II SA/Ol 758/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-11-14
Skład orzekający: Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji miały obowiązek ocenić dowód (kartę urlopową kierowcy) złożony przez przedsiębiorcę po zakończeniu kontroli, ale przed wydaniem decyzji, w kontekście naruszenia obowiązku nieokazania dokumentów podczas kontroli, czy też istniała instytucja prekluzji dowodowej uniemożliwiająca jego uwzględnienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek ocenić dowód (kartę urlopową kierowcy) złożony przez przedsiębiorcę, nawet jeśli został złożony po zakończeniu kontroli, ponieważ przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (w szczególności art. 7, 77, 78, 80) nakładają na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zastosowanie instytucji prekluzji dowodowej w tej sytuacji było nieuzasadnione, a zaniechanie oceny dowodu stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę A. P. za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym nieokazanie podczas kontroli dokumentów związanych z czasem pracy kierowców. Przedsiębiorca złożył kartę urlopową kierowcy jako dowód mający wykazać brak podstaw do nałożenia kary za nieokazanie dokumentów. Organy administracji nie oceniły tego dowodu, uznając go za złożony po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy miały obowiązek ocenić ten dowód.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...], nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od organu na rzecz skarżącego A. P. kwotę 140 zł (słownie: sto czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 25 lipca 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako GITD), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a. ); art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 953); art. 4, art. 92a, art.92b, art.92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm. – dalej jako u.t.d.); lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.3.1, lp. 5.3.2, lp.6.3.7, załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym; art. 4, art. 6, art. 7, art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UEL102z11.04.2006); art. 32, art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej rozporządzenie ,,165/2014" (tj. Dz. U. UE L 201460.1 ze zm.), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (j.t. Dz. U.2012 r., poz. 1155), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Inspektora Transportu Drogowego z dnia 25 kwietnia 2017 r., nr "[...]", o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6750 zł, uchylił zaskarżoną decyzję i nałożył karę pieniężną w wysokości 6450 zł.
Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr "[...]" z dnia 1 marca 2017 r. przeprowadzono kontrolę Przedsiębiorstwa Pana A. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: A. P. Usługi transportowe oraz handel "[...]". Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Kontrolą objęto okres od dnia 3 marca 2016 r. do 3 marca 2017 r. Zgodnie z protokołem kontroli w przedsiębiorstwie w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorstwo zatrudniało średnio 12 kierowców. Do kontroli okazano licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy nr "[...]" wydaną w dniu 5 maja 2004 r., z ważnością do 5 maja 2034 r. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr "[...]" z dnia 20 marca 2017 r.
Decyzją z dnia 2 kwietnia 2017 r., nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (dalej jako: u.t.d.) nałożył na A. P. Usługi transportowe oraz handel (dalej jako: strona, skarżący) karę pieniężną w wysokości 6.750,00 zł (słownie: sześć tysięcy siedemset pięćdziesiąt złotych) z tytułu naruszeń ujawnionych w protokole kontroli. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło: przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny - za każdą następną rozpoczętą godzinę; przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy
o czas powyżej 15 minut do 30 minut - za każde następne rozpoczęte 30 minut; skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny - za każdą następną rozpoczętą godzinę; nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień.
Strona w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a.; naruszenie art. 2 Konstytucji RP;
nierozpatrzenie przez organ całości materiału dowodowego; użycie w uzasadnieniu decyzji określeń oraz przywołań faktów, które nie miały miejsca. Dodatkowo zarzucono nałożenie kary pieniężnej za naruszenie lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., w sytuacji
braku wyczerpania znamion stwierdzonego naruszenia oraz z naruszeniem podstawowych przepisów prawa administracyjnego, m.in. zasady prawdy obiektywnej. Wskazano, że niezasadne jest podważanie przez organ okoliczności, iż pojazd o nr rej. "[...]", jaki był w dyspozycji R. D. został bezpośrednio przejęty przez innego pracownika – W. L. Aktywność kierowcy nie jest bowiem ściśle związana z konkretnym pojazdem, jednakże argument organu wskazujący, iż kierowca mógł mieć wyznaczony do pracy inny pojazd jest nietrafny. Ponadto wskazano, że nie ma żadnego dowodu potwierdzającego okoliczność wykonywania pracy przez kierowcę R. D., czy też innych prac na rzecz przedsiębiorstwa w dniach 13 – 19 września 2016 r. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w części dotyczącej nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 25 lipca 2017 r. organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy i przytoczył treść art. 4 pkt 22, art. 92, art. 92 a – c u.t.d. Odnosząc się do naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas
powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następna rozpoczętą godzinę;
lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d. wskazano, że zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony
dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony
do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca
może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma
tygodniowymi okresami odpoczynku. Organ opisał poszczególne naruszenia dotyczące skrócenia dziennego czasu odpoczynku przez kierowców i stwierdził, że nakłada na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 1.900 zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia sankcjonowane przepisem lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d., w pozostałym
zakresie uchyla karę pieniężną i odstępuje od jej nałożenia. Odnośnie stwierdzonych naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut; lp. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. wskazano, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić
przerwą długości co najmniej ·15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej
30 minut. Podniesiono, że na podstawie protokołu kontroli w przedsiębiorstwie z dnia
20 marca 2017 r., pisma strony z dnia 28 marca 2017 r., danych cyfrowych z karty kierowcy, kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 3 minuty. Z uwagi na powyższe okoliczności nałożono karę pieniężną
w wysokości 950 zł za stwierdzone w protokole kontroli w przedsiębiorstwie naruszenie sankcjonowane przepisem lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i za każdą
następną godzinę; lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazano, że zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może
zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Przeprowadzona kontrola wykazała, że kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas
prowadzenia pojazdu o 22 minuty. Z uwagi na powyższe okoliczności organ odwoławczy utrzymuje karę pieniężną w wysokości 100,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie
wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu
potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień, wyjaśniono, że konsekwencją powyższego jest treść: lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., który
sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt
nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500,00 zł za każdy dzień. Na podstawie m.in. protokołu kontroli w przedsiębiorstwie, pisma strony z dnia 28 marca 2017 r., danych cyfrowych z karty kierowcy, danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. "[...]", świadectwa pracy kierowcy, stwierdzono, że przedsiębiorca nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych cyfrowych lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez R. D. z dni: 13.09.2016 r., 14.09.2016 r., 15.09.2016 r., 16.09.2016 r., 17.09.2016 r., 18.09.2016 r., 19.09.2016 r. (nieokazanie danych łącznie z 7 dni). W związku z powyższym nałożono karę pieniężną w wysokości 3.500 zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia sankcjonowane przepisem 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się następnie do zarzutów odwołania organ podniósł, że WITD wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. Zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił, jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Zarówno w protokole kontroli w siedzibie przedsiębiorcy z dnia 20 marca 2017 r., jak i decyzji administracyjnej z dnia 25 kwietnia 2017 r. organ I instancji przy każdym naruszeniu wskazał materiał dowodowy oraz podstawę prawną, na której została nałożona na stronę kara pieniężna. Ponadto, organ I instancji wyjaśnił stronie przesłanki nałożenia na nią kary pieniężnej opisując ustalony w toku postępowania stan faktyczny oraz naruszone normy prawne. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 8, 9 i 107 § 3 k.p.a. Reasumując, GITD wskazał, że odnośnie możliwości zastosowania z urzędu podstaw egzoneracyjnych zawartych w przepisach art. 92b i. art. 92c u.t.d. należy stwierdzić, iż nie zaistniały okoliczności stanowiące przesłanki do ich zastosowania. Ponadto, strona nie podniosła dodatkowych okoliczności oraz dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia a także, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie mogła przewidzieć. Strona wywiodła do tut. Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3500 zł za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień. Zakwestionowane rozstrzygnięciu zarzucono:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a u.t.d., art. 33 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawne stwierdzenie zasadności nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3 500 zł z tytułu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień,
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ
na wynik przedmiotowego postępowania, tj. art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a, art. 9 k.p.a,
art. 77 k.p.a, art. 80 k.p.a, przede wszystkim poprzez nie podjęcie wszelkich
kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz
załatwienia sprawy, wybiórczego potraktowania materiału dowodowego i
prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania i nie uwzględniający
słusznego interesu obywateli
Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz..U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Przedmiotem kontroli jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 25 lipca 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej m. in. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
W pierwszej kolejności należy dostrzec, że GITD przedmiotem rozpatrzenia uczynił całość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, mimo, że odwołujący się (identycznie, jak w skardze) kwestionowało tylko jeden z komponentów rozstrzygnięcia, tj. naruszenie warunku przewozu drogowego sankcjonowane sankcją z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. W tej mierze skład orzekający Sądu w pełni podziela i przyjmuje za własny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r. (II GSK 1516/15), że kwestionowanie w odwołaniu tylko niektórych składników kary, ani nie powoduje uprawomocnienia się decyzji co do pozostałych naruszeń, ani nie ogranicza zakresu kontroli organu II instancji. Kontrola ta przy decyzji niepodzielnej, obejmuje całość sprawy administracyjnej i całość orzeczenia o karze. Wniesienie odwołania od decyzji o nałożeniu kary, niezależnie od treści odwołania, powoduje kontrolę instancyjną całej sprawy i konieczność orzeczenia o całej decyzji organu I instancji, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 albo art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jeżeli decyzja jest zgodna z prawem organ utrzymuje ją w mocy w całości, jeżeli natomiast uznaje, że niektóre składniki kary (kary jednostkowe) są przy obliczeniu kary uwzględnione nieprawidłowo, uchyla całą decyzję i orzeka na nowo o karze z uwzględnieniem koniecznych zmian wpływających na wysokość orzeczonej kary. Może to prowadzić, po uchyleniu całej decyzji, do wydania decyzji zmieniającej po korekcie obliczeń lub po umorzeniu postępowania I instancji w zakresie niektórych uchybień. Powyższe jest skutkiem uznania, że niezależnie od ilości uchybień oraz wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym za poszczególne uchybienia, kara orzeczona w wyniku jednej kontroli ma określoną górną granicę i nie może przekroczyć kwoty określonej w ustawie. Nie chodzi więc o wiele spraw i wiele pojedynczych kar, tylko o jedną sprawę, spowodowaną niekorzystnym dla strony wynikiem kontroli oraz jedną karę za wszystkie stwierdzone uchybienia. Sposób obliczenia wysokości tej kary ustawodawca określa w ustawie: stanowi ona sumę kar za poszczególne naruszenia, ale nie może przekraczać wysokości granicznych dla danego rodzaju kontroli.
Przechodząc do meritum skargi, czyli braku oceny przez orzekające w sprawie organy karty urlopowej pracownika skarżącego R. D. - przedłożonej przez skarżącego przy piśmie z dnia 28 marca 2017r. - jako dowodu mającego w zamyśle przedsiębiorcy ekskulpować go od zarzutu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, a przeto uwolnić od kary pieniężnej uwidocznionej w załączniku nr 3 do u.t.d. pod pozycją lp. 6.3.7. w wysokości 500,00 zł za każdy dzień od 13-19 września 2016r., Sąd wyraża pogląd, że zaniechanie oceny rzeczonego dowodu nie znajduje normatywnego potwierdzenia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących tryb gromadzenia materiału dowodowego (art. 77), inicjatywę stron w tym zakresie (art. 78), sposób prowadzenia postępowania (art. 8), a przed wszystkim uniemożliwia osiągnięcie celu postępowania, jakim jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy. Zgodnie z powołanym art. 7 k.p.a. organ zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dyrektywa umożliwiającą osiągniecie powyższego celu jest art. 77 § § 1 k.p.a. wskazujący, że organ winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. W stania faktycznym przedmiotowej sprawy organy zignorowały złożony przez przedsiębiorcę wniosek dowodowy mający w jego ocenie wykazać brak podstaw do wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków związanych z przewozem, ku czemu, w świetle powyższych uregulowań, nie miał podstaw. Skoro jedynym powodem niewłączenia rzeczonego dowodu, tj. karty urlopowej kierowcy do materiału dowodowego sprawy i w konsekwencji podjęcia rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, jak stanowi art. 80 k.p.a., było skutkiem przekonania, że ów dowód został zgłoszony za późno, tj. nie podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, to w istocie rzeczy organy zastosowały nieznaną kodeksowi postepowania administracyjnego instytucję prekluzji dowodowej, choć tego wprost tak nie zdefiniowały. Tymczasem prezentowanemu stanowisku przeczy w szczególności art. 78 § 1 k.p.a. nakazujący uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, co w niniejszym przypadku jest spełnione. Co więcej, możność nieuwzględnienia przedmiotowego wniosku nie znajduje również oparcia w zawartych w § 2 powyższego przepisu przesłankach dopuszczających takową możliwość (oddalenie wniosku dowodowego), gdyż wniosek o uwzględnienie karty urlopowej został zgłoszony w toku przeprowadzania dowodów, tuż po zakończeniu kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego, jak również nie dotyczy on okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, co też z zasady nie ma znaczenia w kontekście jego uwzględnienia w przedmiotowej sprawie, skoro dotyczy okoliczności mającej znaczenie dla sprawy. Relewantność rzeczonego dowodu wynika z art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U.2012, poz. 1155 tj.) stanowiącego, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, w przypadku gdy kierowca ) przebywał na urlopie wypoczynkowym, co z kolei potwierdza fakt nieprowadzenia pojazdu, czyli z założenia ekskulpuje od kary uwidocznionej pod l.6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. Dostrzec wypada, że w świetle art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1994 r., sygn. SA/Lu 1921/93, LEX nr 26517, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany nie tylko na wniosek, ale i z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracyjne zobowiązane są przeprowadzić dowody wskazane przez stronę. Jeżeli więc strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 k.p.a. wedle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające (tak jak w analizowanym przypadku) znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem, organ administracji może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego jedynie w sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Natomiast jeżeli strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być przeprowadzony przez organ, a następczo jego ocena dokonana przez pryzmat dyrektywy art. 80 k.p.a. Jeśli zatem w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca podjęła działania mające na celu ochronę jej interesów i zaoferowała konkretne dowody, które miały wykazać zaistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialności przewoźnika, to powinnością organu było przeprowadzenie tych dowodów i ich ocena. W orzecznictwie sądowoadmoinistarcyjnym podkreśla się, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Podkreślić należy, że możliwość przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową. Stąd też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze przedmiotu ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Zaaprobowanie poglądu orzekających organów, tj., że na kanwie u.t.d. mamy do czynienia z prekluzją dowodową wymuszałoby przemodelowanie, tj. istotną zmianę nie tylko przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tytułem przykładu art. 78, ale wręcz jego naczelnych zasad, jak chociażby przywołanej zasady oficjalności (art. 77), czy praworządności wyrażonej w art. 7 k.pa. Tak gruntownej zmiany normatywnej, a właściwie ukonstytuowania zupełnie nowego, przeciwstawnego naturze i celom aktualnego modelu postępowania administracyjnego, nie sposób by było nie dostrzec. W szczególności asumptem dla poglądu organów o prekluzji dowodowej na gruncie u.t.d. nie może być art. 92a ust. 3 tej ustawy, a zwłaszcza zawarty w nim zwrot "podczas kontroli", gdyż – jak wyjaśnił NSA w przywołanym powyżej wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r. – odnosi się on do koncepcji niepodzielności decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie przepisów u.t.d., co wynika wprost z brzmienia i celu komentowanego przepisu, tj. że dotyczy on metodologii obliczania sumy kar pieniężnych, a nie czasookresu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie, w tym przedkładanych przez stronę dowodów, względnie zgłaszanych tez dowodowych. W powyższym wyroku Sąd czyniąc dystynkcję pomiędzy jedną sprawą administracyjną, wielością naruszeń w jej toku, a jedną karą pieniężną wyjaśnił, że niezależnie od ilości uchybień oraz wysokości kar za poszczególne uchybienia, kara orzeczona w wyniku jednej kontroli ma określoną górną granicę i nie może przekroczyć kwoty określonej w ustawie. I to jest właśnie sens analizowanego zwrotu art. 92a ust. 3 u.t.d., właściwie zawartego w nim zwrotu "podczas kontroli", tj., że odnosi się on do metodologii ustalania wysokości kary za wielość naruszeń w jednym postępowaniu zakończonym jedną decyzją a nie do cezury czasowej (prekluzji dowodowej) zgromadzenia dowodów (zgłaszania ich), względnie zgłaszania tez dowodowych na prawotwórcze - z punktu widzenia mającej być zastosowaną normy prawnej - okoliczności faktyczne w danej sprawie. Działanie powyższe nie tylko podważa ogólne zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 77 § 1oraz art. 80 k.p.a., ale i stanowi działanie stojące w sprzeczności z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów administracji publicznej. W reasumpcji Sąd uznaje, że powinnością organów w przedmiotowej sprawie była ocena przedłożonego przez przedsiębiorcę dowodu w kontekście naruszenia obowiązku z lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. i to jest wskazanie Sądu co do dalszego postępowania w sprawie. Tym samym, wbrew stanowisku organu, stan faktyczny sprawy w zakresie powoływanych przez stronę skarżącą okoliczności faktycznej relewantnej w tej sprawie, nie został wyjaśniony wyczerpująco, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne przyjęcie, że wymierzenie kary pieniężnej było zasadne, co stanowi naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 i art. 80 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło