II SA/Kr 1187/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie : WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 lipca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala Starosta K. decyzją z 6 lutego 2017 r., na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 i art. 142 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147) na wniosek W. K. i J. D.-G. orzekł: - w punkcie 1 o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o powierzchni 0,2203 ha i nr [...] o powierzchni 0,5253 ha (łącznie o powierzchni 0,7456 ha), obie objęte księgą wieczystą nr [...], położone w obrębie [...]. ewid. N. H. m. K., w granicach parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. C., na rzecz wnioskodawców; - w punkcie 2 o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty [...]zł odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, - w punkcie 3 o tym, że należność określoną w punkcie 2 należy wpłacić w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, na konto Urzędu Miasta K.. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonych parcel katastralnych l. kat. [...] i [...] b. gm. kat. C. zostało zainicjowane pismem W. M. –K. z 8 marca 2000 r. Prezydent Miasta K., na podstawie dokumentacji geodezyjnej ustalił, że w granicach przedmiotowych parcel znajdują się działki: nr [...], nr [...], nr [...] oraz części działek: nr [...] i nr [...], wszystkie położone w obrębie [...] m. K.. Niniejsza sprawa dotyczy zwrotu działek [...] i [...]. Wojewoda postanowieniem z 4 marca 2004 r. wyznaczył Starostę K. do załatwienia sprawy zwrotu nieruchomości. Organ ustalił, że prawomocnym orzeczeniem Województwa K. z 26 października 1929 r. nr [...] wywłaszczono na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w gm. kat. C. m.in. z parceli l. kat. [...] i l. kat. [...] objęte lwh [...] b. gm. kat. C.. W dniu wywłaszczenia przedmiotowe parcele stanowiły własność [...] z G. Ż.. Organ zaznaczył, że nie udało się odnaleźć orzeczenia o wywłaszczeniu, powyższa okoliczność została ustalona na podstawie innych dowodów. W toku postępowania wnioskodawczyni zmarła, a do postępowania przyłączyli się jej spadkobiercy. Organ przeprowadził w dniu 3 sierpnia 2016 r. rozprawę połączoną z oględzinami w wyniku których ustalił, że przedmiotowe działki stanowią w terenie ciągły, jednolicie zagospodarowany obszar, w całości pokryty zniszczonym asfaltem, przerośnięty gdzieniegdzie trawą. Na terenie działki nr [...] znajdują się również trzy wysepki terenów zielonych ogrodzone krawężnikami. Ponadto wskazano, iż granica południowo wschodnia działki nr [...] biegnie wzdłuż ogrodzenia z siatki metalowej na słupkach wzdłuż ulicy [...], granice wschodnia i zachodnia są do siebie równoległe i przebiegają przez opisany powyżej teren asfaltowy, natomiast granica północna działki nr [...] składa się z dwóch odcinków, z których jeden biegnie wzdłuż ogrodzenia z blachy nowo budowanego osiedla na działkach sąsiednich. Jedyny dostęp do opisanych działek obecnie znajduje się przez bramę łączącą przedmiotowy teren z terenem przy hangarze lotniczym przy ul. [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego organ stwierdził, że na przedmiotowym terenie w terminach wskazanych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie były prowadzone żadne prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, określonego jako rozszerzenie lotniska wojskowego. Nie było to możliwe, gdyż na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano inny cel w postaci lotniska cywilnego. Wobec powyższego zawnioskowaną do zwrotu nieruchomość należy uznać za zbędną na cel wywłaszczenia. Dla poparcia swojego stanowiska organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 stycznia 2009 r. , sygn. akt II SA/Kr 1118/08 dotyczącego analogicznej sprawy. Dalej organ wskazał, że na rzecz K. z G. Ż. zostało ustalone odszkodowanie, w związku z czym orzeczono o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania. Odwołanie od decyzji złożyła Gmina K., podnosząc, że w roku 1923 powstał na wojskowym lotnisku w R. trzeci w Polsce, po Warszawie i Lwowie, cywilny port lotniczy. Dotychczasowe lotnisko wyłącznie wojskowe, stało się obiektem wojskowo-cywilnym. Ministerstwo Komunikacji po uwzględnieniu planu z władzami wojskowymi, przystąpiło w roku 1929 do budowy na nowonabytych polach w C. nowoczesnego portu lotniczego. Odwołująca zaznaczyła, że lotnisko cywilne powstało w ramach infrastruktury lotniska wojskowego i po uzgodnieniu tej decyzji z władzami wojskowymi. Cała procedura wywłaszczeniowa była prowadzona przez władze wojskowe. Dla poparcia swojego stanowiska, gmina przywołała wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 270/08 z dnia 14 października 2008 r. i sygn. akt II SA/Kr 978/08 z dnia 20 listopada 2011 r. Ponadto, odwołująca podniosła, że należy rozważyć zagadnienie w jakim zakresie jest możliwa modyfikacja przeznaczenia nieruchomości określonego w decyzji wywłaszczeniowej. W ocenie odwołującej, cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem lotnisko powstało, natomiast kwestia czy było to lotnisko wojskowe, cywilne czy też cywilne w ramach infrastruktury wojskowego jest kwestią drugorzędną. Wreszcie wątpliwości odwołującej budzi również wysokość zwaloryzowanego odszkodowania. Odwołanie od decyzji Starosty [...] wniósł także Klub Sportowy [...]" z siedzibą w K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu; art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy; art. 81 k.p.a. przez dokonanie ustaleń faktycznych w sytuacji, gdy strona nie miała możliwości odniesienia się do przedmiotowych okoliczności oraz naruszenie art. 140 ust. 1, 2 i 4 u.g.n. poprzez błędne ustalenie wartości nieruchomości wyliczonej na dzień zwrotu, brak ustalenia w uzasadnieniu decyzji sposobu i podstawy waloryzacji, brak ustalenia terminu zwrotu nieruchomości oraz brak ustalenia w decyzji informacji o sposobie zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa. Wojewoda decyzją z 7 lipca 2017 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,2203 ha i nr [...] o pow. 0,5253 ha (w granicach parcel: l. kat. [...] i [...], b. gm. kat. C.), objętych księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...] m. K., na rzecz: W. K. oraz J. J. D.-G.. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, z wnioskiem o zwrot wystąpiły uprawnione do tego osoby. Po drugie, ww. nieruchomość może zostać uznana za wywłaszczoną w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż jej przejęcie nastąpiło na mocy orzeczenia Województwa K. z 26 października 1929 r. znak [...], wydanego na podstawie przepisów ustawy z 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymywania w ruchu kolei żelaznych (Dz. U. Pr. Austr. Nr 30) - zgodnie z art. 171 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1928 r. Nr 23, poz. 202). Celem wywłaszczenia było rozszerzenie lotniska wojskowego w C.. Organ odwoławczy wyjaśnił, że legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu ustawodawca sformułował w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wskazał, że przy dokonywaniu oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia koniecznym jest uwzględnienie oceny prawnej, zawartej w wydanym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11. Wojewoda wskazał, że organ I instancji podzielił ocenę prawną co do cywilnego charakteru lotniska zaprezentowaną w wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1118/08. Natomiast organ II instancji zacytował rozważania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1958/16, w którym zwrócono uwagę na specyfikę sprawy, z uwagi na fakt, że dotyczy realizacji celu wywłaszczenia sprzed niemal wieku i stwierdzono, że decydujące znaczenie ma w zasadzie jedynie ustalenie, czy doszło do wybudowania (rozbudowania, poszerzenia) lotniska. Okoliczność zaś, kto był jego w danym momencie dysponentem i jaki zakres ta dyspozycja miała -w realiach analizowanego stanu faktycznego -jest rzeczą wtórną. Zaprezentowane przez NSA stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem zawartym w odwołaniu Gminy K., w którym to odwołująca podniosła, że w jej ocenie cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem lotnisko powstało, co zostało udowodnione w zebranym materiale dowodowym. Analiza dokumentów pozyskanych przez Starostę K. z Centralnego Archiwum Wojskowego potwierdza zajęcie terenów w południowo-wschodniej części lotniska przez Ministerstwo Komunikacji, pod rozbudowę cywilnego portu lotniczego. W związku z powyższym, w ocenie Wojewody, należy zgodzić się z Gminą K., że cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem na przedmiotowej nieruchomości powstało lotnisko, natomiast kwestia, czy było to lotnisko wojskowe, cywilne czy też cywilne w ramach infrastruktury wojskowego jest kwestią drugorzędną, niemającą istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Możliwa jest bowiem modyfikacja przeznaczenia nieruchomości określonego w decyzji wywłaszczeniowej, mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, a niezmieniająca jego charakteru. Uznając, że przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana pod budowę lotniska cywilnego w ramach infrastruktury lotniska wojskowego, co stanowi dopuszczalną modyfikację celu wywłaszczenia, organ II instancji odstąpił od weryfikacji pozostałych zarzutów odwołań Gminy K. oraz Klubu Sportowego [...]", dotyczących tych elementów zaskarżonej decyzji, które wiązały się z orzeczonym przez organ I instancji zwrotem przedmiotowej nieruchomości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł W. K., zarzucając decyzji Wojewody naruszenie art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, że na nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia; naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wydania wadliwego orzeczenia o odmowie zwrotu nieruchomości, a także naruszenie art., 21, art. 32 i art. 64 Konstytucji RP. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi rozwinięto opisane wyżej zarzuty, polemizując ze stanowiskiem organu II instancji odnośnie uznania, że doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalność administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie istotne jest rozstrzygnięcia, czy w odniesieniu do wnioskowanych do zwrotu nieruchomości oznaczonych jako działki ewid. Nr [...] i nr [...] obr.. [...] w granicach wywłaszczonych prawomocnym orzeczeniem Województwa K. z dnia 26 października 1929 r. nr [...] na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w gm. kat. C. parceli l. kat. [...] i l. kat. [...] objętych lwh [...] b. gm. kat. C. doszło do realizacji celu wywłaszczenia. Kwestia ta jest sporna miedzy stronami. I tak, o ile w ocenie skarżącego obie działki spełniają kryterium zbędności o jakim mowa w przepisie art. 137 ust. 1 ustawy z 21. 08. 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2016. 2147 ze zm., dalej w skrócie u.g.n.), to w ocenie organu odwoławczego nie podlegają one zwrotowi, gdyż zrealizowano na nich cel wywłaszczenia. Ja już wskazano podstawą materialno-prawną skarżonej decyzji stanowią przepisy art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. Stosownie do art. 136 ust. 1 nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W myśl art. 136 ust. 3 poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tak generalna regulacja przepisu w przedmiocie określenia zakresu roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznacza, że roszczenie to przysługuje także w odniesieniu do nieruchomości wywłaszczonych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Istotne jest bowiem to, czy nieruchomość była objęta wywłaszczeniem, bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, czy własność została odjęta na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, czy też przepisów dawnych, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z kolei przepis art. 137 ust. 1 ustawy stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Regulacja ta oznacza, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany. Podkreślić należy, że obecny sposób korzystania z nieruchomości nie ma w sprawie znaczenia, gdyż dla ustalenia stanu "zbędności" wywłaszczonej nieruchomości badaniu podlega tylko sposób wykorzystywania nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia Określone w punktach 1) i 2) terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności, natomiast w . W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazane wyżej terminy nie podlegają ustaleniu. W tym miejscu wypada wskazać, że wątpliwości powstałe w związku z prawidłowym uwzględnianiem ww. terminów były przedmiotem rozważania Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z 13 grudnia 2012 r., sygn. P 12/11 stwierdził, że art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim nie uznaje za zbędną nieruchomość, na której w terminach wskazanych w tym przepisie zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie nieruchomość tę przeznaczono na realizację innego celu, nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W kwestii zaś terminów realizacji celu wywłaszczenia wynikających z art. 137 ust. 1 u.g.n. należy dodatkowo wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. P 38/11. Trybunał orzekł w nim, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Analizę ww. orzeczenia Trybunału przeprowadził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 października 2014 r., sygn. l OSK 254/13, stwierdzając: "Jakkolwiek powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wprost art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. (tylko tego przepisu dotyczyło pytanie prawne WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt l SA/Wa 41/11), to jednak wywody zawarte w jego uzasadnieniu powodują, że również niedopuszczalnym jest retroaktywne stosowanie art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Trybunał wskazał m.in., że stany faktyczne powstałe lub zrealizowane w okresie formalnego obowiązywania norm dotychczasowego prawa, powinny podlegać co do zasady jego dalszej ocenie normatywnej (tzn. ocenie według "starych" reguł), chyba że prawodawca wskaże dostatecznie przekonywujące argumenty, które uzasadniają wprowadzenie wstecznego działania nowego prawa. Zakaz wstecznego działania prawa obowiązuje w szczególności wtedy, gdy oddziaływuje ono w sposób niekorzystny na interesy określonych podmiotów, a zwłaszcza na prawa podmiotowe nabyte zgodnie z obowiązującymi dotychczas przepisami. (...) Trybunał Konstytucyjny przypomniał też, że odczytywanie przez organy stosujące prawo znaczenia przepisów nowych w taki sposób, iż jeśli są pozbawione przez ustawodawcę przepisu intertemporalnego to mogą mieć charakter retroaktywny jest niedopuszczalne. Jeśli przepis prawa milczy o regulacji przejściowej, to wcale nie oznacza to, że regulacja ta będzie działała retroaktywnie. Brak w ustawie przepisów intertemporalnych nie oznacza zezwolenia dla prawodawcy na wsteczne działanie nowych przepisów. Zatem, wyrażając tę myśl w sposób pozytywny należy wskazać, że jeśli prawodawca nie przesądza o wstecznym działaniu prawa, to przepisy te działają prospektywnie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe wywody znajdują odpowiednie odniesienie również do art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Zatem określony w tym przepisie termin 7 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje dopiero od dnia 1 stycznia 1998 r. Nie można tego terminu odnosić do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia". W związku z powyższym należy wskazać, że w sprawach dotyczących stanów faktycznych sprzed 1998 roku nawet realizacja celu wywłaszczenia po upływie terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie uzasadnia przyjęcia, że nieruchomość jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Na wstępie należy też wyjaśnić, że orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych tym samym aktem prawnym co wnioskowane do zwrotu nieruchomości w rozpoznawanej sprawie tj. orzeczeniem Województwa K. z 26 października 1929 r. na cele rozszerzenia lotniska wojskowego na w 1929 r. nie jest jednolite. Przykładowo, wyroku WSA w Krakowie z 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1118/08 powołanym w skardze sąd nie zaakceptował stanowiska organów, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, w sytuacji gdy ze zgromadzonej dokumentacji wynikało, że na wywłaszczonych nieruchomościach nie powstało lotnisko wojskowe, ani też nie nastąpiło na nim rozszerzenie istniejącego już lotniska wojskowego, wywłaszczony teren nie służył bowiem żadnym celom wojskowym i w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu wskazującego na jakiekolwiek wojskowe znaczenie tego fragmentu lotniska (jego południowo-wschodniej części). W ww. wyroku przyjęto także, iż okoliczność, że w okresie II wojny światowej nastąpiło w tym kierunku poszerzenie lotniska wojskowego (dla celów wojskowych) w tej sprawie nie ma znaczenia. W konsekwencji sąd uznał, że w sytuacji gdy zagospodarowanie wywłaszczonych nieruchomości nastąpiło na cele lotniska cywilnego – wywłaszczone nieruchomości okazały się zbędne na cel wywłaszczenia. Z kolei, w innych wyrokach WSA w Krakowie, w tym w tym wyroku z 14 października 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 270/08) oraz z 20 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Kr 978/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyraził inny pogląd. Także NSA w wyroku z 8 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1958/16 sądy orzekł odmiennie przyjmując, że realizacja lotniska cywilnego (komunikacyjnego) stanowi realizację celu wywłaszczenia jakim było rozszerzenie lotniska wojskowego. Trzeba też zauważyć, że ani organy rozstrzygające rozpoznawaną sprawę, ani Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie są związane ww. wyrokami, tym niemniej mając na uwadze dostrzeżony brak jednolitości rozstrzygnięć wydawanych w analogicznych sprawach, dotyczących tego samego obszaru i tego samego aktu wywłaszczeniowego należało w ocenie Sądu zasygnalizować powyższą niejednolitość. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela pogląd tej linii orzecznictwa, która została powołana również zaskarżonej decyzji Wojewody, tj. w której przyjmuje się, że nie stanowi odstąpienia od zamierzonego celu wywłaszczenia, jakim była rozbudowa lotniska wojskowego sytuacja gdy wywłaszczone nieruchomości zostały wykorzystane pod rozbudowę lotniska cywilnego. Należy nadto podzielić pogląd wyrażony w wyroku NSA z 8 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1958/16, w którym dostrzegając zrozumiały podział na lotniska cywilne i wojskowe wskazano na konieczność uwzględnienia ówczesnych wymagań dotyczących lotnisk, niewspółmiernych do wymagań współczesnych, co w konsekwencji pozwala uznać, iż dla ustalenia czy cel wywłaszczenia został zrealizowany "decydujące w tej sytuacji znaczenie ma w zasadzie jedynie ustalenie, czy doszło do wybudowania (rozbudowania, poszerzenia) lotniska". W wyroku tym wskazano także na przyjmowaną w orzecznictwie sądowo administracyjnym konstrukcję "modyfikacji celu wywłaszczenia nieruchomości", która znajduje zastosowanie, gdy " pierwotny cel wywłaszczenia nie uległ likwidacji, a poddano go jedynie pewnej zmianie. Kategoria ta ma z pewnością charakter ocenny, tym niemniej może mieć ona zastosowanie w sytuacjach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza, gdy cel wywłaszczenia dotyczył dużych założeń lub inwestycje były planowane jako wieloletnie lub wieloetapowe". Jak już wskazano, wywłaszczenie żądanych do zwrotu nieruchomości nastąpiło prawomocnym orzeczeniem Województwa K. z dnia 26 października 1929 r. na cele rozszerzenia lotniska wojskowego w b. gminie katastralnej C.. Przedmiotowe wywłaszczenia z 1929 r. podlegały ustawie wywłaszczeniowej jaką była ustawa z 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymywania w ruchu kolei żelaznych.(Dz. U. Państwa dla Królestw i Krajów w Radzie Państwa Reprezentowanych z 1878 r. Nr 30). Powyższe wynika z opracowania M. Z. pt. Wywłaszczenie –Studium z Dziedziny Prawa Publicznego: Lwów 1933 r. w którym jednoznacznie wskazano, że na terenie województwa krakowskiego ustawa z 18 lutego 1878 r. o wywłaszczeniu w celu budowania i utrzymywania w ruchu kolei żelaznych spełniała rolę ogólnej ustawy wywłaszczeniowej, mającej zastosowanie do prawa lotniczego. W tym stanie faktycznym i prawnym skoro wywłaszczenie gruntów pod rozszerzenie lotniska wojskowego w 1929 r. mogło odbyć się na podstawie i tylko na podstawie ustawy stricte wywłaszczeniowej, którą była ustawa z 18 lutego 1878 r., to spełnione zostały przesłanki do zastosowania przepisów art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w rozpatrywanej sprawie ( wyrok WSA w Krakowie z 20 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 978/08.) Nie ulega również wątpliwości i jest poza sporem, że skarżący W. K., a także J. D.-G. są następcami prawnymi wywłaszczonej właścicielki przedmiotowych nieruchomości – [...] z G. Ż.. W ocenie Sądu nie została natomiast spełniona przesłanka zbędności zawnioskowanych do zwrotu nieruchomości oznaczonych obecnie jako działki nr [...] i [...]. Z zebranych dokumentów przedłożonych aktach administracyjnych sprawy wynika, że jakkolwiek początkowo lotnisko w [...] powstało jako lotnisko wojskowe (w latach 1910 – 1912), to następnie było rozbudowywane i funkcjonowało jako lotnisko wojskowe i cywilne (komunikacyjne). Rozbudowa lotniska wiązała się m. in. z przedmiotowymi wywłaszczeniami przeprowadzonymi w 1929 r.. Na pozyskanych w ten sposób nieruchomościach, położonych w kierunku południowo-wschodnim od istniejącego lotniska wojskowego zrealizowano cywilną część lotniska w ramach wojskowej struktury lotniska. Z pozyskanych przez organ I instancji dokumentów wynika, że realizacja lotniska cywilnego prowadziła do powstania trzeciego lotniska cywilnego po warszawskim i lwowskim co nastąpiło w początku lat 30-tych. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że kwestia realizacji na przełomie lat 20 i 30-tych lotniska cywilnego nie jest przedmiotem sporu między stronami. Tym niemniej skarżący nie zgadza się z poglądem, że realizacja lotniska cywilnego na terenach wywłaszczonych ww. decyzją stanowiła realizację celu wywłaszczenia ustalonego w ww. decyzji, w której wskazano rozszerzenie lotniska wojskowego. W ocenie skarżącego realizacja lotniska cywilnego stanowiła bowiem realizację innego celu, co w konsekwencji oznacza, że wnioskowane do zwrotu działki należy uznać za zbędne na cel wywłaszczenia, a to z kolei uzasadnia ich zwrot. Stanowisko to nie zasługuje na aprobatę. W tym miejscu należy wskazać, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy, tj. ustalenia poczynione podczas oględzin przeprowadzonych wraz z rozprawą administracyjna w dniu 3 sierpnia 2016 r. oraz w oparciu o dokumenty pozyskane przez organ I instancji w kwietniu 2016 r. z Centralnego Archiwum Wojskowego na terenach południo-wschodnich obejmujących również obie przedmiotowe działki zrealizowane zostało lotnisko, gdyż znajdują się one w zwartym obszarze lotniska rozbudowanego w latach 1925-1931 i 1931-1939. Powyższe potwierdzają ww. materiały w tym opracowanie pt. Studium historyczne i architektoniczno – krajobrazowe trenów dawnego lotniska [...] w K. (...) t.1 opracowane pod kierunkiem prof. dr hab. M. Ł. –B. w 1998 r. W opracowaniu tym wskazano, że do roku 1931 zakończono realizację stałego cywilnego portu lotniczego wraz ze standarowym hangarem w południowo-wschodnim rejonie lotniska, co obrazuje również schemat przemian historycznych lotniska [...] sporządzony w 2002 r. (k 188 akt adm. I instancji). Należy też zważyć, że przedmiotowa rozbudowa lotniska miała miejsce blisko 90 lat temu, a nadto, że infrastruktura budowanych w tym czasie lotnisk różniła się istotnie od lotnisk realizowanych w okresie późniejszym. Przykładowo ówcześnie budowane lotniska nie posiadały betonowych pasów startowych ale jedynie pola wzlotów, drogi kołowania, hangary, a także wolne niezabudowane przestrzenie najczęściej porośnięte trawą. Na marginesie wypada wskazać, że również na współczesnych lotniskach takie "wolne, niezabudowane" przestrzenie są niezbędne. Za przekonywujące uznać należy stanowisko organu odwoławczego, że kwestią najistotniejszą jest ustalenie, że na wywłaszczonym terenie zrealizowano lotnisko, natomiast kwestia czy było to lotnisko cywilne czy wojskowe nie ma w sprawie decydującego znaczenia gdyż budowa lotniska o charakterze cywilnym nastąpiła w ramach infrastruktury lotniska wojskowego, które wcześniej także służyło celom komunikacyjnym, a nie tylko wojskowym. Materiały zgromadzone w tej sprawie pokazują, że pod względem rodzajowym nie nastąpiło odstąpienie od zamierzonego celu wywłaszczenia. Rozbudowa lotniska wojskowego nastąpiła w zwartym kompleksie, w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów wojskowych. Mając to na uwadze można zasadnie przyjąć, że wywłaszczenie nieruchomości przeprowadzone w 1929 r. miało na celu oddzielenie obiektów służących lotom komunikacyjnym (cywilnym), poprzez zrealizowanie ich na południowy wschód od istniejącego lotniska, co było związane z rozbudową lotniska wojskowego i co znalazło swój wyraz w sposobie określenia celu wywłaszczenia. Skoro tak, to można zasadnie uznać, że jednoznacznie wskazany cel wywłaszczenia uległ pewnej tylko modyfikacji, gdyż celem tym była zarówno rozbudowa lotniska wojskowego jak i związana z tym budowa lotniska cywilnego. A jeśli tak, to należy podzielić stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji, iż wnioskowane do zwrotu nieruchomości nie stały się zbędne dla realizacji celu wywłaszczenia. Tym samym zarzut naruszenia przepisów art. 136 ust 3 i art. 137, a w związku z tym także wskazanych w skardze przepisów konstytucyjnych jest niezasadny. Za niezasadny trzeba też uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.