IV SA/Wa 845/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędziowie: WSA Katarzyna Golat (spr.) WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wniosku w sprawie wydania pozwolenia dla zadania inwestycyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 oraz w związku z art. 144, art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), zwanej dalej "K.p.a.", oraz na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2205), po rozpatrzeniu wniosku inwestora - [...] Sp. z o.o., z siedzibą w [...], o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej postanowieniem Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie zaopiniowania wniosku o wydanie pozwolenia dla zadania inwestycyjnego pn.: [...], w wyłącznej strefie ekonomicznej [...], w wyłącznej strefie ekonomicznej Morza Bałtyckiego, o łącznej mocy zainstalowanej 504 MW, z uwagi na zapewnienie obronności i bezpieczeństwa państwa, mając na względzie art. 2, art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1534, z późn. zm.), postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] Minister Obrony Narodowej negatywnie zaopiniował wniosek [...] Sp. z o.o. (dalej zwanej "inwestorem", "skarżącą", Spółką"), w sprawie wydania pozwolenia dla zadania inwestycyjnego pn.: [...] w wyłącznej strefie ekonomicznej Morza Bałtyckiego, w rejonie [...], o łącznej mocy zainstalowanej 504 MW. W uzasadnieniu organ podniósł następujące uwagi do lokalizacji inwestycji: 1) lokalizacja turbin o wysokości 250 m n.p.m. koliduje ze strefą niebezpieczną [...] (rejon punktu granicznego 2) i stałą trasą lotnictwa wojskowego [...](rejon punktu granicznego 3), co oddziaływać będzie negatywnie na realizację zadań Sił Powietrznych RP w tym obszarze, w tym na poziom bezpieczeństwa ich wykonywania; 2) przedmiotowa inwestycja umiejscowiona będzie w lokalizacji, powodującej zakłócenia systemów radiolokacyjnych, służących wykrywaniu obiektów na morzu, a ponadto powstawanie utrudnień w rozpoznawaniu i prawidłowym lokalizowaniu (z uwagi na tworzenie echa radarowego) obiektów powietrznych, wykonujących loty w tym rejonie. System obserwacji technicznej jest elementem systemu obrony i ochrony morskiej granicy Rzeczypospolitej Polskiej oraz przedsięwzięć na rzecz bezpieczeństwa żeglugi w Strefie odpowiedzialności Marynarki Wojennej i Sił Powietrznych, 3) proponowane przez inwestora działania kompensujące negatywne oddziaływanie inwestycji, polegające na umieszczeniu radarów obserwacji nawodnej oraz głowic optoelektronicznych na wytypowanych elektrowniach wiatrowych i przekazywanie informacji z tych urządzeń służbom Marynarki Wojennej, są niewystarczające. Przyczyną, dla której powyższe rozwiązanie nie może zostać zaakceptowane, jest brak możliwości sprawowania fizycznego nadzoru nad ww. urządzeniami przez Siły Zbrojne RP oraz możliwości ich ochrony, co w konsekwencji prowadziłoby do utraty wiarygodności danych z nich pochodzących; 4) z powyższych względów obiekty [...] spowodują obniżenie możliwości wykonywania zadań operacyjnych, realizowanych przez Siły Zbrojne RP we wskazanym rejonie. W zaskarżonym postanowieniu organ, wydając negatywne stanowisko, powołał się na względy dotyczące bezpieczeństwa i obronności państwa. Przedstawione argumenty nie zyskały akceptacji inwestora, co spowodowało złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, że postanowienie Nr [...] zostało wydane z naruszeniem art. 23 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jak również z naruszeniem art. 6, 7 i 8 K.p.a. Powołane naruszenia polegać miały na tym że: 1) organ wydał negatywną opinię, bez wskazania konkretnych zagrożeń, wynikających z przepisów prawa i poprzestał na bardzo ogólnych stwierdzeniach, nie odnoszących się do konkretnej inwestycji; 2) organ naruszył art 6, 7 i 8 K.p.a., poprzez wydanie negatywnej opinii w sytuacji, gdy teren objęty wnioskiem mieści się w granicach terenów, dla których wcześniej zostały wydane opinie pozytywne oraz pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń. Powyższe naruszenie, w ocenie strony, stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, m.in. z zasadą praworządności, zasadą legalizmu, zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa oraz zasadą równego traktowania podmiotów. Minister, wydając zaskarżone postanowienie, powołał się na względy, dotyczące bezpieczeństwa i obronności państwa. Zgodnie z art. 23 ust. 3 pkt 3 ustawy o obszarach morskich, odmawia się wydania pozwolenia na wznoszenie lub wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich, jeżeli jego wydanie spowodowałoby wystąpienie zagrożenia dla obronności i bezpieczeństwa państwa. W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że inwestycja umiejscowiona ma być w lokalizacji, w której urządzenia farmy wiatrowej będą powodować zakłócenia systemów radiolokacyjnych, łączności radiowej oraz innych urządzeń elektronicznych, znajdujących się na pokładach statków powietrznych lotnictwa Sił Powietrznych RP, zwłaszcza wykonujących zadania w strefie niebezpiecznej [...]. Organ podkreślił, że dotychczasowe doświadczenie i bieżąca obserwacja pracy urządzeń wskazuje, że obiekty wchodzące w skład farm wiatrowych wywołują stałe zakłócenia radiolokacyjne na kierunkach ich występowania. W kluczowe znaczenie dla realizacji zadań Sił Zbrojnych RP Minister przypisał powyższym przeszkodom, niemożliwym do wyeliminowania we wskazanej lokalizacji inwestycji. Organ odniósł się do propozycji działań kompensacyjnych, polegających na montażu radarów i głowic optoelektronicznych na elektrowniach wiatrowych i wyjaśnił z jakich przyczyn zaproponowane rozwiązanie nie może zostać uwzględnione. Minister wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, Siły Zbrojne RP stoją na straży suwerenności i niepodległości Narodu Polskiego oraz jego bezpieczeństwa i pokoju. Powyższe zadanie determinowane jest także w znaczącym stopniu przez właściwie działającą infrastrukturę wojskową, służącą tym celom. Zatem kwestią kluczową dla obronności kraju są prawidłowo działające urządzenia wykrywające potencjalne zagrożenia, a Minister Obrony Narodowej, jak i każdy obywatel, organ administracji, przedsiębiorca, zgodnie z ww. ustawą jest zobowiązany do umacniania obronności Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2), w tym wskazywania zagrożeń naruszających realizację tej zasady. Stanowisko Ministra Obrony Narodowej, przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, podyktowane było koniecznością zapewnienia niezbędnych warunków do obrony państwa, co powinno mieć znaczenie nadrzędne. Organ wskazał, że nie ma obowiązku wskazywania przepisów odrębnych, uzasadniających istnienie zagrożeń wymienionych w art. 23 ust. 3 ww. ustawy. Przepisy art. 23 ust. 3 oraz 4 ww. ustawy nie mogły zostać naruszone przez organ, gdyż nie są adresowane do organu. Z analizy treści art. 23 ww. wynika jasno, że przepisy art. 23 ust. 3 i 4 ww. ustawy adresowane są do ministra, właściwego do spraw gospodarki morskiej, do którego należy wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich. Z tego względu organ nie mógł naruszyć ani art. 23 ust. 3, ani art. 23 ust. 4 ww. ustawy. Minister podał, że ocena oddziaływania, jakie inwestycja związana z [...] może mieć na działanie systemów radiolokacyjnych, nie należy do inwestora. W związku z powyższym, zawarte we wniosku zapewnienia o możliwych do podjęcia działaniach kompensacyjnych, zwłaszcza niepoparte odpowiednimi ekspertyzami czy opiniami, nie mogą być traktowane, jako dające gwarancję braku negatywnego oddziaływania inwestycji. Jak wynikało ze złożonego wniosku, przedmiotowa inwestycja umiejscowiona będzie w lokalizacji, w której urządzenia farmy wiatrowej będą powodować zakłócenia systemów radiolokacyjnych, łączności radiowej oraz innych urządzeń elektronicznych. Dotychczasowe doświadczenie i bieżąca obserwacja strony wojskowej wskazuje na to, że obiekty wchodzące w skład farm wiatrowych, wywołują stałe zakłócenia radiolokacyjne na kierunkach ich występowania (potwierdzają to doświadczenia zebrane w związku z funkcjonowaniem naziemnej farmy wiatrowej w rejonie [...]). Generowane przez farmę pole elektromagnetyczne będzie powodować: brak sygnałów brzegowych i statkowych systemów łączności oraz systemów radarowych, spowodowany występowaniem zjawiska tzw. cienia radiowego; utrudnienia w poprawnym lokalizowaniu statków przez brzegowe stacje radarowe spowodowane występowaniem ech radarowych, utrudnienia w poprawnym działaniu statkowych systemów radarowych; utrudnienia komunikacji, spowodowane interferencjami w systemie łączności przy oświetleniu morskiej farmy wiatrowej sygnałem radiowym istniejących systemów radiokomunikacyjnych. Projektowana farma wiatrowa stanowić będzie ponadto istotną przeszkodę dla skutecznego funkcjonowania obrony rakietowej wybrzeża, poprzez przesłanianie potencjalnych celów przed ich skutecznym trafieniem. W znacznym stopniu ograniczy skuteczne funkcjonowanie Morskiej Jednostki Rakietowej (MJR) w eliminacji ewentualnych realnych zagrożeń z kierunku północnego. Wskazane ww. przeszkody nie są więc możliwe do zniwelowania, co przy zadaniach Sił Zbrojnych RP ma kluczowe znaczenie. Wskazać należy, że rozwój modernizacyjny wojsk rakietowych i artylerii przewiduje powstawanie nowych systemów obrony wybrzeża w tym stacji radiolokacyjnych, dla których lokalizacja [...] stanowić będzie przeszkodę w prawidłowym działaniu systemów, służących rozpoznaniu i niszczeniu potencjalnego przeciwnika. W efekcie proponowane przez inwestora działania kompensacyjne w zakresie minimalizacji negatywnego oddziaływania farmy wiatrowej nie są wystarczającym środkiem dla realizacji skutecznych działań Sił Zbrojnych RP (rozpoznawanie celów, kierowanie ogniem). Odnosząc się do twierdzeń, dotyczących zniesienia strefy [...] na przełomie listopada i grudnia 2016 r. oraz ograniczenia strefy [...] do rejonu nabrzeżnego, organ wskazał, że rzeczywiście likwidacji uległa strefa [...], natomiast strefa niebezpieczna [...], w której zezwala się na wykonywanie lotów od poziomu wody, nie została zniesiona do dnia dzisiejszego i jest obowiązująca. Obszar proponowany pod lokalizację [...] koliduje z w. strefą w rejonie punktu granicznego "[...]", penetrując ją na odległość ok. 450 m, co nie jest dopuszczalne. We wniosku inwestora zapisano, że "ze względów bezpieczeństwa żeglugi, obszar ograniczonego użytkowania powinno się zwiększyć do 500 - 1000 m od granicy pola farmy, a obszar ten powinien być oznakowany nawigacyjnie". Obszar ograniczonego użytkowania pola farmy powinien być wyznaczony również dla żeglugi powietrznej, tworząc przestrzeń buforową dla statków powietrznych, wykonujących zadania w strefie niebezpiecznej [...]. Zatem wieże z wiatrakami winny znajdować się w odległości minimum 950 m od aktualnie wyznaczonego punktu granicznego "[...]". Zlokalizowanie w proponowanym rejonie przeszkód lotniczych, w postaci turbin wiatrowych o wysokości 250 m n.p.m. utrudniałoby realizację zadań, prowadzonych w ramach szkolenia lotniczego lotnictwa Sił Zbrojnych RP i miałoby negatywny wpływ na poziom bezpieczeństwa ich wykonywania. Podsumowując, Minister wskazał, że realizacja [...]: - stwarzać będzie realne zagrożenie dla bezpieczeństwa lotów wojskowych statków powietrznych w strefie niebezpiecznej [...], - uniemożliwi skuteczność systemów wykrywania i naprowadzanie rakiet jednostki Wojsk Obrony Powietrznej i Przeciwrakietowych w tym rejonie, - uniemożliwi skuteczne wykorzystanie systemu NSM MJR do eliminacji ewentualnych, realnych zagrożeń z kierunku północnego, stwarzając tym samym zagrożenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa, - uniemożliwi skuteczność wykrywania statków powietrznych i okrętów, również stwarzając realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa. W skardze [...] sp. z o.o. z dnia 22 lutego 2017 r. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z [...] stycznia 2017 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzuciła - mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 6, 7 i 8 K.p.a., w zw. 2 art. 2 i 7 Konstytucji, co stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, m.in. zasadą praworządności, zasadą legalizmu, zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa oraz zasadą równego traktowania. W ocenie Spółki organ nie wskazał, w jaki sposób wejście w życie w 2014 r. Strategii Bezpieczeństwa Narodowego oraz powołanie nowych jednostek, m.in. do ochrony wybrzeża, wpłynęło na negatywną ocenę wpływu planowanej inwestycji na bezpieczeństwo narodowe. Dokument ten jest publicznie dostępny i w żadnym miejscu nie odwołuje się do negatywnego wpływu farm wiatrowych na obronność. Wręcz przeciwnie - w pkt 22 Strategii podkreślono, że "energetyka jest jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa narodowego. Do głównych cenników bezpieczeństwa energetycznego należy dostąp do surowców energetycznych, w tym poza granicami kraju, dywersyfikacja źródeł i kierunków dostaw paliw oraz budowa nowych mocy, w oparciu o zróżnicowane technologie wytwarzania, pozwalająca na zrównoważenie krajowego popytu na energii. W pkt 33 Strategii zwrócono także uwagę na wzrost zapotrzebowania na energię, związany z dynamicznym rozwojem społecznym, gospodarczym i technologicznym na świecie. Również w pkt 60 Strategii podkreślono wagę zapewnienia stabilności dostaw energii poprzez rozwój infrastruktury wytwórczej i sieciowej. Planowana inwestycja wpisuje się zatem w założenia Strategii, jako zapewniająca m.in. budowę nowych mocy, w oparciu o zróżnicowane technologie wytwarzania, pozwalające na zrównoważenie krajowego popytu na energię, jest realizowana w oparciu o najnowocześniejsze, innowacyjne technologie, pozwala także na ograniczenie zależności od dostaw surowców energetycznych oraz wpływa na rozwój infrastruktury sieciowej. Już zatem Strategia podkreśla wagę rozwoju sektora energetycznego, który wpływa także na zapewnienie bezpieczeństwa i obronności państwa oraz jego rozwój. Spółka podkreśliła, że cel ten (zapewnienie bezpieczeństwa i obronności państwa, a jednocześnie jego rozwój) jest realizowany w wielu krajach na świecie, w których budowane są morskie farmy wiatrowe. W innych krajach stosowane są różnego typu działania, mogące zminimalizować lub wyeliminować ewentualne zagrożenia. Morska energetyka wiatrowa, z przyrostem zainstalowanej mocy na poziomie ponad 30% rocznie, jest jedną z najszybciej rozwijających się technologii produkcji energii elektrycznej w Europie. Większość instalacji znajduje na Morzu Północnym, natomiast drugim dogodnym miejscem na realizację tego typu projektów jest Morze Bałtyckie. Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, wyrażonym na str. 7 zaskarżonego postanowienia, że od 2012 r. (pozytywne zaopiniowanie wniosków o wydanie pozwoleń, na które powołała się skarżąca) nastąpiły tak istotne zmiany w Siłach Zbrojnych oraz reorientacja priorytetów, a także zgromadzono doświadczenia, które pozwalają na stwierdzenie negatywnego wpływu farm wiatrowych na działanie istniejącej infrastruktury wojskowej. Po pierwsze w polskich obszarach morskich nie funkcjonuje jeszcze żadna farma wiatrowa. Chybiony jest zatem argument, który odnosi się do zgromadzonego doświadczenia w zakresie wpływu farm wiatrowych na infrastrukturę wojskową. Po drugie, po 2012 r., na który powołuje się organ, zostało wydanych kilkanaście pozwoleń na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich, co potwierdza wykaz wydanych pozwoleń na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń (w załączniku). W wydawanych przez organ pozytywnych opiniach, wskazywano na konieczność wykonania na etapie projektowania farmy wiatrowej odpowiednich analiz i ekspertyz oraz zaproponowania środków minimalizujących wpływ na wyżej wymienione systemy, m.in. dla morskiej farmy wiatrowej [...] (dawniej [...]), która uzyskała pozytywną opinię organu, a w której to opinii zobowiązano inwestora do przeprowadzenia ww. analiz. Analizy zostały wykonane przez Instytut Łączności - Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Systemów i Sieci Bezprzewodowych w [...]. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), dalej jako P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Opinia została wyrażona na podstawie art. 23 ust. 2 powoływanej wcześniej ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej. W myśl art. 106 § 1 K.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Przepis art. 106 § 5 K.p.a. stanowi, że zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Warto zwrócić uwagę na to, że o postanowieniach, wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, jest także mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia, wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Opinia, o której mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej jest wydawana w trybie współdziałania organów unormowanego w art. 106 § 1-6 K.p.a. Zajęcie stanowiska następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie (patrz m.in. wyroki NSA z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1389/13, II OSK 1390/13, II OSK 1391/13 i II OSK 1411/13; wyrok NSA z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2580/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl, dalej CBOSA, Barbara Adamiak, Janusz Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 575-576; Tadeusz Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2005, s. 56). W konsekwencji należy przyjąć, że sprawa ze skargi na postanowienie wydane w trybie art. 106 § 5 K.p.a., na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, na podatnie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Niesporne jest, że w postępowaniu o wydanie pozwolenia, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o obszarach morskich RP, minister właściwy do spraw gospodarki morskiej wydaje to pozwolenie, po zaopiniowaniu przez właściwych ministrów, określonych w art. 23 ust. 2 tej ustawy. Postępowanie przed organem współdziałającym ma bowiem w istocie swojej charakter pomocniczego stadium postępowania w sprawie załatwianej przez inny organ w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2013 r., II OSK 1421/10, LEX nr 1070329). Organ wojskowy, w oparciu o stan faktyczny własną wiedzę, doświadczenie i prognozy, wyraża swoją opinię, dotyczącą wnioskowanej inwestycji. W przedmiotowej sprawie organ w sposób prawidłowy dokonał oceny możliwości lokalizacji przedsięwzięcia i w sposób rzetelny odniósł się do propozycji strony. Wskazał bowiem, odnosząc się do kryterium obronności i bezpieczeństwa państwa, na szereg negatywnych przesłanek realizacji inwestycji. Podał bowiem, że lokalizacja turbin o wysokości 250 m n.p.m. koliduje ze strefą niebezpieczną [...] (rejon punktu granicznego [...]) i stałą trasą lotnictwa wojskowego [...] (rejon punktu granicznego [...]), co oddziaływać będzie negatywnie na realizację zadań Sił Powietrznych RP w tym obszarze, w tym na poziom bezpieczeństwa ich wykonywania, jej lokalizacja powodować będzie zakłócenia systemów radiolokacyjnych, służących wykrywaniu obiektów na morzu, a ponadto powstawanie utrudnień w rozpoznawaniu i prawidłowym lokalizowaniu (z uwagi na tworzenie echa radarowego) obiektów powietrznych, wykonujących loty w tym rejonie (a system obserwacji technicznej jest elementem systemu obrony i ochrony morskiej granicy Rzeczypospolitej Polskiej oraz przedsięwzięć na rzecz bezpieczeństwa żeglugi w Strefie odpowiedzialności Marynarki Wojennej i Sił Powietrznych), proponowane przez inwestora działania kompensujące negatywne oddziaływanie inwestycji, polegające na umieszczeniu radarów obserwacji nawodnej oraz głowic optoelektronicznych na wytypowanych elektrowniach wiatrowych i przekazywanie informacji z tych urządzeń służbom Marynarki Wojennej, są niewystarczające i niemożliwe do zrealizowania ze względu na to, że inwestor nie ma możliwości sprawowania fizycznego nadzoru nad ww. urządzeniami. Ponadto uzasadniając zaskarżone postanowienie organ wskazał (str. 7), że pozytywne opinie organu, na które powołał się skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pochodzą sprzed czterech lat, a w tym okresie nastąpiły znaczące zmiany oraz reorientacja priorytetów do zmieniającej się rzeczywistości. Organ poinformował, że w listopadzie 2014 r. przyjęto nową Strategię. Bezpieczeństwa Narodowego oraz że w tym samym roku Siły Zbrojne przeszły reorganizację systemu kierowania i dowodzenia, w wyniku której uległa zmianie ich struktura i powstały nowe jednostki, w tym przeznaczone do ochrony wybrzeża. W zależności od skonkretyzowanych zadań jakie wykonują Siły Zbrojne poziomy zabezpieczeń działań obronnych są różne, a planowana inwestycja koliduje możliwością realizacji obowiązków obronnych. Wbrew twierdzeniom skargi organ wykazał w sposób konkretny i logiczny wystąpienie zagrożenia dla obronności i bezpieczeństwa państwa, w związku z realizacją planowanej inwestycji poprzez odniesienie do ograniczeń, przeszkód, zakłóceń jakie spowoduje dla zadań obronnych Służb Zbrojnych. Dlatego też zarzut naruszenia art. 23 nie jest zasadny. Podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1239/16, CBOSA. Według art. 7 K.p.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Należy zgodzić się z poglądem, że celem noweli było zaktywizowanie stron, w tym sensie, aby nie przerzucały one całego ciężaru postępowania na organ prowadzący postępowanie, jednocześnie zaś znowelizowany przepis przyznaje stronom prawo do aktywnego wpływania na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (patrz: Andrzej Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego", Teza 11 do art. 7, LEX/el 2016). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1235/16, LEX nr 2495633, z uwagi na treść 7 K.p.a. oraz art. 27a ust. 2 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, w znacznej mierze to do wnioskodawcy należało wykazanie okoliczności uzasadniających ewentualną pozytywną opinię. Jak słusznie wskazuje skarżąca Spółka, zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego jest jednym z elementów bezpieczeństwa narodowego. Nie ma jednak racji co do tego, że organ analizując ewentualny negatywny wpływ inwestycji na inny kluczowy element bezpieczeństwa narodowego, a więc obronność pominął szerszy aspekt tego pojęcia. Obie wartości dla osiągnięcia stanu bezpieczeństwa państwa i jego dalszego rozwoju muszą być realizowane równolegle. Przy czym rozwój energetyki i docelowa poprawa sytuacji kraju w tej dziedzinie życia nie może odbywać się kosztem niezwykle istotnej dziedziny obronności państwa, także podlegającej ciągłemu rozwojowi za którą odpowiada Minister Obrony Narodowej. Dlatego też minister miał prawo i obowiązek ważyć te dwie wartości i uznać, że ewentualne polepszenie sytuacji energetycznej na skutek realizacji tej inwestycji nie jest dobrem ważniejszym, aniżeli skuteczna obrona kraju. Sam fakt, że Strategia Bezpieczeństwa Narodowego wprost nie odwołuje się do negatywnego wpływu farm wiatrowych na obronność, a jednocześnie wskazuje na wagę energetyki dla bezpieczeństwa państwa, nie oznacza możliwości pominięcia konkretnych zagrożeń, przede wszystkim powstałych w konsekwencji zakłóceń dla bezpieczeństwa (na co Spółka sama zwraca uwagę, wskazując na możliwość podjęcia działań rekompensujących) i obronności państwa. Uznanie przeciwnego twierdzenia za zasadne, powodowałoby uznanie, że ani zasada praworządności z art. 6 K.p.a. ani art. 23 ust. 2 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto Sąd wskazuje, że o istotności względów bezpieczeństwa na poziomie prawa unijnego świadczy orzecznictwo - zob. wyroki ETS: z dnia 4 października 1991 r. w sprawie C-367/89 Richardt i 'Les Accessoires Scientifiques', Rec. s. I-4621 pkt 22; z dnia 17 października 1995 r. w sprawie C-83/94 Leifer i in., Rec. s. I-3231, pkt 26; ww. wyroki: w sprawie Sirdar, pkt 17; w sprawie Kreil, pkt 17. W ocenie sądu niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9 K.p.a. W postępowaniu uzgodnieniowym organ wydaje opinię w oparciu o materiał dowodowy w postaci wniosku i załączonych do niego dokumentów oraz własną wiedzę i doświadczenie. W przedmiotowej sprawie organ zasadnie uznał, że stan faktyczny sprawy został w pełni wyjaśniony i nie zaistniała potrzeba dodatkowych ustaleń. W ocenie Sądu, organ nie miał obowiązku przeprowadzania dowodów, wymagających wiedzy specjalistycznej w postaci ekspertyz, na poparcie wynikających ze swojej wiedzy zawodowej twierdzeń, ani poszukiwania za stronę innych opcji realizacji przedsięwzięcia. Obowiązkiem organu była obiektywna ocena możliwości lokalizacji przedsięwzięcia w wariancie przedstawionym przez stronę i rzetelne odniesienie się do twierdzeń strony także dotyczących możliwości kompensacji negatywnych oddziaływań. Zdaniem Sądu organ z tego obowiązku wywiązał się w sposób należyty. Jako logiczne i słuszne Sąd traktuje wyjaśnienia, dotyczące wydawanych wcześniej przez organ pozytywnych opinii co do lokalizacji farm wiatrowym w tym obszarze. Skoro opinie te pochodziły sprzed 4 lat, a zatem były wydawane w innych okolicznościach i uwarunkowaniach, a dla Sił Zbrojnych taki upływ czasu powoduje konieczność reorientacji dotychczasowych priorytetów i dostosowania ich do zmienionej rzeczywistości, nadto każda inwestycja posiada swoją specyfikę (ma unikalny charakter z uwagi na różne parametry ją cechujące). Powyższe okoliczności powodują, że dla oceny zadania inwestycyjnego [...] nie jest możliwe posługiwanie się przykładami z lat ubiegłych. Organ wyjaśnił, że konkretne i wymienione przeszkody powodujące zakłócenia systemów radiolokacyjnych, mimo proponowanych przez wnioskodawcę działań kompensujących, nie są możliwe do usunięcia, czemu ze względu na zadania Marynarki Wojennej, należy przypisać kluczowy wymiar dla negatywnej opinii. Nie bez znaczenia jest rozwój modernizacyjny wojsk rakietowych i artylerii, w wyniku którego powstaną nowe stacje radiolokacyjne, dla których planowane przedsięwzięcie może stanowić przeszkodę do prawidłowego działania systemów rozpoznania artyleryjskiego. Tak więc twierdzenie, że organ odnosił się teoretycznie do możliwych oddziaływań negatywnych każdej farmy wiatrowej, a nie tej konkretnej z propozycjami, które miałyby zmniejszyć ryzyko negatywnego oddziaływania na systemy radiolokacji, jest niezasadne. Powyższe okoliczności powodują ponadto, że dla oceny zadania inwestycyjnego [...] nie jest możliwe posługiwanie się przykładami z lat ubiegłych. Mając na względzie brak naruszeń natury materialnoprawnej i procesowej, Sąd na podstawie przepisów art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.