II FZ 463/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Stefan Babiarz, , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 57/17 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi oraz uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2016 r. postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przywrócić termin do uzupełnienia braków skargi. P.K. (zwany dalej skarżącym), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 października 2016 r. w przedmiocie ograniczenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2016r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 16 stycznia 2017 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Ponadto zarządzeniem z tej samej daty wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W obu tych zarządzeniach zakreślono termin 7 dni na ich wykonanie oraz wskazano rygor odrzucenia skargi. Przesyłka, zawierająca odpisy ww. zarządzeń, została uznana za doręczoną w dniu 6 lutego 2017 r. W zakreślonym terminie strona nie uzupełniła braków formalnych i fiskalnych skargi. Pismem z dnia 24 lutego 2017 r. strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że w dacie pierwszego awizowania przesyłki przebywał na urlopie. Następnie w dniu 6 lutego 2017 r. udał się do swojego urzędu pocztowego (UP I) celem odbioru pism awizowanych w dniach 23 i 24 stycznia 2017 r. - łącznie 5 pism. Tego dnia odebrał 5 pism. Pełnomocnik podniósł, że z powyższego wynika, iż w dniu 6 lutego 2017 r. zgłosił się po odbiór korespondencji z dnia 23 stycznia 2017 r. Z powodu błędu pracownika poczty, który nie zweryfikował prawidłowo daty pierwszej awizacji korespondencji, nie zostało pełnomocnikowi wydane pismo sądu, choć część korespondencji awizowanej z dnia 23 stycznia 2017 r. otrzymał. W związku z tym pismo z sądu jako niepodjęte w terminie zostało przesłane z powrotem do nadawcy i włączone do akt ze skutkiem doręczenia w dniu 6 lutego 2017 r., a termin do uzupełnienia braków formalnych minął w dniu 13 lutego 2017 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącego nie można mu przypisać winy w niedochowaniu terminu, bowiem bezsprzecznie w dniu 6 lutego 2017 r. był w urzędzie pocztowym z zamiarem odbioru korespondencji i podjął przeznaczoną dla niego korespondencję - nie odmówił przyjęcia żadnej przesyłki. Pełnomocnik podkreślił, że Poczta Polska nie miała żadnych obiektywnych przeszkód, by wydać adresatowi przesyłkę akurat w tej sprawie. Pismo jednak pozostało w przegródce urzędu pocztowego, co stanowi błąd pracownika poczty. Pełnomocnik dodał, że Poczta Polska wydaje przesyłki w oparciu o system elektroniczny, w którym są one zarejestrowane z podaniem terminu pierwszej awizacji przesyłki, a on zaś wyraźnie zwrócił uwagę na przesyłki z konkretnych terminów. W związku z tym, w ocenie pełnomocnika, brak przywrócenia terminu w niniejszej sprawie będzie skutkować dla skarżącego ujemnymi skutkami w zakresie postępowania sądowego, tj. odrzuceniem skargi. Końcowo, pełnomocnik dodał, że o uchybieniu terminu dowiedział się w dniu 21 lutego 2017 r. podczas przeglądania akt sprawy, akta te przejrzał również w dniu 22 lutego 2017 r. Zatem zachował termin do złożenia niniejszego wniosku. Z ostrożności procesowej pełnomocnik wniósł o wstrzymanie postępowania (w szczególności poprzez brak wydania postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi) do momentu rozpoznania niniejszego wniosku. Do wniosku pełnomocnik załączył kopię wydruku rezerwacji pobytu na urlopie w dniach od dnia 22 stycznia 2017 r. do dnia 28 stycznia 2017 r., kopię awizo z dnia 23 stycznia 2017 r. oraz z dnia 24 stycznia 2017 r., a także kopię karty doręczeń z dnia 6 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazał, że samo twierdzenie dotyczące błędu pracownika Poczty Polskiej niepoparte żadną dodatkową argumentacją, czy też wskazaniem na okoliczności zmierzające do uprawdopodobnienia tego faktu, nie jest wystarczające do obalenia domniemania. Sąd podkreślił, że dokumenty załączone do wniosku nie potwierdzają twierdzenia pełnomocnika skarżącego, iż w dniu 6 lutego 2017r. odebrał część przesyłek awizowanych w dniu 23 stycznia 2017 r., o numerach wskazanych w treści zawiadomienia. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika bowiem jedynie, że w dniu 6 lutego 2017 r. pełnomocnik odebrał część korespondencji awizowanej w dniu 24 stycznia 2017 r. W tych okolicznościach sąd I instancji uznał, że strona nie uprawdopodobniła, iż w sprawie można mówić o ewentualnym błędzie pracownika Poczty Polskiej. Wskazał również, że uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym dowodu, co nie oznacza jednak, że mają to być twierdzenia gołosłowne. Sąd zaznaczył, że wyjazd na urlop wypoczynkowy nie może być uznany za zdarzenie nagłe, którego pełnomocnik nie mógł przewidzieć. Jako osoba należycie dbająca o interesy strony skarżącej powinien podjąć odpowiednie działania w celu zapewnienia odbioru kierowanej do niego w tym czasie korespondencji. W ocenie sądu I instancji, nieodbieranie przez pełnomocnika skarżącego korespondencji jest co najmniej następstwem niedbalstwa, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. | | | | |Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | |Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu. | |Co do zasady regułą w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak | |charakteru bezwzględnego. Przepis art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo | |o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) przewiduje możliwość przywrócenia | |terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Zgodnie zaś | |z art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak | |winy w uchybieniu terminu. | |Uprawdopodobnienie - jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie - jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie | |daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia Naczelnego Sądu | |Administracyjnego z dnia 20 lutego 2012 r., II FZ 145/12 oraz | |z dnia 24 listopada 2011 r.,II FZ 711/11). W piśmiennictwie "uprawdopodobnienie" określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, | |zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko | |wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (za: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w | |postępowaniu cywilnym, Nowe Prawo z 1980, nr 3, s. 75 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2012r., II | |FZ 142/12). | |Nie można zgodzić się z sądem I instancji, że powołane przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności nie uprawdopodobniły braku | |winy w jego przekroczeniu. | |Okolicznością bezsporną na gruncie tej sprawy pozostaje okoliczność bezskutecznego upływu terminów. Kluczowa pozostaje jednak ocena | |okoliczności - tj. jaki wpływ na dochowanie terminu miało zachowanie doręczyciela. | |Sąd I instancji, odmawiając przywrócenia terminu wskazał, że samo twierdzenie dotyczące błędu pracownika poczty -niepoparte żadną | |dodatkową argumentacją, czy też wskazaniem na okoliczności zmierzające do uprawdopodobnienia tego faktu- nie jest wystarczające do | |obalenia domniemania. Należy wskazać, że strona załączyła zdjęcia karty doręczeń przesyłek poleconych, tracking – śledzenie przesyłek.| |Z tych dokumentów wynika, że pełnomocnik strony udał się do urzędu pocztowego w celu odbioru przesyłek. Oczywiste jest, że w takiej | |sytuacji działał w zaufaniu do pracownika urzędu pocztowego i miał nadzieję, że zostaną mu wydane wszystkie przesyłki. | |Sąd wskazał, że na czas swojego urlopu pełnomocnik powinien zapewnić zastępstwo, które zapewni sprawne działanie kancelarii. | |Należy zgodzić się z takim wnioskiem sądu. Niewątpliwie na czas dłuższego wyjazdu niezbędne jest zapewnienie zastępstwa, by kancelaria | |mogła funkcjonować bez naruszania interesów klientów. Jednak należy zauważyć, że w niniejszej sprawie urlop pełnomocnika trwał tylko 6 | |dni. Zatem jego nieobecność nie paraliżowała odbioru przesyłek pocztowych, które – według przepisów – czekają na odbiór | |w placówce pocztowej 14 dni. | |Należy również mieć na uwadze, że skoro pełnomocnik udał się na pocztę celem odebrania przesyłek i nie wydano mu wszystkich listów – | |nie ma żadnej gwarancji, że wydano by wszystkie przesyłki osobie dokonującej odbioru przesyłek w zastępstwie pełnomocnika. | |Przy ocenie winy lub braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy ocenić, czy pełnomocnik wychodząc z | |poczty z odebranymi przesyłkami (z akt nie wynika, by odmówiono odbioru przesyłki) mógł pozostawać | |w uzasadnionym przekonaniu, że odebrał wszystkie przesyłki. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego powołane okoliczności | |uprawdopodobniły brak winy. To uzasadniało przywrócenie terminu do dokonania danej czynności w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. Zaskarżone | |zażaleniem postanowienie podlegało zaś uchyleniu na postawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. |