VII SA/Wa 2637/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-01
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, jest związany zakresem kontroli materialnoprawnej, czy jedynie formalnej?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.), dokonuje kontroli jedynie formalnej, oceniając istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej. Sąd nie bada merytorycznej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest środkiem kwestionującym uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, a kontrola sądowa dotyczy jedynie tego, czy decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji została poprawnie wywiedziona z podstaw wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu T. G. i A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] sierpnia 2017 r., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. PINB pierwotnie orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego, użytkowanego jako warsztat samochodowy i sklep motoryzacyjny. WINB uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenia przepisów postępowania przez PINB, w szczególności na brak podstawy prawnej dla wydanej decyzji oraz na niezastosowanie się do wskazań sądów administracyjnych zawartych w poprzednich orzeczeniach. Skarżący zarzucili WINB naruszenie zasady związania organów prawomocnymi orzeczeniami sądów oraz błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze sprzeciwu T. G. i A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oddala sprzeciw
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB"), na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud.") po rozpatrzeniu odwołań [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") Nr [...] z dnia [...] maja 2017r., orzekającej po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej legalności użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na terenie działki ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], jako warsztatu samochodowego i sklepu motoryzacyjnego, o odstąpieniu od nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uzasadniając decyzję, [...]WINB wyjaśnił, że na wniosek Państwa [...] PINB przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej legalności użytkowania budynku gospodarczego na terenie działki ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].
W dniu 9 września 2008 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne w tej sprawie, podczas których stwierdzono, że budynek warsztatu samochodowego i sklepu motoryzacyjnego przy ul. [...] w [...] użytkowany jest zgodnie z jego przeznaczeniem, tj. zgodnie z dokonanym przez z inwestorów zgłoszeniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. do Delegatury Biura Architektury i Planowania Przestrzennego w [...] dotyczącym zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego na sklep motoryzacyjny i dwa stanowiska obsługi samochodów oraz piętra - na lokal mieszkalny. Jak wynikało z zaświadczenia Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2008r., zgłoszenie powyższe zostało przyjęte bez sprzeciwu.
Z uwagi na powyższe, PINB [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2008r., umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie użytkowania warsztatu samochodowego. [...]WINB, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1192/13 uchylił decyzję [...]WINB Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 658/14 oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku.
Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, PINB przeprowadził czynności kontrolne w sprawie obiektów budowlanych usytuowanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Podczas kontroli tej ustalono, że budynek gospodarczo garażowy użytkowany, jako warsztat samochodowy został wybudowany na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. oraz przyjęty do użytkowania na mocy decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.
W budynku tym stwierdzono następujące zmiany w stosunku do zatwierdzonego powołaną decyzją projektu budowlanego: zamiast trzech bram garażowych są dwie o wymiarach 4, 0 m x 3, 0 m; wykonano dodatkowe dwa okna w pomieszczeniu łazienki i klatki schodowej w poziomie II kondygnacji; nie wydzielono pomieszczenia gospodarczego w garażu; wykonano otwór o wymiarach 1, 0 m x 2, 05 m w ścianie pomiędzy garażem a hangarem jachtowym na 1 kondygnacji.
PINB w celu ustalenia daty dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczo - garażowego na cele warsztatu samochodowego i sklepu motoryzacyjnego (parter) i lokalu mieszkalnego (piętro), przeprowadził w dniu 24 listopada 2016 r. rozprawę administracyjną.
W trakcie rozprawy Państwo [...] oraz [...] (pełnomocnik [...]) przedstawili odmienne stanowiska dotyczące daty przystąpienia do użytkowania oraz daty wykonania robót budowlanych w spornym budynku: Państwo [...] oświadczyli, iż zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed datą 24 sierpnia 2007 r., zaś według pełnomocnika inwestorów - po dokonaniu zgłoszenia w Urzędzie [...].
Zgodnie z przedłożoną przez [...] opinią techniczną, sporządzoną przez mgr inż. [...] posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] oraz legitymującego się przynależnością do Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr ewid. [...], roboty budowlane polegające na wykonaniu jednej bramy garażowej w miejscu dwóch mniejszych w zakresie elewacji frontowej budynku oraz przejścia o szerokości 1, 00 m pomiędzy garażami na parterze, zostały wykonane prawidłowo i zgodnie z zasadami wiedzy technicznej oraz zgodnie ze sztuką budowlaną.
PINB ustalił, że inwestorzy dokonując w dniu 24 sierpnia 2007r. zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego na sklep motoryzacyjny i dwa stanowiska obsługi samochodów oraz piętra na lokal mieszkalny, posiadali decyzję Prezydenta [...] Nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2007r. (uchyloną dopiero w dniu [...] października 2007 r. decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego). Stwierdził ponadto, że działalność gospodarcza polegająca na prowadzeniu warsztatu samochodowego i sklepu motoryzacyjnego nie została ujęta w spisie przedsięwzięć zawartych w § 3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Ustalony sposób użytkowania budynku przy ul. [...] w [...] nie narusza zapisów obowiązującego na terenie w/w nieruchomości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru osiedla [...] po zachodniej stronie ul. [...]- część I, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady [...] z dnia [...] marca 2013 r., zgodnie z którym działka ta jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługi.
PINB uznając, iż brak jest podstaw do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego sytuowanego na terenie działki ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] użytkowanego obecnie jako warsztat samochodowy i sklep motoryzacyjny, decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. orzekł odstąpieniu od nałożenia takiego obowiązku.
[...] odwołali się do [...]WINB od tej decyzji. Rozpatrując odwołanie, organ II instancji uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie PINB zasługuje na uchylenie, jednakże z innej przyczyny niż podniesione w odwołaniu.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2013 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2015 r. są wiążące dla organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. Oba Sądy w powołanych wyrokach wskazały, iż rozpatrując sprawę dotyczącą zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego przy ul. [...] w [...] konieczne jest dokonanie przez organy nadzoru budowlanego następujących ustaleń: daty przystąpienia do użytkowania budynku przy ul. [...] w [...] jako warsztatu, czy w wyniku zmiany sposobu użytkowania dokonano dostosowawczych robót budowlanych, czy zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania budynku zostało poprzedzone ostateczną decyzją środowiskową i ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, czy inwestorzy mogą w ogóle prowadzić działalność polegającą na prowadzeniu warsztatu samochodowego i sklepu motoryzacyjnego.
Mając na uwadze ustalenie daty przystąpienia do użytkowania budynku przy ul. [...] w [...] jako warsztatu, to niezależnie od tego, czy nastąpiła ona po czy - jak twierdzą skarżący - przed datą 24 sierpnia 2007 r., tj. przed dokonaniem zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania w Urzędzie [...], wdrożyć należy postępowanie naprawcze w niniejszej sprawie.
W myśl art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego obowiązującej w dniu 24 sierpnia 2007r., tj. w dniu złożenia przez [...] zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania spornego budynku gospodarczo-garażowego, do zgłoszenia tego należało dołączyć następujące dokumenty: 1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania; 2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi; 3) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt. 2; 4) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 5) w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt. 2 - ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności; 6) w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami.
NSA w wyroku z dnia 1 grudnia 2015r., zwrócił szczególną uwagę na przewidzianą przepisami obowiązującymi w dniu 24 sierpnia 2007r., konieczność poprzedzenia zmiany sposobu użytkowania spornego budynku ostateczną decyzją środowiskową.
Jeżeli zatem [...] dokonując w dniu 24 sierpnia 2007r. w Urzędzie [...] zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego sytuowanego na terenie działki ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] nie załączyli wszystkich dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w tej dacie, to zdaniem [...]WINB uznać należy, że zgłoszenie to nie było skuteczne i nie mogli oni dokonać robót budowlanych ani użytkować obiekt w sposób inny niż przewidywała to pierwotnie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie.
W sytuacji tej PINB zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 71a Prawa budowlanego, zaś do zalegalizowania samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania konieczne jest przedłożenie dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2.
Procedura legalizacyjna przewidziana w art. 71a Prawa budowlanego powinna uwzględniać ocenę dokonanej zmiany sposobu użytkowania według stanu prawnego z chwili orzekania o niej. Celem usuwania skutków samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest bowiem jej dostosowanie dokonanej zmiany do przepisów obecnie obowiązujących, a nie tych w dacie jej dokonania.
W świetle powyższego, jakkolwiek - co już wskazano wcześniej - zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego sytuowanego na terenie działki ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] wymagała w chwili jej dokonania uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej, to obecnie opinia środowiskowa nie jest wymagana dla tego typu działalności. Działalność gospodarcza polegająca na prowadzeniu warsztatu samochodowego i sklepu motoryzacyjnego nie została bowiem ujęta w spisie przedsięwzięć zawartych w § 3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co zostało potwierdzone w piśmie z Urzędu [...] Biura Ochrony Środowiska z dnia [...]października 2016r., załączonym do akt sprawy przez [...]- pełnomocnika [...].
Jednakże, w chwili dokonywania zmiany sposobu użytkowania działalność ta znajdowała się w powołanym spisie i brak decyzji środowiskowej w chwili dokonywania zgłoszenia przez inwestorów świadczy o ich samowolnej zmianie sposobu użytkowania.
Odnośnie kwestii wykonania robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego sytuowanego na terenie działki ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], organ I instancji ustalił na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...] o pozwoleniu na budowę w/w obiektu, że roboty takowe wykonano. Jednocześnie zgodnie z opinią techniczną, sporządzoną przez mgr inż. [...] roboty budowlane polegające na wykonaniu jednej bramy garażowej w miejscu dwóch mniejszych w zakresie elewacji frontowej budynku oraz przejścia o szerokości 1,00 m pomiędzy garażami na parterze zostały wykonane prawidłowo i zgodnie z zasadami wiedzy technicznej oraz zgodnie ze sztuką budowlaną.
Autor opracowania posiada wiedzę specjalistyczną w wymaganym zakresie i ponosi odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową za wykonane przez siebie opinie bądź ekspertyzy. Jeżeli opinia ta nie zawiera wskazań, co do robót jakie należy wykonać w celu doprowadzenia robót budowlanych wykonanych przy budynku gospodarczym przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem, a z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie również nie wynika, aby nałożenie takowych obowiązków było konieczne, to brak jest podstaw do sformułowania przez PINB nakazów w tym zakresie.
Podsumowując rozważania [...]WINB stwierdził, że w sytuacji gdy inwestorzy przedłożyli dokumenty wymienione w art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, wymagane przy samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, to PINB powinien przejść do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej określonej w tym przepisie; w szczególności dotyczącym opłaty legalizacyjnej. Dopiero uiszczenie tejże opłaty stanowi zakończenie trybu postępowania przewidzianego w art. 71 a Prawa budowlanego.
Procedura legalizacyjna określona w art. 71a Prawa budowlanego nie przewiduje natomiast w sytuacji wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 71 a ust. 1, wydania rozstrzygnięcia orzekającego "o odstąpieniu od nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku".
[...]WINB nie może natomiast w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji organu powiatowego o w/w treści wydać postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną, gdyż pozbawiłoby to strony możliwości instancyjnej kontroli zapadłego rozstrzygnięcia
W tym stanie rzeczy należało uchylić decyzję PINB z dnia [...] maja 2017r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Z tą decyzją nie zgodzili się [...], reprezentowani przez: r. pr. [...], wnosząc pismem datowanym na 2 września 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając ww. decyzję w całości, zarzucając tej decyzji naruszenie:
"- art. 190 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) w związku 153 ustawy p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ wykładni prawa oraz oceny prawnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt: II OSK 658/14 wydanym w niniejszej sprawie.
- art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, iż wydane w niniejszej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt: II OSK 658/14 zawiera tożsamą wykładnię prawa oraz ocenę jak poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. Akt VII SA/Wa 1192/13
- art. 71 a ustawy prawo budowlane poprzez uznanie, iż brak jest podstawy do wydania w oparciu o art. 71 a ust. 4 ustawy prawo budowlane decyzji o odstąpieniu od nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.
- art. 71 ust. 2 ustawy prawo budowlane w związku z art. 71 ust. 7 ustawy prawo budowlane poprzez uznanie, iż prawidłowo dokonane zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania, pomimo, iż dokonane zostało przed faktyczną zmianą sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych.
- art. 84 ust. 1 pkt. 2 ustawy prawo budowlane w związku z art. 82 ustawy prawo budowlane poprzez nieuprawnione sprawowanie kontroli nad działaniami organów architektoniczno budowlanych zmierzające do uznania, iż nie wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania dokonanego przed datą faktycznej zmiany sposobu użytkowania, może skutkować uznaniem, iż skarżący dokonali wadliwego zgłoszenia zmiany sposoby użytkowania a w konsekwencji samowolnej zmiany sposobu użytkowania".
Pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów i "wydanie przez organ decyzji autokasacyjnej".
Skarżący wyjaśnili w uzasadnieniu skargi, że w ich ocenie naruszona została jedna z podstawowych zasad procesu administracyjnego - zasada związania organów administracji prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych zapadłymi w sprawie. W niniejszej sprawie wypowiedziały się sądy obu instancji tj. wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r. WSA, a następnie w wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej NSA wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 r.
Jak wskazał pełnomocnik skarżących, NSA rozpatrując skargę [...] oddalił ja, ale rozpatrując w szczególności zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 w zw. z art. 71 a ust. 1 Prawa budowlanego przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż organy nadzoru budowlanego w ramach prowadzonej kontroli w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, są uprawnione do badania skuteczności i prawidłowości złożonego zgłoszenia w sytuacji gdy organ właściwy do jego przyjęcia nie zgłosił sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3, 4 i 5 Prawa budowlanego, co stanowi niezgodne z prawem rozszerzenie kompetencji organów nadzoru budowlanego - dokonał w tym zakresie wykładni oraz oceny prawnej, w stopniu znacząco różniącym się od oceny i wykładni dokonanej w poprzedzającym wyroku WSA.
W wyroku z dnia 8 listopada 2013 r. WSA wskazał, iż organy nadzoru budowlanego I i II instancji nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinny zbadać, czy zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania było skuteczne, ze szczególnym uwzględnieniem bezspornego ustalenia daty przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku jako warsztatu oraz czy w wyniku zmiany użytkowania dokonano dostosowawczych robót budowlanych. Ponadto, według Sądu, należy ustalić, czy zgłoszenie zostało poprzedzone uzyskaniem ostatecznej decyzji środowiskowej i ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Natomiast NSA dokonał zawężonej oceny w stosunku do poprzedzającego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazując w dalszej części uzasadnienia, iż zarzut naruszenia art. 71 postawiono bez uwzględnienia jednostek redakcyjnych, a zwłaszcza art. 71 ust. 7, który stanowi: "Dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych". Według art. 7la ust. 1 "W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia (...)". Okolicznością faktyczną wymagającą ustalenia jest, czy dokonane zgłoszenie zostało w takim terminie, że wywołało skutek prawny.
Zdaniem więc NSA, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 71 ustawy Prawo budowlane był chybiony wyłącznie ze względu na fakt, iż organy prowadząc postępowanie nie ustaliły w sposób ostateczny daty faktycznego przystąpienia przez skarżących do zmienionego sposobu użytkowania obiektu. Jednocześnie NSA nie odnosząc się do braku ostatecznej decyzji środowiskowej w chwili złożenia zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania nie podzielił w tym zakresie poglądu WSA. Co więcej, wskazał wyraźnie, iż okolicznością faktyczną wymagającą ustalenia jest, "czy dokonane zgłoszenie zostało w takim terminie, że wywołało skutek prawny." Prowadząc zatem dalsze postępowanie obowiązkiem organów było wyłącznie ustalenie braków wskazanych w wiążącym orzeczeniu NSA, a następnie w zależności od dokonanych ustaleń wydanie orzeczenia.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego ma moc nie tylko obowiązującą, ale i nadrzędną. Organ II instancji nie uwzględnił wiążącej oceny prawnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r. czym naruszył art. 190 ustawy p.p.s.a. w związku 153 ustawy p.p.s.a. oraz w sposób nieprawidłowy ustalił, iż wyrok WSA oraz NSA wydane w niniejszej sprawie zawierają tożsamą wykładnię oraz ocenę prawną czym naruszył art. 7, 77 oraz 80 k.p.a.
Pełnomocnik skarżących stwierdził, że "prowadząc postępowanie po wydanym wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt: II OSK 658/14 co do zasady, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] co do zasady poddał się ocenie prawnej zawartej w w/w wyroku i przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie daty w której skarżący przystąpili do zmienionego sposobu użytkowania obiektu. W trakcie przeprowadzonej przed organem I instancji rozprawy skarżący oświadczyli, iż do użytkowania przystąpili po dacie upływu terminu wskazanego w zgłoszeniu zmiany sposobu użytkowania, Państwo [...] przedstawili zaś odmienną informację, przy czym żadna ze stron nie przedstawiła dokumentów to potwierdzających. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż w związku z licznymi donosami Państwa [...], przed datą wskazaną w zgłoszeniu organ I instancji Nadzoru Budowlanego przeprowadzał kontrole, które nie potwierdziły, iż doszło do zmiany sposobu użytkowania. Ponadto podnieść należy, iż w takiej sytuacji ciężar dalszych dowodów winien spoczywać na tej stronie, która kwestionuje ustalenia organów administracji, tj. na Państwie [...], podnieść natomiast należy, iż na żadnym etapie postępowania nie przedstawili oni jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, iż skarżący przystąpili do zmienionego sposobu użytkowania przed dokonanym zgłoszeniem".
Dlatego tez, zdaniem skarżących, PINB prawidłowo uznał, iż skarżący dysponowali skutecznym zgłoszeniem zamiaru zmiany sposobu użytkowania dokonanym przed datą zmiany sposobu użytkowania, w konsekwencji czego uznał, iż dalsze procedowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania jest bezzasadne. W konsekwencji uznając, iż brak jest podstaw do nakładania na skarżących zarówno opłaty legalizacyjnej, wobec prawidłowości dokonanej zmiany sposobu użytkowania, jak również, do nakładania obowiązków określony w art. 71 a ust. 4 wydał decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.
Organ II instancji nie dostrzegł, iż obowiązek nakładany w art. 71 a ust. 1 orzekany jest w drodze postanowienia na które nie przysługuje zażalenia. Zatem skuteczny środek zaskarżenia przysługuje stronie dopiero na etapie bądź postanowienia wydanego na podstawie art. 71a ust. 2 bądź decyzji wydanej na podstawie art. 71 a ust. 4.
W sytuacji gdy organ I instancji po wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej zmiany i nałożeniu obowiązków określonych w art. 71 a ust. 1 wiążąco ustali, iż do zmiany sposobu użytkowania doszło w sposób prawidłowy to w takim wypadku nie mając podstaw do nałożenia opłaty legalizacyjnej, jak również nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania PINB powinien wydać decyzję merytoryczną w inny sposób kończącą postępowanie. "W takim przypadku jedyną możliwością działania organu jest na zasadzie a contrario wydania w oparciu o art. 71a ust. 4 decyzji o odstąpieniu od nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, tym bardziej, iż organ I instancji dokonał wiążących ustaleń w zakresie, iż zmiana sposobu użytkowania została dokonana na podstawie skutecznie złożonego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej przy milczącej zgodzie tego organu. Przed dokonaniem zgłoszenia wykonane zostały jedynie roboty związane z przebudową bram garażowych, jednakże nie były one związane ze zmianą sposobu użytkowania obiektu. Obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego ul. [...] dopuszcza sytuowanie na działce budowlanej jednego budynku mieszkalnego i jednego budynku usługowego. Zgodnie z obecnie obowiązującym rozporządzeniem Rady ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla stacji obsługi środków transportu nie jest wymagane uzyskanie decyzji środowiskowej. Organ ustalił zatem, iż obecny sposób użytkowania prowadzony jest w oparciu o prawidłowe zgłoszenie oraz nie narusza przepisów prawa miejscowego".
[...]WINB w sposób nieuprawniony uznał iż prawidłowo dokonane zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania, pomimo, iż dokonane zostało przed faktyczną zmianą sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych dokonując nieuprawnionej kontroli działania organów architektoniczno budowlanymi, czym naruszył art. 71 ust. 2 w związku z art. 71 ust. 7 oraz art. 84 ust. 2 w związku z art. 82 ustawy Prawo budowlane
Skarżący dokonali zgłoszenia przed przystąpieniem do zmienionego sposobu użytkowania. Nie dysponowali, dokonując zgłoszenia, decyzją środowiskową. Jednakże wyłączną przesłanką do uznania nieskuteczności zgłoszenia jest przesłanka wskazana w art. 71 ust. 7 prawa budowlanego tj. fakt przystąpienia do użytkowania przed dokonanym zgłoszeniem. W niniejszej sprawie przesłanka ta została jednakże wykluczona. Uznanie zatem przez organ w skarżonej decyzji, iż zgłoszenie nie wywołało skutków prawnych jest nieuprawnione i wykracza poza zakres kontroli wskazanej w art. 84 ust. 1 pkt. 2 prawa budowlanego. Wywodzenie przez organ, iż brak decyzji środowiskowej w chwili dokonanego skutecznie zgłoszenia stanowi przesłankę do uznania nieskuteczności zgłoszenia, w konsekwencji samowolną zmianę sposobu użytkowania jest nieuprawnione.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 11 października 2017 r. sygn.. akt VII SA/Wa 2253/17 odrzucił sprzeciw, biorąc pod uwagę art. 64a p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 64b § 1 p.p.s.a.
Pismem datowanym na 3 listopada 2017 r. [...], reprezentowani przez r. pr. [...] wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, załączając do wniosku sprzeciw od ww. decyzji [...]WINB. To pismo procesowe, pomimo odmiennej nazwy ("sprzeciw" w miejsce "skarga") ma identyczną treść ze skargą z dnia 7 września 2017 r., opatrzone jest również datą 7 września 2017 r.
W odpowiedzi na sprzeciw, [...]WINB podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o oddalenie sprzeciwu.
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2253/17 tut. Sąd przywrócił skarżącym termin do wniesienia sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W stanie prawnym po dniu 1 czerwca 2017 r. (a więc dniu wejścia w życie ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) ostateczna decyzja administracyjna stanowi przedmiot weryfikacji albo w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi (art. 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a.) albo w postępowaniu wywołanym sprzeciwem (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Zgodnie bowiem z ww. art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej" p.p.s.a.) sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a więc czy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Innymi słowy, sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego, niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest wyrazem zakwestionowania przez stronę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, ale jako rozstrzygnięcia właśnie o charakterze kasatoryjnym.. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma więc wyłącznie charakter formalny i polega na kontroli sądowej, czy decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji poprawnie została wywiedziona z jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. (por. także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt V SA/Po 649/17, CBOSA).
Postępowanie ze sprzeciwu zostało przez ustawodawcę uregulowane w rozdziale 3a działu III p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie tut. Sądu, decyzja [...]WINB była prawidłowa i nie narusza prawa w zakresie, jaki podlega kognicji sądu administracyjnego, rozpoznającego sprzeciw od takiej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia na wstępie, że w postępowaniu wywołanym sprzeciwem od decyzji administracyjnej zastosowanie mają przepisy o skardze (art. 64b § 1 k.p.a.), co oznacza, że również w tym postępowaniu sąd meriti nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dlatego też, pomimo, że w sprzeciwie nie zostały podniesione te zarzuty formalne, które mogą zgodnie z art. 64e p.p.s.a. w rzeczywistości sprzeciw uzasadniać (a więc nieistnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.), obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było dokonanie własnej kontroli zakwestionowanej decyzji, w zakresie i w ramach przyznanej temu Sądowi przez ustawodawcę kognicji.
I. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wyłącznie wówczas, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
[...]WINB słusznie uznał, że PINB wadliwie prawnie orzekł "o odstąpieniu od nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku", stosując przy tym procedurę legalizacyjną uregulowaną w art. 71a Pr. bud. Jak wynika z sentencji decyzji PINB, organ ten przyjął za jedną z podstaw prawnych orzeczenia własnie art. 71a ust. 4 Pr. bud. Z dyspozycji tego przepisu wynika jednakże wyłącznie to, że w przypadku niewykonania w terminie nałożonych obowiązków, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Wbrew stanowisku PINB, jak również skarżących, art. 71 a ust. 4 Pr. bud. nie stanowi podstawy do wydania decyzji o treści, jak w decyzji PINB.
W pełni zasadnie uznał więc [...]WINB, że PINB naruszył przepisy postępowania, wydając kontrolowaną przez ten organ decyzję, w zasadzie bez żadnej podstawy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza ponadto, że decyzja PINB naruszała art. 6 k.p.a. w ten sposób, że wskazany, jako podstawa orzeczenia przepis w żadnej mierze nie uzasadniał treści decyzji PINB i nie mógł być jej podstawą, a także art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego wynikającej z sentencji decyzji treści rozstrzygnięcia, w tym w zakresie przyjętej podstawy prawnej – zwłaszcza wobec stwierdzenia PINB w końcowej części uzasadnienia, że podstawą taką nie może być art. 71a ust. 4 Pr. bud. Ponadto, wskazanie, jako podstawy prawnej, art. 104 k.p.a. bez określenia jednostki redakcyjnej (§ 1 lub § 2) i bez jakiegokolwiek wyjaśnienia tej podstawy prawnej poprzez wykazanie, na czym ma w tym konkretnym wypadku polegać owo "załatwienie sprawy" (art. 104 § 1 k.p.a.) oraz w jaki prawem przewidziany sposób – zdaniem PINB – wydana decyzja kończy postępowanie, o ile nie rozstrzyga sprawy (art. 104 § 2 k.p.a.) stanowiło również naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że organ I instancji (o czym mowa w dalszej części uzasadnienia) nie zastosował się ani do jednoznacznej oceny prawnej, wyrażonej przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1192/13 oraz przez NSA w wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 658/14, ani do wskazań co do dalszego postępowania, wynikających z ww. wyroków. Stanowiło to naruszenie art. 153 p.p.s.a.
W ocenie tut. Sądu słusznie [...]WINB uznał więc wystąpienie pierwszej pozytywnej przesłanki decyzji kasatoryjnej z art. 138 § 2 k.p.a.
Niewątpliwie, samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasatoryjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
II. Oceniając, czy [...]WINB należycie ustalił wystąpienie drugiej przesłanki w postaci tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wziął następujące okoliczności pod uwagę.
Słusznie zwrócił uwagę [...]WINB, że jako organ II instancji nie może w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji PINB wydać postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną, gdyż pozbawiłoby to strony możliwości instancyjnej kontroli zapadłego rozstrzygnięcia. Nie to jednak powinno było – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – przesądzić o zastosowaniu trybu z art. 138 § 2 k.p.a. Należy bowiem stwierdzić, że pomimo wyroków WSA w Warszawie i NSA, organ I instancji nie ustalił w sposób nakazany w obu wyrokach stanu faktycznego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy.
Należy przypomnieć, że zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1192/13 PINB zobowiązany był do "bezspornego ustalenia daty przystąpienia do użytkowania ww. budynku jako warsztatu; czy w wyniku zmiany użytkowania dokonano dostosowawczych robót budowlanych; oraz wiążącej oceny zawartej w prawomocnym wyroku Sądu o sygn. akt IV SA/Wa 2716/12, tj. w zakresie czy zgłoszenie zostało poprzedzone uzyskaniem ostatecznej decyzji środowiskowej i ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, i w ewentualnie jakim zakresie takie decyzje zostały wydane".
Jak natomiast stwierdził NSA, rozpatrując skargę kasacyjną od ww. wyroku, "na podstawie art. 71a ust. 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, do właściwości organów nadzoru budowlanego należy ustalenie zgłoszenia w warunkach skuteczności prawnej, którą z mocy prawa wyłączona jest w przypadku gdy zgłoszenia dokonano po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego" (wyrok z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 658/14).
Organ I instancji nie zastosował się żadną miarą do dokonanej przez WSA w Warszawie w ww. wyroku oceny prawnej, zgodnie z którą (wobec tego, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta [...] z kwietnia 2010 r., wydana w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, z której treści wynika, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dokonanie przedmiotowej zmiany użytkowania zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) należało wyjaśnić kwestię uzyskania przez użytkowników wymaganej decyzji środowiskowej. Jak wiążąco dla organu ocenił to bowiem Sąd, w dacie dokonania przez inwestorów zgłoszenia przedmiotowej zmiany użytkowania jego skuteczne złożenie wymagało uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej, zaś inwestorzy do zgłoszenia powinni dołączyć ostateczną decyzję o warunkach zabudowy, przy czym taka decyzja winna zostać poprzedzona decyzją środowiskową.
PINB poprzestał natomiast na stwierdzeniu, że "Zgodnie z obowiązującymi przepisami środowiskowymi działalność gospodarcza polegająca na prowadzeniu warsztatu samochodowego i sklepu motoryzacyjnego w budynku usytuowanym na działce ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] nie została ujęta w spisie przedsięwzięć zawartych w § 3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71)" – co już samo w sobie stanowi niedozwoloną polemikę z oceną prawną, dokonaną w wyroku tut. Sądu z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1192/13.
PINB – wbrew zaleceniom Sądów dwóch instancji – nie dokonał więc ustalenia stanu faktycznego w zakresie nakazanym ww. wyrokami WSA w Warszawie i NSA, co jednak umknęło uwadze organu II instancji. Takie zaniechanie organu I instancji uniemożliwia dokonanie oceny, czy postępowanie legalizacyjne w trybie art. 71a Pr. bud. jest przedmiotowe, a jeżeli tak, to w jaki sposób należało je prowadzić, uwzględniając pkt. 1 i 2 ust. 1 art. 71a Pr. bud.
W powołanym wyżej wyroku WSA w Warszawie, Sąd wyraźnie wskazał też, że ewentualne zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. wymaga uprzedniego starannego ustalenia stanu faktycznego; podobnie jak ocena tego, czy rzeczywiście w sprawie mamy do czynienia z legalną, czy też nielegalną zmianą sposobu użytkowania. Należy w tym miejscu przypomnieć, że jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. – ale stan faktyczny powinien zostać ustalony w sposób umożliwiający dokonanie jego należytej oceny prawnej w zakresie tego, czy postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe.
Sąd zwrócił uwagę na to, że samowolna zmiana sposobu użytkowania – uzasadniająca postępowanie w trybie art. 71a Pr. bud. – może być wywołana nieskutecznością prawną zgłoszenia. Nieskutecznym zaś prawnie, jak wyjaśnił słusznie Sąd w ww. wyroku, jest zgłoszenie dokonane po zmianie sposobu użytkowania lub takie, do którego nie załączono prawem wymaganych dokumentów. Dlatego też Sąd – wobec istotnych braków w ustaleniu stanu faktycznego, uniemożliwiających dokonanie prawnej oceny tego stanu – uchylił wówczas decyzje obu organów.
Obowiązkiem PINB było jednoznaczne ustalenie, czy zmiana sposobu użytkowania dokonana została samowolnie, a jeżeli tak, to na czym samowola ta polegała. Od takiego ustalenia bowiem zależy zasadność i sposób prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 71a ust. 1 Pr. bud.
Skoro WSA w Warszawie uchylił wspomnianym, prawomocnym wyrokiem decyzje organów obu instancji, to oznacza, że PINB – a nie [...]WINB – zobowiązany był w pierwszej kolejności ustalić dokładnie stan faktyczny, zgodnie ze wskazaniami Sądu. Sąd meriti ocenił, że nieuzasadnionym jest uchylenie wyłącznie decyzji [...]INB, gdyż wymaga tego zakres czynności niezbędnych do wykonania w celu ustalenia stanu rzeczy.
W ocenie tut. Sądu organ I instancji przeprowadził w bardzo ograniczonym zakresie postępowanie wyjaśniające, nie uwzględniając zaleceń zawartych w obu wyrokach WSA i NSA. PINB w rzeczywistości nie przeprowadził natomiast żadnego postępowania legalizacyjnego w rozumieniu art. 71a ust. 1 Pr. bud., a więc nie mógł wydać decyzji, której podstawą byłby art. 71a tej ustawy; nie mógł również uznać bezprzedmiotowości postępowania legalizacyjnego.
Niewyjaśniony nadal stan faktyczny uniemożliwia dokonanie zarówno przez organ odwoławczy, jak i Sąd oceny, jakiej treści powinno być orzeczenie kończące sprawę. Ten zakres sprawy, który nie został wyjaśniony, ma natomiast niewątpliwie wpływ na jej rozstrzygnięcie.
III. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że [...]WINB prawidłowo zastosował dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a.
Wprawdzie należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji [...]WINB nie odpowiada wymogom art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie wykazania, że konieczny do wyjaśnienia przez organ I instancji zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, tym niemniej sąd administracyjny tylko wówczas uchyla decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania, gdy miało ono wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. W tej zaś sprawie wada uzasadnienia decyzji MWINB nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż decyzja jest prawidłowa.
Mając na uwadze art. 64e p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 190 w zw. z art. 153 p.p.s.a. (w sposób wskazany w skardze), art. 7, 77 i 80 k.p.a., art. 71 ust. 2 w zw. z art. 71 ust. 7 Pr. bud. oraz art. 84 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud. nie mogły mieć wpływu na treść wyroku. Podniesione bowiem zarzuty nie dotyczą tego, co podlega badaniu przez Sąd w postępowaniu wywołanym sprzeciwem od decyzji - istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Pełnomocnik skarżących, załączając sprzeciw do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu zmienił wyłącznie nazwę składanego pisma procesowego ze "skargi" na "sprzeciw"; nie uwzględnił natomiast treści art. 64e p.p.s.a. i specyfiki postępowania sądowo administracyjnego w sprawach ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej i nie dostosował treści zarzutów do zakresu podlegającego kontroli sądowej.
Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 71a Pr. bud. "poprzez uznanie, iż brak jest podstawy do wydania w oparciu o art. 71 a ust. 4 ustawy prawo budowlane decyzji o odstąpieniu od nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarzut ten jest błędny, o czym była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia wyroku.
Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 3 § 2a p.p.s.a. i art. 16 § 2 w zw. z art. 64d § 1 p.p.s.a., mając na uwadze treść art. 64e p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło