III SA/Kr 1204/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w dniu 13 listopada 2017 r. w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzania kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D. S. – dalej skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzania kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, w którym wskazał, że wykonanie ww. decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki i doprowadzi do konieczności ogłoszenia upadłości, gdyż nie dysponuje on środkami pieniężnymi koniecznymi dla zaspokojenia należności wynikających z decyzji. Jego zdaniem, nawet w przypadku wydania przez Sąd pozytywnego dla niego orzeczenia, (co jego zdaniem jest bardzo prawdopodobne) nie da się już przywrócić stanu pierwotnego. Co więcej, przez cały czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego nie będzie on w stanie normalnie funkcjonować i zapewnić bytu rodzinie. Według skarżącego, taki właśnie cel przyświecał organowi, gdyż od lat organy służby celnej prowadzą walkę z tzw. "hazardem", która ze względu na postawę sądów administracyjnych jest nieskuteczna. Podał, że organy postanowiły doprowadzić do ekonomicznej katastrofy i fizycznej upadłości kontrolowanych podmiotów i w tym celu masowo wydają orzeczenia w przedmiocie kar pieniężnych, pomimo wątpliwości w zakresie konstytucyjnym i zgodności z normami prawa europejskiego. Tym samym, zdaniem skarżącego, jedyną instytucją, która może uniemożliwić bezprawne działania organów, które w dalszej przyszłości mogą narazić Skarb Państwa na odszkodowania, jest sąd administracyjny, który według skarżącego, powinien wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał ponadto, że dotychczas sądy administracyjne stały na stanowisku, że wykonanie takich decyzji, powinno zostać wstrzymane. Na poparcie czego przedłożył postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 17 czerwca 2015 r., II SA/Rz 651/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - dalej P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten zawiera regulację dotyczącą tymczasowej ochrony interesów strony skarżącej w toku zawisłego postępowania sądowoadministracyjnego. Ochrona ta uzależniona jest jednak od istnienia w konkretnej sprawie wymienionych w powołanym przepisie przesłanek, tj. wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy podkreślić, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na skarżącym. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Pozostaje bowiem poza sporem, że przytoczona regulacja nakłada określone obowiązki nie tylko na sąd administracyjny, ale i na wnioskodawcę. Jest on zobowiązany: "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku, poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej", (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku, wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, LEX nr 795365). Jak z powyższego wynika, uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o istnieniu powyższych zagrożeń, co dopiero uzasadniać może wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja takiego wniosku musi być odpowiednia, tzn. w sposób przekonujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Przypomnieć w tym miejscu należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty, (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Obowiązkiem wnioskodawcy jest natomiast wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie, bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami, (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, Lex Omega nr 1467667). Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie, (por. postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 520/11, LEX nr 786115). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem strony, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., I FZ 481/09). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FZ 640/15: "(...) w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem podkreślić należy, iż wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji". NSA stanął nadto na stanowisku, że trudna sytuacja materialna nie jest przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i sama w sobie nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący nie przedstawił we wniosku żadnych danych, a w szczególności nie dołączył jakichkolwiek dokumentów dotyczących jego aktualnej sytuacji majątkowej, które wskazywałyby, że wyegzekwowanie [...] zł spowoduje wystąpienie nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody. Sąd nie miał zatem możliwości zweryfikowania zasadności twierdzeń skarżącego podniesionych we wniosku. Odnosząc się natomiast do treści dołączonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 17 czerwca 2015 r., II SA/Rz 651/15, wskazać należy, że sąd ten wziął pod uwagę ówczesne wątpliwości natury konstytucyjnej, które zostały rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2015 r., P 32/12. Trybunał stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 i 1201) w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Trybunał nie podzielił zatem zgłoszonych w odniesieniu do wskazanych wyżej przepisów zastrzeżeń konstytucyjnych, nawet w sytuacji, gdy osoba fizyczna poniosła konsekwencje zarówno na płaszczyźnie prawa karnego jak i administracyjnego, co uznał za dopuszczalne. Wyjaśnić również należy, że subiektywne przekonanie o wadliwości wydanej decyzji nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Wskazać należy, iż kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, sąd dokona dopiero na rozprawie. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jako środek ochrony tymczasowej nie przesądza o zasadności samej skargi i oceniany jest w oderwaniu od postawionych w niej zarzutów. Jak wskazuje B. Dauter w: [B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005], środki ochrony tymczasowej nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.