek prawny. Zmiana zatem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która otwierałaby tryb legalizacji samowoli budowlanej nie stanowi podstawy do wyprowadzenia bezprzedmiotowości decyzji. Art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie daje podstaw do wygaśnięcia mocy prawnej decyzji w stanie faktycznym sprawy. Decyzja o nakazie rozbiórki nie stała się bezprzedmiotowa, jak zasadnie w zaskarżonym wyroku wywiódł Sąd. W sytuacji, gdy nie zastała spełniona przesłanka bezprzedmiotowości, nie ma podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia mocy decyzji ze względu ani na rację interesu społecznego, ani z uwagi, że leży to w interesie strony. Norma druga art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wymaga łącznego spełnienia hipotetycznego stanu faktycznego: bezprzedmiotowości i interesu społecznego lub interesu strony. Interes społeczny, jak i to, że leży to w interesie strony nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia wyg`aśnięcia mocy prawnej decyzji. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 31 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzut naruszenia zasady proporcjonalności w podstawach kasacyjnych i ich uzasadnieniu odniesiono do egzekucji administracyjnej wykonania nakazu rozbiórki. Nie stanowiło to przedmiotu rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.